N
Q
M
N
Q
M = M + Q.h
CHỈÅNG 5 :
TÊNH TOẠN MỌNG.
1. MỌNG ÂÅN :
Thỉï tỉû thiãút kãú :
1) Xạc âënh ti trng tạc dủng xúng mọng.
2) Chn âäü sáu chän mọng.
3) Xạc âënh kêch thỉåïc så bäü âãú mọng.
4) Kiãøm tra kêch thỉåïc âãú mọng theo TTGH 2 (ca nãưn âáút).
5) Kiãøm tra kêch thỉåïc mọng theo TTGH 1 (ca mọng).
6) Tênh toạn âäü bãưn, cáúu tảo mọng.
1.1. Xạc âënh ti trng xúng mọng :
Thäng thỉåìng dng täø håüp näüi lỉûc N
max
- M
tỉ
trong cäüt âãø tênh toạn mọng. Sau âọ kiãøm tra
våïi cạc täø håüp cn lải.
Khi tênh toạn våïi TTGH 1 dng täø håüp näüi lỉûc tênh toạn.
Khi tênh toạn våïi TTGH 2 dng täø håüp näüi lỉûc tiãu chøn.
Do khi tênh toạn khung ta dng ti trng tênh toạn ⇒ näüi lỉûc trong khung l näüi lỉûc tênh
toạn. Nãúu chênh xạc âãø xạc âënh näüi lỉûc tiãu chøn ta phi tênh lải khung khi chëu ti trng tiãu
chøn (ti trng khäng nhán våïi hãû säú vỉåüt ti), nhỉng âãø âån gin cọ thãø láúy :
Näüi lỉûc tiãu chøn = näüi lỉûc tênh toạn / 1,15.
Do váûy
15,1

) :
L kháu quan trng ca cäng tạc thiãút kãú mọng. Trong nhiãưu trỉåìng håüp âãú mọng cng näng
thç giạ thnh cng r nãn ngỉåìi ta cäú gàõng âàût mọng näng nãúu cọ thãø âỉåüc, nhỉng cạc låïp âáút trãn
cng thỉåìng khäng bo âm nhỉỵng âi hi âäúi våïi âáút nãưn do tênh nẹn lụn låïn, sỉïc chëu ti tháúp
máút äøn âënh, v…v…
Chiãưu sáu chän mọng phủ thüc cạc úu täú.
+ Âëa hçnh, âiãưu kiãûn âëa cháút cäng trçnh, âëa cháút thu vàn.
+ Âàûc âiãøm cäng trçnh thiãút kãú v cạc cäng trçnh lán cáûn.
+ nh hỉåíng ca khê háûu.
Khi chn chiãưu sáu chän mọng cáưn lỉu sỉïc chëu ti ca nãưn phủ thüc chiãưu sáu chän
mọng v bãư räüng mọng.
+ Khi
5,0≤
b
h
cm
: mọng thüc loải chän näng. Khi vỉåüt trảng thại cán bàòng giåïi hản, âáút
nãưn bë ẹp träưi lãn trãn màût âáút ⇒ sỉïc chëu ti ca nãưn s bẹ.
+ Khi
25,0 ≤<
b
h
cm
: mọng thüc loải chän sáu trung bçnh. Sỉïc chëu ti ca nãưn khäng låïn
làõm.
+ Khi
32 ≤<
b
h
cm

Nãưn & Mọng ”.
C
tc
: lỉûc dênh tiãu chøn ca nãưn.
+ Xạc âënh diãûn têch F u cáưu :
mtb
tc
tc
hR
N
F
.
γ
−
≥
N
tc
: ti trng tiãu chøn truưn xúng mọng
(xạc âënh åí bỉåïc 1).
R
tc
: åí trãn.
γ
tb
: dung trng trung bçnh ca âáút & bãtäng trãn
âạy mọng. (γ
tb
= 2 ÷ 2,2T/m
3
)

+
=
tctc
tc
o
tc
tctc
GN
R
Be
BR
GN
a 2911
4,2
trong âọ :
tctc
tc
o
GN
M
e
+
=
(Nãúu a < b thç chn a = b).
Thỉûc hiãûn nhỉ trãn phi dng tênh làûp nhỉ sau :
Gi thiãút a, b → tênh F, R
tc
→ G
tc
→ b, a → kiãøm tra våïi b, a â gi thiãút.

m
≤ R
tc
F
N
tc
tc
=
max
σ
+ γ
tb
.h
m
+
ba
M
tc
.
6
2
≤ 1,2.R
tc
F
N
tc
tc
=
min
σ

Kiãøm tra âäü lụn :
Tênh lụn bàòng phỉång phạp cäüng lụn tỉìng låïp.
i
gl
zi
n
i
i
i
h
E
S
1
σ
β
∑
=
=
Våïi β
i
= 0,8
E
i
: Môun biãún dảng ca låïp phán täú thỉï i.
h
i
: chiãưu dy låïp phán täú thỉï i.
gl
zo
gl

Âäúi våïi mäüt sä cäng trçnh, ngỉåìi ta tháúy ràòng nãúu





≤
≤
tctc
tctc
tb
R
R
2,1
max
σ
σ
thç thỉåìng âm bo âäü
lụn S≤ S
gh
. Cạc loải cäng trçnh âọ âỉåüc liãût kã trong bng 17-TCXD 45-78.
1.5. Kiãøm tra kêch thỉåïc mọng theo TTGH 1ca mọng :
Dng täø håüp näüi lỉûc tênh toạn. Vç trng lỉåüng âáút & bãtäng khäng gáy ra hiãûn tỉåüng chc
thng, càõt, ún trong mọng nãn khi xạc âënh ỉïng sút trong âáút nãưn ta khäng xẹt âãún trng lỉåüng
ca âáút & bãtäng trãn mọng (cọ nghéa l khäng cọ γ
tb
.h
m
). Suy ra cäng thỉïc tênh ạp lỉûc truưn
vo mọng âãø tênh chc thng, càõt, ún l :

σ

ba
M
tc
.
6
2
−

Ngay tỉì bỉåïc 1 (bỉåïc xạc âënh ti trng) ta â
gi thiãút chiãưu cao mọng h ⇒ cáưn kiãøm tra chiãưu cao
h ca mọng theo cạc âiãưu kiãûn :
1.5.1. Âiãưu kiãûn chc thng :
Ngỉåìi ta quan niãûm nãúu mọng bë chc thng
thç sỉû chc thng xy ra theo bãư màût ca hçnh chọp
củt cọ cạc màût bãn xút phạt tỉì chán cäüt (cäø cäüt) v
nghiãng 1 gọc 45
o
so våïi phỉång thàóng âỉïng.
Âiãưu kiãûn âãø mọng khäng bë chc thng :
45
G
N
M
Pháưn trng lỉåüng ny bë triãût tiãu
båíi ạp lỉûc âạy mọng.
p lỉûc âáút dỉåïi âạy mọng.
a
b

.h
o
.b
tb
Våïi : N
ct
= F
ct
.σ
ct
tb
F
ct
: diãûn têch âa giạc ABCDEF.
2
max
tt
o
tt
tb
ct
σσ
σ
+
=
: ỉ/s trung bçnh ca âa giạc ABCDEF.
R
k
: cỉåìng âäü chëu kẹo ca bãtäng.
h

c
aa
L
−
=
,
2
1max
tttt
tt
σσ
σ
+
=
1.6. Tênh toạn âäü bãưn, cáúu tảo mọng :
Momen tải màût ngm 1 - 1 :
2
1max
11
.
6
2
LbM
tttt
σσ
+
=
−
ao
a

a
Rh
M
F
9,0
22−
=⇒
⇒ säú lỉåüng v âỉåìng kênh
cạc thanh.
Nãúu kêch thỉåïc mọng låïn (> 2,5m) âãø tiãút kiãûm
thẹp ta âàût so le :
Thẹp chëu lỉûc trong mọng dng loải cọ φ ≥ 10. Khong cạch a = 100 ÷ 200. låïp bãtäng bo
vãû a
bv
= 3,5cm nãúu cọ låïp bãtäng lọt mọng.
2. TÊNH MỌNG ÂÄI :
2.1. Xạc âënh ti trng :
Tải 2 trủc cäüt : xạc âënh ti trng tênh toạn, ti trng tiãu
chøn (âỉa vãư vë trê âạy mọng nhỉ mọng âån).
2.2. Chn âäü sáu chän mọng : tỉång tỉû pháưn
mọng âån.
2.3. Xạc âënh kêch thỉåïc så bäü âãú mọng :
46
a
L
2
max
tt
σ
1

tc
(nhổ ồớ phỏửn moùng õồn)

mtb
tc
tc
hR
N
F
.




choỹn aìb (kờch thổồùc õóỳ moùng). Kióứm tra b so vồùi giaớ thióỳt, nóỳu lóỷch
thỗ giaớ thióỳt laỷi b vaỡ tờnh laỷi.
2.4. Kióứm tra nóửn theo TTGH 2 :
Kióứm tra õióửu kióỷn ổ/s :
F
N
tc
tc
tb

=

+
tb
.h
m

min

+
tb
.h
m
-
ba
M
tc
.
.6
2

0
(Cỏửn chuù yù dỏỳu M
1
tc
& M
2
tc
khi tờnh M
tc
vỗ coù thóứ M
1
tc
& M
2
tc
ngổồỹc dỏỳu phaới trổỡ nhau).

tctctctctc
o

2121
++=

Thổồỡng ngổồỡi ta choỹn tỏm moùng tỏm lổỷc doỹc : tổùc laỡ cỏửn xaùc õởnh a, b tổỡ 2 phổồng trỗnh :



=+
=
lyx
yNxN
21

2.5. Tờnh toaùn moùng theo TTGH 1 :
Xaùc õởnh ổ/s tờnh toaùn gỏy uọỳn, cừt, choỹc thuớng trong moùng.
F
N
tt
tt
tb

=

ba
M
F
N

N
a/2
O
1
y
2
N
1
M M
2
tc tc
tc tc
Nóỳu cỏỳu taỷo dỏửm moùng khọng vổồn console thỗ tờnh choỹc thuớng nhổ moùng õồn.
Kióứm tra chióửu cao moùng theo õióửu kióỷn BTCT chởu uọỳn :
+ Khọng cỏửn kióứm tra chióửu cao toaỡn moùng nóỳu dỏửm moùng coù vổồn console.
+ ọỳi vồùi dỏửm moùng khọng vổồn console :
n
tr
tt
o
Rl
a
Lh
4,0
.


2
1max
tttt

,
tt
tb

ồớ cuọỳi muỷc 2.4.
48
Dỏửm moùng
Cọỹt Cọỹt
Console
cọỳt õai õuớ chởu lổỷc cừt Q
nón khọng cỏửn kióứm tra choỹc thuớng.
45

o
tt
max

tt
tt
min

45
Dỏửm moùng
h
o
F
ct
tt

min

M ⋅
+
=
⇒ M
2
= M
1
– M
1
tt
(M
1
tt
: momen ca cäüt truưn vo : nãúu ngỉåüc dáúu våïi h.v thç “ + “ )
(theo qui tàõc bụt chç trong cå hc kãút cáúu).
+ Xạc âënh M
4
:
2
2
2min
4
6
2
l
qq
M ⋅
+
=
⇒ M

tênh cäút thẹp dỉåïi ca tiãút diãûn dỉåïi gäúi . Láúy giạ trë låïn
nháút ca M
3
& M
4
tênh cäút thẹp dỉåïi ca tiãút diãûn dỉåïi gäúi . Nãúu M
5
< 0 ⇒ tênh thẹp trãn ca
dáưm mọng.
+ M dỉång : tênh nhỉ tiãút diãûn b
dm
×h
⇒ F
a
dỉåïi :



a
a
F
F
%30
%70
+ M ám : tênh nhỉ tiãút diãûn B×h ⇒ F
a
trãn
.
49
bäú trê trong sỉåìn

1
q
2
l l l
1 2
M
1
2
M
M
3
4
M
5
M
M
1 2
b
b
dm
h
30%F
a
70%F
a
F
a
trãn
Bióứu õọử Q :
11max1

, u
tt
, u
ct
choỹn u
tkóỳ
.
2.6.2.Nọỹi lổỷc theo phổồng caỷnh ngừn :
(cho 1 daới moùng daỡi 1m)
M
ngừn
=
2
.1.
2
L
m
tt
tb

hóỷ sọỳ A F
a
cuớa 1m.
õổồỡng kờnh & khoaớng caùch thanh sọỳ (xaùc õởnh cọỳt theùp nhổ khi tờnh saỡn)
50
(nóỳu q
max
ồớ bón phaới, q
min
ồớ bón traùi thỗ Q cong xuọỳng)

Q
3
+ +
_
_
3
L
1
m