Báo cáo thực tập tốt nghiệp
LỜI NÓI ĐẦU
Sau thời gian 5 năm học tại bộ môn Tự động hóa XNCN – trường ĐH
Bách Khoa HN, những sinh viên TĐH chúng em đã được trang bị những kiến
thức nền tảng, cơ bản làm hành trang chuẩn bị bước vào hoạt động trong lĩnh
vực Tự động hóa rất thú vị mà đầy thử thách. Một trong những bước chuẩn bị
quan trọng cuối cùng để có thể trở thành một người kĩ sư là tham gia thực tập tốt
nghiệp – cơ hội để sinh viên tiếp cận với hoạt động sản xuất công nghiệp thực
tiễn, cơ hội để sinh viên áp dụng những kiến thức đã được học và tiếp thu thêm
những điều mới lạ, bổ ích từ thực tiễn.
Dưới sự hướng dẫn của thầy giáo PGS.TS. Tạ Cao Minh, nhóm sinh viên
chúng em đã tiến hành thực tập tại nhà máy số 1 Công ty ô tô Xuân Kiên
Vinaxuki. Tại đây, chúng em đã tiến hành khảo sát chung chuỗi dây chuyền sản
xuất ô tô của nhà máy nhằm nắm được một cách tổng quan nhất một hệ thống
sản xuất công nghiệp với sản phẩm là ô tô. Sau thời gian tìm hiểu bao quát,
chúng em được chia thành các nhóm nhỏ, tiến hành khảo sát chi tiết hệ thống
cung cấp điện nhà máy, cung cấp điện các phân xưởng và đặc biệt là nghiên cứu
công nghệ, trang bị điện của một máy sản xuất cụ thể. Bên cạnh đó, chúng em
còn được tạo điều kiện tham gia trực tiếp vào một vài khâu sản xuất trong nhà
máy để làm quen với tác phong công nghiệp và thêm hiểu biết hơn về một sản
phẩm công nghệ cao là ô tô. Sau 5 tuần thực tập, những kiến thức, kinh nghiệm
và bài học chúng em thu được là rất lớn mà những gì nêu trong báo cáo này
không có điều kiện được trình bày hết.
Bản báo cáo được chia thành 5 chương, tương ứng với những nhiệm vụ
cần tìm hiểu, nghiên cứu và báo cáo lại của chúng em.
Chương 1 giới thiệu chung về công ty Vinaxuki với lịch sử, hoạt động sản
xuất và cơ cấu quản lý.
Chương 2 diễn giải các quy trình công nghệ sản xuất ô tô của công ty.
Chương 3 báo cáo về hệ thống cung cấp điện mạng cao áp cho toàn nhà
máy và mạng hạ áp cho phân xưởng lắp ráp.
Chương 4 phân tích chi tiết hệ thống trang bị điện hệ truyền động băng tải
2.1) Cơ cấu tổ chức sản xuất và quy trình công nghệ ………………………….… 5
2.2) Sơ đồ mặt bằng tổng thể và từng phân xưởng tại nhà máy số 1 ………… … 18
CHƯƠNG 3: HỆ THỐNG CUNG CẤP ĐIỆN TOÀN NHÀ MÁY VÀ PHÂN
XƯỞNG LẮP RÁP …………………………………………………………………. 23
3.1) Mạng cao áp toàn nhà máy…………………… …………………… ……. 23
3.2) Mạng hạ áp phân xưởng lắp ráp ………………………… …………….… 24
CHƯƠNG 4: HỆ TRUYỀN ĐỘNG BĂNG TẢI BIẾN TẦN – ĐỘNG CƠ KHÔNG
ĐỒNG BỘ PHÂN XƯỞNG LẮP RÁP …………………………………………… 29
4.1) Mô tả công nghệ hệ thống băng tải phân xưởng lắp ráp…………… ………. 29
4.2) Trang bị điện hệ truyền động băng tải……………………………………… 33
CHƯƠNG 5: ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ TỰ ĐỘNG HÓA NHÀ MÁY SỐ 1 CÔNG TY
Ô TÔ VINAXUKI………………………………………………………………… 44
Báo cáo thực tập tốt nghiệp – Nhà máy ô tô Vinaxuki Trang 3
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY Ô TÔ XUÂN KIÊN – VINAXUKI
1.1) Lịch sử hình thành và phát triển công ty
Trên thực tế, công ty Vinaxuki được thành lập từ ngày 20 tháng 09 năm
1992 nhưng với hoạt động ban đầu là chuyên sản xuất các vật dụng kim loại như
xoong, nồi, bàn ghế, .v.v. phục vụ sinh hoạt và các sản phẩm y tế như giường
bệnh, tủ cho bệnh nhân, .v.v.
Năm 2003, công ty bắt đầu đầu tư nhà máy sản xuất khuôn ép và lắp ráp ô
tô. Tháng 04/2004, công ty chính thức được Thủ tướng Chính phủ cấp giấy phép
sản xuất, lắp ráp ô tô các loại. Nhà máy ô tô Xuân Kiên – Vinaxuki chính thức
bước vào thị trường ô tô Việt Nam.
Công ty ô tô Vinaxuki được tổ chức quản lý dưới dạng công ty gia đình.
Tên gọi Vinaxuki chính là tên gọi quốc tế hóa của Việt Nam Xuân Kiên trong
đó Xuân và Kiên là tên 2 người con của Tổng giám đốc Bùi Ngọc Huyên, đồng
thời là 2 Phó tổng giám đốc. Tên gọi Xuân Kiên và Vinaxuki được sử dụng
tương đương.
tổng giám đốc phụ trách kĩ thuật và kinh tế.
Trực tiếp quản lý các ngành kĩ thuật chuyên môn là các Giám đốc: GĐ
ngành chế tạo khuôn mẫu, GĐ ngành dập ép, GĐ ngành Cơ – Điện, GĐ ngành
Sơn. Dưới quyền quản lý của Phó tổng giám đốc phụ trách kinh tế là các bộ
phận Kế toán, Hành chính, Marketing.
Báo cáo thực tập tốt nghiệp – Nhà máy ô tô Vinaxuki Trang 6
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Hình 1.4: Sơ đồ quản lý hành chính công ty
CHƯƠNG 2: CƠ CẤU TỔ CHỨC SẢN XUẤT, SƠ ĐỒ MẶT BẰNG VÀ
QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ SẢN XUẤT Ô TÔ CỦA CÔNG TY
2.3) Cơ cấu tổ chức sản xuất và quy trình công nghệ
Cơ cấu tổ chức sản xuất của công ty như sau:
Báo cáo thực tập tốt nghiệp – Nhà máy ô tô Vinaxuki Trang 7
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Hình 2.1: Cơ cấu tổ chức sản xuất
Khu vực nghiên cứu thị trường và thiết kế mẫu:
Đây là khâu chức năng của Trung tâm nghiên cứu – thiết kế - chế thử
có nhiệm vụ nghiên cứu thị trường, thiết kế trên bản vẽ các mẫu xe phù hợp với
nhu cầu và thị hiếu của thị trường, từ đó đưa ra các thiết kế chi tiết về khuôn
mẫu, lắp ráp.
Chế tạo khuôn:
Công việc chế tạo khuôn mẫu vỏ xe được thực hiện theo quy trình sau:
Trước tiên bản vẽ thiết kế mẫu được đưa vào máy tính, xuất lệnh ra máy
phay CNC để phay các khuôn xốp. Phay khuôn mẫu vỏ xe ô tô là công nghệ
phức tạp, được thực hiện trên dàn máy CNC 5 trục AWEA của Đài Loan, nhập
về tháng 05/2008.
Báo cáo thực tập tốt nghiệp – Nhà máy ô tô Vinaxuki Trang 8
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Hình 2.2: Dàn máy CNC 5 trục AWEA phay khuôn mẫu
Sau khi phay, khuôn xốp được đưa tới nhà máy đúc ở Thái Nguyên để
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Hình 2.8: Công nhân đang vận hành máy ép 500 tấn
Việc trực tiếp vận hành bằng tay các máy ép có lực ép rất lớn gây lên
những rủi ro, thiếu an toàn lao động (đã từng có tai nạn xảy ra), năng suất nhà
máy kém.
Để khắc phục hiện trạng đó, công ty Vinaxuki đã mạnh dạn đầu tư dây
chuyền robot công nghiệp của ABB để tự động hóa hoàn toàn khâu gá lắp phôi,
lấy sản phẩm, các chế độ vận hành máy sẽ được đặt tự động. Hiện dây chuyền
robot đang trong giai đoạn thi công nền móng, các robot đã được nhập về và
đang chứa trong kho:
Báo cáo thực tập tốt nghiệp – Nhà máy ô tô Vinaxuki Trang 12
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Hình 2.9: Robot ABB đang chứa trong kho chờ lắp đặt
Hàn:
Sản phẩm của khâu gia công áp lực là các chi tiết rời rạc: nóc cabin, vỏ
cabin, cánh cửa, thanh chắn, thùng hàng, .v.v. Các chi tiết này được đưa đến
phân xưởng hàn để nối lại thành các cụm chi tiết lớn cấu thành vỏ xe.
Công nghệ hàn mà Vinaxuki áp dụng chủ yếu là hàn điểm, biến áp hàn có
công suất 150kVA, các máy hàn được công nhân vận hành bằng tay. Đây có thể
coi là khâu có mức độ tự động hóa thấp nhất trong nhà máy.
Hình 2.10: Khung gá chi tiết (trái) và mỏ hàn (phải)
Hình 2.11: Công nhân đang thực hiện công đoạn hàn cabin xe
Báo cáo thực tập tốt nghiệp – Nhà máy ô tô Vinaxuki Trang 13
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Sơn điện ly và sơn tĩnh điện
Các chi tiết cabin, thùng xe, khung xe sau khi được hàn thành một cụm
chi tiết hoàn chỉnh cấu thành nên bộ khung – vỏ xe được hiệu chỉnh lại, đánh
via, rửa sạch rồi đưa vào dây chuyền sơn điện ly và sơn tĩnh điện. Dây chuyển
sơn của Vinaxuki được chuyển giao hoàn toàn công nghệ sơn của nước ngoài và
được các chuyên gia đánh giá là dây chuyền sơn hiện đại hàng đầu trong khu
- Vỏ xe được chuyển sang bể phốt phát kẽm, có tác dụng chống gỉ. Lớp
phốt phát này rất quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp tới việc lớp sơn tĩnh
điện sau đó có "ăn" hay không.
- Vỏ xe được chuyển sang bể dung dịch kiềm để loại bỏ các yếu tố
không bền vững.
- Đây là khâu quan trọng nhất: Sơn điện ly. Vỏ xe sẽ được nhúng trong
bể sơn khoảng 6 phút, sao cho có một lớp sơn dày chừng 20-30 phần
nghìn milimét bám đều trên bề mặt kim loại. Tiếp đó vỏ xe sẽ được
làm sạch những sơn thừa bám trên bề mặt.
- Cuối cùng, vỏ xe được đưa vào lò sấy ở nhiệt độ chừng 170 độ C trong
khoảng 40 phút. Sức nóng sẽ giúp lớp sơn điện ly bám chắc vào vỏ xe.
Tuân thủ chính xác quy trình công nghệ nêu trên, dây chuyền sơn điện ly
của công ty Vinaxuki bao gồm 14 bể:
Báo cáo thực tập tốt nghiệp – Nhà máy ô tô Vinaxuki Trang 15
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Hình 2.12: Lưu đồ công nghệ dây chuyền sơn điện ly
Phía ngoài của hệ thống bể sơn điện ly:
Hình 2.13: Hình ảnh phía ngoài hệ thống bể sơn điện ly
Bể sơn điện ly:
Báo cáo thực tập tốt nghiệp – Nhà máy ô tô Vinaxuki Trang 16
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Hình 2.14: Bể sơn điện ly
Công nghệ cơ bản của sơn điện ly là vật cần sơn (khung, thùng, vỏ xe) sẽ
được nhúng vào bể dung dịch sơn. Hệ thống sẽ được nối với nguồn điện một
chiều có điện áp trung bình khoảng từ 250 – 350V, dòng điện tương đối cao từ
800 – 1000A. Cực dương được nối vào thành bể (cũng chính là nối vào dung
dịch sơn), cực âm được nối vào vật cần sơn (khung, thùng, vỏ xe). Quá trình
điện hóa xảy ra, dung dịch sơn bị điện ly, các hạt sơn mang điện tích dương sẽ
chạy về âm cực (điện di) và kết tủa tại đó tạo ra lớp sơn bán thấm (semi-
permeable). Nước tại âm cực sẽ bị đẩy ra khỏi lớp màng bán thấm này, đó là lý
chỉnh tốc độ chạy đều bằng hệ truyền động biến tần – động cơ. Khi xe chạy trên
băng truyền, các chi tiết, bộ phận lần lượt được lắp đến khi thành thân xe hoàn
chỉnh, ra khỏi băng truyền. Công đoạn cụ thể như sau:
- Chassis (khung gầm) xe được đưa đến bằng pa-lăng, đặt nằm ngửa
trên băng truyền 1. Tại đây lắp cầu trước và cầu sau của xe.
Báo cáo thực tập tốt nghiệp – Nhà máy ô tô Vinaxuki Trang 19
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Hình 2.17: Lắp cầu trước và cầu sau xe tải
- Sau đó khung xe được lật úp trở lại để lắp máy, bánh xe và các chi tiết
khác.
Hình 2.18: Nhấc máy lên để lắp vào khung xe
- Sau khi lắp xong các chi tiết cơ bản cấu thành thân xe, xe được chuyển
từ băng chuyền 1 xuống băng chuyền 2.
Hình 2.19: Thân xe được chuyển xuống băng truyền 2
Báo cáo thực tập tốt nghiệp – Nhà máy ô tô Vinaxuki Trang 20
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
- Tại băng truyền 2, cabin xe được hạ từ khu vực lắp cabin xe tải xuống,
thực hiện lắp cabin vào thân xe.
Hình 2.20: Cabin được hạ xuống lắp vào thân xe
- Sau đó lắp nốt thùng xe, đưa xe ra khu vực kiểm định và bãi thử.
2.4) Sơ đồ mặt bằng tổng thể và từng phân xưởng tại nhà máy số 1
Sơ đồ mặt bằng tổng quan của nhà máy sản xuất ô tô số 1 tại Mê Linh –
Hà Nội như sau:
Báo cáo thực tập tốt nghiệp – Nhà máy ô tô Vinaxuki Trang 21
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Hình 2.21: Sơ đồ mặt bằng nhà máy sản xuất ô tô số 1
Trong đó:
1: Khối nhà hành chính
2, 3: Phân xưởng sản xuất khuôn mẫu
4,5: Phân xưởng dập ép
nhà máy.
Để dự phòng trường hợp sự cố lưới khu vực, nhà máy có 2 máy phát dự
phòng chạy bằng xăng có công suất 150kW mỗi máy. Hai máy phát này nối vào
mạng cao áp nhà máy thông qua aptomat AT13, mỗi máy có riêng một aptomat
AT14 và AT15 tương ứng.
Báo cáo thực tập tốt nghiệp – Nhà máy ô tô Vinaxuki Trang 23
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Trạm biến áp 1 cung cấp điện cho xưởng sơn và lắp ráp bao gồm 4 khu
vực: phân xưởng sơn, phân xưởng lắp ráp, khu vực kiểm định, hệ thống chiếu
sáng. Mỗi khu vực có một aptomat AT9, AT10, AT11, AT12 tương ứng.
Trạm biến áp 2 cung cấp điện cho xưởng khuôn mẫu, hàn và hành chính
bao gồm 5 khu vực: phân xưởng khuôn mẫu, phân xưởng dập ép, phân xưởng
hàn, khu vực hành chính, hệ thống chiếu sáng. Mỗi khu vực có một aptomat
AT3, AT4, AT5,AT6, AT7 tương ứng.
Các aptomat đều sử dụng loại ABE 803b của hãng MetaMEC LG với các
thông số kĩ thuật như sau:
- Dòng điện định mức In: 600A.
- Điện áp sử dụng định mức Ue và dòng cắt cho phép Icu tương ứng:
Ue Icu
600VAC 22kA
500VAC 25kA
415VAC 35kA
220VAC 50kA
- Khả năng quá áp tức thời: Ui = 690VAC.
- Tần số: 50/60Hz.
Hình ảnh aptomat ABE 803b cho phân xưởng lắp ráp (trong hình viết tắt
là xưởng cơ khí):
Báo cáo thực tập tốt nghiệp – Nhà máy ô tô Vinaxuki Trang 24
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Hình 3.1: Aptomat ABE 803b cấp cho phân xưởng lắp ráp