Trang 1
Trang 1
Trang 3
3.1.Khách thể nghiên cứu Trang 3
3.2. Thiết kế nghiên cứu Trang 3
3.3. Quy trình nghiên cứu Trang 4
3.4. Đo lường và thu thập dữ liệu Trang 5
!"#$%&'%( Trang 5
)*+%(&,-+. Trang 7
/%0,12 Trang 8
3%3""40 Trang 9
Các bước thực hiện làm bài văn NLXH trong tác phẩm văn học Trang 9
Kế hoạch bài học Trang 11
Đề và đáp án bài kiểm tra trước và sau tác động Trang 29
Bảng điểm Trang 37
5607
+ 1
895:;<=
- >&?@A/)/vàB.C-+DEBFGHvề hướng dẫn thi tốt nghiệp thì đề môn
Ngữ văn năm 2014 sẽ có hai phần đọc hiểu và làm văn. Trong phần làm văn gộp nghị
luận văn học vào với nghị luận xã hội. Nghị luận xã hội lúc này không phải là một câu
riêng biệt về một tư tưởng đạo lí, hay về sự việc, hiện tượng đời sống nữa mà là NLXH
được rút ra từ ý nghĩa thực tiễn của tác phẩm văn học. Theo đó, câu hỏi phần làm văn yêu
cầu học sinh sử dụng kiến thức, kỹ năng tổng hợp, vốn sống và hiểu biết xã hội để giải
quyết vấn đề, học sinh cần tư duy không máy móc rập khuôn.
2
thấy là nhiều năm trở lại đây, đa số học sinh không còn hứng thú trong việc học văn nữa,
“Gần 100% học sinh THPT chỉ cần học văn để thi đỗ tốt nghiệp mà thôi” (Theo PGS.TS
Đỗ Ngọc Thống - Phó Vụ trưởng Vụ GD Trung học, Bộ GD&ĐT).
ETừ việc bản thân các em HS không thích học môn Ngữ văn, dẫn đến không tìm tòi,
nghiên cứu để am hiểu các vấn đề xung quanh, lười nhác suy nghĩ, không có nhiều cảm
xúc, trí tưởng tượng chưa phong phú, ít khi đọc sách tham khảo về môn văn, đặc biệt là
những bài văn mẫu. Từ đó dẫn đến thực trạng có rất nhiều HS không biết làm bài văn
NLXH nói chung, NLXH trong tác phẩm văn học nói riêng.
- Để thay đổi hiện trạng trên, đề tài nghiên cứu này đưa ra giải pháp:
+ Trước khi làm bài văn NLXH trong tác phẩm văn học, chúng tôi hướng dẫn các em ôn
tập lại kiến thức đã học về hai dạng NLXH (nghị luận về tư tưởng đạo lí và nghị luận về
sự việc, hiện tượng đời sống).
+ Sau đó hướng dẫn cho các em các bước làm một bài văn nghị luận xã hội đặt ra trong
tác phẩm văn học:
• Xác định những từ trọng tâm mà đề bài yêu cầu.
• Tìm ý cho bài văn theo bố cục ba phần:
Mở bài: nêu khái quát hiện tượng xã hội đặt ra trong tác phẩm văn học.
Thân bài: nêu hoàn cảnh xuất hiện vấn đề có ý nghĩa xã hội, thực hiện các thao tác
nghị luận (giải thích, phân tích, bình luận, chứng minh), rút ra bài học cho bản thân.
Kết bài: đánh giá ý nghĩa của vấn đề xã hội trong tác phẩm.
B-O =
PQ"MNR*SR"0,12
- Chương trình SGK Ngữ văn 11 cơ bản có rất ít bài đề cập đến kĩ năng làm bài văn nghị
luận xã hội như: &' ()*+,-#$.,/
- Đa số sách tham khảo chỉ nói chung chung về lí thuyết, chưa có những bước hướng dẫn
cụ thể về cách làm bài văn nghị luận xã hội cho phz hợp với học sinh yếu, trung bình.
PQ"MN1#N-"40T
- Một số giáo viên đã chú trọng tới việc hướng dẫn cho học sinh kĩ năng làm bài văn
JB-bMMQ"EJc0E -B
d@A B0 B$ 7 `"
* *"
Lớp 11C3 33 21 12 33 0
Lớp 11C4 33 21 12 33 0
Hai lớp đều tương đương nhau về sĩ số.
Về ý thức học tập: Học sinh ở hai lớp đều tích cực, chủ động.
Về thành tích học tập của HKI vừa qua, hai lớp tương đương về điểm số.
+,+O"W
- Chọn hai lớp nguyên vẹn: lớp 11C4 là nhóm thực nghiệm, lớp 11C3 là nhóm đối chứng.
Tôi dzng bài kiểm tra trước tác động là bài thi HKI .
- Kết quả kiểm tra cho thấy chênh lệch điểm trung bình của hai nhóm có sự khác nhau, do
đó chúng tôi dzng phép kiểm chứng T-Test để kiểm chứng sự chênh lệch giữa điểm số
trung bình của hai nhóm trước khi tác động.
*+C1=
^1=*]"W]e".""
4
Q" 5A"W
TBC 4,8 4,7
P= 0,59 >0,05
So sánh với tiêu chuẩn cho thấy sự chênh lệch điểm số trung bình của hai nhóm là không
có ý nghĩa, hai nhóm được coi là tương đương.
Thiết kế nghiên cứu thiết kế 2: kiểm tra trước và sau tác động đối với nhóm tương
đương.
^1: +,+O"W
B
*]M0
M""
`
P+#N-Q"=
- Thời gian tiến hành thực nghiệm là các tiết dạy phụ đạo ở trường và trong vòng 1 tháng
của học kì II: từ tuần 22, năm học 2014 hết tuần 25 năm 2015.
5
52%a
- Bài kiểm tra trước tác động là bài kiểm tra HKI (môn Ngữ văn) do GV trong tổ thống
nhất ra đề chung cho các lớp và được Ban Giám Hiệu duyệt, chọn đề kiểm tra. (Bài kiểm
tra trước tác động gồm có: 2 câu hỏi tự luận (nội dung câu hỏi được trình bày ở phần phụ
lục 3).
- Bài kiểm tra sau tác động là bài kiểm tra giữa học kì II, do Nhà trường tổ chức thi và ra
đề chung cho các lớp sau khi học xong các bài thuộc môn Đọc văn (?%#@'
A<+7!@95,+B'9 C?DA@EF G+7HI9@7JK+5* J@
L5(E).
- Bài kiểm tra sau tác động gồm có: 2 câu hỏi tự luận (nội dung câu hỏi được trình bày ở
phần phụ lục 3).
P+,]M0&"V'=
- Sau khi dạy xong các bài học trên, các em tiến hành làm bài kiểm tra 1 tiết giữa học kì II
(nội dung kiểm tra trình bày ở phần phụ lục) do Nhà trường tổ chức và ra đề chung cho
các lớp.
- Sau đó để đảm bảo tính khách quan, bài kiểm tra của các em được cắt phách, giáo viên
trong tổ czng chấm bài theo đáp án đã xây dựng.
JhBiJ7j<KLT;^;BLkB*lFLm
!"#$%
- Sau thời gian tiến hành tác động bắt đầu từ tuần 22 đến hết tuần 25 của HK II, tiến hành
cho học sinh hai lớp (lớp thực nghiệm: 11C4 và lớp đối chứng: 11C3) làm bài kiểm tra
giữa học kì II.
- Trên cơ sở kết quả thu được, chúng tôi tiến hành phân tích dữ liệu qua các thông số:
Tính giá trị chênh lệch qua giá trị trung bình của các bài kiểm tra trước và sau kiểm
chứng.
- Phép kiểm chứng T- test ĐTB sau tác động của hai lớp là P = 0,0002 < 0,05.Kết quả
này khẳng định sự chênh lệch ĐTB của hai nhóm không phải ngẫu nhiên mà là do tác
động.
PJN"+=
- Việc hướng dẫn cho học sinh biết cách .,=>% !% "
#$ là một giải pháp rất tốt, nhưng để vận dụng giải pháp này có hiệu quả, GV cần
phải cần phải đầu tư nhiều, thường xuyện cập nhật những thay đổi trong cách ra đề theo
hướng đổi mới của Bộ Giáo dục.
- Không những vậy, GV cần cố gắng tìm hiểu qua các tài liệu, soạn bài, chuẩn bị kế hoạch
bài học một cách hợp lí.
PJ,"3"=
7
- Khuyến khích các em tìm tòi, nghiên cứu để am hiểu các vấn đề xã hội xung quanh làm
giàu tri thức, biết suy nghĩ tích cực, tạo ra nhiều cảm xúc, trí tưởng tượng phong phú.
- Khuyến khích các em thường xuyên đọc sách tham khảo, đặc biệt là những cuốn sách có
hướng dẫn cách làm bài văn NLXH.
)*lLkBT;*JLolBBJp
)*+%(
- Nghiên cứu đã mang lại kết quả: đa số học sinh không còn tâm trạng căng thẳng, mơ hồ,
lúng túng khi viết bài làm vănnghị luận xã hội trong tác phẩm văn học nữa. Điều đó góp
phần nâng cao kết quả học tập môn Ngữ văn lớp 11C4 trường THPT Nguyễn Trung Trực
– Hòa Thành - Tây Ninh.
)*-+.
- GV cần sử dụng linh hoạt và nhuần nhuyễn các PPDH, song song đó cần tích cực nghiên
cứu sách vở và trau dồi năng lực chuyên môn. Đồng thời, GV cũng phải có tâm huyết với
nghề, yêu mến học sinh, mong các em ngày càng tiến bộ hơn trong khả năng viết văn của
mình.
- Với kết quả của đề tài này, tôi mong rằng các bạn đồng nghiệp quan tâm, chia sẻ và đặc
biệt là GV giảng dạy bộ môn Ngữ văn có thể ứng dụng đề tài này vào việc dạy học để
văn học.
- Vấn đề xã hội đặt ra từ tác phẩm văn học có thể là một tư tưởng, đạo lí hoặc một hiện
tượng đời sống (thường là một tư tưởng, đạo lí)
E5: Một vấn đề xã hội có ý nghĩa sâu sắc nào đó đặt ra trong tác phẩm văn học.
Vấn đề xã hội có ý nghĩa có thể lấy từ hai nguồn: tác phẩm văn học đã học trong chương
trình hoặc một câu chuyện nhỏ, một văn bản văn học ngắn gọn mà HS chưa được học.
ET"VM}"M],0dC=
a. Phần một: Phân tích văn bản (hoặc nêu vắn tắt nội dung câu chuyện) để rút ra ý nghĩa
của vấn đề (hoặc câu chuyện).
b. Phần hai (trọng tâm): Nghị luận (phát biểu) về ý nghĩa của vấn đề xã hội rút ra từ tác
phẩm văn học (câu chuyện).
^"%' &?BvJM2"g&?U"
oO"_&,6?
- Biết làm văn NLXH về một vấn đề xã hội có ý nghĩa sâu sắc nào đó được đặt ra trong
tác phẩm văn học.
- Bài viết có bố cục rõ ràng, lập luận chặt chẽ, diễn đạt mạch lạc, không mắc lỗi các loại,
chữ viết rõ nét, sạch đẹp.
oO"_&,+W"
- Huy động kiến thức từ thực tế đời sống xã hội czng với những trải nghiệm của bản thân
để làm rõ vấn đề.
^"=f]
- Yêu cầu nội dung: Từ vấn đề trong tác phẩm văn học, bàn luận về vấn đề ngoài xã hội
được rút ra từ tác phẩm văn học đó mà đề yêu cầu.
- Yêu cầu thao tác lập luận: giải thích, phân tích, chứng minh, bình luận.
- Phạm vi tư liệu: Thực tế xã hội.
^"=(#|
0~'=
- Khái quát thực trạng của vấn đề trong xã hội hiện nay.
- Dẫn dắt thực trạng đó vào tác phẩm.
' '=
' '=
P^"=BO2"1eV&V"|60e•`
- Nêu hoàn cảnh xuất hiện vấn đề có ý nghĩa xã hội: trong toàn bộ bài thơ cho thấy “Từ
ấy” là một tâm hồn trong trẻo của tuổi mười tám, đôi mươi, đi theo lí tưởng cao đẹp, dám
sống, dám đấu tranh. Tác phẩm đã đặt ra vấn đề về lí tưởng sống của thanh niên trong xã
hội hiện nay.
P^"=Q"""02".%(= !"S"WS'f%(
E1!"=Lý tưởng sống là cái đích tốt đẹp mà mỗi con người muốn hướng tới, mong
mỏi đạt được
EQ"MN=
+ Ngày nay: một bộ phận lớn thanh niên sống không có mục đích, không có định hướng,
học tập chỉ do ba mẹ gượng ép, thất nghiệp, sa vào ăn chơi sa đọa … không có tiền họ
đâm ra vòi vĩnh bố mẹ, trộm cắp, rồi đủ các thói hư tật xấu.
11
+ Một bộ phận thanh niên khác sống có mục đích, có định hướng, nhưng lại là mục đích
tầm thường như ăn no, mặc ấm, hạnh phúc gia đình, kiếm được nhiều tiền, …
+ Còn lại một bộ phận thanh niên biết sống có lí tưởng, phấn đấu vì tương lai tố đẹp của
mình. Chúng ta thường thấy trên đài, báo thường viết về những tấm gương học tốt, lao
động tốt, những tấm gương biết vươn lên để thành công từ cuộc sống nghèo khổ.
EJ(C1: người sống không có mục đích, không có định hướng, dễ sa vào những tệ nạn
xã hội đã để lại hậu quả đáng thương cho gia đình, gây ra biết bao tệ nạn xã hội.
Theo công an thành phố Hồ Chí Minh năm 2007, tình trạng người chưa thành niên phạm
tội tại TP.HCM tăng liên tục, từ năm 2002 với 385 trường hợp thì đến năm 2006 đã là 700
trường hợp (tỷ lệ tăng gần 100% trong 4 năm). Và mỗi năm Việt Nam có 1,2 triệu ca nạo
phá thai, trong đó có tới 20% trường hợp là học sinh THPT. Nguy cơ lây nhiễm
HIV/AIDS và các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục ở vị thành niên và thanh niên cũng
đang ở mức báo động.
E1: Để giải quyết tình trạng thanh niên sống không có lí tưởng: các cơ quan
đoàn thể, các tổ chức trong xã hội cần phải tiếp tục bắt mạch nguyện vọng thanh niên, tạo
chỉnh.
<<Bx<7LB^;<J{=
E Ôn tập lí thuyết văn nghị luận xã hội về một tư tưởng - đạo lí và một hiện tượng đời
sống, giúp học sinh nắm được kĩ năng tìm hiểu đề, kĩ năng xác định trọng tâm mà đề yêu
cầu, tìm các ý chính cho bài làm văn.
E Giúp HS nắm được các bước lập dàn ý, sắp xếp các luận điểm, luận cứ, luận chứng theo
một dàn ý ba phần.
<<<JLzB^p=
T=Giáo án, SGK, STK, các tài liệu liên quan đến tiết học.
JR=SGK, vở ghi, vở soạn bài.
<T‡J\ZJr€5xBJ{k=
‡.d"W"&,]#
*]M0'=Không kiểm tra, GV sẽ kiểm tra kiến thức của học sinh qua các
câu hỏi ôn tập phần lí thuyết cũng như thực hành.
+Mf'U"=
Pa&2'=Như chúng ta đã biết, các em đã được làm quen với văn nghị luận xã hội
từ khi ở cấp THCS. Lên cấp học THPT các em vẫn tiếp tục làm văn nghị luận xã hội
13
nhưng với yêu cầu cao hơn, ở trên lớp trong các buổi học chính khóa chúng ta không có
thời gian để ôn lại. Vì vậy, hôm nay thì cô trò czng đi ôn lại kiến thức lí thuyết cũng như
cách lập dàn ý cho bài văn nghị luận xã hội về một tư tưởng - đạo lí và một sự việc, hiện
tượng đời sống.
Jr€5xBˆqT&JR Bx<7LB^;<J{
J2N`
<‰(%!-+&&?.%(e•
`
ET=Nghị luận xã hội trong nhà trường
phổ thông có mấy dạng chính?
- HS: Nghị luận xã hội trong nhà trường
mọi khía cạnh của nó.
+ Bàn về một vấn đề xã hội đặt ra trong tác
phẩm văn học.
B.%(&`~SN2%!
0*
- Nghị luận về một tư tưởng đạo lý là quá
trình kết hợp những thao tác lập luận để làm
rõ những vấn đề tư tưởng, đạo lí trong cuộc
đời.
- Tư tưởng đạo lí trong cuộc đời bao gồm:
+ Lí tưởng (lẽ sống).
+ Cách sống.
+ Hoạt động sống.
+ Mối quan hệ giữa con người với con người
(cha mẹ, vợ chồng, anh em,và những người
thân thuộc khác) ở ngoài xã hội có các quan
hệ trên dưới, đơn vị, tình làng nghĩa xóm,
thầy trò, bạn bè.…
- Triển khai theo ba bước:
+ Giải thích, cắt nghĩa.
14
bước cơ bản?
EJR= theo ba bước cơ bản:
+ Giải thích, cắt nghĩa.
+ Lí giải.
+ Đánh giá.
ET= Trước lúc lập dàn ý thì điều mà
chúng ta phải thực hiện trước tiên là gì?
Trước khi lập dàn ý chúng ta cần phải tìm
Pf%("W"2""%(]=
- Tìm các luận cứ để làm rõ cho các luận
điểm
.(#|=
Dàn bài của bài văn nghị luận xã hội có cấu
trúc ba phần. Mỗi phần có một nhiệm vụ
riêng:
0~'=
- Nêu vấn đề cần nghị luận.
' '= Triển khai vấn đề cần nghị luận:
- Giải thích, cắt nghĩa.
- Lí giải.
- Đánh giá.
"*+'=
- Nêu ý nghĩa hoặc tầm quan trọng của vấn đề
cần nghị luận.
`@A0,12
5=" Duy chỉ có gia đình, người ta mới tìm
được chốn nương thân để chống lại tai ương
của số phận ". (Euripides)
Anh (chị) nghĩ thế nào về câu nói trên?
5=Anh / chị nghĩ như thế nào về câu nói:
"Đời phải trải qua giông tố nhưng không được
cúi đầu trước giông tố".
15
+=J2N`
B.%(&`Ša@A
J2N`)
.(#|=
nghị luận.
Pv".""%(]=
- Xác định các luận điểm để làm rõ luận đề.
Pf%("W"2""%(]=
- Tìm các luận cứ để làm rõ cho các luận
điểm
.(#|=
0~'=
E Giới thiệu hiện tượng đời sống cần nghị
luận.
' '=Triển khai vấn đề cần nghị luận:
ENêu rõ hiện tượng đời sống cần nghị luận.
EPhân tích các mặt đúng - sai, lợi - hại của
hiện tượng đời sống đang nghị luận …Dzng
dẫn chứng từ cuộc sống để chứng minh).
16
về một sự việc, hiện tượng đời sống có bố
cục mấy phần?
EJR: Có bố cục ba phần: mở bài, thân bài,
kết bài.
J2N`/
`@A0,12
ET=Ra một số đề văn nghị luận xã hội
về một một sự việc, hiện tượng đời sống.
EChỉ ra nguyên nhân dẫn đến hiện tượng đời
sống trên …Dzng dẫn chứng từ cuộc sống để
chứng minh).
E Đánh giá hiện tượng đời sống đang nghị
học, từ đó giúp học sinh nắm được kĩ năng tìm hiểu đề, kĩ năng xác định trọng tâm mà đề
yêu cầu, tìm các ý chính cho bài làm văn.
EJ5= Giúp HS nắm được các bước lập dàn ý, sắp xếp các luận điểm, luận cứ, luận
chứng theo một dàn ý ba phần.
*6?=
- Biết cách tìm hiểu đề nghị luận xã hội vấn đề xã hội đặt ra từ tác phẩm văn học.
- Có kĩ năng tìm luận điểm, luận cứ, dẫn chứng.
- Sắp xếp các ý thành một dàn ý hoàn chỉnh.
`=
- Có thái độ, ý thức cao việc bày tỏ quan điểm của bản thân về một vấn đề của xã hội
thông qua tìm hiểu một tác phẩm văn học.
<<Bx<7LB^;<J{=
E Ôn lại kiến thức lí thuyết văn nghị luận về vấn đề xã hội đặt ra từ tác phẩm văn học, từ
đó giúp học sinh nắm được kĩ năng tìm hiểu đề, kĩ năng xác định trọng tâm mà đề yêu
cầu, tìm các ý chính cho bài làm văn.
E Giúp HS nắm được các bước lập dàn ý, sắp xếp các luận điểm, luận cứ, luận chứng theo
một dàn ý ba phần.
<<<JLzB^p=
T=Giáo án, SGK, STK, các tài liệu liên quan đến tiết học.
JR=SGK, vở ghi, vở soạn bài.
<T‡J\ZJr€5xBJ{k=
‡.d"W"&,]#
*]M0'=Không kiểm tra, GV sẽ kiểm tra kiến thức của học sinh qua các
câu hỏi ôn tập phần lí thuyết cũng như thực hành.
+Mf'U"=
Pa&2'=Nghị luận xã hội có ba dạng chính, đó là nghị luận về một tư tưởng đạo lý,
nghị luận về một vấn đề, hiện tượng xã hội và nghị luận về một vấn đề trong tác phẩm
văn học. Nhưng thông thường từ khi cấp học THCS cho đến hiện tại là lớp 11 của cấp
THPT các em chủ yếu làm quen với hai dạng NLXH là nghị luận về một tư tưởng đạo lý,
nghị luận về một vấn đề, hiện tượng xã hội. Còn dạng còn lại các em còn lúng túng trong
+ Nghĩa là nhân vấn đề đặt ra trong tác
phẩm văn học đó mà bàn luận, kiến giải.
+ Trong trường hợp này, tác phẩm văn
học chỉ được khai thác về giá trị nội
dung tư tưởng, rút ra ý nghĩa xã hội khái
quát của tác phẩm ấy. Tác phẩm nào
<B.%(&`&Ve•`•M0
Ž"g&?U"
*
- Nghị luận về một vấn đề xã hội đặt ra từ
tác phẩm văn học là kiểu bài nghị luận xã
hội, không phải là kiểu bài nghị luận văn
học.
- Vấn đề xã hội đặt ra từ tác phẩm văn học
có thể là một tư tưởng, đạo lí hoặc một hiện
tượng đời sống (thường là một tư tưởng,
đạo lí)
5AŠ
- Là một vấn đề xã hội có ý nghĩa sâu sắc
nào đó được đặt ra trong tác phẩm văn học.
-Vấn đề xã hội có thể lấy từ hai nguồn: Tác
phẩm văn học đã học trong chương trình
hoặc một câu chuyện nhỏ, một văn bản văn
học ngắn gọn mà học sinh chưa được học.
3"!"
- Mục đích chính là yêu cầu người viết bàn
bạc, nghị luận về một vấn đề xã hội , đạo lí,
tư tưởng, nhân sinh, hiện tượng đời sống
19
luận về một vấn đề xã hội đặt ra từ tác
phẩm văn học gồm mấy phần? Đó là
những phần nào?
EJR= Có 3 phần:
+ Mở bài
+ Thân bài
+ Kết bài
T"VM}"M],0dC
- Phần một: Phân tích văn bản (hoặc nêu
vắn tắt nội dung câu chuyện) để rút ra ý
nghĩa của vấn đề (hoặc câu chuyện).
- Phần hai (trọng tâm): Nghị luận (phát
biểu) về ý nghĩa của vấn đề xã hội rút ra từ
tác phẩm văn học (câu chuyện). Khi đã có
vấn đề (đề tài, chủ đề) cần bàn bạc rồi, thì
mới bắt đầu làm bài nghị luận về một vấn đề
đặt ra trong tác phẩm, nêu suy nghĩ của bản
thân mình về vấn đề ấy.
<<"%(#|"+
f]
- Dạng đề.
- Yêu cầu nội dung (đối tượng): Xác định
vấn đề cần nghị luận.
- Yêu cầu thao tác lập luận.
- Yêu cầu phạm vi tư liệu, dẫn chứng.
(#|
0~'=
- Dẫn dắt vào đề (…).
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm và vấn đề xã
hội mà tác phẩm nêu ở đề bài đặt ra (…).
ta hiểu sâu sắc về điều gì? Rút ra được
điều gì có ý nghĩa?
+ Về hành động: Xác định hành động
bản thân phải làm gì? Việc làm cụ thể,
thiết thực.
vắn tắt nội dung câu chuyện) để rút ra ý
nghĩa vấn đề (câu chuyện).
+ Nhấn mạnh, khẳng định ý nghĩa nội dung
từ văn bản văn học đó.
+ Từ đó, khái quát chính xác vấn đề xã hội
cần nghị luận.
P|=
EPhần này chỉ giải thích, phân tích một cách
khái quát và cuối czng phải chốt lại thành
một luận đề ngắn gọn.
- Tác phẩm văn học chỉ là cái cớ để nhân ý
kiến đó mà bàn bạc, nghị luận về vấn đề xã
hội, vì thế không nên đi quá sâu vào việc
phân tích tác phẩm mà chủ yếu rút ra ý
nghĩa khái quát để bàn bạc vấn đề có ý
nghĩa xã hội.
E_MU = Phân tích - chứng minh:
+ Đối với vấn đề xã hội là vấn đề tư tưởng,
đạo lí : Làm rõ các biểu hiện của tư tưởng,
đạo lí ở những phương diện khác nhau trong
đời sống ; dzng thực tế xã hội để chứng
minh.
+ Đối với vấn đề xã hội là một hiện tượng
đời sống: Xác định đó là hiện tượng tích cực
hay tiêu cực, mô tả những biểu hiện của
hãy trình bày suy nghĩ của mình về vai trò
của người thầy trong xã hội hiện nay.
5=Phân tích 13 câu thơ đầu của bài thơ
P?%#Q (Xuân Diệu), qua đó trình bày
suy nghĩ về quan niệm sống của bản thân.
PTôi muốn tắt nắng đi
Cho màu đừng nhạt mất;
Tôi muốn buộc gió lại
Cho hương đừng bay đi.
Của ong bướm này đây tuần tháng mật;
Này đây hoa của đồng nội xanh rì ;
Này đây lá của cành tơ phơ phất ;
Của yến anh này đây khúc tình si ;
Và này đây ánh sáng chớp hàng mi,
Mỗi buổi sớm, thần Vui hằng gõ cửa ;
Tháng giêng ngon như một cặp môi gần ;
Tôi sung sướng. Nhưng vội vàng một nửa :
Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân.”
(Xuân Diệu, ?%#)
5=Phân tích bài thơ Chiều tối (Mộ) của
Hồ Chí Minh, qua đó anh / chị học tập được
gì từ vẻ đẹp nhân cách của Hồ Chí Minh.
5: Bài thơ “Tôi yêu em” của Pu-skin và
những suy nghĩ của anh (chị) về một tình
yêu tuyệt đẹp.
22
5)= Phân tích hình tượng nhân vật Bê li
cốp trong truyện ngắn Người trong bao của
nhà văn Sê Khốp, qua đó trình bày suy nghĩ
chỉnh.
<<Bx<7LB^;<J{=
E Giúp học sinh nắm được kĩ năng tìm hiểu đề, kĩ năng xác định trọng tâm mà đề yêu cầu,
tìm các ý chính cho bài làm văn.
E Giúp HS nắm được các bước lập dàn ý, sắp xếp các luận điểm, luận cứ, luận chứng theo
một dàn ý ba phần.
E GV hướng dẫn HS cách lập dàn ý về nghị luận về một vấn đề xã hội đặt ra từ tác phẩm
văn học.
ECho HS được hoạt động nhóm, thực hành lập dàn ý trên một đề ra cụ thể.
<<<JLzB^p=
T=Giáo án, SGK, các tài liệu liên quan đến tiết học.
JR=SGK, vở ghi, vở soạn bài.
<T‡J\ZJr€5xBJ{k=
‡.d"W"&,]#
*]M0'=Không kiểm tra, GV sẽ kiểm tra kiến thức của học sinh qua các
câu hỏi ôn tập phần lí thuyết cũng như thực hành.
+Mf'U"=
Pa&2'=Tiết trước chúng ta đã ôn tập xong phần lí thuyết về dạng đề nghị luận về
một vấn đề xã hội đặt ra từ tác phẩm văn học. Hôm nay chúng ta đi sâu vào việc lập dàn ý
để các em nắm được kĩ năng tìm hiểu đề và lập dàn ý cho dạng đề này.
24
Jr€5xBˆqTT;JR Bx<7LB^;<J{
J2N`
<T(#|MO'"3]
f]
T=Nội dung nghị luận mà đề yêu cầu là
gì?
JR=Suy nghĩ, trả lời.
T= Nhận xét, chốt ý.
thanh niên hiên nay.
'B$%(]"!=
EGiới thiệu tác giả, tác phẩm.
- Dẫn dắt vấn đề cần nghị luận: Niềm vui
sướng hạnh phúc của một thanh niên yêu
nước bắt gặp lí tưởng cách mạng của
Đảng, thấy gắn bó với nhân dân cần lao.
Qua đó thanh niên ngày nay cần có lí
tưởng sống như thế nào?
7|"3]
0~'=
EGiới thiệu tác giả, tác phẩm.
- Nêu vấn đề: Từ ấy chính là tâm trạng
của nhà thơ trong giây phút giác ngộ lí
tưởng cộng sản, là mốc son đánh dấu bước
ngoặt, lối rẽ mới trong cuộc đời của nhà
thơ Tố Hữu.
25
Copyright: Tài liệu đại học ©