LỜI CẢM ƠN!
Để hoàn thành báo cáo thực tập, thực tế này, bên cạnh những cố
gắng của bản thân trong thời gian qua, em còn nhận được sự hưóng dẫn,
giúp đỡ, truyền thụ kiến thức, kinh nghiệm của các thầy, cô giáo trong
khoa xã hội học - trường Đại học khoa học xã hội và nhân văn - Đại học
quốc gia Hà nội.
Đặc biệt là em xin chân thành cảm ơn sự quan tâm của Thầy Tiến sỹ
Hoàng Bá Thịnh, người đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ em trong suốt thời
gian viết báo cáo thực tập, thực tế này với ý nghĩa giúp cho em bước đầu
làm quen và biết phương pháp nghiên cứu một vấn đề mà mình lựa chọn và
cũng bổ sung cho em tư duy trong quá trình học tập và công tác của mình.
Do trình độ và kinh nghiệm còn nhiều hạn chế trong việc sử dụng lý
thuyết đã học chứng minh cho những nội dung cần nghiên cứu. Em rất
mong nhận được sự chỉ bảo của các thầy, cô giáo để em tiếp thu và từng
bước hoàn thiện hơn nữa nghiên cứu của mình trong thời gian tiếp theo.
MỤC LỤC
Trang
Lời cảm ơn……………………………………………………………….1
Phần mở đầu:……………………………………………………………..4
1, Tính cấp thiết của đề tài……………………………………………… 4
2, Mục tiêu nghiên cứu…………………………………………………..5
1
3, Đối tượng và khách thể nghiên cứu……………………………………5
3.1: Đối tượng nghiên cứu……………………………………………….5
3.2: Khách thể nghiên cứu……………………………………………….5
3.3: Phạm vi nghiên cứu…………………………………………………5
4, Phương pháp nghiên cứu………………………………………………5
4.1: Phương pháp luận……………………………………………………5
4.2: Những phương pháp nghiên cứu xã hội học cụ thể………………….6
4.2.1: Phương pháp phân tích tài liệu……………………………………6
4.2.2: Phương pháp quan sát…………………………………………….6

3.3: Tập quan sinh đẻ và chăm sóc con cái……………………………23
4, Một số kiến nghị, đề xuất…………………………………………...26
Tài liệu tham khảo……………………………………………………..27
MỞ ĐẦU
1- Tính cấp thiết của đề tài.
Trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, Đảng và nhà
nước Việt nam đã có nhiều chính sách ưu tiên nhằm nâng cao đời sống,
sức khoẻ cho đồng bào các dân tộc thiểu số sống ở vùng sâu, vùng xa cũng
3
như đẩy mạnh sự phát triển toàn diện của miền núi. Tuy nhiên thực tế cho
thấy sự phát triển về kinh tế, văn hoá - xã hội tại khu vực này vẫn còn thấp
hơn nhiều so với các khu vực khác của cả nước. Mức sống thấp, trình độ
dân trí chưa được nâng cao, giao thông đi lại khó khăn, điều kiện chăm sóc
y tế và phúc lợi xã hội còn thiếu thốn…, là những vấn đề bức xúc đang đòi
hỏi sự quan tâm, đầu tư nhiều hơn nữa của chính phủ đối với các dân tộc
sống ở những vùng khó khăn này.
Sơn la là một tỉnh miền núi Tây bắc, có diện tích tự nhiên là:
14.055km, có chung đường biên giới với nước bạn Lào dài 250km, có 73%
diện tích đất rừng và rừng, toàn tỉnh có 11 huyện và 1 thị xã, 201 xã,
phường, thị trấn; dân số toàn Tỉnh hiện nay có trên 96 vạn người, bao gồm
với 12 dân tộc khác nhau sinh sống, trong đó trên 54% dân số là dân tộc
Thái, 18% là dân tộc kinh, 12% là dân tộc Mông, 8% là dân tộc Mường và
gần 8% là dân tộc Dao, Sinh Mun, khơ mú, Laha….nhìn chung trình độ
dân trí thấp, đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn.
Năm 2002 khi nhà nước phê duyệt dự án xây dựng thuỷ điện Sơn la
với công suất 2.400MW là công trình thuỷ điện lớn nhất nước ta và khu
vực Đông nam á, để tiến hành được việc khởi công xây dựng thì toàn bộ
những người dân ở vùng lòng hồ Sông đà phải di chuyển đến nơi ở mới để
lấy mặt bằng xây dựng công trình, trong số hàng nghìn hộ dân phải di
chuyển đi nơi khác có trên 600 hộ chuyển đến định cư tại xã Tân lập,

- Nhận thức của người dân về vấn đề này như thế nào?
- Thái độ, hành vi cụ thể của họ trong việc chăm sóc sức khoẻ sinh
sản như thế nào?
- Đưa ra một số kiến nghị, đề xuất nhằm nâng cao chất lượng chăm
sóc sức khoẻ cho đồng bào dân tộc thiểu số nói chung và chăm sóc sức
khoẻ sinh sản của người Thái nói riêng.
3- Đối tượng và khách thể nghiên cứu.
3.1. Đối tượng nghiên cứu:
Nghiên cứu tập quán chăm sóc sức khoẻ sinh sản của người Thái ở
Mộc châu sơn la
3.2. Khách thể nghiên cứu:
Những hộ gia đình thuộc xã Tân lập, huyện Mộc châu, tỉnh Sơn la.
3.3. Phạm vi nghiên cứu.
- Phạm vi không gian: Nghiên cứu được tiến hành trọng phạm vi một
xã với sự nghiên cứu chọn mẫu đó là cộng đồng dân tộc Thái xã Tân lập -
huyện Mộc châu, tỉnh Sơn la.
- Phạm vi thời gian: Thời gian thực hiện cuộc nghiên cứu từ 12/5 đến
17/5 năm 2007. Tìm hiểu về phong tục, tập quán của người Thái nói chung
và người Thái tại xã Tân lập nói riêng là tương đối rộng, song do hạn chế
về số liệu và khía cạnh khác có liên quan đến thời gian và khả năng thu
thập thông tin, nên đề tài chúng tôi nghiên cứu chủ yếu ở khía cạnh một số
tập quán và có minh hoạ một số số liệu cơ bản mà thôi.
4. Phương pháp luận và pháp nghiên cứu.
4.1. Phương pháp luận.
Phương pháp này dựa trên phương pháp của chủ nghĩa duy vật biện
chứng, nhìn nhận một cách toàn diện, đánh giá khách quan cụ thể về những
vấn đề xã hội của đối tượng nghiên cữu.
Ở đây muốn nghiên cứu thành công và có chất lượng cao về những
đánh giá trong nghiên cứu phải xuất phát từ ván đề thực tiễn của xã hội mà
đối tượng là cộng đồng người Thái và tập quán chăm sóc sức khoẻ sinh sản

phong phú, sinh viên đã khai thác thu thập và sử lý thống kê được từ nhiều
nguồn khác nhau. Phương pháp phân tích tài liệu là một phương pháp quan
trọng trong nghiên cứu của đề tài. Tài liệu thu thập được từ các báo cáo
của Đảng bộ xã, Uỷ ban nhân dân, trạm xá xã Tân lập và từ các báo cáo
viên của Uỷ ban nhân dân Huyện Mộc châu…Ngoài ra, còn sử dụng một
số tài liệu trên báo chí, và lịch sử của Đảng bộ và nhân dân xã Tân lập
trong 5 năm qua.
4.3.2. Phương pháp quan sát.
Phương pháp này được sử dụng để tìm hiểu địa bàn thong qua tri
giác trực tiếp về Tân lập. Địa bàn dân định cư lâu đời (Thái trắng) và địa
bàn dân tái định cư (Thái đen) mới di dân đến, được bản thân quan sát và
ghi nhận đầy đủ qua quan sát nhìn thấy được. Những thông tin này được
bổ sung làm cho thông tin thu được qua các tài liệu đầy đủ hơn.
4.2.3. Phương pháp phỏng vấn bằng bảng hỏi.
6
Đây là phỏng vấn được chuẩn bị sẵn. Qua hơn một tuần thầy trò
chuẩn bị thực tập và thao tác trước khi xuống địa bàn thực hiện.
72 câu hỏi dành cho hộ gia đình tái định cư với cơ cấu như sau:
- 10 câu hỏi thông tin về gia đình.
- 17 Câu hỏi về những biến đổi trong đời sống trong đời sống kinh tế
hộ gia đình.
- 6 câu hỏi về những biến đổi trong trong đời sống văn hoá giáo dục.
- 15 câu hỏi về biến đổi trong đời sống gia đình và cộng đồng.
- 18 câu hỏi về những biến đổi trong môi trường và sức khoẻ.
- 6 câu hỏi thông tin chung về người trả lời.
Thông qua các câu hỏi đóng và mở về các lĩnh vực kinh tế, văn hoá,
chính trị, xã hội và những biến đổi xã hội của cộng đồng người Thái xã
Tân lập đã thu được những thông tin tương đối toàn diện về người dân và
địa bàn xã Tân lập.
4.2.4. Phương pháp chọn mẫu nghiên cứu.

đó giải thích một cách hợp lý, khoa học về vấn đề nghiên cứu. Nghiên cứu
cũng giúp cho nhận thức về phong tục tập quán của người Thái trong vấn
đề chăm sóc sức khoẻ sinh sản và khái quát các vấn đề liên quan tới xã hội
học văn hoá và xã hội sức khoẻ.
5.2. Ý nghĩa thực tiễn:
Báo cáo này cũng đưa ra nhận xét tổng quát nhất về tập quan chăm
sóc sức khoẻ sinh sản của người Thái ở Sơn la qua nghiên cứu thực tế tại
xã Tân lập, huyện Mộc châu, tỉnh Sơn la đồng thời qua đó có một số kiến
nghị, đề xuất góp phần vào việc xây dựng các chính sách của Đảng và nhà
nước nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khoẻ nói chung và chăm sóc
sức khoẻ sinh sản cho đồng bào dân tộc thiểu số nhất là ở vùng núi và vùng
sâu, vùng xa.
6 - Giả thuyết nghiên cứu:
- Hệ thống y tế và hoạt động y tế của xã Tân lập hiện nay con gặp
nhiều khó khăn trong việc bảo đảm chăm sóc sức khoẻ của nhân dân.
- Một số phong tục, tập quán có ảnh hưởng đến việc chăm sóc sức
khoẻ sinh sản của người Thái ở Mộc châu, Sơn la.
8
7 - Xây dựng khung lý thuyết:

9
Phong tục tập
quán
Phong tục, tập
quán
Chăm sóc sức khoẻ
sinh sản
Trình độ
nhận thức của
người dân.

chủ thể hành động. MaxWeber đã chia hành động xã hội ra làm 4 loại:
+Hành động duy lý công cụ: Là hành động thực hiện sự cân nhắc,
tính toán lựa chọn công cụ, phương tiện, mục đích sao cho có hiệu quả
nhất.
+ Hành động duy lý-giá trị: Là hành động thực hiện vì mục đích tự
thân.
+ Hành động duy cảm (Cảm xúc): Là hành động do các trạng thái
cảm xúc hoặc tình cảm bột phát gây ra mà không có sự cân nhắc xem xét.
+ Hành động duy lý - truyền thống: Là hành động tuân thủ những
théo quên, nghi lễ, phong tục…
áp dụng lý thuyết vào hành động xã hội vào vấn đề nghiên cứu này
nhằm giải thích việc lựa chọn các hình thức chăm sóc sức khoẻ của người
Thái nói riêng và của dân tộc thiểu số nói chung cho thấy chủ yếu họ lựa
chọn hành động hành động duy lý - truyền thống vì:
Khi nói đến các tập quán của cư dân người Thái trong việc chăm sóc
sức khoẻ nói chung và chăm sóc sức khoẻ sinh sản là xem xét hành động
xã hội đó trước sự ảnh hưởng của những thói quen, những nghi lễ, phong
tục, của truyền thống gia đình và môi trường xã hội. Cụ thể hơn hành động
xã hội này được xem xét trong các tương quan tuổi, giới tính, trình độ học
vấn, nhề nghiệp, tập quán của họ đã có từ bao đời nay mặc dù có ảnh
10
hưởng của tác động CNH, HĐH đất nước cũng đã phần nào làm thay đổi
nhận thức của người dân và dần dần họ từng bước có sự thay đổi, thích
nghi với thói quen mới tiến bộ hơn nhưng cơ bản họ vẫn giữ được bản sắc
văn hoá của người Thái.
2, Các khái niệm.
2.1: Khái niệm phong tục, tập quán.
Là những thói quen đã ăn sâu vào đời sống xã hội, được mọi người
công nhận và làm theo. như phong tục nấu bánh chưng ngày tết của nhân
ta, hay phong tục cưới xin, ma chay…

hội hiện đại, Thực vậy, SKSS không đơn thuần là chuyện sinh sả, truyền
11