ĐẠI HỌC THÁI
NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ
PHẠM
------------------------
LÃ DUY TUẤN
BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NHẰM TĂNG CƯỜNG
HỢP TÁC VỚI DOANH NGHIỆP TRONG ĐÀO
TẠO CỦA CÁC TRƯỜNG NGHỀ Ở TỈNH NAM
ĐỊNH
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO
DỤC
Thái Nguyên, năm
2009
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên h tt p : // www . l r c - t n u . ed u . v n
ĐẠI HỌC THÁI
NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ
PHẠM
------------------------
LÃ DUY TUẤN
BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NHẰM TĂNG CƯỜNG
HỢP TÁC VỚI DOANH NGHIỆP TRONG ĐÀO
TẠO CỦA CÁC TRƯỜNG NGHỀ Ở TỈNH NAM
ĐỊNH
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 601405
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO
DỤC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS PHÙNG THỊ
HẰNG

1.2.2 Khái niệm đào tạo nghề 14
1.3 Một số vấn đề lý luận về hợp tác giữa trường nghề với doanh nghiệp trong
đào tạo
21
1.3.1 Khái niệm về
trƣờng
nghề và doanh nghiệp 21
1.3.2 Hợp tác giữa tr
ƣ
ờng nghề với doanh nghiệp trong đào tạo 22
1.3.2.1 Thực hành kết hợp với lao động sản xuất - nguyên lý giáo dục cơ bản
trong đào tạo nghề
22
1.3.2.2 Hợp tác giữa nhà trường với doanh nghiệp là mối quan hệ biện chứng
giữa người cung cấp và người sử dụng sản phẩm
25
1.3.2.3 Các loại hình hợp tác giữa trường nghề với doanh nghiệp 26
1.3.2.4 Ảnh hưởng của mối quan hệ hợp tác giữa nhà trường với doanh nghiệp
đến việc nâng cao chất lượng đào tạo nghề
33
1.3.3 Các yếu tố ảnh h
ƣ
ởng đến hợp tác giữa nhà tr
ƣ
ờng với doanh nghiệp 38
1.3.4 Biện pháp quản lý nhằm tăng cƣờng hợp tác với doanh nghiệp trong đào tạo
của
trƣờng
nghề
42

71
2.2.2.6 Nguyên nhân của những hạn chế trong HĐ quản lý nhằm tăng cường
hợp tác với DN trong đào tạo của các trường nghề ở tỉnh Nam Định
Kết luận chương 2
74
76
Chương 3
MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NHẰM TĂNG
CƢỜNG
SỰ HỢP TÁC VỚI
DN TRONG ĐÀO TẠO CỦA CÁC
TRƢỜNG
DẠY NGHỀ Ở TỈNH NAM
ĐỊNH
78
3.1 Các nguyên tắc xây dựng biện pháp
78
3.2 Các quan điểm được tuân thủ trong xây dựng biện pháp
79
3.3 Đề xuất các biện pháp quản lý nhằm tăng cường hợp tác với doanh nghiệp
trong đào tạo của các trường nghề ở tỉnh Nam Định
83
3.3.1 Hoàn thiện và đổi mới biện pháp thành lập bộ phận chuyên trách khai thác 83
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên h tt p : // www . l r c - t n u . e d u . v n
và xử lý thông tin
3.3.2 Hoàn thiện và đổi mới ph
ƣ
ơng thức, hình thức, mức độ hợp tác 85
2.3.3 Hoàn thiện và đổi mới mục tiêu, nội dung
chƣơng

3.2 Kiến nghị
102
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên h tt p : // www . l r c - t n u . e d u . v n
NHỮNG CỤM TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
Stt Viết tắt Viết đầy đủ
1 CĐ Cao đẳng
2 TC Trung cấp
3 SC Sơ cấp
4 CBQL Cán bộ quản lý đào tạo nghề
5 DN Doanh nghiệp
6 LĐTB&XH Lao động
Thƣơng
binh và Xã hội
7 TBC Trung bình chung
8 HĐ Hoạt động
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên h tt p : // www . l r c - t n u . e d u . v n
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ TRONG LUẬN VĂN
STT Tên biểu đồ, biểu đồ Trang
Sơ đồ 1.1 Khái niệm quản lý 13
Sơ đồ 1.2 Khái niệm chất
lƣợng
đào tạo nghề 21
Sơ đồ 1.3 Nhà
trƣờng
nằm ngoài doanh nghiệp 27
Sơ đồ 1.4 Nhà
trƣờng
nằm trong doanh nghiệp 28
Sơ đồ 1.5 Doanh nghiệp sản xuất nằm trong nhà trƣờng 30
Sơ đồ 1.6 Hình thức hợp tác đào tạo song hành 31

đào tạo nghề (tính theo tỷ lệ %)
58
Bảng 2.2 Nhận thức của CBQL, hiệu trƣởng trƣờng nghề về các yếu tố ảnh
h
ƣ
ởng tích cực đến chất
lƣợng
đào tạo nghề
59
Bảng 2.3 Đánh giá của hiệu
trƣởng
trƣờng nghề và chủ DN về hình thức hợp
tác giữa
trƣờng
nghề với DN (theo tỷ lệ %)
60
Bảng 2.4 Đánh giá của khách thể điều tra về mức độ hợp tác giữa
trƣờng
nghề
với DN (tính theo tỷ lệ %)
61
Bảng 2.5 Đánh giá của khách thể điều tra về kết quả hợp tác giữa
trƣờng
nghề
với DN (tính theo tỷ lệ % học sinh
hƣởng
lợi)
64
Bảng 2.6 Đánh giá của khách thể điều tra về về chất lƣợng đội ngũ lao động
đƣợc

Lời cảm ơn
Luận văn
đƣợc
hoàn thành với sự giúp đỡ nhiệt tình của các cơ quan, bạn
bè, đồng nghiệp. Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành nhất tới Sở
LĐTB&XH tỉnh Nam Định, các
tr
ƣ
ờng
nghề, các doanh nghiệp trong tỉnh,
các thầy cô giáo và bạn bè đồng nghiệp đã tận tình quan tâm chỉ bảo, cung
cấp nhiều thông tin và
tƣ
liệu quý giá cho luận văn;
Xin cảm ơn sự ủng hộ động viên giúp đỡ của Ban giám hiệu, của các
phòng ban chức năng
tr
ƣ
ờng
ĐHSP Thái Nguyên;
Đặc biệt em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới cô giáo, TS Phùng Thị
Hằng đã tận tình
h
ƣ
ớng
dẫn em hoàn thành luận văn này;
Trong quá trình học tập và nghiên cứu, bản thân em đã có nhiều cố gắng,
song luận văn không tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong các thầy cô giáo,
các bạn bè đồng nghiệp chỉ dẫn và góp ý.
Một lần nữa xin chân thành cảm ơn!

ƣ
ơng
cho
đƣợc
sứ mệnh
đào tạo ra những
ngƣời
lao động có khả năng thích ứng với những thay đổi
công nghệ, những biến động của việc làm, sự dịch chuyển cơ cấu kinh tế.
Nhận thức
đƣợc
vấn đề, vài năm trở lại đây,
nƣớc
ta xây dựng phát triển mạnh
hệ thống các
tr
ƣ
ờng
nghề, các
tr
ƣ
ờng
kỹ thuật, mục đích là nhanh chóng đạt
chuẩn khu vực và quốc tế để không ngừng tăng
c
ƣ
ờng
nguồn nhân lực cho thị
tr
ƣ

lƣợng
tuy khá
dồi dào
nhƣ
vậy
nh
ƣ
ng
năng lực của
ngƣời
lao động không phải lúc nào
cũng đáp ứng, đặc biệt nhân sự cao cấp, các chuyên gia có kinh nghiệm và khả
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên h tt p : // www . l r c - t n u . e d u . v n
3
năng quản lý,...đang ở trong tình trạng cung thấp xa so với cầu. Qua tìm hiểu
bƣớc
đầu của chúng tôi, có không ít
ngƣời
lao động sau khi tốt nghiệp
tr
ƣ
ờng
nghề
chƣa
thích
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên h tt p : // www . l r c - t n u . e d u . v n
4
ứng ngay
đƣợc
với sản xuất. Hệ quả là lãng phí nguồn ngân sách đào tạo của

này là: "Việc kết hợp giáo dục giữa nhà
tr
ƣ
ờng
với gia đình, xã hội với lao
động sản xuất, đời sống, học đi đôi với hành còn rất hạn chế. Nội dung giảng
dạy còn quá cũ về mặt lý thuyết" [5, tr.23].
Để khắc phục tình trạng trên,
ngƣời
hiệu
tr
ƣ
ởng
cần có biện pháp quản
lý phù hợp nhằm giúp cho
tr
ƣ
ờng
nghề và các đơn vị sử dụng
ngƣời
lao động
phối hợp chặt chẽ với nhau trong đào tạo nguồn nhân lực. Từ những cơ sở lý
luận và thực tiễn nêu trên, chúng tôi đã chọn vấn đề:“Biện pháp quản lý nhằm
tăng cường hợp tác với doanh nghiệp trong đào tạo của các trường nghề ở
tỉnh Nam Định” làm đề tài nghiên cứu.
2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất một số biện pháp
quản lý nhằm tăng
c
ƣ

nghiên cứu: Biện pháp quản lý nhằm tăng
cƣờng
hợp tác với
DN
trong
đào tạo
của
các
tr
ƣ
ờng

nghề
ở tỉnh
Nam
Định.
3.3 Khách thể điều tra: gồm 39 khách thể, trong đó có 10 cán bộ quản
lý đào tạo nghề (CBQL) (4 cán bộ phòng Quản lý Đào tạo nghề thuộc sở
Lao động
Thƣơng
binh và Xã hội (LĐTB&XH) tỉnh Nam Định; 6
tr
ƣ
ởng
phòng đào tạo của các
tr
ƣ
ờng
nghề - hệ cao đẳng nghề 3 khách thể và hệ
trung cấp nghề 3 khách thể, riêng hệ sơ cấp không có

c
ƣ
ờng
hợp tác giữa
tr
ƣ
ờng
nghề với DN trong đào tạo sẽ
khắc phục
đƣợc
những hạn chế nêu trên, góp phần nâng cao chất
lƣợng
đào
tạo nghề ở Nam Định nói riêng, trên cả
nƣớc
nói chung.
5. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý, đào tạo nghề, hợp tác giữa
tr
ƣ
ờng
nghề với DN, biện pháp quản lý nhằm tăng
c
ƣ
ờng
hợp tác giữa
tr
ƣ
ờng
nghề với DN trong đào tạo nghề.

ƣ
ờng
hợp tác giữa
tr
ƣ
ờng
nghề với DN trong đào tạo ở tỉnh Nam Định.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên h tt p : // www . l r c - t n u . e d u . v n
7
6. PHẠM VI NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
Trong điều kiện cho phép, luận văn chỉ đi sâu tìm hiểu các vấn đề sau:
- Thực trạng về sự hợp tác trong đào tạo giữa
tr
ƣ
ờng
nghề
(Tr
ƣ
ờng
CĐ
nghề,
tr
ƣ
ờng
TC nghề, trung tâm dạy nghề) với DN; các yếu tố hƣởng đến
mối quan hệ hợp tác này; một số hoạt động quản lý nhằm tăng
c
ƣ
ờng
hợp tác

PHÁP NGHIÊN CỨU
7.1
Phƣơng
pháp luận nghiên cứu:
7.1.1 Quan điểm tiếp cận thị
tr
ƣ
ờng:
Chất
lƣợng
đào tạo phải đáp ứng
đƣợc yêu cầu của thực tiễn sản xuất, đào tạo nhân lực phải gắn với nhu cầu
của thị tr
ƣ
ờng
lao động, của DN.
7.1.2 Quan điểm hệ thống - cấu trúc và quan điểm lịch sử - thực tiễn
đƣợc vận dụng trong việc xác định một số biện pháp chủ yếu nhằm tăng
c
ƣ
ờng
hợp tác giữa
tr
ƣ
ờng
dạy nghề với DN trong quá trình đào tạo nghề
7.2 Các
ph
ƣ
ơng

ph
ƣ
ơng
pháp nghiên cứu thực tiễn:
7.2.2.1
Ph
ƣ
ơng
pháp quan sát:
Tiếp cận, quan sát tổng thể, theo dõi những mặt biểu hiện trong quá trình
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên h tt p : // www . l r c - t n u . e d u . v n
8
hợp tác giữa
tr
ƣ
ờng
dạy nghề với DN; phát hiện yếu tố ảnh
h
ƣ
ởng
đến quá
trình hợp tác đó.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên h tt p : // www . l r c - t n u . e d u . v n
9
7.2.2.2
Ph
ƣ
ơng
pháp điều tra bằng bảng hỏi:
Tìm hiểu thực trạng về mối quan hệ hợp tác giữa

với một số khách thể có uy tín và kinh nghiệm trong công tác quản lý nhằm
thu thập thêm thông tin cho việc nghiên cứu.
7.2.2.5
Ph
ƣ
ơng
pháp lấy ý kiến chuyên gia: Lấy ý kiến của chuyên gia về
công tác quản lý đào tạo nói chung và các biện pháp quản lý đào tạo nghề nói
riêng.
7.2.2.6
Ph
ƣ
ơng
pháp thống kê toán học: Xử lý và phân tích các số liệu,
kết quả
điều
tra, đồng thời để xác định mức độ tin
cậy
của
việc
điều tra và kết
quả
nghiên
cứu.
8. CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN
Phần I: mở đầu
Phần II: Nội dung nghiên cứu
Chƣơng
1: Cơ sở lý luận về những vấn đề nghiên cứu.
Chƣơng

CỨU
1.1 TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1.1 Ở
nƣớc
ngoài
Mối quan hệ giữa
tr
ƣ
ờng
nghề với DN trong đào tạo nghề từ lâu đã đƣợc
nhiều
nƣớc
quan tâm nghiên cứu và ứng dụng nhằm nâng cao chất
lƣợng
đào
tạo nghề cho
ngƣời
lao động.
Vào giữa thế kỷ XIX (1894) do sự phát triển của công nghiệp, ở Pháp
xuất hiện nhiều cuốn sách viết về sự phát triển đa dạng của nghề nghiệp.
Ngƣời
ta đã ý thức
đƣợc
rằng hệ thống nghề trong xã hội rất đa dạng và phức
tạp, sự chuyên môn hóa đƣợc chú trọng. Do vậy, nội dung các cuốn sách
khẳng định tính cấp thiết phải
h
ƣ
ớng
nghiệp, trang bị cho thế hệ trẻ đi vào lao

h
ƣ
ớng
cho học sinh về nghề nghiệp phù hợp với năng
lực bản thân, đồng thời trang bị cho học sinh kỹ năng làm việc để thích ứng
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên h tt p : // www . l r c - t n u . e d u . v n
12
với xã hội.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên h tt p : // www . l r c - t n u . e d u . v n
13
"Trình độ đào tạo công nhân lành nghề ở các
nƣớc
xã hội chủ nghĩa
phụ
thuộc rất nhiều vào sự kết hợp đúng đắn giữa dạy trong
tr
ƣ
ờng
với thực
tập
sản xuất ở xí nghiệp...Nếu thiếu nguyên tắc kết hợp dạy học với lao động
sản
xuất thì hệ thống dạy nghề không thể đào tạo công nhân lành nghề
đƣợc"
[27]
Từ năm 1969, lần đầu tiên trong lịch sử,
tr
ƣ
ờng
đại học Cambridge

về sản xuất,
về quản lý kinh doanh, có thể làm gia tăng thu nhập tài chính và nhân đó
không ngừng cải thiện điều kiện xây dựng
tr
ƣ
ờng,
nâng cao địa vị của
tr
ƣ
ờng.
3. Mối quan hệ giữa nhà
tr
ƣ
ờng
với DN ngày càng mật thiết,
tr
ƣ
ờng
học
và xí nghiệp tƣơng hỗ, tƣơng lợi, bình đẳng về lợi ích trên
ph
ƣ
ơng
tiện
dịch vụ kỹ thuật, do vậy mà tăng
c
ƣ
ờng
hợp tác giữa các bên.
Do những

nghề
đƣợc
thành lập ngay trong các công ty
tƣ
nhân để đào tạo nhân lực cho chính
công ty đó và có thể đào tạo cho công ty khác theo hợp đồng. Mô hình này có
ƣu
điểm là chất
lƣợng
đào tạo cao,
ngƣời
học có năng lực thực hành tốt và có
việc làm ngay sau khi tốt nghiệp.
"Ba trong một" là quan điểm
đƣợc
quán triệt trong đào tạo nghề ở Trung
Quốc hiện nay: Đào tạo, sản xuất, dịch vụ. Theo đó, các
tr
ƣ
ờng
dạy nghề phải
gắn bó chặt chẽ với các cơ sở sản xuất và dịch vụ góp phần quan trọng vào
việc nâng cao chất
lƣợng
đào tạo nghề. [27]
Nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực cho thị
tr
ƣ
ờng
thƣơng mại tự do

đầu với cạnh tranh và hợp tác.
1.1.2 Ở trong
n
ƣ
ớc
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: "Thực tiễn không có lý luận
hƣớng
dẫn
thì thành thực tiễn mù quáng, lý luận mà không liên hệ với thực tiễn là lý luận
suông".
Tƣ
tƣởng này đã đƣợc cụ thể hóa trong nguyên lý giáo dục ở Việt
Nam trong suốt lịch sử giáo dục của
nƣớc
nhà. Tại Đại hội Văn hóa toàn quốc
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên h tt p : // www . l r c - t n u . e d u . v n
15
tháng 7 năm 1948, Tổng bí
thƣ
Tr
ƣ
ờng
Chinh đã khẳng định: "Biết và làm đi
đôi; lý luận và hành động phối hợp" [11]
Đảng và Nhà
nƣớc
ta ngày càng quan tâm tạo điều kiện để cho nhà
tr
ƣ
ờng

DN trong đào tạo nghề còn nhiều yếu kém và cũng có rất ít công trình nghiên
cứu về vấn đề này. Năm 1993, PGS - TS Trần Khánh Đức có đề tài cấp bộ
"Hoàn thiện đào tạo nghề tại xí nghiệp". Đề tài tập trung nghiên cứu các
tr
ƣ
ờng,
lớp dạy nghề đặt tại đơn vị sản xuất trong lĩnh vực về
bƣu
chính viễn
thông và hóa chất. Năm 1993, tác giả Phạm Khắc Vũ với luận văn tốt nghiệp:
"Cơ sở lý luận và thực tiễn phƣơng thức tổ chức đào tạo nghề kết hợp tại
tr
ƣ
ờng
và cơ sở sản xuất" [23]. Năm 2004,
tr
ƣ
ờng
Trung học kỹ thuật xây
dựng Hà Nội có đề tài nghiên cứu khoa học cấp thành phố: "Các giải pháp
gắn đào tạo với sử dụng lao động của hệ thống dạy nghề Hà Nội trong lĩnh
vực xây dựng" [19] có nêu ra các giải pháp thiết lập quan hệ giữa nhà
tr
ƣ
ờng
và DN. Năm 2005 Hoàng Ngọc Trí với luận án tiến sĩ "Nghiên cứu các giải
pháp nhằm nâng cao chất
lƣợng
đào tạo công nhân kỹ thuật xây dựng ở thủ đô
Hà Nội" [17] có đề cập đến mối quan hệ giữa các