TỔNG HỢP MỘT SỐ BÀI VĂN MẪU LỚP 11
Bài vi t s 1 l p 11 ế ố ớ
1: c truy n "T m Cám", anh (ch ) suy nghđề Đọ ệ ấ ị ĩ
gì v cu c s ng u tranh gi a cái thi n và cáiề ộ ố đấ ữ ệ
ác, gi a ng i t t và k x u trong xã h i x a vàữ ườ ố ẻ ấ ộ ư
nay?
Bàilàm

T m Cám là m t câu truy n c tích kinh i n c aấ ộ ệ ổ đ ể ủ
dân t c Vi tộ ệ Nam. Nó mang m tính ch t giáo d cđậ ấ ụ
con ng i. Thông wa câu chuy n cu c i cô T m,ườ ệ ộ đờ ấ
câu chuy n ã ánh b t lên mâu thu n gi a thi nệ đ đ ậ ẫ ữ ệ
và ác trong xã h i. Tôi ã nghe bà k t lâu nh ngộ đ ể ừ ư
gi ây khi có c h i ng i suy ngh và phân tích tôiờ đ ơ ộ ồ ĩ
m i có th c m nh n c bài h c o lý mà câuớ ể ả ậ đượ ọ đạ
chuy n này mu n truy n t.ệ ố ề đạ
S m m côi cha m ,cô T m s ng trong s ghớ ồ ẹ ấ ố ự ẻ
l nh c a gì gh và Cám.H ng ngày cô ph i làm m iạ ủ ẻ ằ ả ọ
công vi c ch i l y òn roi c a gì và nh ng câuệ ỉ để đổ ấ đ ủ ữ
m ng ch i c a em.Cu c s ng c nh th trôi waắ ử ủ ộ ố ứ ư ế
l i cho cô gái hi n lành nh ng v t th ng khóđể ạ ề ữ ế ươ
có th lành. Không ai bi t v cô, không ai làm b nể ế ề ạ
cùng cô trong nh ng êm bu n t i cô T m ch bi tữ đ ồ ủ ấ ỉ ế
khóc. Dù n i au n i ti p n i au, v t th ng inỗ đ ố ế ỗ đ ế ươ
thêm nh ng v t thuong nh ng cô v n gi tr n chư ế ư ẫ ữ ọ ữ
hi u cùng gì và ngh a v i a em cay ác. N u tôiế ĩ ớ đứ ế
c nói m t câu cùng cô, tôi s nói r ng Cô y uđượ ộ ẽ ằ ế
u i wá cô T m àh! H nh phúc th t s ch do b nđ ố ấ ạ ậ ự ỉ ả
thân mình t mang l i mà thôi, v y t i sao cô khôngự ạ ậ ạ
th ng d y u tranh cho b n thân mình?ử đừ ậ đấ ả
T x a n nay, hình nh cô T m ã tr thành m từ ư đế ả ấ đ ở ộ

ngã và t t c m i ng i chung quang b n v n d ngấ ả ọ ườ ạ ẫ ử
d ng b c i? T ng t ng r ng b n ph i nư ướ đ ưở ượ ằ ạ ả đế
vi n b o tàng c c cu n ti u thuy t "Nh ngệ ả để đọ đượ ố ể ế ữ
ng i kh n kh " c a H.Way mà lúc này nó b xemườ ố ổ ủ ị
là t t ng phát-xit ???ư ưở
Và th t ng t ng r ng m t ngày n èn , xeử ưở ượ ằ ộ ọ Đ đỏ
c u ch nh t ngay sau v ch tr ng. M t va ch mộ đậ ỉ ề ạ ắ ộ ạ
x y ra và hai thanh niên r i rít xin l i nhau. Anhả ồ ỗ
c nh sát giao thông nhìn c hai trìu m n r i t ngả ả ế ồ ặ
m i ng i m t cai nón b o hi m.ỗ ườ ộ ả ể
S p ng c ng, d u dàng b t tay t ng ng i vàế đứ ở ổ ị ắ ừ ườ
h i l ng có s ng không làm ch lao công xúcỏ ươ đủ ố ị
ng n c lên t ng ch p. B n tin trên ài truy n hìnhđộ ấ ừ ậ ả đ ề
cho bi t giá c ang gi m trong khi m i ng i aiế ả đ ả ỗ ườ
c ng c t ng hai b c l ng khi n m y ch nhàũ đượ ă ậ ươ ế ấ ị
b p v tay r n r n.ế ỗ ầ ầ
các khu ph , ng i ta gõ c a t ng nhà t ngỞ ố ườ ử ừ để ặ
sách giáo khoa cho tr . Ch c n m t ti ng ho là xeẻ ỉ ầ ộ ế
c p c u ch y n t c th i. M a, ng i dân mấ ứ ạ đế ứ ờ ư ườ ở
c a cho khách b hành trú nh .T i nh thíchử ộ ờ ụ ỏ
ngh ch n c khóc r m r t vì không tìm âu ra m tị ướ ấ ứ đ ộ
o n ng ng p n c. Ông giám c công ty gi iđ ạ đườ ậ ướ đố ả
trí t c th i lên tivi h a s xây th t nhi u công viênứ ờ ứ ẽ ậ ề
n c mi n phí cho b n tr ướ ễ ọ ẻ
Cái ác có th m nh nh ng không th t n t i v nhể ạ ư ể ồ ạ ĩ
vi n, cái thi n có th y u nh ng s v n luôn t n t iễ ệ ể ế ư ẽ ẫ ồ ạ
u tranh ch ng l i cái ác. Và nh th là m tđể đấ ố ạ ư ể ộ
chân lý, ng i hiên thì s g p lành và k gieo gióườ ở ẽ ặ ẻ
t c ng có ngày g p bão.ắ ũ ặ
Bài vi t s 1 l p 11 ế ố ớ đề 2: Bày t ý ki n c aỏ ế ủ

ph n ánh, d oán ho c h i và tr l i các cácả ự đ ặ để ỏ ả ờ
câu h i liên quan hàng lo t nh ng ý t ng khácỏ ạ ữ ưở
nhau”. C.Mac nh ngh a :” Trí th c là ng i nói sđị ĩ ứ ườ ự
th t, phê bình không nhân nh ng v nh ng gìậ ượ ề ữ
hi n h u. Không nhân nh ng v i ngh a r ng hệ ữ ượ ớ ĩ ằ ọ
không lùi b c tr c k t lu n c a chính mình, ho cướ ướ ế ậ ủ ặ
xung t v i quy n l c, b t c quy n l c nào”.độ ớ ề ự ấ ứ ề ự
Ngày nay, theo quan i m chính th ng, trí th c làđ ể ố ứ
nh ng ng i lao ng trí óc. Thái c a trí th c làữ ườ độ độ ủ ứ
th c o s ti n tri n c a ch . Gs Cao Huyướ đ ự ế ể ủ ế độ
Thu n i h c Picardie (Pháp) nh ngh a :“Ai ánhầ đạ ọ đị ĩ đ
th c không cho xã h i ng , ng i y là trí th c b tứ ộ ủ ườ ấ ứ ấ
k h là ai”. J.P.Sartre, tri t gia l ng danh ng iỳ ọ ế ừ ườ
Pháp ã nói “N u ai ó ch t o ra qu bom nguyênđ ế đ ế ạ ả
t , thì ng i ó là bác h c, ch khi nào ông bác h cử ườ đ ọ ỉ ọ
ý th c c cái khí gi i gi t ng i ghê g m y,ứ đượ ớ ế ươ ớ ấ
ng lên hô hào ch ng bom nguyên t , lúc ó ôngđứ ố ử đ
ta là trí th c”.ứ
L ch s nhân lo i, vi c dùng ng i m i th i khácị ử ạ ệ ườ ỗ ờ
nhau tùy theo hoàn c nh l ch s , th i th và vai trò,ả ị ử ờ ế
nhi m v . ông-Tây, kim-c ng i có th c tài và làệ ụ Đ ổ ườ ự
ng i trí th c chân chính u có “m u s chung”ườ ứ đề ẫ ố
trong cách ng x v i xã h i và t ng l p c mứ ử ớ ộ ầ ớ ầ
quy n. Ng i chân chính có th c tài th t là hi mề ườ ự ậ ế
hoi, c n ph i bi t tìm, bi t trân tr ng. Th i Tamầ ả ế ế ọ ờ
qu c chí, L u B c lên làm vua cai tr n cố ư ị đượ ị ướ
Th c nh sáng su t bi t thu ph c nhân tâm vàụ ờ ố ế ụ
tr ng d ng ng i tài. i n hình là ông ã 3 l n th cọ ụ ườ Đ ể đ ầ ự
tâm c u hi n, không qu n ng xa, kh n c uầ ề ả đườ ẩ ầ
Kh ng Minh m t nhân tài a m u, túc k ra phò táổ ộ đ ư ế

màng danh l i v quê m tr ng d y h c có nhi uợ ề ở ườ ạ ọ ề
môn sinh. Vua Tr n Minh Tông bi t tài c a Chu V nầ ế ủ ă
An m i ông vào tri u d y h c cho thái t và cácờ ề ạ ọ ử
con i th n. n i vua Tr n D Tông th y nhi uđạ ầ Đế đờ ầ ụ ấ ề
i th n xung quanh Vua là n nh th n, tham quan,đạ ầ ị ầ
nhà giáo Chu V n An ã d ng c m dâng s , h chă đ ũ ả ớ ạ
t i và xin chém 7 k t i th n. Vua không nghe, ôngộ ẻ ộ ầ
li n treo n, t quan v n. “Th t tr m s ” n iề ấ ừ ề ở ẩ ấ ả ớ ổ
ti ng c a nhà giáo Chu V n An v n còn cế ủ ă ẫ đượ
truy n t ng mãi n muôn i sau. Th i Vuaề ụ đế đờ ờ
Quang Trung, bi t rõ Ngô Th i Nh m có t t nh ngế ờ ậ ậ ư
v n s d ng vì bi t ông ta có tài. Ti c thay, b cẫ ử ụ ế ế ậ
minh quân tài gi i nh vua Quang Trung l i o nỏ ư ạ đ ả
th nên nghi p l n v n còn d dang.ọ ệ ớ ẫ ở
N m 1930, th i k u c a cách m ng, t t ngă ờ ỳ đầ ủ ạ ư ưở
c a m t s ng i có th m quy n xu t phát t n nủ ộ ố ườ ẩ ề ấ ừ ề
kinh t “ti u nông” l c h u, nên ã u tr ra chínhế ể ạ ậ đ ấ ĩ đề
sách sai l m coi trí th c nh k thù c n phá v iầ ứ ư ẻ ầ đả ớ
kh u hi u “ Trí, phú, a, hào, ào t n g c, tr c t nẩ ệ đị đ ậ ố ố ậ
r ”. Th i th t o ra anh hùng. May m n cho dân t cễ ờ ế ạ ắ ộ
Vi t Nam, Nguy n Ái Qu c-H Chí Minh xu t hi nệ ễ ố ồ ấ ệ
v i t duy, t m nhìn sáng su t, khôn ngoan nhớ ư ầ ố ờ
tích l y và sàng l c theo th i gian trong nh ng n mũ ọ ờ ữ ă
tháng l n l n x ng i ã c m hóa, thuy t ph că ộ ở ứ ườ đ ả ế ụ
c nhi u nhân s , trí th c tiêu bi u, m t nhân tđượ ề ĩ ứ ể ộ ố
c c k quan tr ng g i d y s c m nh oàn k tự ỳ ọ để ọ ạ ứ ạ đ ế
dân t c, t b cu c s ng “nhung l a”, b t ch pộ ừ ỏ ộ ố ụ ấ ấ
hi m nguy, vào b ng, ra chi n khu i theo khángể ư ế đ
chi n tiêu bi u nh Tr n i Ngh a, T Quang B u,ế ể ư ầ Đạ ĩ ạ ử
Tôn Th t Tùng, Nguy n H u Th vv…Khi thành l pấ ễ ữ ọ ậ

ng và Nhà n c không có c ch tuy n ch nĐả ướ ơ ế ể ọ
công khai, minh b ch (trí th c thích thi th tài n ng)ạ ứ ố ă
và chính sách ãi ng , môi tr ng làm vi c thíchđ ộ ườ ệ
h p thì r t khó tuy n ch n c nh ng ng i hi nợ ấ ể ọ đượ ữ ườ ề
tài cho t n c. Ng i c tuy n ch n trongđấ ướ ườ đượ ể ọ
vòng lu n qu n “chuyên quy n” ó, d d n n m tẩ ẩ ề đ ễ ẫ đế ộ
s ng i l t vào “m t xanh” c a ng nh ng l iố ườ ọ ắ ủ Đả ư ạ
không tâm và t m s d ng ngu n nhân l cđủ ầ để ử ụ ồ ự
có trí tu , ng i giúp vi c tài gi i h n mình.ệ ườ ệ ỏ ơ
C nhân ã d y :”Qu c gia h ng vong, th t phuổ đ ạ ố ư ấ
h u trách” có ngh a là ngay c .ữ ĩ ả
Bài vi t s 2 l p 11ế ố ớ
1: Hình nh ng i ph n vi t nam th i x a wa bài bánh trôiđề ả ườ ụ ữ ệ ờ ư
n c t tình 2 và th ng v .ướ ự ươ ợ
Bàilàm
Trong kho tàng v n h c Vi tă ọ ệ Nam có r t nhi u bài th nói lên than ph nấ ề ơ ậ
c a ng i ph n phong ki n x a. ó là nh ng ng i ph n ch u sủ ườ ụ ữ ế ư Đ ữ ườ ụ ữ ị ự
ràng bu c c a l giáo phong ki n “Tam tòng, t c” ( t i gia tòng ph ,ộ ủ ễ ế ứ đứ ạ ụ
xu t giá tòng phu, phu t tòng t và công dung ngôn h nh). H h u nhấ ử ử ạ ọ ầ ư
không có quy n quy t nh cu c i mình, ch bi t s ng cam ch u và ph cề ế đị ộ đờ ỉ ế ố ị ụ
tùng. C m thông v i s ph n, thân ph n và ph m ch t c a ng i ph nả ớ ố ậ ậ ẩ ấ ủ ườ ụ ữ
x a, hai nhà th H Xuân H ng và Tr n T X ng ã thay h nói lênư ơ ồ ươ ầ ế ươ đ ọ
ti ng lòng mình qua các bài th nh : T tình, Bánh trôi n c, Th ngế ơ ư ự ướ ươ
v … ợ

Th i x a, d i ch phong ki n suy tàn, m c nát, s ph n ng i phờ ư ướ ế độ ế ụ ố ậ ườ ụ
n luôn b vùi d p vào v ng l y au kh , luôn b trói bu c b i xã h i b tữ ị ậ ũ ầ đ ổ ị ộ ở ộ ấ
công, nam quy n c oán, m t xã h i “tr ng nam khinh n ”, m t ch ề độ đ ộ ộ ọ ữ ộ ế độ
a thê…. H g p nhi u au kh , l n n, tình duyên tr c tr , ch u cu c iđ ọ ặ ề đ ổ ậ đậ ắ ở ị ộ đờ
làm l , s ph n h m hiu, éo le.ẻ ố ậ ẩ

giáo phong ki n, ch p nh n không kêu ca, oán than (“M t duyên hai n âuế ấ ậ ộ ợ
ành ph n – N m n ng m i m a dám qu n công”) m c dù r t v t v ,đ ậ ă ắ ườ ư ả ặ ấ ấ ả
kh c c. Hình nh bà Tú chính là chân dung c a m t ng i ph n khôngổ ự ả ủ ộ ườ ụ ữ
qu n khó kh n vì ch ng vì con, là m t hình nh tiêu bi u c u ng i phả ă ồ ộ ả ể ả ườ ụ
n Vi tữ ệ Nam.
Qua ó, ã làm n i b t nh ng v p tâm h n và ph m ch t ng i ph nđ đ ổ ậ ữ ẻ đẹ ồ ẩ ấ ườ ụ ữ
Vi tệ Nam x a. ng th i phê phán cái xã h i th i nát, gi n ng i i b cư Đồ ờ ộ ố ậ ườ đờ ạ
b o vô tâm (“Sau gi n vì duyên m i mõm mòm” – T tình I c a Hẽ ậ để ỏ ự ủ ồ
Xuân H ng), gi n cu c s ng ã a nh ng ng i ph n vào ch l loiươ ậ ộ ố đ đư ữ ườ ụ ữ ỗ ẻ
cô d n, hiu hút:ơ
“Oán h n trông ra kh p m i chòm”ậ ắ ọ
(T tình I – H Xuân H ng)ự ồ ươ
H oán h n tr c n i au âm , dai d ng t cháy tâm can và tê tái nh t.ọ ậ ướ ỗ đ ỉ ẳ đố ấ
Trong th H Xuân H ng ta luôn b t g p nh ng hình nh ng i ph nơ ồ ươ ắ ặ ữ ả ườ ụ ữ
bi t v t lên s ph n, không n i au làm mình g c ngã:ế ượ ố ậ để ỗ đ ụ
“Xiên ngang m t t rêu t ng ámặ đấ ừ đ
âm to c chân mây á m y hòn”Đ ạ đ ấ
(T tình II)ự
Qu th t, h không bao gi ch u khu t ph c, luôn c a qu y. Xuân H ngả ậ ọ ờ ị ấ ụ ự ậ ươ
l i càng kh ng nh”ạ ẳ đị
“R n nát m c d u tay k n nắ ặ ầ ẻ ặ
Mà en v n gi t m lòng son”ẫ ữ ấ
( Bánh trôi n c)ướ
úng là m t ph m ch t t t p c a ng i ph n v i t m lòng th y chung,Đ ộ ẩ ấ ố đẹ ủ ườ ụ ữ ớ ấ ủ
son s c, quy t gìn gi không hoàn c nh xã h i lam hoen , là ni m tắ ế ữ để ả ộ ố ề ự
hào, lòng kiêu hãnh và hãnh di n v chính mình. Và trong tâm h n ng iệ ề ồ ườ
ph n luôn khao khát c hòa h p trong m t tình yêu tr n v n, mãnhụ ữ đượ ợ ộ ọ ẹ
li t:ệ
“Chém cha cái ki p l y c ng chung”ế ấ ồ
Nó th hi n m t ni m khao khát chính áng c a ng i ph n m i th iể ệ ộ ề đ ủ ườ ụ ữ ở ọ ờ

th ó là hình t ng ng i ph n Vi t Nam ch u nhi u au kh , v t vơ đ ươ ườ ụ ữ ệ ị ề đ ổ ấ ả
trong cu c s ng. ó là hình nh bà Tú v t v , gian truân ki m s ng, t t b tộ ố Đ ả ấ ả ế ố ấ ậ
ng c xuôi “Quanh n m buôn bán mom sông”. Câu th ã nói lên m tượ ă ở ơ đ ộ
hoàn c nh làm n v t v , lam l c a bà. ây, bà Tú làm vi c v t v su tả ă ấ ả ũ ủ Ở đ ệ ấ ả ố
c n m, không k m a n ng trên mom sông- cái doi t nhô ra y nguyả ă ể ư ắ đấ đầ
hi m. Th m thía n i v t v , gian truân c a v , Tú X ng ã m n hìnhể ấ ỗ ấ ả ủ ợ ươ đ ượ
nh con cò trong ca dao nói v bà Tú. Có i u hình nh con cà trong caả để ề đ ề ả
dao y t i nghi p mà hình nh con cò trong th Tú X ng con t i nghi pđầ ộ ệ ả ơ ươ ộ ệ
h n. Con cò trong th không ch xu t hi n trong cái r n ng p c a khôngơ ơ ỉ ấ ệ ợ ợ ủ
gian mà còn là r n ng p c a th i gian. Hình nh thân cò nh m t s sángợ ợ ủ ờ ả ư ộ ự
t o:ạ
“L n l i thân cò khi quãng v ng”ặ ộ ắ
a t l n l i lên u câu, thay con cò b ng thân cò c ng làm t ng thêmđư ừ ặ ộ đầ ằ ũ ă
n i v t v , gian truân c a bà Tú, càng kh i d y c n i au thân ph n sâuỗ ấ ả ủ ơ ậ ả ỗ đ ậ
s c, th m thía h n:ắ ấ ơ
“Eo sèo m t n c bu i ò ông”ặ ướ ổ đ đ
Câu th g i nên m t s chen chúc, b n ch i trên sông n c c a nh ngơ ợ ộ ự ươ ả ướ ủ ữ
ng i buôn bán nh , s c nh tranh n m c sát ph t nhau nh ng c ngườ ỏ ự ạ đế ứ ạ ư ũ
không thi u l i qua ti ng l i. Bu i ò ông âu ph i là ít lo âu, nguy hi mế ờ ế ạ ổ đ đ đ ả ể
h n khi quãng v ng mà ó còn là s chen l n, xô y ch a y b t tr c,ơ ắ đ ự ấ đẩ ứ đầ ấ ắ
nguy hi m. Nh ng câu th ã làm n i rõ lên nh ng v t v , c c nh c màể ữ ơ đ ổ ữ ấ ả ự ọ
bà Tú và ng i ph n Vi t Nam x a ph i ch u ng, tr i qua.ườ ụ ữ ệ ư ả ị đự ả
Còn v i bài th T Tình II c a H Xuân H ng thì ó là s kh au vìớ ơ ự ủ ồ ươ đ ự ổ đ
không làm ch c s ph n c a mình:ủ đượ ố ậ ủ
“ êm khuya v ng v ng tr ng canh d nĐ ă ẳ ố ồ
Tr cái h ng nhan v i n c non.”ơ ồ ớ ướ
M u là m t âm thanh vang v ng, y h i h : Tr ng canh d n. Nh ngở đầ ộ ọ đầ ố ả ố ồ ư
dù mãnh li t n m y, ti ng tr ng c ng ch là âm thanh duy nhát trongệ đế ấ ế ố ũ ỉ
êm v ng, n u không có nó thì em khuya s tr nên vô cùng v ng l ng.đ ắ ế đ ẽ ở ắ ặ
Cái ng ã c s d ng tôn lên cái t nh, cái cô c, tr ng tr i c ađộ đ đươ ử ụ để ĩ độ ố ả ủ

ni m tác gi . M t ng i ph n mà ph i ng i u ng r u m t mình, cô nề ả ộ ườ ụ ữ ả ồ ố ượ ộ đơ
v i êm khuya, v i v ng tr ng l nh. Câu th là ngo i c nh mà c ng là tâmớ đ ớ ầ ă ạ ơ ạ ả ũ
c nh, t o nên s ng nh t gi a tr ng v i ng i. Khi mu n quên s u làả ạ ự đồ ấ ữ ă ớ ườ ố ầ
lúc ng i ta trong tâm tr ng cay ng nh t, khi xung quanh không có aiườ ở ạ đắ ấ
có th chia s n i ni m và ta ch còn bi t quên i n i ni m trong menđể ể ẽ ỗ ề ỉ ế đ ỗ ề
r u, m t mình. Nh ng li u chén r u có th làm quen i b o n i cô n,ượ ộ ư ệ ươ ể đ ả ỗ đơ
t i nh c trong lòng hay H Xuân H ng u ng r u mà nh u ng i baoủ ụ ồ ươ ố ượ ư ố đ
gi t s u mà ng i u ng ch ng i c khi mà có th l ng l , âm th mọ ầ ườ ố ẳ đổ đ đượ ể ặ ẽ ầ
nu t vào c h ng, au kh c ng ch ng m t i âu mà tr l i chínhố ổ ọ để đ ổ ũ ẳ ấ đ đ ở ạ
trong tâm trí mình. ây c nh tình Xuân H ng c th hi n ch aỞ đ ả ươ đượ ể ệ ứ
ng bi k ch. Tu i xuân ã trôi qua mà nhân duyên không c tr nđự ị ổ đ đượ ọ
v n.Tr ng v n là bi u t ng c a h nh phúc, là hình nh i di n cho cẹ ă ố ể ượ ủ ạ ả đạ ệ ướ
m và hi v ng. Nh ng h nh phúc c a H Xuân H ng l i xót xa n m cơ ọ ư ạ ủ ồ ươ ạ đế ứ
“khuy t ch a tròn”- m t h nh phúc không h tr n v n, m t cu c i cònế ư ộ ạ ề ọ ẹ ộ ộ đờ
dang d , éo le v i nh ng tr c tr trong tình duyên. H nh phúc c a bà chở ớ ữ ắ ở ạ ủ ỉ
nh v ng tr ng khuy t mà bà không th bi t tr c ngày mai tr ng sư ầ ă ế ể ế ướ ă ẽ
khuy t ti p hay tròn. Ánh tr ng sáng mà l nh l o vô cùng khi n hi n trongế ế ă ạ ẽ ẩ ệ
ó m t n i cô n, tr ng v ng. Và bóng x i kèm v i tr ng l i g i nênđ ộ ỗ đơ ố ắ ế đ ớ ă ạ ợ
m t n i ni m trong lòng tác gi : n i lo s tr c tu i xuân ang m t i.ộ ỗ ề ả ỗ ợ ướ ổ đ ấ đ
Tr ng ã x mà v n khuy t ch a tròn, gi ng nh tu i xuân c a Xuână đ ế ẫ ế ư ố ư ổ ủ
H ng ang m t i mà tình duyên chu c tr n v n. Hình nh m tươ đ ấ đ ă đượ ọ ẹ ả ặ
tr ng là hình nh n d vô cùng c áo và c s c, miêu t chính xác vàă ả ẩ ụ độ đ đặ ắ ả
vô cùng sinh ng ngo i c nh mà c ng b l c tâm c nh, nh ng suyđộ ạ ả ũ ộ ộ đượ ả ữ
ngh , tâm t ang hi n h u trong bà.ĩ ư đ ệ ữ
Nh ng dù có v t v , au xót, chán ch ng n m c nào, thì ng i phư ấ ả đ ườ đế ứ ườ ụ
n Vi t Nam x a v n là nh ng con ng i có nh ng ph m ch t p ,ữ ệ ư ẫ ữ ườ ữ ẩ ấ đẹ đẽ
không ch v b ngoài mà còn là tình yêu th ng , lòng nhân h u, m tỉ ở ẻ ề ở ươ ậ ộ
lòng, m t d vì ch ng, vì con:ộ ạ ồ
“Nuôi n m con v i m t ch ng”đủ ă ớ ộ ồ
Câu th là gánh n ng gia ình t lên vai bà Tú, v t v quanh n m ch ngơ ặ đ đặ ấ ả ă ẳ

p tan nh ng gì gò bó d c t do vùng v y gi a t tr i, thiên nhiênđậ ữ đẻ ượ ự ẫ ữ đấ ờ
hoà h p v i con ng i, c i m thiên nhiên c ng chính là n i ni m nhânợ ớ ườ đặ đ ể ũ ỗ ề
v t. Và ta c ng th y c tâm tr ng c a H Xuân H ng ph n u t tr cậ ũ ấ đượ ạ ủ ồ ươ ẫ ấ ướ
nh ng t c l phong ki n, c ng nh nh ng s ph n h m hiu ang tàn nh nữ ụ ệ ế ũ ư ữ ố ậ ẩ đ ẫ
ra tay bóp ch t h nh phúc c a bà; nh ng u t h n y b è nén, gò épế ạ ủ ữ ấ ậ ấ ị đ
trong lòng bà n m c không ch u n i ch ch c v oà ra, bà khao khátđế ứ ị ổ ỉ ự ỡ
mu n p tung t t c , mu n p m i th , mu n t do bi t nh ng nào.ố đậ ấ ả ố đậ đổ ọ ứ ố ự ế ườ
Nh ng dù sao, bà c ng ch là m t ng i ph n phong ki n, m t thânư ũ ỉ ộ ườ ụ ữ ế ộ
ph n n nhi cô c, dù phá phách, dù n i lo n n âu thì c ng ch trongậ ữ độ ổ ạ đế đ ũ ỉ
gi i h n ngôn t . Bà không th làm gì h n c n a M c dù v y,ớ ạ ừ ể ơ đượ ữ ặ ậ
ta ph i công nh n ay là m t cách suy ngh vô cùng m i m , m t t t ngả ậ đ ộ ĩ ớ ẻ ộ ư ưở
i tr oc th i i, m t tính cách hoàn toàn khác bi t so v i ng i ph nđ ứ ờ đạ ộ ệ ớ ườ ụ ữ
lúc b y gi . ó là m t b n l nh, m t cá tính Xuân H ng áng trân tr ng:ấ ờ Đ ộ ả ĩ ộ ươ đ ọ
“Ngán n i xuân i xuân l i l iỗ đ ạ ạ
M nh tình san s tí con con”ả ẻ
Ngán là chán ngán, là ngán ng m. H Xuân H ng ngán l m r i n i iẩ ồ ươ ắ ồ ỗ đờ
éo le, b c b o. Xuân i r i xuân l i, t o hoá ch i m t vòng lu n qu n. Tạ ẽ đ ồ ạ ạ ơ ộ ẩ ẩ ừ
xuân mang hai ngh a, v a là mùa xuân, v a là tu i xuân. Mùa xuân i r i,ĩ ừ ừ ổ đ ồ
mùa xuân tr l i v i thiên nhiên, v i muôn nghìn hoa c , lá cây, nh ng v iở ạ ớ ớ ỏ ư ớ
con ng i tu i xuân qua là không bao gi tr l i. Hai t “l i” trong c m tườ ổ ờ ở ạ ừ ạ ụ ừ
“xuân i xuân l i l i” mang hai ý ngh a khác nhau. T l i th nh t ngh a làđ ạ ạ ĩ ừ ạ ứ ấ ĩ
thêm l n n a, t l i th hai ngh a là tr l i. S tr l i c a mùa xuân l iầ ữ ừ ạ ứ ĩ ở ạ ự ở ạ ủ ạ
ng ngh a v i s ra i c a tu i xuân. Ngh thu t t ng ti n làm cho ngh chđồ ĩ ớ ự đ ủ ổ ệ ậ ă ế ị
c nh càng éo le h n: M nh tình-san s -tí con con. M nh tình ã bé l i cònả ơ ả ẻ ả đ ạ
san s ra thành ít i, ch còn tí con con nên càng xót xa, t i nghi p. Câuẻ ỏ ỉ ộ ệ
th c vi t ra có th là tâm tr ng c a ng i mang thân i làm l . auơ đượ ế ể ạ ủ ườ đ ẽ Đ
xót bi t m y, khi m nh tình là m t th c chia n m x b y, nh n d cế ấ ả ộ ứ đượ ă ẻ ả ậ ượ
duy nh t m t m nh tí con con. H nh phúc c a bà ch ng nh ng không tr nấ ộ ả ạ ủ ẳ ữ ọ
v n mà còn nh bé, ít i n m c t i nghi p. Tình duyên nh th có ẹ ỏ ỏ đế ứ độ ộ ệ ư ế để
làm gì, ch càng thêm t i nh c, ng cay. Cách dùng t gi n n mà v nỉ ủ ụ đắ ừ ả đơ ẫ

mang ý ngh a bi u t ng cho con ng i, con ng y dài vô cùngĩ ể ượ đườ đờ đườ ấ
t n, y r y nh ng khó kh n, chông gai, m m t ko bi t ch n ng nào,ậ đầ ẫ ữ ă ờ ị ế ọ ả
h ng nào. t c chân lí c a cu c i, nta ph i v t qua muôn ngànướ Để đạ đ ủ ộ đờ ả ượ
khó kh nă
Ng` i g là nv tr tình, là ng` k s i tìm chân lí gi a cu c i m m t,đ đ ữ ẻ ĩ đ ữ ộ đờ ờ ị
hay ó chính là hi n thân c a Cao bá Quátđ ệ ủ
Không h c c tiên ông phép ngọ đượ ủ
Trèo non , l i su i , gi n khôn v i !,ộ ố ậ ơ
i n tích ( SGK có ) ây là l i t b ch, n i cay ng, nh ng suy ngh yĐ ể Đ ờ ự ạ ỗ đắ ữ ĩ đầ
mâu thu n gi a m c khát v ng s ng cao p vs hi n th c m m t,ẫ ữ ơ ướ ọ ố đẹ ệ ự ờ ị
gi a tinh th n xông pha trên con ng i tìm lí t ng vs nhu c u h ngữ ầ đườ đ ưở ầ ưở
l c c u an lúc b y gi , Ng òi i g hi u r ng ph i h c i thi, nh ng khiạ ầ ấ ờ ư đ đ ể ằ ả ọ để đ ư
t làm quan nh bao ph ng danh l i khác thì h c và thi làm j?đỗ đạ ư ườ ợ ọ để
Tác gi nh ng mong mình h c c tiên ông cái phép ng , cái phép "th yả ữ ọ đ ủ ụ
du" nh thái Ng Công Trư độ ứ
c m t d ng d ng ng` thái th ngĐượ ấ ươ ươ ượ
Khen chê ph i ph i ng n ông phongơ ớ ọ đ
Ko quan tâm n ng` i nói j, ngh j, s ng th nh th i nhàn h , vô u, thìđế đờ ĩ ố ả ơ ạ ư
may ra m i n i th ng kh m i ch m d t. Ti c thay phép th y du i v iọ ỗ ố ổ ớ ấ ứ ế ụ đố ớ
nh ng ng i v n ã quá t nh l i ch ng có chút gì hi u l c. Vì th , càng iữ ườ ố đ ỉ ạ ẳ ệ ự ế đ
trong s t nh táo thì m i n i oán h n trong lòng ng i i ch càng thêmự ỉ ọ ỗ ậ ườ đ ỉ
ch t ch ng.ấ ồ
X a nay ph ng danh l iư ườ ợ
T t t trên ng i .ấ ả đườ đờ
Ý mu n nói vs ta r ng cu c i y nh ng b n danh l i chen chúc, chúngố ằ ộ đờ đầ ữ ọ ợ
m u sinh, h ng th say s a và ko ai i cùng m trên con ng m m tư ưở ụ ư đ đườ ờ ị
trên cát, ch có 1 mình n c bi t bao!ỉ đơ độ ế
u gió h i men th m quán r u ,Đầ ơ ơ ượ
Ng i say vô s , t nh bao ng i ?ườ ố ỉ ườ
Chuy n m u c u danh l i c ng nh chy n th ng th c r u ngon, ít aiệ ư ầ ợ ũ ư ệ ưở ứ ượ

hành nhân y v n c ang m i mi t i, nh ng nhìn lên phía B c thì muônấ ẫ ứ đ ả ế đ ư ắ
ng n núi l p l p ã s ng s ng ch n m t l i; ngo nh v Nam, núi và sóngọ ớ ớ đ ừ ữ ắ ấ ố ả ề
hàng muôn t c ng ã vây ph l y mình. Và nhìn kh p b n phía, thì nàođợ ũ đ ủ ấ ắ ố
có còn ai, ch còn c m t mình mình ng tr trên bãi cát. i ti p hay lùiỉ độ ộ đứ ơ Đ ế
l i? Ti n thoái l ng nan! Ng` i g ch còn bi t ng chôn chân trên cátạ ế ưỡ đ đ ỉ ế đứ
Anh ng làm chi trên bãi cát ? ( Câu h i m , g n gi ng v i câu : S ngđứ ỏ ở ầ ố ớ ố
trên i , k ko h c th c c k có h c u t bi n mình thành ra 1 l bòđờ ẻ ọ ứ ả ẻ ọ đề ự ế ũ
sáng n , t i ng , ch kh kh làm theo l i ch và cây roi . Nh Th cóă ố ủ ỉ ư ư ờ ủ ư ế
ph i là cách s ng úng ngh a i v i 1 con ng i ? )ả ố đ ĩ đố ớ ườ
=> Hình nh k t ng cao nh t là m t con ng i ã m t h t ý ni m v th iả ế đọ ấ ộ ườ đ ấ ế ệ ề ờ
gian vì nh ng cu c i, l i m t luôn c ý ni m v ph ng h ng vì khôngữ ộ đ ạ ấ ả ệ ề ươ ướ
còn có không gian xoay tr . y là con ng i m t ý th c v l t n t i.ở Đấ ườ ấ ứ ề ẽ ồ ạ
Nh ng câu cu i cùng c a bài th là m t câu h i, cho nên c n hi u : trongư ố ủ ơ ộ ỏ ầ ể
c nh ng tuy t v ng, con ng i này v n luôn luôn b n kho n th c m c màả ộ ệ ọ ườ ẫ ă ă ắ ắ
không gi i áp n i vì sao và do âu mình l i t ánh m t lý do t n t i c aả đ ổ đ ạ ự đ ấ ồ ạ ủ
mình.
Thêm: Cao Bá Quát ã t ng chia trí th c ra làm ba lo i, ng v i ba loàiđ ừ ứ ạ ứ ớ
chim. Lo i th nh t là h ng h c bay gi a tr i xanh. Lo i th hai là h c enạ ứ ấ ồ ộ ữ ờ ạ ứ ạ đ
n mình bên s n núi. Lo i th ba là hoàng y n lu n qu n ch n lâu àiẩ ườ ạ ứ ế ẩ ẩ ở ố đ
c a k quy n quý. Kh i ph i nói con ng i c i ch bi t bái t cành hoaủ ẻ ề ỏ ả ườ ả đờ ỉ ế ạ
mai nh Cao Bá Quát thích lo i chim nào và khinh lo i nào. ==> Quanư ạ ạ
i m c a ông ==> Nhân cách c a ôngđ ể ủ ủ
Bài viết số 3 lớp 11
đề 1 : So sánh tài sắc của thúy vân và thúy kiều được thể hiện trong
đoạn trích sau:
" Đầu lòng hai ả tố nga
Thúy kiều là chị , em là thúy Vân
Mai cốt cách , tuyết tinh thần ,
Mỗi người một vẽ, mười phân vẹn mười


“Khuôn trăng đầy đặn, nét ngài nở nang

Hoa cười, ngọc thốt đoan trang”.

Lúc thì ông lại dùng biện pháp so sánh, nhân hóa:

“Mây thua nước tóc, tuyết nhường màu da”.

Các từ ngữ: “trang trọng”, “đoan trang” là 2 nét vẽ tinh tế, gợi tả cái thần của
bức chân dung ả tố nga: vẻ đẹp quý phái, phúc hậu. Đoạn thơ cho thấy một
cái nhìn nhân văn đầy quý mến và trân trọng của nhà thơ khi miêu tả Thuý
Vân.

Mười hai câu tiếp theo tả sắc, tài Thuý Kiều. Nguyễn Du tả Thuý Vân trước,
tả Thuý Kiều sau, chỉ dùng 4 câu tả Thuý Vân, dùng đến 12 câu tả Thuý Kiều,
đó là một dụng ý nghệ thuật của nhà thơ. Kiều không chỉ đẹp mà còn giàu tài
năng. Vẻ dẹp của Kiều là “sắc sảo, mặn mà”, đẹp “nghiêng nước nghiêng
thành”. Kiều là tuyệt thế giai nhân “sắc đành đòi một”. Tài năng thì may ra còn
có người thứ hai nào đó bằng Kiều: “tài đành họa hai”. Nguyễn Du dùng biện
pháp tu từ ẩn dụ so sánh kết hợp với nhân hóa thậm xưng để ca ngợi và
miêu tả nhan sắc Thuý Kiều:

“Làn thu thuỷ, nét xuân sơn.

Hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh”.

Mắt đẹp xanh trong nước hồ thu, lông mày thanh tú như dáng vẻ, nét núi mùa
xuân. Mỗi hồng má thắm làm cho “hoa ghen”: nước da trắng xinh làm cho liễu
phải “hờn”. Vẫn là vẻ đẹp thiên nhiên (thu thuỷ, xuân sơn, hoa, liễu) làm
chuẩn mực cho cái đẹp nhân gian, đó là bút pháp ước lệ trong thơ cổ. Tuy