SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
“BIỆN PHÁP RÈN ĐỌC DIỄN CẢM NHẰM NÂNG CAO CHẤT
LƯỢNG DẠY HỌC PHÂN MÔN TẬP ĐỌC LỚP 4”
TaiLieu.VN Page 1
MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU
I.Lí do chọn đề tài 3
II.Mục đích nghiên cứu 4
III. Khách thể và đối tượng nghiên cứu 4
IV.Phương pháp nghiên cứu 5
PHẦN NỘI DUNG
I.Cơ sở lí luận của việc dạy đọc ở Tiểu học 5
II.Thực trạng dạy học Tập đọc trong trường tiểu học 6
III.Các biện pháp rèn đọc diễn cảm cho học sinh lớp 4 8

PHẦN KẾT LUẬN
I . Bài học kinh nghiệm 15
II. Phạm vi ứng dụng đề tài 16
II. Những vấn đề cần khuyến nghị 16

TÀI LIỆU THAM KHẢO
TaiLieu.VN Page 2
PHẦN MỞ ĐẦU
I . LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Giáo dục bậc tiểu học là một khoa học giáo dục khó nhất. Nó là nền móng đầu tiên
để giúp con người tồn tại và phát triển. đặc biệt là môn Tiếng Việt có vị trí quan trọng
trong tất cả các môn ở trường, nó hình thành khả năng giao tiếp, là cơ sở để phát triển tư
duy cho trẻ để tiếp thu vá các môn học khác.
Tiếng việt ở tiểu học gồm nhiều phân môn: Tập đọc, học thuộc lòng, luyện từ và
câu, kể chuyện, tập làm văn chính tả, tập viết Mỗi môn đều có một chức năng khi dạy

mình về vấn đề: “Biện pháp rèn đọc diễn cảm cho học sinh lớp 4”.

II . MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Ở bậc tiểu học nói chung và lớp 4 nói riêng phân môn tập đọc có 2 yêu cầu chính
là:
- Rèn kĩ năng tập đọc.
TaiLieu.VN Page 4
- Giúp học sinh cảm thụ tốt bài văn.
Học môn tập đọc, việc đọc và cảm thụ là 2 khâu có quan hệ mật thiết với nhau, gắn
bó hỗ trợ đắc lực cho nhau. Cảm thụ tốt giúp cho việc đọc diễn cảm tốt. Ngược lại việc
đọc diễn cảm tốt giúp cho việc cảm thụ bài văn thêm sâu sắc.
Thật vậy học sinh có đọc thông thạo được và trên cơ sở đã hiểu nội dung câu thơ, câu
văn, đoạn thơ, đoạn văn thì các em mới thể hiện được cảm xúc có nghĩa là đã hiểu tường
tận về nội dung và nắm được ý nghĩa giáo dục của bài. Điều đó khẳng định rằng trong tiết
dạy tập đọc lớp 4, việc luyện rèn kĩ năng đọc diễn cảm cho học sinh là rất cần thiết.
Trong giờ học, học sinh biết đọc diễn cảm thì tiết học mới có hiệu quả cao và mới thể
hiện được tầm quan trọng của bộ môn.
So với lớp học dưới , học sinh lớp 4 có điều kiện và kĩ năng đọc diễn cảm tốt hơn
nhưng chỉ ở mức độ ban đầu ( đọc diễn cảm một đoạn văn, khổ thơ ) . Học sinh được
thực hành luyện tập từng bước để có thể đáp ứng nhu cầu cao hơn ở lớp 5 và các lớp trên
III. KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU :
1. Khách thể : Học sinh lớp 4 - trường tiểu học
2. Đối tượng nghiên cứu : Các biện pháp giúp học sinh đọc diễn cảm các bài tập đọc lớp
IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU :
1. Phương pháp quan sát
2. Phương pháp đối chứng
TaiLieu.VN Page 5
3. Phương pháp thử nghiệm
4. Phương pháp
TaiLieu.VN Page 6

ra bài học kinh nghiệm.
Từ yêu cầu thực tiễn của việc dạy tập đọc nói chung và rèn luyện kỹ năng nói cho
học sinh lớp 4, tôi đã tự đặt cho mình phải nhận thức đầy đủ tầm quan trọng, yêu cầu của
bộ môn, đặc biệt về nội dung và phương pháp rèn kĩ năng đọc diễn cảm để đáp ứng với
yêu cầu đề ra.
Trong giảng dạy phân môn tập đọc, qua nhiều năm gần đây, tôi đã tích cực nghiên
cứu, học hỏi kinh nghiệm giảng dạy, cách truyền thụ kiến thức, đặc biệt là việc rèn luyện
kĩ năng đọc diễn cảm cho học sinh. Muốn rèn cho học sinh đọc diễn cảm tốt, trước hết
trong mọi giờ tập đọc giáo viên cần hướng dẫn học sinh cách phát âm chuẩn, đọc đúng
đắn, có ý thức, trôi chảy, sau đó mới yêu cầu học sinh đọc diễn cảm. Trong phương pháp
dạy học những yêu cầu đó gọi là chất lượng đọc được thể hiện đồng thời và chi phối lẫn
TaiLieu.VN Page 8
nhau. Tính đúng đắn sẽ nâng cao tốc độ đọc và cho phép đọc có ý thức hơn. Nếu không
hiểu cái đang đọc thì không thể đọc lưu loát và diễn cảm được.
Đọc diễn cảm thể hiện ở kĩ năng dùng ngữ điệu, biết nghỉ hơi ở dấu chấm, ngắt hơi
ở dấu phẩy, hoặc chỗ cần tách ý, biết đọc liền các tiếng trong từ ghép, từ láy hoặc cụm từ
cố định. Ngoài ra cần biết đọc đúng giọng câu kể, câu hỏi biết phân biệt giọng người dẫn
chuyện với từng tuyến nhân vật có tính cách khác nhau. Đọc diễn cảm là biểu hiện cao
của đọc có ý thức và chỉ thực hiện đựơc trên cơ sở đọc đúng và đọc nhanh. Do vậy dù
đọc ở mức độ nào cũng phải yêu cầu phát âm đúng song cũng không nên qua nhấn mạnh
ở các phụ âm: tr – ch; r – gi; n – l; s – x làm giọng đọc mất tự nhiên.
Để đạt được những yêu cầu trên tôi đã tiến hành các biện pháp rèn đọc diễn cảm
cho học sinh như sau:
III . Các biện pháp tiến hành .
1. Biện pháp 1: Phân loại học sinh
Sau khi nhận lớp, tôi đã ổn định chung tổ chức lớp. Qua tìm hiểu điều tra để nắm
chắc đối tượng học sinh và lựa chọn, đặc biệt là về kĩ năng đọc và phân loại học sinh theo
ba đối tượng:
Đối tượng 1: Học sinh biết đọc diễn cảm
Đối tượng 2: Học sinh mới chỉ biết đọc to, rõ, lưu loát.

Việc Giáo viên đọc mẫu nhằm minh họa, gợi ý hoặc “ tạo tình huống” cho học sinh
nhận xét , giải thích , tự tìm ra cách đọc .
Ví dụ : Bài “ Tre Việt Nam”
Giáo viên đọc mẫu ,yêu cầu học sinh : Nghe và phát hiện cách đọc của cô ( ngắt nhịp ở
chỗ nào, nhấn giọng hay cao giọng, kéo dài giọng ở từ ngữ nào ? Vì sao khi đọc câu thơ
có dấu chấm hỏi cô chỉ cần nhấn giọng ở các từ “ lũy, thành” mà không cần đọc cao
giọng ở tiếng cuối câu hỏi ?
Thân gầy guộc, lá mong manh /
Mà sao nên lũy nên thành tre ơi ?
Sau đó Giáo viên cho học sinh thực hành luyện đọc diễn cảm ( theo cặp, theo nhóm
) để các em tự rút kinh nghiệm cho mình, hình thành kĩ năng nhận xét và tự nhận xét .
Tiếp theo tổ chức thi đọc diễn cảm trước lớp để các em học tập lẫn nhau và được giáo
viên động viên , uốn nắn .
Tuy nhiên , trước khi dạy bài đọc tôi cần tìm hiểu kĩ bài dạy xem bài Tập đọc đó là
văn bản nghệ thuật hay là phi nghệ thuật .
TaiLieu.VN Page 11
1 . Đối với văn bản nghệ thuật tôi hướng dẫn học sinh đọc diễn cảm thông qua dẫn
dắt, gợi mở giúp các em thể hiện tình cảm, thái độ qua giọng đọc phù hợp với sự việc,
hình ảnh, cảm xúc, tính cách nhân vật trong bài , Cụ thể là
* Học sinh bước đầu biết làm chủ giọng đọc, nhấn giọng những từ gợi tả, gợi
cảm,từ ngữ chìa khóa làm nổi bật ý chính trong câu.
Ví dụ : Bài Tập đọc “ Con sẻ”
“ Bỗng từ trên cây cao gần đó, một con sẻ già có bọ ức đen nhánh lao xuống như
hòn đá rơi trước mõm con chó .Lông sẻ già dựng ngược, miệng rít lên tuyệt vọng và thảm
thiết . Nó nhảy hai ba bước về phía cái miệng há rộng đầy răng của con chó .
Sẻ già lao đến cứu con, lấy thân mình phủ kín sẻ con. Giọng nó yếu ớt nhưng hung
dữ và khản đặc ”
Khi đọc đoạn 2, đoạn 3, Tôi gợi ý HS “Hình ảnh sẻ mẹ lao xuống lấy thân mình
che trở cho con được tác giả miêu tả rất sinh động, khi đọc đoạn này các con cần nhấn
giọng vào những từ ngữ nào?

Trong bài đọc có 2 nhân vật chính là Bác sĩ Ly - một người nhân hậu , điềm đạm
nhưng nghiêm nghị , cương quyết và tên cướp biển - chúa tàu hung hãn , dữ tợn .
Trước khi học sinh đọc diễn cảm, tôi yêu cầu các em cần tìm hiểu bài thật kĩ. Khi
đó HS đọc lời nhân vật sẽ phân biệt được giọng đọc dựa vào tính cách nhân vật ( người
tốt , người xấu ).
Trong bài cùng là câu hỏi nhưng trong đoạn đối thoại sau, tính cách của hai nhân
vật thể hiện khác nhau hoàn toàn.
“
Chúa tàu trừng mắt nhìn Bác sĩ , quát :
- Có câm mồm không ? ( đọc giọng thể hiện sự hung hãn của tên cướp khi đập tay
xuống bàn quát Bác sĩ Ly)
Bác sĩ điềm tĩnh hỏi :
- Anh bảo tôi phải không ?( giọng tự tin , điềm tĩnh nhưng hết sức nghiêm nghị ).
Khi tên chúa tàu cục cằn bảo “phải”, bác sĩ nói :
- Anh cứ uống rượu mãi như thế thì đến phải tống anh đi nơi khác .
Cơn giận của tên cướp thật dữ dội. Hắn đứng phắt dậy, rút soạt dao ra, lăm lăm
chực đâm. Bác sĩ Ly vẫn dõng dạc và quả quyết :
- Nếu anh không cất dao, tôi quyết làm cho anh bị treo cổ trong phiên tòa sắp tới.
( giọng đọc bình tĩnh, cương quyết bảo vệ lẽ phải )
* Ngoài ra tôi giúp học sinh thể hiện ngữ điệu phù hợp tình huống miêu tả hay
thái độ cảm xúc của tác giả ( vui, buồn, nghiêm trang, giận giữ )
TaiLieu.VN Page 14
Ví dụ: Bài Tập đọc “ Con sẻ”
Khi đọc đoạn cuối miêu tả tình cảm của tác giả đối với con chim sẻ bé nhỏ “ Vâng,
lòng tôi đầy thán phục, xin bạn đừng cười. Tôi kính cẩn nghiêng mình trước con chim sẻ
bé bỏng dũng cảm kia, trước tình yêu của nó.”
HS đọc đoạn với giọng vui, nhấn giọng một số từ ngữ gạch chân thể hiện sự trân
trọng, kính phục của tác giả đối với tình yêu của sẻ mẹ đối với sẻ con .
Tuy nhiên học sinh đọc diễn cảm như thế nào còn phụ thuộc vào sự cảm nhận riêng
của từng em . Tôi không áp đặt cho các em một cách đọc theo khuôn mẫu.

câu dài cho học sinh ngắt hơi đúng chủ đề ra yêu cầu rèn đọc ở nhà, kiểm tra lại những
yêu cầu đã đề ra đối với học sinh, việc này phải được tiến hành thường xuyên không
được ngắt quãng.
Tóm lại sau mỗi giờ tập đọc tôi thường kiểm tra chất lượng đọc của học sinh thông
qua đọc thành tiếng (cả 3 đối tượng giỏi + khá + Trung bình) xem các em đã đọc diễn
cảm chưa.
TaiLieu.VN Page 16
Kết quả
Qua quá trình giảng dạy, nhờ đã kiên trì bên bỉ áp dụng những biện pháp rèn đọc
như đã nêu trên. Tôi đã tiến hành khảo sát và có số liệu như sau:
Lớp 4C: Sĩ số: 30 học sinh
Đọc nhỏ, ấp úng Đọc to, rõ, lưu
loát
Đọc diễn cảm
Đầu năm 5 - 16,6 % 17 - 56,6 % 8 - 26,8 %
Cuối học kì I 2 - 6,6 % 9 - 30,1 % 19 - 63,3 %
Cuối HKII
LỜI BÌNH
Qua kết quả khảo sát và số liệu ghi chép tôi rất phấn khởi thấy trong các giờ tập
đọc học sinh say mê học và lớp học sôi nổi, kỹ năng đọc diễn cảm được nâng cao rõ rệt.
Có nhiều em đầu năm học đọc nhỏ lí nhí, chưa trôi chảy, đến cuối năm các em đã đọc to,
rõ ràng, lưu loát hơn. Những em học trung bình khá trở lên đã đọc diễn cảm bài văn theo
đúng yêu cầu đề ra. Tuy kết quả chưa được mỹ mãn như ý nhưng đó cũng là thành công
bước đầu nghiên cứu, mày mò ra biện pháp rèn đọc diễn cảm cho học sinh của mình.
PHẦN KẾT LUẬN
TaiLieu.VN Page 17
Trên đây là một vài phương pháp rèn đọc diễn cảm cho học sinh lớp 4, để đạt được
những kết quả trên qua kinh nghiệm giảng dạy tôi tự rút ra một số kết luận sư phạm như
sau:
Muốn rèn cho học sinh đọc diễn cảm tốt trước hết người thầy phải có nghiệp vụ sư

làm văn, kể chuyện
PHẠM VỊ ỨNG DỤNG ĐỀ TÀI
Trên đây là một số suy nghĩ và việc làm cụ thể của tôi về vấn đề rèn đọc diễn cảm
cho học sinh lớp 4 trường tiểu học . Với phương pháp rèn đọc này sẽ có tiền đề để tiếp
tục dạy môn tập đọc ở lớp 5 và các lớp trên đạt kết quả tốt.
NHỮNG VẤN ĐỀ CẦN KIẾN NGHỊ
Để chất lượng đọc của học sinh tiếp tục được nâng cao, tôi mạn phép đưa ra một
vài ý kiến đề xuất với các cấp chỉ đạo như sau:
TaiLieu.VN Page 19
Cần quan tâm hơn nữa đối với giáo viên tiểu học, thường xuyên bồi dưỡng chuyên
môn nghiệp vụ cho giáo viên ở các phân môn, nhất là môn tập đọc.
Có đầy đủ đồ dùng dạy học cho giáo viên.
Hàng năm tổ chức phong trào thi kể chuyện, ngâm thơ, đọc diễn cảm cho giáo viên,
cho học sinh trong khối, trong trường và toàn quận.
Qua qua trình giảng dạy môn tập đọc đặc biệt về rèn đọc diễn cảm cho học sinh lớp
4 tôi thấy còn nhiều khó khăn và có những mặt hạn chế.
Về học sinh: Một số em học sinh còn đọc ngọng đọc vẫn chưa được hay lắm, bản
thân cần phải học hỏi và rèn luyện nhiều hơn.
Thông qua thực tế giảng dạy trên lớp hàng ngày tôi đi đến kết luận rằng: Muốn rèn
luyện cho học sinh đọc diễn cảm tốt thì vai trò của người thầy giáo đặc biệt quan trọng
bởi người thầy giáo luôn là tấm gương sáng, mẫu mực trong cách đọc diễn cảm để học
sinh bắt chước. Trong mỗi giờ tập đọc, người thầy phải hướng dẫn cách đọc cho học sinh
thật tỉ mỉ từng từ ngữ, từng câu văn, từng đoạn văn, phải kiên trì uốn nắn, sửa chữa kịp
thời tuỳ theo từng đối tượng học sinh thật tận tình chu đáo.
Vì vậy mỗi giáo viên phải thực sự yêu nghề mến trẻ, nhiệt tình gương mẫu trong
phương pháp soạn giảng, luôn luôn trau dồi nghiệp vụ, học hỏi kinh nghiêm của các bạn
đồng nghiệp để nâng cao chất lượng dạy và học ở các môn đặc biệt là môn tập đọc ở tiểu
học.
Trên đây mới là một số kinh nghiệm nhỏ của tôi trong việc rèn đọc diễn cảm cho
học sinh trong giờ tập đọc lớp 4, trong thực tế giảng dạy mỗi người đều có suy nghĩ, kinh