NGÂN HÀNG ĐỀ THI MÔN VĂN 12 NĂM HỌC 2014- 2015.
Câu 1:
Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu ở bên dưới:
Mình về mình có nhớ ta
Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng
Mình về mình có nhớ không
Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn
- Tiếng ai tha thiết bên cồn
Bâng khuâng trong dạ bồn chồn bước đi
Áo chàm đưa buổi phân li
Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay
(Việt Bắc-Tố Hữu, Ngữ văn 12, Tập 1, trang 108, NXB Giáo dục
– 2008)
Câu 1: Những thông tin sau đây về đoạn thơ trong bài thơ Việt Bắc đúng
hay sai:
Thông tin Đúng Sai
Tác giả của bài thơ là một nhà thơ trong phong trào Thơ mới.
Tác giả của bài thơ là một trong những lá cờ đầu của nền văn
nghệ cách mạng Việt Nam.
Bài thơ được viết theo thể thất ngôn.
Bài thơ chỉ gieo vần chân.
Bài thơ thuộc phong cách ngôn ngữ chính luận.
Câu 2: Trong khổ thơ đầu, đại từ “mình” và “ta” tác giả dùng để nói về
những ai?
Câu 3: Tìm từ láy diễn tả tâm trạng trong đoạn thơ trên?
Câu 4: Thời gian“Mười lăm năm” trong câu thơ “Mười lăm năm ấy thiết
tha mặn nồng” là khoảng thời gian lịch sử nào của đất nước được nhà thơ
nhắc đến?
Câu 5: Câu thơ “Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn?” gợi không
gian ở đâu?
D. Biện pháp tu từ hoán dụ.
7
Gợi vẻ đẹp giản dị, mộc mạc và tấm lòng thủy chung của
người dân Việt Bắc.
Câu 2:
“Cúng mẹ và cơm nước xong, mấy chị em, chú cháu thu xếp đồ đạc
dời nhà. Chị Chiến ra đứng giữa sân, kéo cái khăn trên cổ xuống, cũng
xắn tay áo để lộ hai bắp tay tròn vo sạm đỏ màu cháy nắng, rồi dang cả
thân người to và chắc nịch của mình nhấc bổng một đầu bàn thờ của má
lên. Việt ghé vào một đầu. Nào, đưa má sang ở tạm bên nhà chú, chúng
con đi đánh giặc trả thù cho ba má, đến chừng nào nước nhà độc lập con
lại đưa má về. Việt khiêng trước. Chị Chiến khiêng lịch bịch phía sau.
Nghe tiếng chân chị, Việt thấy thương chị lạ. Lần đầu tiên Việt mới thấy
lòng mình rõ như thế. Còn mối thù thằng Mĩ thì có thể rờ thấy được, vì nó
đang đè nặng ở trên vai.
Hai chị em khiêng má băng tắt qua dãy đất cày trước cửa, men theo
chân vườn thoảng mùi hoa cam, con đường hồi trước má vẫn đi để lội hết
đồng này sang bưng khác”
Đọc đoạn văn và trả lời các câu hỏi sau:
1. Nêu xuất xứ và nội dung chính của đoạn trích? HƯỚNG DẪN CHẤM- THANG ĐIỂM
Ý Nội dung Điểm
1 Nêu xuất xứ và nội dung chính của đoạn trích?
- Đây là đoạn văn thuộc phần cuối truyện ngắn "Những
đứa con trong gia đình" của Nguyễn Thi. (Truyện và kí,
1966).
- Đoạn văn miêu tả cảnh hai chị em Việt và Chiến khênh
đứng lên chiến đấu.
Câu 4:
Bà lão cúi đầu nín lặng. Bà lão hiểu rồi. Lòng người mẹ nghèo khổ
ấy còn hiểu ra biết bao nhiêu cơ sự, vừa ai oán vừa xót thương cho số kiếp
đứa con mình. Chao ôi, người ta dựng vợ gả chồng cho con là lúc trong
nhà ăn nên làm nổi, những mong sinh con đẻ cái mở mặt sau này. Còn
mình thì Trong kẽ mắt kèm nhèm của bà rủ xuống hai dòng nước mắt
Biết rằng chúng nó có nuôi nổi nhau sống qua được cơn đói khát này
không?
( Trích Vợ nhặt-Kim Lân)
1. Đoạn văn trên được viết theo phương thức nào là chính?
2. Nội dung chủ yếu của đoạn văn bản là gì ?
HƯỚNG DẪN CHẤM- THANG ĐIỂM
Ý Nội dung Điểm
1
Đoạn văn được viết theo phương thức biểu
cảm là chính .
2
Đoạn văn diễn tả tâm trạng của nhân vật bà cụ
Tứ khi biết con trai ( nhân vật Tràng) dẫn người
đàn bà xa lạ về nhà
Câu 5:
Đám than đã vạc hẳn lửa. Mỵ không thổi cũng không đứng lên. Mỵ
nhớ lại đời mình. Mỵ tưởng tượng như có thể một lúc nào, biết đâu A Phủ
chẳng trốn được rồi, lúc đó bố con thống lý sẽ đổ là Mỵ đã cởi trói cho nó,
Mỵ liền phải trói thay vào đấy. Mỵ chết trên cái cọc ấy. Nghĩ thế, nhưng
làm sao Mỵ cũng không thấy sợ Trong nhà tối bưng, Mỵ rón rén bước
lại, A Phủ vẫn nhắm mắt. Nhưng Mỵ tưởng như A Phủ biết có người bước
lại Mỵ rút con dao nhỏ cắt lúa, cắt nút dây mây. A Phủ thở phè từng hơi,
như rắn thở, không biết mê hay tỉnh.Lần lần, đến lúc gỡ được hết dây trói
Đọc đoạn văn và trả lời các câu hỏi sau:
1. Xác định phương thức trần thuật trong đoạn trích?
2. Trình bày cảm nhận của anh/ chị về hình ảnh " con đường" trong phần
cuối đoạn trích?
HƯỚNG DẪN CHẤM- THANG ĐIỂM
Ý Nội dung Điểm
1 Xác định phương thức trần thuật trong đoạn trích?
- Truyện ngắn được trần thuật theo ngôi thứ ba nhưng
điểm nhìn và lời kể là theo giọng điệu của nhân vật với
lời nửa trực tiếp. Cụ thể trong truyện ngắn này, tất cả
những cảnh vật, sự việc, mọi xúc cảm, suy nghĩ, những
diễn biến tâm lí của nhân vật đều được trần thuật qua
điểm nhìn và giọng điệu của Việt. Đây là phương thức
trần thuật giúp nhà văn vừa mở rộng đối tượng miêu tả,
vừa thâm nhập sâu hơn vào thế giới nội tâm của nhân vật.
2 Trình bày cảm nhận của anh/ chị về hình ảnh "con
đường" trong phần cuối đoạn trích?
- Trưoc hết, đây là hình ảnh có ý nghĩa cụ thể, là con
đường quê hương ngày xưa má từng đi, bây giờ hai chị
em lại khiêng má qua gửi gắm nhà chú trước khi đi bộ
đội. Con đường vì thế thấm thía kỉ niệm về má, khơi dậy
trong lòng hai chị em Việt, Chiến những xúc cảm sâu
nặng về trách nhiệm với gia đình, quê hương.
- Từ đó, hình ảnh con đường sẽ mang thêm nét nghĩa ẩn
dụ, trở thành con đường cách mạng để các thế hệ trong
một gia đình, một cộng đồng dân tộc nối nhau tiếp bước.
Câu 7:
Một ngón tay Tnú bốc cháy. Hai ngón, ba ngón. Không có gì đượm
bằng nhựa xà nu. Lửa bắt rất nhanh. Mười ngón tay đã thành mười ngọn
do và hạnh phúc
Câu 8:
Bà lão cúi đầu nín lặng. Bà lão hiểu rồi. Lòng người mẹ nghèo khổ
ấy còn hiểu ra biết bao nhiêu cơ sự, vừa ai oán vừa xót thương cho số kiếp
đứa con mình. Chao ôi, người ta dựng vợ gả chồng cho con là lúc trong
nhà ăn nên làm nổi, những mong sinh con đẻ cái mở mặt sau này. Còn
mình thì Trong kẽ mắt kèm nhèm của bà rủ xuống hai dòng nước mắt
Biết rằng chúng nó có nuôi nổi nhau sống qua được cơn đói khát này
không?
( Trích Vợ nhặt-Kim Lân)
Đọc đoạn văn trên và thực hiện các yêu cầu sau:
1. Xác định thành ngữ dân gian được sử dụng trong đoạn văn và nêu hiệu
quả nghệ thuật của các thành ngữ đó ?
2. Dấu ba chấm ( ) trong câu văn Còn mình thì có ý nghĩa gì?
HƯỚNG DẪN CHẤM- THANG ĐIỂM
Ý Nội dung Điểm
1
Thành ngữ dân gian được sử dụng trong đoạn văn :
dựng vợ gả chồng , ăn nên làm nổi, sinh con đẻ cái .
Hiệu quả nghệ thuật của các thành ngữ : chứng tỏ
nhà văn thể hiện tài năng vận dụng sáng tạo ngôn
ngữ dân gian, dòng tâm tư người kể hoà với dòng
suy nghĩ của nhân vật bà cụ Tứ. Tác giả hiểu được
nỗi lòng, tâm trạng của người mẹ thương con.
2
Dấu ba chấm ( ) trong câu văn Còn mình thì có ý
nghĩa: gợi lời độc thoại nội tâm của nhân vật bà cụ
Tứ bị đứt đoạn, khi bà so sánh giữa người ta với còn
mình. Qua đó, người đọc thấy được tấm lòng của
người mẹ già này. Bà thương con nhưng thấy mình
thào đạt hiệu quả nghệ thuật diễn tả tâm trạng và hành
động của Mị khi cởi trói cho A Phủ. Nó chứng tỏ tâm
trạng lo sợ và hành động nhẹ nhàng từ bước đi đến lời
nói của Mị. Điều đó phù hợp với quá trình phát triển
tính cách và tâm lí nhân vật Mị
2 Hình ảnh cái cọc và dây mây trong văn bản :
-Ý nghĩa tả thực : nơi để trói và dụng cụ để trói A
Phủ của thống lí Pá Tra để đổi mạng nửa con bò bị hổ
ăn thịt.
-Ý nghĩa tượng trưng : Biểu tượng cho cái ác, cái
chết do bọn chúa đất miền núi gây ra. Đó cũng là nơi
không hẹn mà gặp giữa hai thân phận đau khổ cùng
cảnh ngộ. Đó cũng là nơi để Mị bộc lộ tình thương
người và đi đến quyết định táo bạo giải cứu A Phủ
cũng là giải thoát cuộc đời mình. Sự sống, khát vọng
tự do toả sáng từ trong cái chết.
3 Câu văn Mỵ đứng lặng trong bóng tối. được tách
thành một dòng riêng. Nó như cái bản lề khép lại
quãng đời tủi nhục của Mị, đồng thời mở ra một tương
lai hạnh phúc. Nó chứng tỏ tâm trạng vẫn còn lo sợ
của Mị. Cô cũng không biết phải làm gì tiếp theo nên
chỉ “đứng lặng trong bóng tối”. Như vậy hành động
của Mị vừa có tính tự giác (xuất phát từ động cơ muốn
cứu người), vừa có tính tự phát (không có kế hoạch,
tính toán cụ thể), nói cách khác là vì lòng thương
người mà cũng là vì “liều”. Nhưng lòng khao khát
sống, khao khát tự do đã trỗi dậy, đã chiến thắng sự sợ
hãi, để Mị tiếp tục băng đi, chạy theo A Phủ. Đây là
một câu văn ngắn, thể hiện dụng công nghệ thuật đầy
bản lĩnh và tài năng của Tô Hoài.
vùng đất và người miền Tây Bắc.
- Tình yêu của anh dành cho em là tình yêu của người
lính dành cho con người và vùng đất đã gắn bó sâu sắc
với anh suốt những năm kháng chiến chống Pháp
trường kì, gian khổ.
3 - Biện pháp tu từ : So sánh.
- Tác dụng : diễn tả chân thực, sinh động nỗi nhớ trong
tâm hồn thi nhân.
4 - Ý câu thơ nói về sức mạnh của tình yêu. Ở đâu có
tình yêu, ở đó là quê hương.
5 - Từ nhớ được lặp 3 lần.
- Tác dụng : Khắc sâu hơn nỗi nhớ cồn cào, da diết,
cháy bỏng trong tâm hồn thi nhân : nhớ rất nhiều, nhớ
cảnh, nhớ người…
&
Câu 11:
DỰA VÀO CHÍNH MÌNH
Ốc sên con ngày nọ hỏi mẹ:
- “Mẹ ơi! Tại sao chúng ta từ khi sinh ra phải đeo cái bình vừa nặng vừa
cứng trên lưng như thế? Thật mệt chết đi được!”
- “Vì cơ thể chúng ta không có xương để chống đỡ, chỉ có thể bò, mà bò
cũng không nhanh”- Ốc sên mẹ nói.
- “Chị sâu róm không có xương cũng bò chẳng nhanh, tại sao chị ấy không
đeo cái bình vừa nặng vừa cứng đó?”
- “Vì chị sâu róm sẽ biến thành bướm, bầu trời sẽ bảo vệ chị ấy”.
- “Nhưng em giun đất cũng không có xương, cũng bò chẳng nhanh, cũng
không biến hoá được, tại sao em ấy không đeo cái bình vừa nặng vừa cứng
đó?”
Đây là một ý kiến đúng đắn có ý nghĩa sâu sắc:
- Con người không bao giờ tồn tại một cách đơn lẻ mà
bao giờ cũng gắn mình với môi trường tự nhiên, xã hội.
Và trong môi trường sinh tồn ấy, con người được cưu
mang, che chở.
- Mặt khác, mỗi con người cũng là một cá thể độc lập,
đơn nhất. Nó tồn tại, phát triển bằng chính sự nỗ lực nội
sinh của mình. Đó chính là cái đảm bảo lâu dài, bền
vững và quan trong hơn cả.
- Từ cá nhân đến xã hội, đến mọi quốc gia, dân tộc đều
phải gắn mình vào sự bảo đảm đó.
- Các cơ hội đảm bảo cho con người là như nhau, nhưng
điều quan trọng là phải dựa vào chính mình. Đó là quy
luật có tính tất yếu, vừa là một yêu cầu, là khát vọng tự
thân, có ý nghĩa không chỉ đối với sự sinh tồn mà còn
có ý nghĩa đối với sự phát triển của con người chân
chính.
- Chứng minh qua những câu chuyện, những con người
trong cuộc sống
4 Bài học nhận thức và hành động:
- Dựa vào chính mình để sinh tồn, để hòa nhập, để sáng
tạo và phát triển, để thể hiện lòng tự trọng cá nhân. Dựa
vào chính mình còn là danh dự của quốc gia, dân tộc, là
tinh thần tự cường, tự tôn cần thiết.
- Dựa vào chính mình là yếu tố quan trọng nhất nhưng
không phải là duy nhất cho cuộc sống sinh tồn và đơm
hoa kết trái. Con người phải biếtn kết hợp hài hòa giữa cá
nhân và khách thể bên ngoài.
Câu 12:
"Đừng cố gắng trở thành người nổi tiếng mà trước hết hãy là
hoại đạo đức và đẩy con người ta vào tội lỗi.
× Để cố trở thành người nổi tiếng có những người đã đi
vào những con đường bất chính, sử dụng những phương
cách xấu xa. Do đó, nổi tiếng như thế chỉ là vô nghĩa.
+ Trước hết, hãy là người có ích :
× Người sống có ích mang lại nhiều ích lợi cho người
khác trong cuộc sống.
× Sống có ích sẽ làm thăng hoa giá trị con người, thăng
hoa giá trị cuộc sống.
× Người có ích dù không được nổi tiếng nhưng cuộc
sống của họ là cần thiết, có giá trị, có ý nghĩa đối với người
khác, gia đình, xã hội. Ngay cả trong quan niệm của người
xưa về “chí nam nhi”, chữ “danh” (Phải có danh gì với núi
sông) luôn gắn với thực chất của hành động (Làm nên đấng
anh hùng đâu đấy tỏ).
+ Nổi tiếng cũng có mặt tốt, có tác dụng tốt. Tiếng nói
của người nổi tiếng thường có tác động nhiều hơn, lớn hơn
đối với người khác, xã hội.
+ Nhưng đừng cố gắng chạy theo việc trở thành người
nổi tiếng bằng mọi cách vì điều đó mang lại nhiều tác hại.
Hãy để cho tiếng tăm được đến một cách tự nhiên bằng hành
động có thực chất: hữu xạ tự nhiên hương.
+ Làm sao để là người có ích :
× Hãy sống có lý tưởng;
× Hãy sống có đạo đức, có trách nhiệm;
× Hãy sống vì gia đình, vì xã hội, vì cộng đồng;
+ Ý kiến này là một biểu hiện cụ thể của vấn đề danh
và thực trong cuộc sống con người. Giải quyết tốt mối quan
hệ của vấn đề nổi tiếng và có ích, của danh và thực, người ta
sẽ dễ có cuộc sống bình an, hạnh phúc, chân chính.
trong tâm hồn con người.
- Bàn luận:
+ Khẳng định tính đúng đắn của ý kiến:
* Cái chết là quy luật của cuộc sống; con người, sự được
mất của cá nhân không chỉ dựa vào tiêu chí sống hay chết
mà quan trọng ở những giá trị mà cuộc sống của cá nhân
đó tạo ra; cái chết có khi là sự nối dài của sự sống, con
người chết đi nhưng giá trị tinh thần của họ sẽ còn mãi
mãi…
* Tâm hồn là nhân tố quan trọng khẳng định cuộc sống
đích thực của con người, tâm hồn tàn lụi thì sống như đã
chết, sống hoài, sống phí. Sống với tâm hồn tàn lụi con
người mất đi khả năng sống có ích, khả năng cảm nhận,
đánh giá những giá trị của cuộc sống; đó chính là mất mát
lớn nhất.
+ Phê phán những biểu hiện của cuộc sống vô nghĩa, sống
ích kỉ…
3
- Bài học nhận thức và hành động:
Không ngừng trao dồi, vun đắp cho tâm hồn những gì tốt
đẹp nhất để có một đời sống thật ý nghĩa.
Câu 14:
“ Hạt bụi nào hóa kiếp thân tôi, đề một mai tôi về làm cát bụi”…
( Trích lời bài hát “Cát bụi”- Trịnh Công Sơn)
“ Con người sinh ra không phải để tan biến đi như một hạt cát vô
danh. Họ sinh ra để in dấu lại trên mặt đất, in dấu lại trong trái tim người
khác” (Xukhômlinxki)
Suy nghĩ của anh / chị về hai ý kiến trên.
HƯỚNG DẪN CHẤM- THANG ĐIỂM
* Về kĩ năng: HS biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội, kết hợp linh
quanh ngắm nhìn chiếc xe với vẻ thích thú và ngưỡng mộ thực sự.
- Chiếc xe này của bạn đấy à? – Cậu bé hỏi.
- Anh mình đã tặng nhân dịp sinh nhật của mình đấy. – Tôi trả lời,
không giấu vẻ tự hào và mãn nguyện.
- Ồ, ước gì tôi – Cậu bé ngập ngừng.
Copyright: Tài liệu đại học ©