BẢN CHẤT KHOA HỌC VÀ CÁCH MẠNG CỦA CHỦ NGHĨA
MÁC - LÊNIN VÀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI THỜI KỲ ĐỔI MỚI Ở
VIỆT NAM
REVOLUTIONARY AND SCIENTIFIC NATURE OF MARXISM
AND SOCIALISM IN THE INNOVATION AGE IN VIETNAM
PHAN SONG THOA
THPT HƯƠNG TRÀ
TÓM TẮT
Bản chất khoa học và cách mạng là nguồn gốc sức mạnh của chủ
nghĩa Mác-Lênin. Sự khủng hoảng và sụp đổ của chủ nghĩa xã hội ở
Liên Xô và Đông Âu có một phần nguyên nhân từ sự xa rời bản chất
khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin. Những thành tựu to
lớn của chủ nghĩa xã hội thời kỳ đổi mới ở Việt Nam là minh chứng cho
sức mạnh của bản chất khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác -
Lênin
SUMMARY
Revolutionary and Scientific Nature is power source of Marxism.
The socialism crisis and collapse in USSR and Eastern Europe are
partly caused by keeping aloof from Revolutionary and Scientific Nature
of Marxism. The great achievements of Socialism in the innovation age
in Vietnam are the evidence of the power of the Revolutionary and
Scientific Nature of Marxism.
1. Đặt vấn đề
Trong sự nghiệp đổi mới hiện nay, vấn đề vận dụng và phát triển sáng tạo
lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh ngày càng được đặt ra
một cách cấp thiết và với tầm mức ngày càng lớn. Từ sự thất bại của công cuộc
cải tổ ở Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu trước đây đến sự thắng
lợi ngày càng to lớn của sự nghiệp đổi mới chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện
nay cho thấy vấn đề nhận thức đúng đắn và vận dụng sáng tạo lý luận của chủ
nghĩa Mác-Lênin có một ý nghĩa quyết định đối với thành, bại của công cuộc
xây dựng xã hội mới. Có thể khẳng định: cội nguồn sức mạnh của chủ nghĩa

theo định hướng xã hội chủ nghĩa, Đảng ta đã coi đổi mới tư duy lý luận, tư duy
chính trị về chủ nghĩa xã hội là khâu đột phá, coi đổi mới kinh tế là trọng tâm và
phải đi trước một bước. Đảng ta cũng khẳng định, đổi mới kinh tế và đổi mới
chính trị phải gắn kết với nhau, nhưng đổi mới chính trị phải trên cơ sở thành
tựu của đổi mới kinh tế và phục vụ cho tiếp tục đổi mới kinh tế, ngược lại, đổi
mới kinh tế phải đúng định hướng chính trị, phải góp phần tăng cường ổn định
chính trị. Thực tiễn những năm đổi mới đã mang lại nhiều bằng chứng xác nhận
tính đúng đắn của những quan điểm nêu trên.
Có thể khẳng định, chúng ta không thể đưa công cuộc đổi mới đất nước
theo định hướng xã hội chủ nghĩa đến thành công nếu xa rời lập trường quan
điểm, phương pháp của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Mặt
khác, việc tìm ra những giải pháp để đưa công cuộc đổi mới đến thành công
không thể không gắn liền vận dụng và phát triển sáng tạo lý luận của chủ nghĩa
Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh thông qua tổng kết kinh nghiệm thực tiễn
theo phương pháp khoa học của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh.
Như vậy, đổi mới đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa và phát triển lý
luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là một quá trình thống nhất.
Đó là sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn, sự thống nhất giữa tính khoa học
và tính cách mạng của lý luận Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh.
3. Chủ nghĩa xã hội đổi mới - Thực tiễn sinh động của sự thống nhất giữa
tính khoa học và tính cách mạng của chủ nghĩa Mác-Lênin
Trước hết cần khẳng định sự ra đời của chủ nghĩa xã hội hiện thực là hoàn
toàn phù hợp với quy luật vận động, phát triển khách quan của lịch sử xã hội,
phù hợp với tiến trình lịch sử tự nhiên của các hình thái kinh tế - xã hội. Cho dù
đến nay, chủ nghĩa xã hội vẫn chưa xuất hiện ở những nơi mà chủ nghĩa tư bản
đã phát triển đến trình độ cao. Theo học thuyết hình thái kinh tế - xã hội của
Mác thì lực lượng sản xuất, xét đến cùng, bao giờ cũng là cái đóng vai trò quyết
định trong việc thay đổi phương thức sản xuất, dẫn đến thay đổi toàn bộ các
quan hệ xã hội, thay đổi một chế độ xã hội mà Mác gọi là hình thái kinh tế - xã
hội. Trên cơ sở đó, Mác đi đến kết luận: xã hội loài người phát triển trải qua

cách mạng của giai cấp vô sản nhằm thay đổi thế giới và giải phóng con người.
Để hoàn thành sự nghiệp vĩ đại đó, các Đảng cộng sản phải vận dụng sáng tạo
bản chất khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác-Lênin trong tiến trình cách
mạng, nhất là trong xây dựng chủ nghĩa xã hội ở những nước lạc hậu, bỏ qua
giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa, quá độ dần lên chủ nghĩa xã hội. Tuy
nhiên, sau sự sụp đổ của Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu, đã có
không ít người hoài nghi tính đúng đắn của học thuyết Mác - Lênin về chủ nghĩa
xã hội. Các thế lực phản động quốc tế coi sự sụp đổ đó là “sự cáo chung” của
toàn bộ lý luận mác xít về chủ nghĩa xã hội, về thời kỳ quá độ và khả năng quá
độ lên chủ nghĩa xã hội không qua chế độ tư bản chủ nghĩa. Trong tình hình cực
kỳ khó khăn phức tạp như vậy, công cuộc đổi mới do Đảng cộng sản Việt Nam
khởi xướng và lãnh đạo đã thể hiện mạnh mẽ sức sống của chủ nghĩa xã hội hiện
thực và thu được những thành tựu ngày càng to lớn. Thắng lợi của đường lối đổi
mới đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hai mươi năm qua
đã cho thấy, những luận điểm, tư tưởng cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin về chủ
nghĩa xã hội vẫn giữ nguyên giá trị, vẫn là cơ sở lý luận, là kim chỉ nam cho mọi
hành động của chúng ta trên con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội. Vấn đề
không phải là bản thân lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin về chủ nghĩa xã hội và
thời kỳ quá độ xây dựng chủ nghĩa xã hội. Vấn đề nằm ở chỗ chúng ta có nhận
thức thật sự đúng đắn bản chất khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác -
Lênin và biết vận dụng một cách sáng tạo nó trong thực tiễn xây dựng chủ nghĩa
xã hội hay không. Thực tiễn cho thấy, công cuộc đổi mới đất nước ngày càng đi
vào chiều sâu thì chúng ta càng phải đối diện với những vấn đề khó khăn, phức