Môn : Lý thuyết kinh tế của Các Mác II
Nhóm 3 – K52 KTCT
( Nguyễn Thị Lý
Nguyễn Thanh Nhàn
Bùi Thị Phương Dung
Bùi Thị Thu Trang
Đào Thu Phương )
Chủ đề: Tuần hoàn của tư bản hàng hóa
1. Tuần hoàn của tư bản:
Tư bản là quan hệ sản xuất xã hội và nó luôn luôn vận động và lớn lên
không ngừng. Trong quá trình tồn tại dưới nhiều hình thái khác nhau và liên
tục chuyển từ hình thái này sang hình thái khác. Đó là sự tuần hoàn tư bản.
Tuần hoàn của tư bản là sự vận động của tư bản trải qua 3 giai đoạn, lần
lượt mang 3 hình thái và thực hiện ba chức năng để rồi quay trở về hình thái
ban đầu với giá trị không chỉ được bảo tồn mà còn tăng lên.
Trong các loại tư bản chỉ có tư bản công nghiệp mới có hình thái tuần hoàn
đầy đủ gồm ba giai đoạn. Tư bản công nghiệp là hình thái tư bản duy nhất
không chỉ chiếm đoạt giá trị thặng dư mà còn tạo ra giá trị thặng dư. Trong
sự vận động của tư bản công nghiệp mỗi hình thái của tư bản đều có thể làm
điểm mở đầu và kết thúc của tuần hoàn tư bản, tạo nên các hình thái tuần
hoàn khác nhau của tư bản công nghiệp.
Tuần hoàn tư bản tiền tệ:
Tuần hoàn tư bản sản xuất:
Tuần hoàn tư bản hàng hoá
Tuần hoàn của tư bản tiền tệ: T- T: Mở đầu và kết thúc đều là tiền. Sự vận
động của tư bản biểu hiện ra là sự vận động của tiền. Hàng hoá hay sản xuất
chỉ là các yếu tố trung gian không thể tránh được. Đây là hình thái đặc trưng
nhất nổi bật nhất, nêu rõ được mục đích của tuần hoàn TBCN là làm tăng giá
1
trị và tạo ra giá trị thặng dư. Nhưng đây là hình thái phiến diện nhất, che
giấu quan hệ bóc lột TBCN.
nguyên có trước kia. Mục đích thu về giá trị thặng dư của các nhà tư bản đã
đạt được. Tư bản đã trở lại trong tay chủ nó với một khối lượng lớn hơn.
Nhưng để thoả mãn lòng thèm khát vô hạn giá trị thặng dư người ta lại bỏ T’
đó mua tư liệu sản xuất và toàn bộ quá trình lại bắt đầu.
Công thức chung của tuần hoàn của tư bản hàng hóa là:
H’ – T’ – H …..sx…..H’’.
Hàng hoá là điểm mở đầu và kết thúc của tuần hoàn tư bản. Nhưng H’,
H’’ không phải là hàng hoá thông thường mà nó mang giá trị thặng dư, tức
là tư bản hàng hoá. Trong tuần hoàn của tư bản hàng hoá, tiền tệ và sản xuất
chỉ là điều kiện cần thiết của lưu thông hàng hoá. H’ –T’ bao gồm hành vi
trao đổi nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng sản xuất, và hành vi trao đổi nhằm
đáp ứng nhu cầu tiêu dùng cá nhân. Do đó, tuần hoàn của tư bản hàng hoá
không chỉ phản ánh vận động của tư bản cá biệt mà còn có thể được sử dụng
để nghiên cứu vận động của tư bản xã hội.
3. Tiếp cận vấn đề theo nghiên cứu của Mác.
3.1. Đối tượng nghiên cứu:
Tuần hoàn của tư bản hàng hóa là một hình thái vận động đặc biệt của
tư bản công nghiệp.
Trong tuần hoàn của tư bản tiền tệ, sự vận động của tư bản công
nghiệp được biểu hiện thành sự vận động của tiền tệ, tiền “đẻ ra” tiền mới
bằng chính sự lưu thông của chính nó.
Trong tuần hoàn của tư bản sản xuất, sự vận động đó được biểu hiện
dưới hình thức quá trình sản xuất liên tục, dưới hình thức tái sản xuất.
Nhưng tuần hoàn của tư bản công nghiệp còn biểu hiện sự vận động
của những khối lượng hàng hóa. Mặt vận động đó của tư bản công nghiệp
thể hiện ở tuần hoàn của tư bản hàng hóa, tức là tuần hoàn của tư bản công
nghiệp biểu hiện thành tuần hoàn của tư bản hàng hóa, thành sự vận động
của các khối lượng hàng hóa.
3
Cả tuần hoàn của tư bản tiền tệ lẫn tuần hoàn của tư bản sản xuất đều
4
- Tuần hoàn của tư bản hàng hóa:
Điểm bắt đầu tuần hoàn bao giờ cũng là H’, chứ không phải H. H’ có
nghĩa là: Giá trị tư bản đã tự lớn lên; và giá trị tư bản ấy còn ở dưới hình thái
hàng hóa, nó cần phải được thực hiện, phải được chuyển hóa thành T’.
Tuần hoàn của tư bản hàng hóa không bắt đầu đơn thuần bằng một giá
trị tư bản mà bằng một giá trị tư bản đã tăng lên và nằm dưới hình thái hàng
hóa, bao gồm không những tuần hoàn của giá trị tư bản dưới hình thái hàng
hóa mà còn cả tuần hoàn của giá trị thặng dư.
Do đó, tư bản hàng hóa bao giờ cũng là giá trị tư bản đã lớn lên, bao
giờ cũng là H’ không những ở cuối tuần hoàn mà ở cả đầu tuần hoàn.
3.5. Đặc điểm của tuần hoàn của tư bản hàng hóa:
Tuần hoàn của tư bản tiền tệ là một vòng hoàn chỉnh, đóng kín; nó bắt
đầu bằng giá trị dưới hình thái tiền tệ và kết thúc bằng giá trị đã lớn lên cũng
dưới hình thái tiền tệ. Trong hình thái I, tức là T…..T’, quá trình sản xuất
nằm ở giữa hai giai đoạn bổ sung cho nhau nhưng lại đối lập với nhau của
lưu thông của tư bản; quá trình sản xuất đó chấm dứt trước khi giai đoạn
cuối cùng H’ – T’ bắt đầu. Tiền được ứng ra làm tư bản trước hết là cho
những yếu tố sản xuất, những yếu tố sản xuất này chuyển thành sản phẩm
hàng hóa và sản phẩm hàng hóa này lại chuyển hóa trở lại thành tiền. Đó là
một tuần hoàn kinh doanh hoàn chỉnh mà kết quả là tiền có thể dùng vào tất
cả mọi việc và cho tất cả mọi người.
T…..SX……T’ cũng rất có thể là tuần hoàn cuối cùng, kết thúc chức năng
của một tư bản cá biệt khi người ta không kinh doanh nữa, cũng như có thể
là tuần hoàn đầu tiên của một tư bản cá biệt lần đầu tiên mới bắt đầu hoạt
động. Tổng vận động ở đây là T….T’, tức là từ một số tiền nhất định đến
một số tiền lớn hơn.
Trong tuần hoàn của tư bản sản xuất, nổi bật lên sự liên tục của các
vòng quay. Sx cuối cùng là sự tổng hợp các yếu tố của sản xuất. Các yếu tố
ấy bắt đầu hoạt động trong quá trình sản xuất, tức là bắt đầu sự tuần hoàn