SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
"MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ TÍCH CỰC KHÁM PHÁ THIÊN
NHIÊN THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG NGOÀI TRỜI"
1
1/ Sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến:
- Đối với trẻ em, thiên nhiên là một trong những đối tượng và là phương tiện quan
trọng để phát triển toàn bộ nhân cách đứa trẻ. Thiên nhiên làm cho đứa trẻ thích thú, chú
ý, quan tâm đến xung quanh hơn, nó làm phát triển năng lực quan sát, trí thông minh và
vốn sống thực tiễn của trẻ.
- Thông qua việc khám phá thiên nhiên còn giúp trẻ hiểu biết muôn loài, nhận biết tầm
quan trọng của môi trường thiên nhiên đối với đời sống con người. Từ đó trẻ biết chăm
sóc cây xanh, vật nuôi, bảo vệ môi trường, biết yêu qúy lao động, nhất là lao động chân
tay, bởi vì dù khoa học kĩ thuật có phát triển tới đâu đi nữa thì thiên nhiên vẫn cần phải
được con người chăm sóc và bảo vệ, thông qua khám phá thiên nhiên giúp trẻ ham hiểu
biết và thích khám phá những điều mới lạ.
- Qua nhiều năm công tác tôi suy nghĩ rất nhiều về vấn đề cho trẻ tiếp xúc với thiên nhiên
qua những giờ hoạt động ngoài trời: Phải làm thế nào để giúp trẻ tiếp cận và tích cực
khám phá thiên nhiên, làm thế nào để trẻ hiểu rằng xung quanh chúng còn rất nhiều điều
mới lạ mà chúng chưa khám phá hết được, làm thế nào để thế hệ trẻ thơ hiểu được những
điều lớn lao mà thiên nhiên mang lại cho con người.
- Nên thông qua hoạt động ngoài trời sẽ giúp trẻ được khám phá thiên nhiên, được
tự mình trải nghiệm, tìm tòi khám phá nhiều điều kỳ thú, qua đó trẻ tích lũy được nhiều
kinh nghiệm cảm tính, trẻ được trực tiếp nhìn thấy hiện tượng tự nhiên trong môi trường
sống thực với tất cả những mối quan hệ và sự phụ thuộc lẫn nhau. Trẻ được dạo chơi
thoải mái tạo ra sự sung sướng, thỏa mãn khi được tiếp xúc với môi trường xung quanh.
- Tóm lại: Thiên nhiên xung quanh rất gần gũi, gắn bó và có vai trò quan trọng đối với
người lớn cũng như trẻ em. Thiên nhiên tạo cho con người sự sống. Thiên nhiên chính là
nguồn lực sống để tái tạo, trau dồi vào tâm hồn trẻ thơ giúp chúng ứng dụng khoa học kĩ
thuật tốt hơn. Thiên nhiên có tầm quan trọng đối với con người như vậy nên con người
phải luôn có ý thức bảo vệ thiên nhiên.

quan trọng, nó tạo cho trẻ sự thoải mái, tự tin vào bản thân, trẻ dám làm, dám nghĩ và
dám nói ra những điều trẻ quan sát phát hiện ra, nếu bầu không khí không được thoải mái
trẻ sẽ không dám nêu lên những điều trẻ khám phá được vì trẻ sợ, nếu sai sẽ bị la, nên
việc tạo cho trẻ có tâm thế thoải mái khi quan sát sẽ giúp giờ học trở nên sôi động, giúp
trẻ tích cực hơn trong giờ khám phá đạt kết quả cao.
c/ Tổ chức quan sát trực tiếp các đối tượng, thường xuyên cho trẻ tiếp xúc với
môi trường sống:
- Hoạt động ngoài trời là cơ hội tốt nhất để tổ chức các hoạt động đa dạng tích cực
của trẻ, trong quá trình hoạt động trẻ được tiếp xúc với thiên nhiên: với mây, với nắng và
gió, với hoa, lá, cỏ, cây…
3
- Vậy nên khi tổ chức cho trẻ quan sát cần cho trẻ quan sát trực tiếp nhất là trẻ phải được
thường xuyên quan sát môi trường sống, trong quá trình quan sát, khả năng tri giác của
trẻ chính xác hơn, nhanh nhạy hơn, óc quan sát sắc nhọn và tinh tế hơn. Vì khi quan sát
trẻ sẽ được tận mắt nhìn thấy cây cỏ, hoa lá, các con vật và những công việc làm của con
người. Trẻ được nhìn, sờ tay, ngửi, ăn, nếm…những cái mới lạ trong thiên nhiên và đích
thực tai trẻ nghe thấy tiếng chim hót, gà gáy…nói chung trẻ sẽ được đắm mình trong môi
trường thiên nhiên và khám phá cuộc sống mới lạ.
Ví dụ: Khi khám phá các loại cây trẻ mẫu giáo lớn sẽ hiểu sâu hơn, rõ hơn, và cụ thể hơn
về các loại cây (thân đứng, thân bò, thân leo…)
Khi khám phá về các hiện tượng thiên nhiên: “gió” trẻ sẽ cảm nhận được gió có ích lợi
gì? Gió thổi cơ thể con người cảm thấy như thế nào? Tại sao con biết là đang có gió?
Lắng nghe gió thổi qua lá cây?
d/ Không biến buổi hoạt động ngoài trời thành tiết khám phá môi trường xung
quanh:
- Khi tổ chức cho trẻ khám phá thiên nhiên giáo viên cần xác định rõ mục đích và
yêu cầu của giờ hoạt động, tổ chức cho trẻ hoạt động cần tự do thoải mái, tránh gò bó áp
đặt, cần tiến hành trên nền cảm xúc và sự hứng thú của trẻ với đối tượng đang quan sát,
không nhất thiết phải thực hiện các nội dung theo một trật tự cứng nhắc mà phải linh hoạt
tùy vào tình hình của trẻ và diễn biến của giờ chơi.

cho cây, cho chim và thú nuôi ăn, nhặt lá rụng, tưới nước cho cây…
Ví dụ: Sau khi tổ chức cho trẻ quan sát cây trong sân trường, giáo viên có thể hỏi trẻ:
Làm gì cho cây mau lớn? các con có muốn tự mình chăm sóc cây không? Sau đó cô cho
trẻ sử dụng quốc, giá để vun đất cho gốc cây, sử dụng bình tưới để tưới nước cho cây, tìm
sâu trên lá cây…
g/ Tổ chức các trò chơi cho trẻ:
- Với trẻ Mầm Non chơi là hoạt động chủ đạo, chơi mà học - học mà chơi, thông qua chơi
trẻ lĩnh hội những hiểu biết về khoa học cũng như cuộc sống.
- Ngoài những hoạt động khám phá, tìm tòi thì với thiên nhiên ấy ta có thể xen lẫn vào đó
các trò chơi vận động, học tập, dân gian để củng cố tri thức mà trẻ vừa được khám phá,
trải nghiệm.
- Khi tổ chức các trò chơi giáo viên cần lưu ý tạo cho trẻ không khí sôi nổi, thoải mái, lôi
cuốn trẻ tham gia vào trò chơi tích cực. Cần xen kẽ trò chơi động và tĩnh để giúp trẻ cân
đối về thể lực. Có thể tận dụng các nguyên vật liệu thiên nhiên sẵn có trên sân để tổ chức
thành trò chơi học tập đơn giản, nhưng cũng nhằm mục đích củng cố tri thức và phát triển
tư duy ở trẻ.
5
Ví dụ: Trò chơi học tập khi trẻ mới học ở giờ toán với đề tài “Đếm đến 5, nhận biết chữ
số 5” ta có thể cho trẻ tìm 5 cây trong vườn giống nhau và tìm sô 5 gắn vào đó.
Cho mỗi trẻ nhặt 5 lá cây và xếp thành hình bé thích như: Hoa 5 cánh, ngôi sao 5 cánh…
- Tổ chức cho trẻ được chơi tự do theo ý thích: Cho trẻ chơi với cát, nước, xây mô hình
bằng cát, sỏi, vẽ trên sân, trên cát, đất hoặc trẻ có thể chơi các trò chơi đóng vai, leo trèo,
đánh đu, trốn tìm, đuổi nhau…chơi với các đồ chơi sẵn có ngoài trời.
- Thông qua trò chơi giúp cho trẻ có tính đoàn kết, yêu thương nhau, sự tự tin, can đảm
trước những sự việc biến đổi không ngừng của cuộc sống.
4/ Kết quả, hiệu quả mang lại:
- Khi chưa áp dụng thực hiện các biện pháp trên thì trẻ lớp tôi thường nhút nhát
trong hoạt động khám phá thiên nhiên, không tự tin nêu lên những điều trẻ quan sát được
nên buổi hoạt động đạt hiệu quả chưa cao, trẻ không hứng thú với đối tượng quan sát,
chưa có ý thức cao trong việc bảo vệ môi trường, yêu quý thiên nhiên, lao động.

rệt trên trẻ, trước đây trẻ lớp tôi thường rất nhút nhát, làm gì cũng sợ, không tự tin vào
bản thân mình, tham gia các hoạt động thì chưa tích cực, xả rác lung tung, chưa có ý thức
bảo vệ thiên nhiên, từ khi áp dụng những biện pháp này thì trẻ rất tích cực hứng thú tham
gia vào các hoạt động khám phá thiên nhiên, cảm thụ được vẻ đẹp của thế giới xung
quang trẻ, trẻ được thực hành trải nghiệm lao động. Từ đó trẻ sẽ có ý thức giữ gìn vệ sinh
môi trường, bảo vệ thiên nhiên, yêu quý lao động.
6/ Kiến nghị, đề xuất:
- Kính mong các cấp lãnh đạo quan tâm hơn nữa đến giáo dục mầm non, đầu tư
trang thiết bị dạy và học nhiều hơn để phục vụ cho việc học tập vui chơi của trẻ.
- Sở, phòng GD&ĐT thường xuyên mở các buổi thao giảng chuyên đề cho các giáo
viên tham dự để học hỏi nâng cao tay nghề.

Sông Đốc: Ngày 17/05/2013
Thủ trưởng đơn vị Người viết
Đỗ Thu Hương
8