PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN TRẦN VĂN THỜI
TRƯỜNG MẦM NON THỊ TRẤN SÔNG ĐỐC SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI
: MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ TÍCH CỰC KHÁM
PHÁ THIÊN NHIÊN THÔNG QUA
HOẠT ĐỘNG NGOÀI TRỜI
Đề tài thuộc lĩnh vực chuyên môn: Mầm non
Họ và tên người thực hiện: Đỗ Thu Hương
Chức vụ: Giáo viên
Sinh hoạt tổ chuyên môn: Chồi + Lá

trường sống thực với tất cả những mối quan hệ và sự phụ thuộc lẫn nhau. Trẻ được dạo
chơi thoải mái tạo ra sự sung sướng, thỏa mãn khi được tiếp xúc với môi trường xung
quanh.
- Tóm lại: Thiên nhiên xung quanh rất gần gũi, gắn bó và có vai trò quan tr
ọng
đối với người lớn cũng như trẻ em. Thiên nhiên tạo cho con người sự sống. Thiên nhiên
chính là nguồn lực sống để tái tạo, trau dồi vào tâm hồn trẻ thơ giúp chúng ứng dụng
khoa học kĩ thuật tốt hơn. Thiên nhiên có tầm quan trọng đối với con người như vậy nên
con người phải luôn có ý thức bảo vệ thiên nhiên.
- Mục đích của việc thực hiện sáng kiến: Trước hế
t là giúp giáo viên đứng lớp có
những biện pháp tổ chức hướng dẫn trẻ hoạt động ngoài trời đạt hiệu quả cao, giúp trẻ
tích cực khám phá thiên nhiên, hiểu biết về thế giới muôn loài xung quanh trẻ, hiểu về
tầm quan trọng của việc phải bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ môi trường.
2/ Phạm vi triển khai thực hiện:
- Các biện pháp giúp trẻ tích cực khám phá thiên nhiên thông qua hoạt động
ngoài trời được triển khai và thực hiện thí điểm tại lớp Lá 2 trường Mầm non Sông Đốc
đạt kết quả cao, các biện pháp này có thể áp dụng cho tất cả các độ tuổi trong trường
Mầm non.
3/ Mô tả sáng kiến:
Sáng kiến: Gồm có 6 biện pháp để giúp trẻ tích cực khám phá thiên nhiên thông
qua hoạt động ngoài trời.
a/ Chuẩn bị tốt về đồ dùng, đồ chơi, tâm lý, sức khỏe cho buổi hoạt động:

- Để buổi hoạt động ngoài trời đạt kết quả cao trước hết người giáo viên phải:
+ Xác định đối tượng, số lượng, vị trí các đối tượng, khu vực tổ chức hoạt động
của trẻ, dự kiến những ảnh hưởng của thời tiết đến các đối tượng trẻ sẽ quan sát khám
phá. Dự kiến về nội dung sẽ cho trẻ lao động, chăm sóc thiên nhiên.
+ Chu
ẩn bị phương tiện cho trẻ hoạt động, ngoài các đối tượng đã có trên sân,

việc làm của con người. Trẻ được nhìn, sờ tay, ngửi, ăn, nếm…những cái mới lạ trong
thiên nhiên và đích thực tai trẻ nghe thấy tiếng chim hót, gà gáy…nói chung trẻ sẽ được
đắm mình trong môi trường thiên nhiên và khám phá cuộc sống mới lạ.
Ví dụ: Khi khám phá các loại cây trẻ mẫu giáo lớn sẽ hiểu sâu hơn, rõ hơn, và cụ
thể hơn về các loại cây (thân đứng, thân bò, thân leo…)
Khi khám phá về các hiện tượng thiên nhiên: “gió” trẻ sẽ cảm nhậ
n được gió có
ích lợi gì? Gió thổi cơ thể con người cảm thấy như thế nào? Tại sao con biết là đang có
gió? Lắng nghe gió thổi qua lá cây?

d/ Không biến buổi hoạt động ngoài trời thành tiết khám phá môi trường xung
quanh:
- Khi tổ chức cho trẻ khám phá thiên nhiên giáo viên cần xác định rõ mục đích và
yêu cầu của giờ hoạt động, tổ chức cho trẻ hoạt động cần tự do thoải mái, tránh gò bó áp
đặt, cần tiến hành trên nền cảm xúc và sự hứng thú của trẻ với đối tượng đang quan sát,
không nhất thiết phải thực hiện các nội dung theo một trậ
t tự cứng nhắc mà phải linh
hoạt tùy vào tình hình của trẻ và diễn biến của giờ chơi.
Ví dụ: Khi trẻ đang chăm chú quan sát những bông hoa trong vườn trường, thì
một con bướm bay qua, tất cả trẻ đều nhìn theo con bướm, khi đó giáo viên phải linh
động chuyển mục đích quan sát bông hoa sang quan sát con bướm theo sự hứng thú của
trẻ, không bắt trẻ phải tiếp tục quan sát bông hoa khi trẻ không chú ý tới hoa nữa.
- Sau khi cho trẻ quan sát c
ần cho trẻ tự nói lên những điều mà trẻ quan sát được,
sau đó giáo viên sử dụng các câu hỏi để kích thích tính tò mò ham hiểu biết của trẻ. Hệ
thống câu hỏi đặt ra cho buổi hoạt động cần chuẩn bị chu đáo, chú ý câu hỏi đàm thoại
cần ngắn gọn, rõ ràng, đúng ngữ pháp có tác dụng rèn luyện, phát triển tư duy của trẻ.
Câu hỏi khó nên đặt đối với trẻ khá giỏi, câu hỏ
i dễ nên đặt cho cho trẻ yếu kém.
Ví dụ: Quan sát hoa đối với trẻ 5 – 6 tuổi:

qua chơi trẻ lĩnh hội nhữ
ng hiểu biết về khoa học cũng như cuộc sống.
- Ngoài những hoạt động khám phá, tìm tòi thì với thiên nhiên ấy ta có thể xen
lẫn vào đó các trò chơi vận động, học tập, dân gian để củng cố tri thức mà trẻ vừa được
khám phá, trải nghiệm.
- Khi tổ chức các trò chơi giáo viên cần lưu ý tạo cho trẻ không khí sôi nổi, thoải
mái, lôi cuốn trẻ tham gia vào trò chơi tích cực. Cần xen kẽ trò chơi động và tĩ
nh để
giúp trẻ cân đối về thể lực. Có thể tận dụng các nguyên vật liệu thiên nhiên sẵn có trên
sân để tổ chức thành trò chơi học tập đơn giản, nhưng cũng nhằm mục đích củng cố tri
thức và phát triển tư duy ở trẻ.
Ví dụ: Trò chơi học tập khi trẻ mới học ở giờ toán với đề tài “Đếm đến 5, nhận
biết ch
ữ số 5” ta có thể cho trẻ tìm 5 cây trong vườn giống nhau và tìm sô 5 gắn vào đó.
Cho mỗi trẻ nhặt 5 lá cây và xếp thành hình bé thích như: Hoa 5 cánh, ngôi sao 5
cánh…
- Tổ chức cho trẻ được chơi tự do theo ý thích: Cho trẻ chơi với cát, nước, xây
mô hình bằng cát, sỏi, vẽ trên sân, trên cát, đất hoặc trẻ có thể chơi các trò chơi đóng
vai, leo trèo, đánh đu, trốn tìm, đuổi nhau…chơi với các đồ chơi sẵn có ngoài trời.
- Thông qua trò chơi giúp cho trẻ có tính đoàn kế
t, yêu thương nhau, sự tự tin,
can đảm trước những sự việc biến đổi không ngừng của cuộc sống.

4/ Kết quả, hiệu quả mang lại:
- Khi chưa áp dụng thực hiện các biện pháp trên thì trẻ lớp tôi thường nhút nhát
trong hoạt động khám phá thiên nhiên, không tự tin nêu lên những điều trẻ quan sát
được nên buổi hoạt động đạt hiệu quả chưa cao, trẻ không hứng thú với đối tượng quan
sát, chưa có ý thức cao trong việc bảo vệ môi trường, yêu quý thiên nhiên, lao động.
- Sau khi áp dụng thực hiện vào giảng dạy đã giúp trẻ lớp tôi mạnh dạn tích cực
khám phá thiên nhiên, tham gia tích cực các hoạt

5/ Đánh giá về phạm vi ảnh hưởng của sáng kiến:
- Bản sáng kiến này có ảnh hưởng trực tiếp đến giáo viên đứng lớp, giúp giáo
viên hiểu sâu về tầm quan trọng của việc khám phá thiên nhiên đối với sự phát triển của
trẻ, từ đó giáo viên sẽ có những biện pháp để tổ chức hướng dẫn trẻ khám phá thiên
nhiên thông qua hoạt động ngoài trời đạt hiệu quả cao.
- Sau khi áp dụng những biện pháp trên vào giảng dạy tôi nhận thấy có sự chuyển
biế
n rõ rệt trên trẻ, trước đây trẻ lớp tôi thường rất nhút nhát, làm gì cũng sợ, không tự
tin vào bản thân mình, tham gia các hoạt động thì chưa tích cực, xả rác lung tung, chưa
có ý thức bảo vệ thiên nhiên, từ khi áp dụng những biện pháp này thì trẻ rất tích cực
hứng thú tham gia vào các hoạt động khám phá thiên nhiên, cảm thụ được vẻ đẹp của
thế giới xung quang trẻ, trẻ được thực hành trải nghiệm lao động. Từ đó tr
ẻ sẽ có ý thức
giữ gìn vệ sinh môi trường, bảo vệ thiên nhiên, yêu quý lao động.

6/ Kiến nghị, đề xuất:
- Kính mong các cấp lãnh đạo quan tâm hơn nữa đến giáo dục mầm non, đầu tư
trang thiết bị dạy và học nhiều hơn để phục vụ cho việc học tập vui chơi của trẻ.
- Sở, phòng GD&ĐT thường xuyên mở các buổi thao giảng chuyên đề cho các
giáo viên tham dự để học hỏi nâng cao tay nghề. Sông Đốc: Ngày 17/05/2013
Thủ trưởng đơn vị Người viết

Đỗ Thu Hương


non.
3/ Mô tả sáng kiến:
Sáng kiến: Gồm có 6 biện pháp.
a/ Chuẩn bị tốt về đồ dùng, đồ chơi, tâm lý, sức khỏe cho buổi hoạt động:
+ Xác định đối tượng, số lượng, vị trí các đối tượng, khu vực tổ chức hoạt động
của trẻ. Dự
kiến về nội dung sẽ cho trẻ lao động, chăm sóc thiên nhiên.
+ Chuẩn bị phương tiện, các loại đồ dùng đồ chơi cho trẻ hoạt động.
+ Tìm hiểu tâm lí và tình trạng sức khoẻ của trẻ trước khi tổ chức khám phá.
+ Tạo cơ hội để trẻ nói về những suy nghĩ của mình. Sưu tầm các trò chơi mới lạ
để thu hút trẻ. Nhắc trẻ uống nước, đi vệ
sinh trước khi ra sân.
b/ Tạo bầu không khí thoải mái trước khi quan sát:
- Đối với trẻ nhỏ, sự động viên khích lệ của người lớn trước khi làm một việc gì
đó là rất quan trọng, nó tạo cho trẻ sự thoải mái, tự tin vào bản thân, trẻ dám làm, dám
nghĩ và dám nói ra những điều trẻ quan sát phát hiện ra, giúp giờ học trở nên sôi động,
giúp trẻ tích cực hơn trong giờ khám phá đạt kết quả cao.
c/ Tổ
chức quan sát trực tiếp các đối tượng, thường xuyên cho trẻ tiếp xúc với
môi trường sống:

- Khi tổ chức cho trẻ quan sát cần cho trẻ quan sát trực tiếp đối tượng, nhất là trẻ
phải được thường xuyên quan sát môi trường sống, khi quan sát trẻ sẽ được tận mắt
nhìn thấy cây cỏ, hoa lá, các con vật và những công việc làm của con người. Trẻ được
nhìn, sờ tay, ngửi, ăn, nếm…những cái mới lạ trong thiên nhiên. Qua quan sát trực tiếp
các đối tượng, trẻ sẽ hiểu biết hơn về các sự v
ật và hiện tượng xung quanh.
d/ Không biến buổi hoạt động ngoài trời thành tiết khám phá môi trường xung
quanh:
- Khi tổ chức cho trẻ khám phá thiên nhiên không nhất thiết phải thực hiện các

viên có những biện pháp để tổ chức cho trẻ khám phá thiên nhiên thông qua hoạt động
ngoài trời đạt hiệu quả cao, giúp trẻ tích cực hứng thú tham gia vào các hoạt động khám
phá thiên nhiên.
6/ Kiến nghị, đề xuất:
- Kính mong các cấp lãnh đạo quan tâm hơn nữa đến giáo dục mầm non, đầu tư
trang thiết b
ị dạy và học nhiều hơn để phục vụ cho việc học tập vui chơi của trẻ.

Ý kiến xác nhận Ngày 17 tháng 05 năm 2013
Của thủ trưởng đơn vị Người báo cáo
Đỗ Thu Hương



- Kính gửi: Hội đồng xét, công nhận sáng kiến tỉnh Cà Mau.
- Họ và tên: Đỗ Thu Hương
- Đơn vị công tác: Trường Mầm Non thị trấn Sông Đốc.
Đề nghị Hội đồng sáng kiến công nhận sáng kiến năm 2013 như sau:
1. Tên sáng kiến: Một số biện pháp giúp trẻ tích cực khám phá thiên
nhiên thông qua hoạt động ngoài trời.
2. Sự cần thiết (lý do nghiên cứu):
- Đối với trẻ
em, thiên nhiên là một trong những đối tượng và là phương tiện
quan trọng để phát triển toàn bộ nhân cách đứa trẻ. Thiên nhiên làm cho đứa trẻ thích
thú, chú ý, quan tâm đến xung quanh hơn, nó làm phát triển năng lực quan sát, trí thông
minh và vốn sống thực tiễn của trẻ. Thông qua việc khám phá thiên nhiên còn giúp trẻ
hiểu biết muôn loài, nhận biết tầm quan trọng của môi trường thiên nhiên đối với đời
sống con người. Qua tiếp xúc với thiên nhiên, người thật, việc thật, trẻ đượ
c thoải mái
vui chơi, tham gia hoạt động lao động. Từ đó trẻ hiểu biết thêm về thế giới muôn loài
xung quanh trẻ, hiểu về tầm quan trọng của việc phải bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ môi
trường.
3. Nội dung cơ bản của sáng kiến: Gồm 6 biện pháp
a/ Chuẩn bị tốt về đồ dùng, đồ chơi, tâm lý, sức khỏe cho buổi hoạt động:
b/ Tạo b
ầu không khí thoải mái trước khi quan sát:
c/ Tổ chức quan sát trực tiếp các đối tượng, thường xuyên cho trẻ tiếp xúc với
môi trường sống:
d/ Không biến buổi hoạt động ngoài trời thành tiết học môn môi trường xung
quanh:
e/ Tổ chức cho trẻ khám phá xã hội thông qua lao động:
g/ Tổ chức các trò chơi cho trẻ:
4. Phạm vi áp dụng: