Giáo viên
Giáo viên
:
: Đơn Vị:
Năm Học: -
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
ĐỔI MỚI CÔNG TÁC QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
NHẰM DUY TRÌ VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC
Trang 1
TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC TẤN TÀI 3
A/ HOÀN CẢNH NẢY SINH VIẾT SÁNG KIẾN:
Những năm qua, giáo dục tiểu học có nhiều đổi mới và diễn ra đồng bộ trên
các lĩnh vực: đổi mới chương trình sách giáo khoa, thiết bị dạy học, đổi mới phương
pháp dạy học, đổi mới cách đánh giá học sinh, tăng cường cơ sở vật chất. Đó chính
là chủ trương lớn mang tính chiến lược lâu dài của Đảng và Nhà nước, được quán
triệt sâu rộng trong toàn xã hội.
Năm học 2010-2011 thực hiện chủ đề “ Năm học tiếp tục đổi mới quản lí,
nâng cao chất lượng giáo dục ”. Với nhiệm vụ trọng tâm “ Đổi mới công tác quản lí
và nâng cao chất lượng giáo dục ” là cấp thiết đối với cán bộ quản lí trường học. Tôi
thiết nghĩ, hàng năm cứ hoàn thành nhiệm vụ của người Phó hiệu trưởng là hoàn
toàn chưa đủ mà bản thân phải biết được trách nhiệm của mình trong việc nâng cao
chất lượng dạy học, để cuộc vận động “ Mỗi thầy giáo, cô giáo là một tấm gương
đạo đức, tự học và sáng tạo ” đi vào chiều sâu và hiệu quả.
Bản thân là Phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn, phụ trách hoạt động dạy
học diễn ra trong nhà trường. Tôi hiểu rằng muốn nâng cao chất lượng giáo dục
trước hết phải thực hiện tốt chất lượng dạy học. Bởi dạy học là hoạt động trọng tâm,
làm theo.
Kế tiếp là đội ngũ giáo viên - lực lượng đông đảo trong quá trình thực hiện
nhiệm vụ dạy học và giáo dục học sinh. Việc nâng cao nhận thức và tinh thần trách
nhiệm cho đội ngũ giáo viên là việc đầu tiên cần làm để họ thấy rằng trong thời đại
hiện nay - thời đại của nền kinh tế tri thức và thông tin thì sứ mạng của người thầy
rất quan trọng. Để từ đó mỗi giáo viên nhận thức rõ vai trò, trách nhiệm của mình
đối với thế hệ trẻ, đối với nền giáo dục nước nhà và có ý thức tự giác nâng cao trình
độ chuyên môn nghiệp vụ cũng như ý thức trách nhiệm nghề nghiệp của mình thông
qua công tác giảng dạy, các buổi sinh hoạt tập thể, sinh hoạt chuyên môn, sinh hoạt
chuyên đề, thông qua các cuộc vận động “ Học tập và làm theo tấm gương đạo
đức Hồ Chí Minh ”, cuộc vận động “ Mỗi thầy giáo, cô giáo là một tấm gương
đạo đức, tự học và sáng tạo ”, cuộc vận động “ Hai không với bốn nội dung” và
phong trào “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực ” ….
Trang 3
II/ Bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên
Đồng hành với sự đổi mới về nội dung, chương trình và phương pháp đòi hỏi
phải đổi mới công tác bồi dưỡng giáo viên để giáo viên không chỉ thích ứng và còn
phải tích cực, chủ động tham gia vào quá trình đổi mới đó. Chính vì đội ngũ giáo
viên là nhân tố quan trọng, góp phần to lớn vào chất lượng giáo dục của trường học
nên đội ngũ giáo viên phải được trang bị đầy đủ cả về kiến thức chuyên môn và
năng lực nghề nghiệp thông qua các hoạt động như: dự giờ, sinh hoạt tổ chuyên
môn, hoạt động chuyên đề, phong trào đổi mới phương pháp dạy học.
1/ Bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ qua hoạt động dự giờ:
Hoạt động dự giờ có vai trò hết sức quan trọng trong quản lí chuyên môn
nhằm giúp giáo viên có sự chuẩn bị chu đáo trong soạn giảng, phát huy năng lực tự
học, tự nghiên cứu, tạo được môi trường học tập tích cực cho học sinh. Nên phải có
kế hoạch và tổ chức dự giờ thăm lớp thường xuyên.
Qua hoạt động dự giờ, người quản lí nắm được thông tin trực tiếp về trình độ
chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên để có kế hoạch bồi dưỡng một cách hợp lí.
Thực tế đã chứng minh việc dự giờ thăm lớp có tác dụng đôn đốc, thúc đẩy
kĩ năng sư phạm cho bản thân ngoài năng lực tự học, tự nghiên cứu của mỗi người.
Thấy được sự cần thiết, tầm quan trọng của hoạt động sinh hoạt tổ chuyên
môn trong việc bồi dưỡng và nâng cao tay nghề cho đội ngũ giáo viên. Tôi đã tiến
hành những việc làm sau:
- Thống nhất với các tổ chuyên môn về kế hoạch và nội dung sinh hoạt theo qui
định ngay từ đầu năm học như: Thực hiện nội dung chương trình, kế hoạch giảng
dạy, đảm bảo đủ hồ sơ chuyên môn; thực hiện thao giảng, hội giảng, chuyên đề, hội
thảo đúng lịch và chất lượng.
- Người vừa quản lí nhân sự giúp ban giám hiệu, vừa thực hiện nhiệm vụ bồi
dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên trong tổ chính là tổ trưởng chuyên môn.
Vì thế khi chọn tổ trưởng chuyên môn phải là giáo viên có đủ uy tín, có năng lực
quản lí và năng lực chuyên môn để họ làm đúng, làm tốt chức năng, nhiệm vụ của
mình chứ không căn cứ hoàn toàn vào tuổi đời và tuổi nghề của giáo viên đó.
- Lịch sinh hoạt chuyên môn của các tổ phải được sắp xếp hợp lí để mọi thành
viên trong tổ và thành viên trong BGH tham dự đầy đủ. BGH nhà trường phân công
tham dự sinh hoạt chuyên môn với các tổ để ngoài công tác chỉ đạo hoạt động
Trang 5
chuyên môn chúng tôi còn tham gia đóng góp, xây dựng ý kiến và đánh giá được
tình hình hoạt động chuyên môn của các tổ, có kế hoạch điều chỉnh và bổ sung cho
hoạt động chuyên môn của các tổ thêm mới mẻ, phong phú, đa dạng chứ không làm
thay phần việc của tổ trưởng chuyên môn. Qua đó cũng nắm được chính xác khả
năng của từng người, mức độ hạn chế của từng giáo viên để kịp thời xây dựng, bồi
dưỡng chứ không ngồi chờ các bảng báo cáo hàng tháng từ các tổ trưởng chuyên
môn.
- Trong quá trình diễn ra sinh hoạt tổ chuyên môn, luôn tạo bầu không khí
thoải mái để mọi thành viên trong tổ mạnh dạn đưa ra ý kiến đóng góp, trao đổi, rút
kinh nghiệm.
- Phải có sự phân công giáo viên có chuyên môn giỏi giúp đỡ giáo viên mới về
trường giảng dạy và giáo viên được phân công dạy khối lớp mới. Có sự phân công
hợp lí các chuyên đề, hội thảo, các tiết thao giảng, hội giảng. Với các tiết dạy hội
nhiều bỡ ngỡ, khó khăn nên từ đầu năm học tôi đã đưa ngay nội dung này
thành chuyên đề “ Vận dụng phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực ” với
hình thức là hội thảo chuyên đề để tất cả giáo viên cùng được tham gia học
tập, xây dựng. Các buổi hội giảng về vận dụng phương pháp, kĩ thuật dạy học
được tổ chức liên tục sau đó để đội ngũ giáo viên được thực hành, được học
tập và rút kinh nghiệm. Đến thời gian này hầu như phần lớn giáo viên trường
tôi đã vận dụng tốt phương pháp và kĩ thuật dạy học mới.
Chúng ta nhìn nhận rằng: Thiết bị, đồ dùng dạy học tại các trường được
cấp phát khá đầy đủ nhưng không phải giáo viên nào cũng có khả năng khai
thác triệt để tác dụng của mỗi đồ dùng dạy học. Vì lí do đó nên hàng năm tôi
đều tổ chức chuyên đề: “ Hướng dẫn khai thác và sử dụng đồ dùng dạy học
hiệu quả ”. Để thực hiện tốt chuyên đề này, tôi yêu cầu giáo viên ở mỗi tổ
đem tất cả các TB-ĐDDH, tập trung tất cả lại và trao đổi để lựa chọn cách sử
dụng hiệu quả nhất. Chuyên đề phải có sự cộng tác của cán bộ thư viện- thiết
bị nhà trường hỗ trợ cho giáo viên khi họ cần đến các loại thiết bị và cách sử
dụng chúng. Quá trình thực hiện chuyên đề và vận dụng chuyên đề vào dạy
học mang lại hiệu quả rõ rệt qua các tiết dạy và đã tạo được nhiều sự hứng
thú trong học sinh.
Trang 7
- Nội dung chính của chuyên đề được tôi thống nhất với các tổ trưởng và yêu cầu
các tổ trưởng tổ chức mở chuyên đề. Để chuyên đề đạt hiệu quả, tổ trưởng phải định
hướng cho giáo viên thảo luận, đóng góp ý kiến và đề xuất những giải pháp hợp lí,
phải hướng mọi người đi vào trọng tâm của chuyên đề, tránh lan man, mất thời gian
mà không hiệu quả. Tất cả những ý kiến đóng góp sẽ được giáo viên có sự am hiểu,
kiến thức tốt tổng hợp lại thành bài viết và trình bày trước tổ.
- Chọn bài dạy minh hoạ cho chuyên đề phải phù hợp với nội dung trọng tâm
của chuyên đề. Khi dạy minh hoạ tốt nhất là cứ để cho giáo viên dạy bình thường
như thường ngày, không nên chọn lớp, chọn học sinh hay chọn giáo viên có tay
nghề giỏi để dạy vì sẽ không nhìn nhận được những tồn tại, khó khăn thực tế cũng
như không đưa ra được những giải pháp xác thực, hiệu quả. Chúng ta đều biết, mỗi
- Phải biết kết hợp một cách linh hoạt các phương pháp dạy học với các hình
thức tổ chức lớp học phù hợp cho từng môn học, từng bài học.
- Bất kì phương pháp và hình thức tổ chức dạy học nào khi vận dụng cũng đều
được thảo luận, góp ý xây dựng, nêu được những thành công và hạn chế để có biện
pháp tháo gỡ, rút kinh nghiệm khi vận dụng vào thực tế của mỗi lớp.
- Khi vận dụng bất kì phương pháp và hình thức nào vào dạy học, giáo viên
phải nghĩ đến việc vận dụng như thế nào, hiệu quả đem lại đến đâu.
Chẳng hạn: Hoạt động nhóm là hình thức dạy học tích cực. Thực tế cho thấy
hoạt động nhóm diễn ra trong các giờ dạy của giáo viên chỉ tập trung vào
những học sinh khá giỏi của nhóm đó. Vẫn còn mang tính hình thức, chưa
phát huy hết tính tích cực của tất cả học sinh khi tham gia hoạt động để giải
quyết một bài tập, một yêu cầu hay một câu hỏi nào đó mà giáo viên đưa ra.
Để hoạt động nhóm diễn ra thật hiệu quả thì giáo viên phải yêu cầu tất cả
học sinh trong nhóm phải hoạt động bằng cách viết ra ý kiến của mình trên
bảng nhóm. Lâu nay khi tổ chức cho học sinh hoạt động nhóm, giáo viên chỉ
yêu cầu học sinh trong nhóm trao đổi ý kiến với nhau. Như thế vẫn chưa đủ
mà cần tổ chức cho học sinh các nhóm trao đổi, phản hồi với nhau về những
ý kiến được nghi trên bảng nhóm ( nếu các nhóm bạn thấy chưa rõ ). Ý kiến
đó của thành viên trong nhóm nào thì thành viên đó sẽ có trách nhiệm giải
thích rõ hơn để các bạn trong lớp hiểu. Cách tổ chức làm việc nhóm như vậy
vừa kích thích nhu cầu tìm hiểu, vừa tạo cơ hội để học sinh được nói, viết,
đọc, rèn tính tự tin, tinh thần cộng tác tích cực trong học tập và trong công
Trang 9
việc. Để hoạt động nhóm thêm hiệu quả khi phân nhóm giáo viên nên tránh
phân nhóm tuỳ tiện mà cần dựa vào mức độ khó hay dễ, rộng hay hẹp của nội
dung mà quyết định số lượng học sinh trong nhóm cho phù hợp để tăng hiệu
quả hoạt động nhóm.
Thực tế cho thấy khi dự giờ tiết Tập làm văn trả bài viết (ở lớp 4,5 ), giáo
viên phải vất vả trong việc chỉnh sửa bài làm cho học sinh ( về dàn ý, đoạn
văn, câu văn,…) bằng cách gọi các em đọc lại bài làm của mình rồi cùng cả
ngành cũng như của nhà trường tổ chức: Hội thi giáo viên giỏi; Giáo viên viết chữ
đẹp; Viết sáng kiến kinh nghiệm; Thi làm đồ dùng dạy học,…
1/ Thi giáo viên giỏi các cấp:
a/ Công tác chuẩn bị và thực hiện:
- Ngay từ hội thi cấp trường, chúng tôi tổ chức rất nghiêm túc, chặt chẽ và khoa
học ( giáo viên bốc thăm môn thi, mỗi giáo viên thi 2 môn: Toán hoặc Tiếng Việt và
một môn tự chọn khác; giáo viên không dạy lớp mình mà dạy lớp khác cùng khối ).
- BGH nhà trường và các tổ trưởng chuyên môn là những thành viên trong ban
giám khảo hội thi. Tiến hành dự giờ và đánh giá kết quả tiết dạy một cách nghiêm
túc, khách quan; có tổng kết, khen thưởng kịp thời.
- Qua hội thi, BGH trao đổi và xây dựng cho từng giáo viên từ kĩ năng thiết kế
bài dạy cho đến lựa chọn phương pháp và hình thức dạy học; từ việc cần phải chuẩn
bị đồ dùng dạy học nào cho đến kĩ năng đặt câu hỏi, bắt đầu bài dạy và kết thúc bài
dạy ra sao. Để giáo viên có tâm thế vững vàng, có thêm kinh nghiệm và mạnh dạn
tham gia hội thi các cấp.
b/ Kết quả cụ thể:
- Hàng năm số giáo viên giỏi trường đều đạt 96%.
- Năm học 2009-2010: có 9 giáo viên đạt giáo viên giỏi cấp Thành phố, 3 giáo
viên đạt giáo viên dạy giỏi cấp Tỉnh.
2/ Thi viết chữ đẹp giáo viên:
a/ Công tác chuẩn bị và thực hiện:
- Phong trào được nhà trường duy trì, phát động từ đầu năm học và được tập
thể giáo viên hưởng ứng. Công tác tổ chức qui củ, có khen thưởng kịp thời.
Trang 11
- Lên kế hoạch và tổ chức rèn viết cho giáo viên theo lịch cả hai bài viết: viết
giấy và viết bảng. Việc chọn giấy, bút, phấn viết cũng hết sức quan trọng vì đó là
những yếu tố giúp cho bài viết tốt hơn. Với bài viết trên giấy cần có sự chuẩn bị kĩ
càng từ việc chọn loại giấy, loại bút viết cho đến màu mực ( trừ hai màu mực không
được sử dụng: màu xanh lá và màu đỏ ). Với bài viết bảng thì cần sử dụng loại phấn
phù hợp ( loại phấn không cứng, độ bám của phấn khi viết trên bảng tốt, không rơi
khả năng sáng tạo, sự khéo léo của mỗi giáo viên. Chúng tôi ra chỉ tiêu đối với mỗi
giáo viên là làm được từ 2 ĐDDH có giá trị sử dụng cao và tổ chức hai đợt thi làm
ĐDDH ở giai đoạn CHKI và CHK II. Có tổ chức tổng kết, đánh giá, khen thưởng
kịp thời để động viên những giáo viên có sáng tạo.
TB-ĐDDH tự làm của giáo viên được tận dụng từ những nguyên vật liệu, phế
liệu dễ kiếm, ít tốn kém ( Chẳng hạn: giáo viên sưu tầm tranh ảnh từ những tấm lịch
treo tường về cảnh thiên nhiên, các loài hoa, con vật,… để dạy các môn TNXH, Tập
đọc,…; Sưu tầm quả khô, hạt cây để dạy môn Khoa học, THXH; Sử dụng những vỏ
hộp, khối hình để dạy các môn học khác; …) nhưng vẫn đảm bảo tính khoa học sư
phạm và mĩ thuật.
Hiện nay thư viện thiết bị trường chúng tôi có đầy đủ và phong phú TB-ĐDDH
theo phương trâm “ Đủ về số lượng, đảm bảo về chất lượng, sẵn sàng phục vụ ”
nhằm hỗ trợ cho đổi mới phương pháp và nâng cao chất lượng dạy học.
Trang 14
Hình 3 + 4 : Giáo viên sáng tạo làm ĐDDH phục vụ cho bài dạy
Hình 5 : Học sinh lớp 4D hứng thú, say mê học tập
4/ Phong trào viết sáng kiến kinh nghiệm:
Ngoài nhiệm vụ dạy học thì giáo viên còn phải ý thức được nhiệm vụ nghiên
cứu khoa học là tổng kết được những kinh nghiệm dạy học của mình. Đây không
Trang 15
phải việc muốn làm là được mà đòi hỏi giáo viên phải có tâm huyết, phải chịu khó ,
phải có năng lực mới đúc rút được những kinh nghiệm hay, những sáng kiến mới.
Là người quản lí tại đơn vị trường học, chúng tôi rất quan tâm đến hoạt động
này. Nên ngay từ đầu năm học chúng tôi đã có kế hoạch chỉ đạo và thực hiện chặt
chẽ bằng cách:
- Tổ chức cho giáo viên được học kinh nghiệm viết SKKN qua các tập san
SKKN của PGD, qua tập san Tạp trí giáo dục, qua SKKN đạt được hàng năm của
giáo viên trong trường vào các buổi sinh hoạt chuyên môn.
- Hướng dẫn và giúp cho giáo viên xác định được tên đề tài SKKN của mình
bằng cách yêu cầu giáo viên nêu sơ lược những kinh nghiệm dạy học của mình, nêu
- Kiểm tra chất lượng dạy học của từng lớp qua từng giai đoạn: KSCLĐN,
GHKI, CHKI, GHKII, CN. Chất lượng phụ đạo học sinh yếu và bồi dường
học sinh giỏi.
- Kiểm tra hồ sơ sổ sách qui định.
- Kiểm tra việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học.
- Kiểm tra công tác tham gia sinh hoạt tổ chuyên môn, tham dự thao giảng,
hội giảng, hội thảo.
2/ Kiểm tra - đánh giá như thế nào ?
Để công tác kiẻm tra, đánh giá hiệu quả cần:
- Cần phải kiểm tra thường xuyên, theo định kì hoặc đột xuất nhằm phát huy
mặt tích cực đồng thời tránh được tình trạng thực hiện theo kiểu hình thức,
đối phó.
- Giáo viên tự đánh giá, tự khẳng định năng lực nghề nghiệp của bản thân, tự
tìm ra mặt mạnh, mặt yếu. Từ đó có kế hoạch tự bồi dưỡng và phấn đấu nâng
cao năng lực nghề nghiệp của mình.
- Trong kiểm tra phải kết luận đúng sai, tránh thổi phồng, lấy động viên là
chính, không gây tâm lí sợ sệt.
- Tổ chuyên môn tham gia vào quá trình đánh giá giáo viên nên cần góp ý
chân thành; cần phân tích, động viên, giúp đỡ giáo viên; tránh tình trạng đánh
giá cảm tính hoặc bỏ phiếu gây căng thẳng không cần thiết.
- BGH nhà trường phải đánh giá chính xác, khách quan, công bằng và công
khai kết quả đánh giá trước tập thể nhà trường.
Trang 17
C/ ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
- Từ BGH cho đến đội ngũ giáo viên ai nấy đều nhận thức sâu sắc về vai trò
và trách nhiệm để mỗi ngày qua đi mỗi một giáo viên có phương pháp dạy học mới,
mỗi CBQL cũng có đổi mới trong quản lí, chỉ đạo.
- Hoạt động sinh hoạt tổ chuyên môn của các tổ khối trong nhà trường hoạt
động đúng định kì ( 2 tuần/ 1 lần ), đúng quy định của ngành, đảm bảo đúng kế
hoạch chuyên môn. Hoạt động có chất lượng, mọi thành viên đều tham dự đầy đủ,
Tất cả những kết quả trên đã đánh giá được chất lượng dạy học của trường
Tấn Tài 3 ngày một nâng cao và tạo được niềm tin trong phụ huynh và xã hội.
D/ BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
Muốn nâng cao chất lượng dạy học, người quản lí cần có nhiều đổi mới trong
quản lí, chỉ đạo mọi hoạt động diễn ra trong nhà trường.
Qua nhiều năm làm công tác phụ trách, chỉ đạo hoạt động chuyên môn, hoạt
động dạy học trong nhà trường. Tôi tâm đắc những vấn đề sau:
- Từ cán bộ quản lí cho đến đội ngũ giáo viên cần phải nhận thức tốt và sâu
sắc về vai trò, trách nhiệm của người thầy đối với học sinh, đối với xã hội để phải
tích cực hơn, sáng tạo hơn, tận tâm, tận lực và gắn bó, yêu thích công việc hơn.
- Trong công tác quản lí nhất thiết phải xây dựng kế hoạch chi tiết, cụ thể.
Phải có kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên. Tăng cường tổ
chức dự giờ, rút kinh nghiệm; đẩy mạnh sinh hoạt tổ chuyên môn. Có kế hoạch và tổ
chức tốt các buổi thao giảng, hội giảng, chuyên đề, hội thảo. Nội dung phải đi sâu
trao đổi, bàn bạc, tháo gỡ những khó khăn trong quá trình dạy học.
- Có kế hoạch, duy trì tốt và đẩy mạnh phong trào tự học, tự rèn, phong trào
thi giáo viên giỏi, làm đồ dùng dạy học, viết sáng kiến kinh nghiệm,…
- Công tác kiểm tra, đánh giá là nhằm mục đích quản lí, động viên, giúp đỡ
giáo viên phấn đấu thực hiện tốt nhiệm vụ nên người quản lí phải kiểm tra để đôn
đốc thúc đẩy, đánh giá phải công bằng, khách quan, phải khen đúng người và phê
phán đúng cái sai để họ làm hết sức và dạy hết mình.
E/ KẾT LUẬN CHUNG:
Trang 19
Trong điều kiện xã hội ngày càng phát triển, nền giáo dục cũng có những
bước tiến ngang tầm. Bản thân tôi và tập thể thầy cô giáo trường Tấn Tài 3 đã ý thức
được rằng cần phải nâng cao hơn nữa chất lượng giáo dục và coi chất lượng giáo
dục là danh dự của nhà trường, danh dự của cá nhân nhằm trong danh dự của tập
thể.
Để có được điều đó, mỗi cán bộ, giáo viên phải không ngừng học tập, tu
dưỡng, rèn luyện để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, đạo đức nghề nghiệp;