TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
VIỆN ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC
0O0
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP THẠC SỸ
ExMBA KHOÁ 2
Tên đề tài:
NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI
THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH XÃ QUA KHO BẠC NHÀ
NƯỚC QUAN SƠN, TỈNH THANH HOÁ
Học viên thực hiện : LÊ HỒNG KHANH
Lớp : QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
Giáo viên hướng dẫn : PGS.TS. BÙI VĂN HƯNG
Hà Nội, Tháng 6 năm 2014
MỤC LỤC
1 KÍ HIỆU VÀ VIẾT TẮT 6
2 DANH MỤC BẢNG 7
3 DANH MỤC HÌNH ẢNH 7
4 LỜI NÓI ĐẦU 1
1 CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC
KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH XÃ QUA KHO
BẠC NHÀ NƯỚC 1
1.1 Lí luận về ngân sách nhà nước và chi ngân sách nhà nước 1
1.1.1 Khái niệm và phân cấp của ngân sách nhà nước 1
1.1.2 Khái niệm và phân loại chi ngân sách nhà nước 3
1.2 Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách xã qua Kho bạc Nhà nước
4
1.2.1 Khái niệm về kiểm soát 4
1.2.2 Kiểm soát chi Ngân sách nhà nước 5
1.2.3 Nội dung kiểm soát chi thường xuyên ngân sách xã qua Kho bạc
nhà nước 12
1.3 Hiệu quả công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách xã qua

đánh giá hiệu quả công tác này giai đoạn 2010 – 2013 36
2.3.1 Tình hình thu NSNN xã qua KBNN Quan Sơn – Thanh Hóa 36
2.3.2 Các nội dung kiểm soát 39
2.3.3 Đánh giá hiệu quả công tác kiểm soát 45
2.3.4 Nguyên nhân 46
3 CHƯƠNG 3. CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC
KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH XÃ QUA KHO
BẠC NHÀ NƯỚC HUYỆN QUAN SƠN – THANH HÓA 48
3.1 Chiến lược và mục tiêu phát triển KBNN huyện Quan Sơn 48
3.1.1 Chiến lược phát triển KBNN Quan Sơn từ 2010-2020 48
3.1.2 Mục tiêu và định hướng hoàn thiện công tác kiểm soát chi thường
xuyên ngân sách xã qua KBNN trên địa bàn huyện Quan Sơn 54
3.2 Giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân
sách xã qua KBNN Quan Sơn 56
3.2.1 Hoàn thiện những quy định về kiểm soát chi thường xuyên ngân
sách xã, xây dựng hệ thống định mức phù hợp thực tế 56
3.2.2 Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác kiểm soát chi
thường xuyên ngân sách xã qua KBNN Quan Sơn 57
3.2.3 Hoàn thiện ứng dụng công nghệ thông tin trong kiểm soát chi
thường xuyên ngân sách xã 58
3.2.4 Phối hợp tốt với cơ quan tài chính để tham mưu cho lãnh đạo địa
phương điều hành ngân sách 58
3.2.5 Coi trọng hợp tác quốc tế làm đòn bẩy cho việc cải cách và đổi
mới công tác kiểm soát chi thường xuyên qua KBNN 59
3.2.6 Hoàn thiện cơ chế thanh toán không dùng tiền mặt 59
3.2.7 Tăng cường khả năng tuyên truyền 60
3.3 Kiến nghị 60
3.3.1 Kiến nghị với Kho bạc Nhà nước 60
3.3.2 Kiến nghị đối với UBND huyện và UBND các xã, thị trấn trên địa
bàn huyện Quan Sơn 63

qua Kho bạc Nhà nước (KBNN) huyện Quan Sơn – Thanh Hóa đã có những
chuyển biến tích cực, cơ chế kiểm soát chi thường xuyên ngân sách xã đã
từng bước hoàn thiện, ngày một chặt chẽ và đúng mục đích hơn cả quy mô
và chất lượng. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn có những vấn đề hạn chế như
xây dựng dự toán chi ở các đơn vị chưa được coi trọng đồng thời các trách
nhiệm cũng chưa được rõ ràng, chưa cập nhật và thống nhất với các kho bạc
khác trong huyện hay lên tỉnh, TW; còn bị động và chậm chạp nhất là trong
trường hợp xử lý vấn đề thanh toán bằng tiền mặt, hoặc thanh toán điện tử
do trình độ, nhiều vấn đề cấp bách khác xảy ra đối với công tác kiểm soát
chi NSNN qua KBNN cần được cải thiện.
Những hạn chế và yếu kém hiện tại đó nếu tiếp tục không được khắc
phục thì sẽ gây ảnh hưởng tới hoạt động kiểm soát và nhiệm vụ quản lý nhà
nước của kho bạc huyện Quan Sơn. Yêu cầu cấp thiết đặt ra cho kho bạc nhà
nước huyện Quan Sơn, học viên đã lựa chọn đề tài "Nâng cao hiệu quả
2
công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách xã qua kho bạc Nhà nước
Quan Sơn, tỉnh Thanh Hoá"làm luận văn tốt nghiệp của mình.
2. Tổng quan nghiên cứu
Cho đến nay đã có rất nhiều công trình nghiên cứu, bài viết, luận văn,
đề tài nghiên cứu của các tác giả trong nước về vấn đề quản lí và kiểm soát
chi ngân sách nhà nước qua kho bạc nhà nước tiêu biểu như
Nguyễn Thị Thu Trang, “Kiểm soát chi NSNN tại KBNN Hai Bà
Trưng – Hà Nội”, Chuyên đề tốt nghiệp , Lớp Tài Chính doanh nghiệp
46B, Đại học Kinh tế quốc dân
Chuyên đề này đã khái quát được những lý luận cơ bản về chi ngân
sách Nhà nước, và quản lí chi NSNn. Trong đó chú trọng đến các hoạt động
kiểm soát chi NSNN. Đối tượng của luận văn là thực trạng các hoạt động
kiểm soát chi NSNN như chi thường xuyên, chi đầu tư và chi của một số tổ
chức tài chính riêng.
Ưu điểm của chuyên đề là đã đánh giá được những thành công của

chung, ngân sách xã nói riêng luôn là mối quan tâm lớn của Đảng và Nhà
nước. Mục tiêu là các khoản chi ngân sách xã phải đảm bảo đúng mục đích,
tiết kiệm và có hiệu quả. Thực hiện tốt công tác kiểm soát chi ngân sách xã
sẽ có ý nghĩa rất quan trọng trong việc quản lý ngân sách xã, đồng thời góp
phần thực hành tiết kiệm, ổn định và làm lành mạnh nền tài chính quốc gia,
chống các hiện tượng tiêu cực, lãng phí, góp phần ổn định tiền tệ và kiềm
4
chế lạm phát. Đây chính là ý kiến có quan hệ mật thiết với ấn đề nghiên cứu
về kiểm soát chi thường xuyên tại cấp xã.
Bên cạnh đó còn rất nhiều các bài viết khác đăng trên tạp chí Quản lý
Ngân quỹ quốc gia đề cập đến công tác kiểm soát chi NSNN, công tác kiểm
soát chi ngân sách xã qua KBNN. Về lý luận và thực tiễn, các tác giả đã đưa
ra nhiều những vấn đề quan trọng liên quan đến công tác kiểm soát chi
NSNN qua KBNN. Đánh giá kết quả đạt được, nêu lên những hạn chế, từ đó
tìm ra những giải pháp hữu hiệu, đề xuất những kiến nghị để hoàn thiện
công tác kiểm soát chi thường xuyên của NSNN nói chung và ngân sách xã
nói riêng qua KBNN. Những luận văn đó đã tạo ra đường hướng để học viên
tiến hành phân tichs và hoàn thành luận văn của mình.
Tuy nhiên trong tất cả những bài viết và những luận văn đã có thì mới
chỉ dừng lại chủ yếu ở việc chi NSNN qua KBNN nói chung hoặc dừng lại ở
vấn đề chi thường xuyên cấp quận huyện, chưa có đề tài hay bài viết nào đi
cụ thể về vấn đề chi thường xuyên NSNN qua KBNN cấp xã đặc biệt là tại
Qun Sơn – Thanh Hóa. Đó chính là khoảng trống rong việc nghiên cứu,
chính vì vậy học viên chọn đề tài “Kiểm soát chi thường xuyên NSNN cấp
xã qua KBNN Quan Sơn – Thanh Hóa” là không trùng lặp với bất cứ đề tài
hay bài viết nào đã có. Đây là một luận văn hoàn toàn độc lập so với các đề
tài và các bài viết đi trước.
3. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
− Mục tiêu tổng quát:
Mục tiêu tổng quát của đề tài nghiên cứu là góp phần nâng cao hiệu

Để nghiên cứu hiệu quả công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân
sách xã qua KBNN, tác giả luận văn đã sử dụng các lý luận về ngân sách,
chi ngân sách nhà nước ở địa phương, kiểm soát và kiểm soát chi cũng như
hiệu quả công tác kiểm soát chi ngân sách nhà nước. Trong đó trình bày các
chỉ tiêu phản ánh hiệu quả và các nhân tố ảnh hưởng tới hiệu quả công tác
kiểm soát chi thường xuyên ngân sách xã qua KBNN. Những lý luận này
đều được tác giả chọn lọc và hệ thống từ các giáo trình, bài giảng của các
môn học trong chương trình đào tạo thạc sĩ điều hành cao cấp, cụ thể: các
cách quản lý hiệu quả, các phương thức kiểm soát, các chỉ tiêu đánh giá…
− Nguồn số liệu được xác định sử dụng chủ yếu trong luận văn là nguồn dữ
liệu thứ cấp có từ các sổ sách, báo cáo và giải trình chi tại KBNN, báo
cáo tổng kết hoạt động cuối năm của các đơn vị.
− Số liệu thu thập về sẽ được tổng hợp, phân loại và sử dụng các phương
pháp thống kê để mô tả, so sánh và phân tích để đưa ra lết luận.
6. Bố cục luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận
văn được bố cục thành 3 chương như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác kiểm soát chi
thường xuyên ngân sách xã qua Kho bạc Nhà nước
Chương 2: Thực trạng công tác kiểm soát chi thường xuyên Ngân
sách xã qua KBNN Quan Sơn – Thanh Hóa
Chương 3: Các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát chi
thường xuyên Ngân sách xã qua KBNN Quan Sơn – Thanh Hóa
1
1 CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC
KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH XÃ QUA
KHO BẠC NHÀ NƯỚC
 

1.1.1 Khái niệm và phân cấp của ngân sách nhà nước

Thứ hai, thực hiện việc bổ sung từ Ngân sách của chính quyền nhà
nước cấp trên cho Ngân sách của chính quyền nhà nước cấp dưới nhằm đảm
bảo sự công bằng, phát triển cân đối giữa các vùng lãnh thổ, các địa phương.
Số bổ sung này là khoản thu của Ngân sách cấp dưới;
Thứ ba, trường hợp cơ quan quản lý Nhà nước cấp trên uỷ quyền cho
cơ quan quản lý nhà nước cấp dưới thực hiện nhiệm vụ chi thuộc chức năng
của mình thì phải chuyền kinh phí từ Ngân sách cấp trên cho Ngân sách cấp
dưới để thực hiện nhiệm vụ chi đó (kinh phí uỷ quyền);
Thứ tư, không được dùng Ngân sách của cấp này chi cho nhiệm vụ
của Ngân sách cấp khác, trừ trường hợp đặc biệt theo quy định của Chính
phủ.
3
1.1.2 Khái niệm và phân loại chi ngân sách nhà nước
Chi Ngân sách Nhà nước thể hiện các quan hệ tiền tệ hình thành trong
quá trình phân phối và sử dụng quỹ Ngân sách Nhà nước nhằm trang trải cho
các chi phí bộ máy Nhà nước và thực hiện các chức năng kinh tế, xã hội mà
Nhà nước đảm nhận theo những nguyên tắc nhất định.
Việc phân loại các khoản chi có ý nghĩa rất quan trọng trong công tác
quản lý chi Ngân sách Nhà nước. Đối với mỗi khoản chi sẽ có một hoặc vài
biện pháp quản lý hiệu quả phù hợp với đặc điểm, tính chất của những
khoản chi đó. Ví dụ chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên sẽ có những
phương pháp quản lý khác nhau.
− Phân loại chi NSNN theo mục đích kinh tế - xã hội của các khoản chi
+ Chi cho đầu tư phát triển
+ Chi cho tiêu dùng.
− Phân loại chi NSNN tho lĩnh vực chi
+ Chi cho giáo dục;
+ Chi cho phúc lợi;
+ Chi quản lý Nhà nước;
+ Chi đầu tư kinh tế.

Kiểm soát trước khi chi là việc kiểm soát lập, quyết định, phân bổ dự
toán chi ngân sách nhà nước. Đây là khâu đầu tiên trong chu trình kiểm soát
chi. Nó giúp nâng cao chất lượng dự toán, tránh tình trạng giao dự toán quá
thấp không đủ kinh phí hoạt động cho đơn vị hoạt giao dự toán quá cao dễ
dẫn đến lãng phí trong sử dụng Ngân sách nhà nước.
Kiểm soát trong quá trình chi là kiểm soát quá trình thực hiện dự
toán nhằm đảm bảo các khoản chi phải đủ điều kiện theo quy định trước khi
xuất quỹ NSNN chi trả cho đối tượng thụ hưởng Ngân sách nhà nước. Kiểm
5
soát trong khi chi là khâu chjur yếu của quá trình kiểm soát chi và cũng là
nhiệm vụ quan trọng nhất của kho bạc nhà nước trogn việc quản lý chi quỹ
ngân sách nhà nướ, kiểm soát trong khi chi giúp ngăn chặn kịp thời những
khoản chi khong đúng chế độ quy định , tránh lãnh phí và thất thoát tiền và
tài sản nhà nước.
Kiểm soát sau khi chi là kiểm tra tình hình sử dụng kinh phí của đợn
vị sử dụng kinh phí của đơn vị sử dụng ngân sách sau khi kho bạc nhà nước
đã xuất quỹ ngân sách nhà nướ. Kiểm soát sau khio chi do các cơ quan có
thẩm quyền quyết định dự toán, cơ quan kiểm toán và cơ quan tài chính đảm
nhiệm.
1.2.2 Kiểm soát chi Ngân sách nhà nước
1.2.2.1 Khái niệm về kiểm soát chi NSNN
Chi thường xuyên là các khoản chi nhằm duy trì hoạt động thường
xuyên của nhà nước. Nội dung chi thường xuyên ngân sách xã (theo Thông
tư 60/2003/TT-BTC ngày 23/6/2003 của Bộ Tài chính Quy định về quản lý
ngân sách xã và các hoạt động tài chính khác của xã, phường, thị trấn), gồm:
− Kinh phí hoạt động của cơ quan Đảng cộng sản Việt Nam ở xã.
− Đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho cán bộ xã và các đối tượng
khác theo chế độ quy định.
− Chi cho hoạt động của các cơ quan nhà nước ở xã: Tiền lương, tiền
công cho cán bộ, công chức cấp xã; Sinh hoạt phí đại biểu Hội đồng

trang thiết bị phục vụ cho khám chữa bệnh của trạm y tế xã.
− Chi sửa chữa, cải tạo các công trình phúc lợi, các công trình kết cấu
hạ tầng do xã quản lý như: trường học, trạm y tế, nhà trẻ, lớp mẫu
giáo, nhà văn hoá, thư viện, đài tưởng niệm, cơ sở thể dục thể thao,
7
cầu, đường giao thông, công trình cấp và thoát nước công cộng, ;
riêng đối với thị trấn còn có nhiệm vụ chi sửa chữa cải tạo vỉa hè,
đường phố nội thị, đèn chiếu sáng, công viên, cây xanh (đối với
phường do ngân sách cấp trên chi).
− Hỗ trợ khuyến khích phát triển các sự nghiệp kinh tế như: khuyến
nông, khuyến ngư, khuyến lâm theo chế độ quy định.
− Các khoản chi thường xuyên khác ở xã theo quy định của pháp luật.
Căn cứ vào định mức, chế độ, tiêu chuẩn của Nhà nước; Hội đồng
nhân dân cấp tỉnh quy định cụ thể mức chi thường xuyên cho từng công việc
phù hợp với tình hình đặc điểm và khả năng ngân sách địa phương.
1.2.2.2 Vai trò và sự cần thiết phải thực hiện kiểm soát chi NSNN qua
KBNN
Kiểm soát chi ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước có vai trò
hết sức quan trọng, giúp kiểm soát chặt chẽ các khoản chi Ngân sách nhà
nước có ý nghĩa rất quan trọng trong việc thực hành tiết kiện, chống lãng
phí.
Kiểm soát chi ngân sách nhà nước là quá trình những cơ quan có thẩm
quyền thực hiện thẩm định, kiểm tra, kiểm soát cá khoản chi ngân sách theo
các chính sách, chế độ, định mức chỉ tiêu do nhà nước quy định trên cơ sở
những nguyên tắc, hình thức và phương pháp quản lý tài chính trong từng
giai đoạn. Như vậy, kiểm soát chi ngân sách nhà nước được đặt ra đối với
mỗi quốc gia, dù đố là quốc gia phát triển hay đang phát triển.
Đối với nước ta hiện nay, kiểm soát chi thườn xuyên ngân sách nhà
nước lại càng có ý nghĩa đặc biệt với những lý do sau:
Thứ nhất, do yêu cầu của công cuộc đổi mới, trong quá trình đổi mới

quỹ ngân sách nhà nướ, chưa thực hiện được việc chi trả trực tiếp đến từng
đơn vị sử dụng kinh phú, chưa từng phát huy hết vai trò kiểm tra kiểm soát
các khoản chi ngân sách nhà nước, trong đó một số nhân tố quan trong như:
hệ thống tiêu chuẩn định mứ chi tiêu còn xa rời thực thế, thiếu đồng bộ,
thiếu căn cứ để thẩm định; chưa có một cơ chế quản lý phù hợp và chặt chẽ
đối với một số lĩnh vực, đặc biệt trong lĩnh vực chỉ dầu tư xây dựng cơ bản
đã tạo ra môi trường tham những lý tưởng chi những kẻ tháo hóa b iến
chất. Mặt khá, công tác kế toán , quyết toán cũng chưa được thực h iện
nghiên túc, chặt chẽ đối với một số lĩnh vực, đặc biệt trong lĩnh vực chỉ đầu
tư xây dựng cơ bản đã tạo ra những kẽ hở trong cơ chế quản lý chi ngân sách
nhà nướ. Từ đó, một số không ít đơn vị cá nhân đã tìm cách lợi dụng , khai
thác những kẽ hở đố đẻ tham , trục lợi, tư túi chi khác nhau, gây lãng phí tài
sản và công quỹ nhà nướ. Từ thực tế trên, đòi hỏi cơ quan có thẩm quyền
thực hiện việc kiểm tyra, giám sát quá trình chỉ tiêu để phát trienr và ngăn
chặn kịp thời những hiện trượng tiêu của của đơn vị sử dụng kinh phí ngân
sách nhà nước cấp đồng thời kiến nghị bổ sung kịp thời những cơ chế, chính
sách hiện hành, tạo nên một số cơ chê quản lý và kiểm doát chi ngân sách
ngày càng chặt chẽ và hoàn thiện.
Thứ ba, do ý thức của các đơn vị sử dụng kinh phí ngân sách nhà
nước cấp. Một thực tế khá phổ biến là các đơn vị hưởng thụ kinh phí nhà
nước cấp thường có chung một tư tưởng là tìm mọi cách sử sụng hết số
kinh phí đấy, không quan tâm đến việc chấp hành đúng mục đích, đối tượng
và dự toán ngân sách đã duyệt. Các đơn vị này thường lập hồ s, chững từ
thanh toán sai chế độ quy định như không có trogn dự toán chi ngân sách
nhà nước đã được duyệt, không đúng chế độ, tiêu chẩn, định mức chr tiêu,
10
thiếu hồ sơ, chứng từ pháp lý có liến quan Vì vậy, vấn đề đặt ra là cần
thiết phải có một bên thức ba – cơ quan chức năng có thẩm quyền, độc lập
và khách quan, có kỹ năng nghề nghiệp có vị trí pháp lý và có uy tín cao –
để thực hiện việc kiểm tra, kiểm soát và đưa ra ý kiens nhận xét, kết luận

1.2.2.3 Nguyên tắc, yêu cầu và quy trình kiểm soát chi thường xuyên
Ngân sách xã
− Nguyên tắc kiểm soát chi thường xuyên ngân sách xã
Tất cả các khoản chi ngân sách nhà nước phải được kho bạc nhà nước
kiểm tra, kiểm soát trong quá trình cấp phát, thanh toán; mọi khoản chi ngân
sách nhà nước được hạch toán bằng đồng việt nam theo niên độ ngân sách,
cấp ngân sách và mực lục ngân sách nhà nước; trong quá trình quản lý,
thanh toán, quyết toán chi NSNN các khoản chi phí sai phải thu hồi.
− Yêu cầu đối với công tác kiểm soát chi thường xuyên NS xã
Công tác kiểm soát chi ngân sách nhà nước phải thực sự đem lại hiệu
quả cao nhấ trong việc quản lý, sử dụng ngân sách, tổ chức bộ máy kiểm
soát chi ngân sách nhà nước qua kho bạc nhà nước phải gọn nhẹ theo hướng
cải cách hành chính.
− Quy trình kiểm soát chi thường xuyên ngân sách xã
Đầu năm ngân sách, các đơn vị sử dụng ngân sách gửi dự toán chi
ngân sách đến kho bạc nhà nước dể làm căn cứ kiểm soát chi. Hàng tháng
theo yêu cầu nhiệm vụ chi, thủ trường đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước
12
lập giấy rút dự toán ngân sách kèm hteo các hồ sơ thành toán gửi khoa bạc
nhà nước nơi giao dịch để làm căn cứ kiểm soát, thanh toán.
Kho bạc nhà nước kiểm tra, kiểm soát và hồ sơ thanh toán của đơn vị
sử dụng ngân sách nhà nước theo quy định, nếu đủ điều kiện theo quy định
thì thực hiện thanh chi trả cho đơn vị.
Khi thực thiện chi trả, thanh toán các khoản chi thường xuyên theo dư
toán, kho bạc nhà nước thực hiện chỉ cho đơn vị sử dụng ngân sách nhà
nước theo đúng sự toán ngân sách đa được giao và theo đúng tính chất của
nguồn kinh hí đã dược cấp và đúng mục lục ngân sách nhà nước.
1.2.3 Nội dung kiểm soát chi thường xuyên ngân sách xã qua Kho bạc
nhà nước
1.2.3.1 Kiểm soát lập dự toán chi thường xuyên ngân sách xã qua KBNN