BỘGIÁODỤCVÀTẠO
TRƯỜNGĐẠIHỌCKINHTẾHỒCHÍMINH
TỶ SUẤT SINH LỢI TRÊN VỐN ĐẦU TƯ
Nhómthựchiện:Nhóm4
1.NguyễnDuyQuang
2.LêNgọcSơn
3.TrầnHữuTuấn
Lớp:TCDNĐêm3
Khóa:22
GVHD:CôNguyễnThịUyênUyên
Chương11:Tỷsuấtsinhlợitrênvốnđầutư
TP.HồChíMinh-tháng04/2014
CHƯƠNG11
TỶSUẤTSINHLỢITRÊNVỐNĐẦUTƯ
Lờimởđầu
Phântíchbáocáotàichínhliênquanđếnđánhgiárủirovàtỷsuấtsinhlợi.Tỷsuấtsinhlợit
rênvốnđầutưđềcấpđếnthunhậpcủacôngtyliênquanđếncảmứcđộlẫnnguồntàitrợ.Đâylàmộ
tthướcđolườngthànhcôngcủacôngtytrongviệcsửdụngnguồntàitrợđểtạolợinhuận.Đâycũn
glàthướcđotuyệtvờivềkhảnăngtrảnợcủamộtcôngty.Bàinghiêncứunàymôtảtỷsuấtsinhlợit
rênvốnđầutưvàcácvấnđềliênquanđếnbáocáotàichính.Chúngtôichiatáchtỷsuấtsinhlợitrên
vốnđầutưthànhcácthànhphầnquntrọngđểhiểusâuhơnthànhquảvàhoạtđộngtươnglaicủacô
ngty.Vaitròcủađònbẩyvàtầmquantrọngcủanóđốivớiphântíchtỷsuấtsinhlợicũngđượcchú
ngtôiđềcập.Lồngghéptrongcácphântíchlàcácvídụminhhọacủachúngtôiđượcchọnlọctừcá
ccôngtytrongthựctế.
1 TỶSUẤTSINHLỢITRÊNVỐNĐẦUTƯ
1.1 Địnhnghĩa
- Tỷsuấtsinhlợitrênvốnđầutư(ROIhayReturnonInvestment)làmộtthướcđodòngtiềnđượctạ
orahoặcbịtổnthấtdođầutư.Nóxácđịnhdòngtiềnhoặcluồngthunhậptừđầutưđếnnhàđầutư,li
ênquanđếnsốtiềnđầutư.Cóthểlàdướihìnhthứclàlợinhuận,tiềnlãi,cổtức,hoặclãivốn/lỗvốn.
Lãivốn/lỗvốnxảyrakhigiátrịthịtrườnghoặcgiátrịbánlạicủađầutưtănghoặcgiảm.Dòngtiền
ởđâykhôngbaogồmhoànvốncủavốnđãđầutư.

ácchỉtiêutrênchúngtanêncómộtsốđiềuchỉnhchophùhợp.
Trang3
Chương11:Tỷsuấtsinhlợitrênvốnđầutư
TrênlàbiểuđồchothấycơcấuvốncủaVinamilknhómtínhtoántừBCTCVNMhợpnhấ
tđãkiểmtoán2013.VốnđầutưcủaVNMchủyếuđếntừvốncổphầnvàlợinhuậnsauthuế
.Côngtykhôngsửdụngvốntừcổphầnưuđãicũngnhưrấtíchnợdàihạn.
 Cácđiềuchỉnhtrongtổngtàisản
- Điềuchỉnhtàisảnphihoạtđộng:nhưtiềnmặt,cáckhoảnđầutưtàichínhngắnhạn,TSCĐchờth
anhlýhoặccáctàisảntrongthamgiavàohoạtđộngtạorathunhậptrongkỳ.Việcđiềuchỉnhnàyn
hằmtậptrungphântíchvàocáctàisảnhoạtđộngvàtáchbiệthoạtđộngkinhdoanhkhỏicáchoạt
độngtàichínhcủacôngty.Việcđiềuchỉnhnàyđặcbiệthữuíchkhiphântíchcáccôngtycóđầutư
đángkểvàocáctàisảntàichính.
- Điềuchỉnhtàisảnvôhình:loạitrừcáctàisảnvôhìnhrakhỏivốnđầutư.Tuynhiêntheochuẩnmự
ckếtoánViệtNamhiệnnaygiátrịtàisảnvôhìnhcủamộtdoanhnghiệpchưađượctínhtoánđầyđ
ủvàthườngcógiátrịtươngđốithấptrongcơcấutàisảnnênviệcđiềuchỉnhhaykhôngđiềuchỉnh
yếutốnàykhôngảnhhưởngnhiềuđếnkếtquảphântích.
- Điềuchỉnhkhấuhaolũykế:vớimụctiêutậptrungvàothànhquảhoạtđộngcủatoàncôngty,tốth
ơnlàkhôngcộnglùikhấuhaolũykếvàovốnđầutư.Điềunàynhấtquánvớilợinhuậnsauthuếvàc
hiphíkhấuhao.Việcgiatăngtỷsuấtsinhlợidogiảmtàisảnđãđượckhấuhaođượcbùtrừbởiviệc
mualạicáctàisảnkhấuhaomới Cáctàisảnmớinàyphảitạorađượclợinhuận.Chúngtacũngph
ảinhậnbiếtrằngthườngthìchiphíbảotrìvàsửachữasẽgiatăngtheotuổicủatàisản,cóxuhướng
bùtrừviệcgiảm(nếucó)trongvốnđầutư.
- BêndướivàvídụminhhọađượcnhómtổnghợptínhtoántừBảngCânđốikếtoáncủacôngtyVin
amilkquacácnămtừ2009-2013.
Trang4
Chương11:Tỷsuấtsinhlợitrênvốnđầutư
Đvt:triệuđồng
TổngtàisảncủaVinamilksaukhiđiềuchỉnhtàisảnphihoạtđộng,tàisảnvôhình.
 Cácđiềuchỉnhtrongvốncổphần
- Giátrịthịtrườngthaychogiátrịsổsáchcủavốncổphần:Thôngthườngkhitínhtoánchỉtiêunày

Tỷsuấtsinhlợitrêntàisản(ROA)đolườngkhảnăngsinhlờitrênmỗiđồngtàisảncủacôn
gty.Nólàmộtthướcđothíchhợpchotínhhiệuquảcủahoạtđộngkinhdoanh.Tỷsốnàyphảnánh
lợinhuậncủacôngtyđượcsinhratừtổngtàisản.Thướcđonàykhôngphânbiệtlợinhuậnđượctạ
oratừnguồntàitrợnào.Dovậy,phântíchchỉtậptrungvàođánhgiáhoặcdựbáothànhquảhoạtđ
ộng.Ngoàira,khilấytổngtàisảnlàmcơsởđểtínhtỷsuấtsinhlợitrênvốnđầutưđôikhiphảithực
hiệnmộtsốđiềuchỉnh.
2.2 CôngthứcvàđiềuchỉnhROA
2.2.1 Côngthức
Tỷsuấtsinhlợitrêntổngtàisảnđượcđượctínhtoántheocôngthứcsau:
2.2.2 ĐiềuchỉnhtàisảnkhitínhtoánROA
a. ĐiềuchỉnhLãiròng
CộnglãivaynếuTổngtàisảncónguồntàitrợvay.
b. ĐiềuchỉnhTổngtàisản
Điềuchỉnhtàisảnkhônghoạtđộng:làmộtloạiđiềuchỉnhcóliênquanđếncáctàisảnkhô
nghoạtđộng.
Cácđiềuchỉnhtàisảnkhônghoạtđộngcóthểlà:
- Tàisảnchờthanhlý.
- Cáckhoảntiềnmặtvàcáckhoảntươngđươngtiền.
- Tàisảnđầutưtàichính(loạiranếuchỉxétlợinhuậntrênhoạtđộngkinhdoanh
).
Trang6
Chương11:Tỷsuấtsinhlợitrênvốnđầutư
Việcđiềuchỉnhnàynhằmtậptrungphântíchvàocáctàisảnhoạtđộngvàtáchbiệtphântí
chhoạtđộngkinhdoanhkhỏicáchoạtđộngtàichínhcủacôngtyvànóđặcbiệthữuíchđốivớicôn
gtycóđầutưđángkểvàocáctàisảntàichính.
Điềuchỉnhtàisảnvôhình:làloạitrừcáctàisảnvôhìnhrakhỏivốnđầutư.Điềuchỉnhnà
yxuấtpháttừnghivấnliênquanđếngiátrịhoặcgiảđịnhlàbảnchấttàisảnvôhìnhcóđặcđiểmkhá
chơntàisảnhữuhình.TrongđiềukiệnchuẩnmựckếtoánGAAPhiệnnay,cáctàisảnvôhìnhphả
iđịnhkỳxemxétxemcóbịsụtgiáhaykhông?
Điềuchỉnhnênđượcthựchiệntrướckhitiếnhànhphântích.Mặcdùvậy,việcloạitrừcáctàisảnv

ROA 2011 2012 2013
VNM CTCPSữaViệtNam 32.01 32.99 30.7
MSN CTCPTậpĐoànMasan 7.21 3.49 1.06
KDC CTCPKinhĐô 5.04 6.25 8.31
VCF CTCPVinacaféBiênHòa 27.29 30.57 18.96
Năm2013,ROAcủaVinamilkgiảmnhẹsovớinăm2011và2012.Nguyênnhânđượcc
ôngtyđưaralàdochiphínguyênvậtliệutăngcao,đồngthờicôngtytăngcườngthựchiệncáchoạ
tđộngtiếpthị,bánhàng,triểnkhaihoạtđộnggiớithiệusảnphẩmmớiđếnngườitiêudùng.
Sovớicáccôngtycùngngành,VinamilktỏravượttrộikhixétvềROA.
Trang8
Chương11:Tỷsuấtsinhlợitrênvốnđầutư
2.2.5 Chiatáchtỷsuấtsinhlợitrêntàisản
Hay:
ROAđượcchiatáchthành2thànhphần:
• Lãiròng/Doanhthu:gọilàtỷsuấtsinhlợitrêndoanhthu.Tỷsuấtnàyđolườngkhảnă
ngsinhlợicủacôngtytrênmứcdoanhsốđạtđược,haynóicáchkhácvớimỗiđồngdo
anhsốthìcóthểtạorađượcbaonhiêulợinhuận.Lãiròngvàdoanhthuđềucóthểlấys
ốliệutừbáocáokếtquảhoạtđộngkinhdoanhcủacôngty.
• Doanhthu/Tàisản:đượcgọilàhiệusuấtsửdụngtàisản,đolườngtínhhiệuquảtrong
việctạoradoanhthutừtàisảnnóichungmàkhôngphânbiệtđólàtàisảnngắnhạnhay
dàihạn.Tỷsốnàyđolườnghiệuquảsửdụngtàisảncủacôngtynóichungbaogồmcảt
àisảnngắnhạnvàtàisảndàihạnnhằmgiúpchonhàquảntrịnhìnthấyđượchiệuquảđ
ầutưcủacôngtyvàhiệuquảsửdụngtàisảnngắnhạnnhưthếnào.Tỷsuấtsinhlờitrênt
àisảnchobiếtmỗiđồngtàisảncủacôngtytạorabaonhiêuđồngdoanhthu.
Sơđồsauđâysẽchothấymộtbứctranhtoàncảnhvềcácthànhphầncấuthànhnêntỷsuấts
inhlợitrêntàisản:
Trang9
Chương11:Tỷsuấtsinhlợitrênvốnđầutư
Cấpđộthứnhấtlàsựkếthợptỷsuấtsinhlợitrêndoanhthuvàhiệusuấtsửdụngtàisản.Cấp
độthứhailàmrõcácnhântốquantrọngkhácxácđịnhtỷsuấtsinhlợitrêndoanhthuvàhiệusuấtsử

gloạitàisảntrongcôngty.Cácloạitàisảntrongcôngtygồm:Tiềnmặt,Khoảnphảithu,Hàngtồn
kho,Tàisảncốđịnh,Nợngắnhạn.
 Doanhthu/Tiềnmặt
Tiềnmặtđượccôngtynắmgiữchủyếunhằmthựchiệncácgiaodịchhàngngàyvàdựtrữ
chokhảnăngthanhkhoảnchốnglạisựmấtcânđốitrongdòngtiềnvàovàra.Nếusốvòngquaytiề
nmặtquácaocóthểdothiếuhụttiềnmặt,đâylàdấuhiệukhủnghoảngtínhthanhkhoảnnếumộtc
ôngtykhôngcósẵnnguồntiềnmặt.Nếusốvòngquaytiềnmặtthấpcóthểlàdấuhiệuthặngdưtiề
nmặt.Tiềnmặttíchlũychocácmụcđíchđặcbiệtthườngtạoramộtsựsụtgiảmtạmthờitrongsốv
òngquaytiềnmặt.
Doanhthu/Tiềnmặt 2011 2012 2013
VNM
13.66 23.75 7.16
Trang11
Chương11:Tỷsuấtsinhlợitrênvốnđầutư
MSN
2.12 1.96 0.98
KDC
2.54 5.05 4.62
VCF
4.40 8.93 4.58
Vinamilkcómứcdoanhthu/tiềnmặtcaohơnhẳncáccôngtycùngngànhtrongcácnăm
2011và2012.Chứngtỏcôngtychỉgiữtiềnmặtởmứcrấtthấp.Nhưngvàonăm2013thìtỷsốnày
chỉcaohơnmộtchútsovớicáccôngtycùngngành.Chothấycôngtyđangcódựbáoviệcsẽcókha
nhiếmtiềnmặttrongtươnglai.
 Doanhthu/Khoảnphảithu
Mứcđộcáckhoảnphảithulàmộthàmtheodoanhthu.Nếuvòngquaycáckhoảnphảithu
thấpcóthểdoviệcmởrộngquámứctíndụng,khảnăngkhôngchitrảcủakháchhànghoặcdocôn
gtácthunợtồi.Nếuvòngquaycáckhoảnphảithucaongụývềmộtchínhsáchtíndụngthắtchặt,h
oặckhôngcókhảnăngmởrộngtíndụngchokháchhàng.Vòngquaycáckhoảnphảithuthườngl
iênquanđếnviệcđánhđổigiữagiatăngdoanhthuvàtíchlũyvốndướidạngcáckhoảnphảithu.

5.32 6.28 8.06
Trang13
Chương11:Tỷsuấtsinhlợitrênvốnđầutư
Vinamilkgiữhàngtồnkhoởmứcđộcaohơnsovớicáccôngtycùngngành.Donguyênli
ệuchiếmtrên60%giávốnhàngbán,trongđóphầnlớnlànguyênliệunhậpkhẩu.Vìthế,côngtyc
óxuhướngtồntrữnhiềunguyênliệuđểsảnxuấtthêmvàocuốinăm.Vàcũngđểdựphòngbiếnđộ
nggiánguyênliệuvàảnhhưởngxấucủasựbiếnđộngnàyđếndoanhthu.
 Doanhthu/Tàisảncốđịnh
Mốiquanhệgiữadoanhthuvàtàisảncốđịnhlàmốiquanhệdàihạn,bịtácđộngbởicácđiề
ukiệnnhưcôngsuấtcaoquámức,nhàxưởngkhôngđủ,thiếtbịlạchậu,thayđổitrongnhucầu…
Mộtsốđiểmcầnlưuýkhiphântích:tàisảncốđịnhkhôngphảităngdầndầnmàmộtlầntănglàtăn
gnhiều;thiếtbịvàphươngtiệnđithuêthườngkhôngxuấthiệntrongbảngcânđốikếtoán,cóthểl
àmsailệchhiệusuấtnày.
Vòngquaytàisảncốđịnh 2011 2012 2013
VNM
5.1 4.06 3.65
MSN
0.72 0.72 0.58
KDC
3.59 2.97 3.23
VCF
29.26 7.33 4.1
Trang14
Chương11:Tỷsuấtsinhlợitrênvốnđầutư
Ngoạitrừnăm2011caobấtthườngcủaVCF,Vinamilkcótỷlệvòngquaytàisảncốđịnh
ởmứctrungbìnhsovớicáccôngtycùngngành.
 Doanhthu/Nợngắnhạn
Mốiquanhệgiữadoanhthuvànợtíndụngthươngmạingắnhạnlàcóthểdựđoánđược.N
ợthươngmạingắnhạntùythuộcvàodoanhthucủacôngty,khôngtốnchiphívàgiảmđượctiềnv
ốnbỏvàovốnluânchuyển.

• Tỷsuấtsinhlờitrênvốnchủsởhữu-
ROElàchỉtiêuphảnánhmộtđồngvốnđầutưcủachủsởhữucôngtyđemlạichochủsởhữu
baonhiêuđồnglợinhuậnsaukhiđãtrừđithuếthunhậpdoanhnghiệp.
• ROEcóliênquanđếnchiphílãivay,liênquanđếnchiphíthuếthunhậpdoanhnghiệp.
Vìvậynólàchỉtiêutổnghợpphảnánhhiệuquảsửdụngvốnchủsởhữudướitacđộngcủađò
nbẩytàichính.
• PhântíchROEđểnhàđầutưđánhgiáxemdoanhnghiệpấycóđángđểđầutưkhông.
• PhântíchROEđểnhàđầutưđánhgiáxemcôngtyđãvayngânhàngvàkhaitháchếtlợithếc
ạnhtranhtrênthịtrườngchưatừđócóthểđánhgiácôngtynàycóthểtăngtỷlệROEtrongtư
ơnglaihaykhông.
Trang16
Chương11:Tỷsuấtsinhlợitrênvốnđầutư
• ROEnhỏhơnhoặcbằnglãivayngânhàng,vậynếucôngtycókhoảnvayngânhà
ngtươngđươnghoặccaohơnvốncổđông,thìlợinhuậntạoracũngchỉđểtrảlãiv
ayngânhàng.
• ROEcaohơnlãivayngânhàngthìchúngtaphảiđánhgiáxemcôngtyđãvayngâ
nhàngvàkhaitháchếtlợithếcạnhtranhtrênthịtrườngchưađểcóthểđánhgiác
ôngtynàycóthểtăngtỷlệROEtrongtươnglaihaykhông.
• Phântíchtỷsuấtsinhlợitrênvốnđầutưtheochuỗithờigianđểđánhgiáđượcthànhquảcủa
côngty.NếuROEgiảmchúngtacầnnhậndiệncácthànhphầncóliênquanđếnviệcsụtgiả
mnàyđểđánhgiátốthơnthànhquảcủacôngtytrongquákhứvàtươnglaitừđócóthểđánh
giátốthơncáclĩnhvựccảitiếntìmẩnlớnnhấttrongROEvàkhảnăngmộtcôngtycóthểthà
nhcôngkhitheođuổichiếnlượcnày.
• PhântíchROEđánhgiámộtđồngvốnbỏravàtíchlũytạorabaonhiêuđồnglời.Hệsốnàyth
ườngđượccácnhàđầutưphântíchđểsosánhvớicáccổphiếucùngngànhtrênthịtrường,t
ừđóthamkhảokhiquyếtđịnhmuacổphiếucủacôngtynào.
• PhântíchROEđánhgiácáccôngtytrongcùngmộtngànhnghềđểraquyếtđịnhlựachọnđ
ầutưmộttrongsốcáccôngtycócùngngànhnghềđó
3.2 Côngthứctínhvàcácđiềuchỉnh
3.2.1 Côngthứctính

(cổtứcưuđãi),chỉcócổđôngmớilàngườigánhchụirủirohoặcngườihưởnglợinhuậncuốicùn
g.Vìvậy,hiệuquảsửdụngvốnchủsởhữuphảiđượcxácđịnhtrêncơsởsuấtsinhlờitrênvốncổph
ầnthường.
ROCEkhôngbaogồmcáctàisảnđượctàitrợbằngvốnvayhoặcbằngcổphầnưuđãi.RO
CEcótầmquantrọngđặcbiệtđốivớicổđôngthường.MốiquanhệgiữaROCEvàROAchothấy
mứcđộthànhcôngcủamộtcôngtykhisửdụngđònbẩytàichính.
Chitiêunàyđolườnghiệuquảsửdụngcủacổđôngthườngđểtạoralợinhuậnchohọ.RO
CEchịuảnhhưởngbởihiệuquảcủaviệcsửdụngtàisảncủacôngty,đồngthờichụitácđộngcủac
ơcấunguồnvốnmàcôngtyđóhuyđộngbaogồmnợvàcổphânưuđãi (đònbảytàichính)
Nhưđãbiết:
ROCE=(Lợinhuậnsauthuế-Cổtứccổphầnưuđãi)/Vốncổphầnthườngbìnhquân.
Trang18
Chương11:Tỷsuấtsinhlợitrênvốnđầutư
ĐểtìmhiểucácyếutốảnhhưởngđếnROCEcủamộtcôngty,baogồmxuhướngtheothời
gianvàkếtquảhoạtđộngsovớicácđốithủcạnhtranh,cácnhàphântíchthường„phântíchthành
phần‟củaROCEthànhmộttíchsốcủamộtchuỗicáctỷsố.Mỗitỷsốthànhphầnđềucóýnghĩariê
ng,vàquátrìnhnàynhằmtậptrungsựchúýcủanhàphântíchvàocácyếutốriêngbiệtảnhhưởng
đếnkếtquảhoạtđộng.KiểuphântíchthànhphầnROCEnàyđượcgọilàphântíchDuPont:
ROCE=Tỷsuấtsinhlợitrêndoanhthuđãđiềuchỉnh*Hiêụsuấtsửdu•gtàisản*Đònbẩy
.
Phântíchtácđộngcủađònbẩytàichínhđếnsuấtsinhlợitrênvốnchủsởhữu.
Đònbẩytàichínhthểhiệncơcấunguồnvốnmàcôngtysửdụngđểtàitrợchotàisản.Đònb
ảytàichínhđượcthểhiệnbằngnhiềukhácnhau,
tuỳtrườnghợpcụthể.Mứcđộsửdụngnợhaycơcấunguồnvốncủacôngtythườngthườngđược
sửdụngthôngquacácchỉtiêusauđây:
TỷsốNợ=Tổngnợ/Tổngvốn
Chỉtiêunàychothầynợchiếmbaonhiêuphầntrămtrongtổngvốncủacôngty.
TỷlệnợtrênvốnChủsỡhữu=Nợ/Vốnchủsởhữu
Chỉtiêunàychothấynợbằngbaonhiêulầnsovớivốnchủsởhữu.
Hệsốđònbẩytàichính=TổngVốn/Vốnchủsởhữu

chỉchophépcácchủsởhữulựachọntỷlệnợthấpvàngượclại.Nhữngngànhcórủirokinhdoanht
hấpcóthểcóđònbảytàichínhcaohơn.
NhưvậyquatriểnkhaichỉtiêuROCEchúngtathấychỉtiêunàyđượccấuthànhbởibayế
utốchínhlàTỷsuấtsinhlợitrêndoanhthuđãdiềuchỉnh,Hiệusuấtsửdụngtàisảnvàđònbẩycón
ghĩalàđểtănghiệuquảsảnxuấtkinhdoanh
(tứclàgiatăngRCOE)doanhnghiệpcó3sựlựachọncơbảnlàtăngmộttrongbayếutốtrên.Thứn
hấtdoanhnghiệpcóthểgiatăngkhảnăngcạnhtranhnhằmnângcaodoanhthuvàđồngthờitiếtgi
ảmchiphínhằmgiatănglợinhuậnròngbiên.
Thứhaidoanhnghiệpcóthểnângcaohiệuquảkinhdoanhbằngcáchsửdụngtốthơncáct
àisảnsẵncócủamìnhnhằmnângcaovòngquaytàisản.Haynóimộtcáchdễhiểuhơnlàdoanhng
Trang20
Chương11:Tỷsuấtsinhlợitrênvốnđầutư
hiệpcầntạoranhiềudoanhthuhơntừnhữngtàisảnsẵncó.Mộtvídụđơngiảnvàkháthúvịcóthể
minhchứngchođiềunàylàgiảsửbạncómộtcửahàngmặtphốnhỏbansángbạnbánđồănsáng,b
uổitrưabạnbáncơmbìnhdânchodânvănphòngvàbuổitốibạnbáncàphê.Nhưvậyvớicùngmộ
ttàisảnlàcửahàngbạnđãgiatăngđượcdoanhthunhờbiếtbánnhữngthứcầnthiếtvàothờigiant
híchhợp.
Thứbadoanhnghiệpcóthểnângcaohiệuquảkinhdoanhbằngcáchnângcaođònbẩytài
chínhhaynóicáchkháclàvaynợthêmvốnđểđầutư.Nếumứclợinhuậntrêntổngtàisảncuadoa
nhnghiệpcaohơnmứclãisuấtchovaythìviệcvaytiềnđểđầutưcủadoanhnghiệplàhiệuquả.
Trang21