CUỘC THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN
ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN DÀNH CHO HỌC
SINH TRUNG HỌC
1. Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội
2. Phòng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Mai
3. Trường THCS Thanh Trì
4. Địa chỉ: 1062, đường Nguyễn Khoái, phường Thanh Trì, Hoàng Mai, Hà
Nội
5. Điện thoại: 0436449537 Email:
6. Thông tin về học sinh (hoặc nhóm học sinh):
Họ và tên: Tạ Phương Anh
Ngày sinh: 04/11/2000
Lớp: 9B
BÀI DỰ THI
CUỘC THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI QUYẾT
CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN DÀNH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC
1. Tên tình huống
“Một người bạn của gặp khó khăn với việc học môn Văn (phân tích một tác
phẩm hay một nhân vật văn học, trong một bài văn nghị luận). Bạn ấy mong
em giúp đỡ để có thể hoàn thành bài tập về nhà của mình. Bài tập của bạn yêu
cầu nghị luận về một tác phẩm văn học, đó là văn bản: Hoàng Lê Nhất thống
chí- Hồi thứ 14 trong sách giáo khoa Ngữ Văn 9 tập 1”.
2. Mục tiêu giải quyết tình huống:Áp dụng các kiến thức của môn Ngữ văn, Địa
lý, Giáo dục công dân, Lịch sử để giúp bạn có học và phân tích các tác phẩm văn
học.
3.Tổng quan về các nghiên cứu có liên quan để giải quyết tình huống:
- Môn Văn: Dùng kiến thức của môn Ngữ văn để giải quyết dạng bài tập để có
thể tìm hiểu những vấn đề cần có trong một bài văn nghị luận. Từ đó, kết hợp cùng
với các kiến thức của môn học khác giúp cho bạn học đem lại kết quả tốt hơn, có
hiệu quả hơn.
- Môn Lịch Sử: Giới
thuộc huyện Thanh Trì Hà Nội).
- Môn Địa lí:
Từ tác phẩm, ta có thể biết thêm được
nhiều địa danh nổi tiếng của đất nước.
Nơi Quang Trung cùng đoàn quân đặt
chân đến chính lả Tam Điệp, Nghệ An,
thành Thăng Long, các địa danh này còn
gắn liền với lịch sử lâu đời của đất nước
ta. Nhắc đến “Hoàng Lê Nhất thống chí-
Hồi thứ 14” ta không thể nào quên được
Hoàng thành Thăng Long, vùng đất Tả
Thanh Oai nơi sinh ra danh nhân Ngô Thì Nhậm,…
4. Giải quyết tình huống và thuyết minh tiến trình giải quyết tình huống
Khi làm một bài văn nghị luận, điều cần làm là phải xác lập một quan điểm,
một tư tưởng mới đúng đắn để truyền tới người đọc, người nghe. Từ đó giúp người
đọc, người nghe hiểu và làm theo quan điểm mình vừa xác lập cho họ. Khi phân
một tác phẩm văn học, bạn cần phải nắm rõ được nội dung, nghệ thuật, giá trị biểu
hiện của tác phẩm văn học đó. Từ đó bạn mới có thể xác lập quan điểm, ý kiến của
mình về vấn đề mà tác phẩm văn học đặt ra trong cuộc sống. Mà mỗi một tác phẩm
văn học đề cập đến những vấn đề riêng. Qua mỗi tác phẩm văn học đó ta sẽ tìm
hiểu được nhiều vấn đề mà cuộc đặt ra hàng ngày, ta có thể vận dụng, học hỏi, liên
hệ để chiêm nghiệm, rút ra những bài học ứng xử, những bài học làm người, những
kỹ năng sống…
Tác phẩm “Hoàng Lê Nhất thống chí” của nhóm Ngô Gia văn phái là một tác
phẩm văn học có giá trị về nhiều mặt. Hồi thứ 14 phần trích trong sách Ngữ văn 9
tập I đã phản ánh chiến công lừng lẫy của nghĩa quân Tây Sơn và sự thất bại thảm
hại của quân tướng nhà Thanh và số phận bi đát của vua tôi Lê Chiêu Thống, ông
vua cõng rắn cắn gà nhà.Tác phẩm này đã tôn vinh người anh hùng áo vải – Quang
Trung đã có công thống nhất đất nước, đánh đuổi quân xâm lược. Đoạn trích hồi
thứ 14 nói riêng và cả tác phẩm nói chung sẽ giúp bạn chưa thích học văn, nhất là
Trong tác phẩm còn kể đến những địa danh nổi tiếng như Tam Điệp hay “mảnh
đất địa linh nhân kiệt” và rất “hiếu học” Nghệ An,…Các địa danh ấy đã giới thiệu
đến người đọc biết được đoàn quân của vua Quang Trung hành quân đến những
đâu. Học Địa lý để làm gì ? Chính là lúc này đây, đọc xong bạn phải biết những
địa điểm này ở đâu, địa hình nơi đây như thế nào? Trả lời được những câu hỏi
này bạn có thể biết được con đường mà nghĩa quân đã đi qua là khó khăn, gian lao
hay nó lại là điểm thuận lợi giúp cho đoàn quân ta hành quân trên con đường tới
chiến thắng, thống nhất đất nước. Ta cũng hiểu được tài năng quân sự của vua
Quang Trung với một cuộc hành quân thần tốc có một không hai trong lịch sử:
trong một thời gia ngắn, chỉ tính bằng ngày thôi mà đội quân của ông không phải
hoàn toàn tinh nhuệ mà đi được bao nhiêu đường đất, làm được bao nhiêu việc
trọng đai, phi thường. Còn nữa, nhờ có điều kiện thuận lợi của thời tiết đã giúp
cho ta chiến thắng trận Ngọc Hồi. Bạn phải giải thích được thời tiết ra làm sao
mà để giúp cho quân ta có được lợi thế. Cũng qua đây bạn mới có thể hiểu được
toàn bộ tác phẩm và có thể phân tích đoạn trích này một cách đầy đủ và chính xác
nhất.
Thông qua việc tích hợp các kiến thức liên môn, ta sẽ dễ dàng hơn trong việc
nghị luận một tác phẩm văn học.Từ đó bạn có thể hiểu và đưa ra những ý kiến
chính xác, đúng đắn khi làm một bài văn nghị luận về một tác phẩm văn học. Hiểu
được các kiến thức của các môn học liên quan trong tác phẩm văn học bạn sẽ thấy
văn học không bao giờ là môn nhàm chán, bắt buộc phải học! Học văn là để làm
văn, làm người để cho văn chương có thể len lỏi đến mọi góc khuất của tâm hồn.
Không phải là một người yêu văn chương nhưng bạn là người vô cùng yêu thích
môn Địa lý. Qua tác phẩm này chắc hẳn bạn cũng đã biết thêm được nhiều địa
danh lịch sử của đất nước về các anh hùng dân tộc. Bạn có tự hào không về đất
nước Việt Nam nơi mỗi ngọn núi con sông, mỗi vùng đất lại ghi dấu những chiến
công của cha ông? Bạn thích môn Địa lý nhưng qua các tác phẩm văn học bạn sẽ
được đi du lịch đến từng vùng miền của đất nước ta. Bạn sẽ được trải nghiệm đời
sống văn hóa đặc sắc của mỗi địa phương…Nhờ có môn Văn mọi thứ được giới
thiệu đến bạn một cách tự nhiên, đơn giản nhất, văn học sẽ chứa rất nhiều điều mà