HỒ SƠ THI DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
1. Tên chủ đề dạy học: Đập đá ở Côn Lôn
2. Môn học chính của chủ đề: Ngữ văn
3. Các môn được tích hợp: Ngữ văn, Giáo dục công dân, Địa lý, Lịch sử
PHIẾU THÔNG TIN VỀ GIÁO VIÊN DỰ THI
- Phòng giáo dục và đào tạo huyện Đan Phượng
- Trường THCS Lương Thế Vinh
- Địa chỉ: 216 Phố Phùng Hưng – Thị trấn Phùng - Đan Phượng - Hà Nội
- Điện thoại: 04.33 886 694 Email:
- Thông tin về giáo viên.
Họ và tên: NGUYỄN THỊ THUỶ
- Ngày sinh: 19/11/1978 Môn: Ngữ Văn
- Điện thoai: 0972696089 Email:
BÀI DỰ THI “ DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP”
1.Tên hồ sơ.
Tích hợp môn Giáo dục công dân, môn Địa lý, môn Lịch sử vào môn Ngữ Văn
8 Tiết 58 “Đập đá ở Côn Lôn”.
2.Mục tiêu dạy học
a, Kiến thức.
* Môn giáo dục công dân
- Lớp 6 bài 2 “ Siêng năng, kiên trì”:
+ Học sinh hiểu được biểu hiện của kiên trì là sự quyết tâm làm đến cùng dù có
gặp khó khăn gian khó, trái với kiên trì là nản trí nản lòng…
+ Nếu có tính kiên trì thì sẽ giúp con người thành công trong công việc, trong
cuộc sống.
+ Phác thảo kế hoạch vượt khó, kiên trì, bền bỉ trong học tập, lao động…
- Lớp 6 bài 6 “Biết ơn”:
+ Học sinh hiểu được biết ơn là sự bày tỏ thái độ trân trọng, tình cảm và những
việc làm đền ơn, đáp nghĩa đối với những người đã giúp đỡ mình, với những
người có công với dân tộc, đất nước…Đây là một truyền thống tốt đẹp của dân
tộc Việt Nam.
+ Học sinh hiểu được những đặc điểm của thể thơ Thất ngôn bát cú Đường luật.
+ Đây là một bài thơ ra đời trong cảnh lao tù, tác giả là một chí sĩ cùng thời với
Phan Châu Trinh.
+ Tư thế hiên ngang, ngạo nghễ của người tù cách mạng.
- Ngữ Văn 8 những vần thơ trong “Nhật ký trong tù” của Hồ Chí Minh, những
vần thơ của Tố Hữu.
b, Kĩ năng.
- Đọc, hiểu văn bản thơ yêu nước viết theo thể thơ Thất ngôn bát cú Đường luật.
- Phân tích được vẻ đẹp hình tượng nhân vật trữ tình trong bài thơ.
- Cảm nhận được giọng điệu, hình ảnh trong bài thơ.
-Vận dụng những kiến thức của các môn học khác và kiến thức trong xã hội để
có được kiến thức mới.
- Kỹ năng thu thập thông tin qua sách, báo, tivi, đài truyền thông, internet, tạo
lập những video ngắn.
c, Thái độ.
- Học sinh yêu mến, cảm phục, biết ơn hình tượng người anh hùng yêu nước
đầu thế kỷ XX.
- Kế thừa và phát huy lòng yêu nước của các chí sĩ yêu nước đầu thế kỷ XX
- Bồi dưỡng khả năng vận dụng thực tế vào bài học.
3.Đối tượng dạy học của bài học
- Khối 8 của trường THCS Lương Thế Vinh.
- Gồm 4 lớp gồm 137 học sinh.
+ Lớp 8A có 40 học sinh trong đó số học sinh Nam là 16, số học sinh Nữ là 24.
+ lớp 8B có 37 học sinh trong đó số học sinh Nam là 17, số học sinh Nữ là 20.
+ Lớp 8C có 37 học sinh trong đó số học sinh Nam là 24, số học sinh Nữ là 13.
+ Lớp 8D có 23 học sinh trong đó số học sinh Nam là 11, số học sinh Nữ là 12.
- Trong đó ở lớp 8D có một số học sinh lưu ban từ lớp trên xuống và nhìn chung
một số em vẫn còn chưa hứng thú với môn Ngữ Văn.
4. Ý nghĩa của bài học
- Bài thơ đã dựng lên chân dung của người anh hùng cứu nước dù gặp bước
Phan Châu Trinh
I. Mức độ cần đạt:
- Thấy được đóng góp của nhà chí sĩ cách mạng Phan Châu Trinh cho nền văn
học Việt Nam đầu thế kỷ XX.
- Cảm nhận được vẻ đẹp hình tượng người chí sĩ yêu nước được khắc họa
bằng bút pháp nghệ thuật lãng mạn, giọng điệu hào hùng trong một tác phẩm
tiêu biểu của Phan Châu Trinh.
II. Trọng tâm kiến thức, kỹ năng:
1. Kiến thức:
- Sự mở rộng kiến thức về văn học cách mạng đầu thế kỷ XX.
- Chí khí lẫm liệt, phong thái đàng hoàng của nhà chí sĩ yêu nước Phan Châu
Trinh.
- Cảm hứng hào hùng, lãng mạn được thể hiện trong bài thơ.
2. Kỹ năng:
- Đọc, hiểu văn bản thơ yêu nước viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường
luật.
- Phân tích được vẻ đẹp hình tượng nhân vật trữ tình trong bài thơ.
- Cảm nhận được giọng điệu, hình ảnh trong bài thơ.
3. Thái độ:
- Yêu mến, cảm phục hình tượng người anh hùng yêu nước ở đầu thế kỷ XX.
- Giữ gìn, kế thừa và phát huy lòng yêu nước của các chí sĩ yêu nước đầu thế kỷ
XX.
III. Chuẩn bị:
- Giáo viên:
+ Soạn bài chu đáo.
+ Tham khảo một số tài liệu có liên quan đến nội dung bài học.
+ Máy chiếu, loa đài, video.
- Học sinh:
+ Chuẩn bị bài tốt.
+Sách giáo khoa môn Ngữ Văn 8, Giáo dục công dân 6,7, Lịch sử 8, Địa lý
đã chuẩn bị sẵn.
- Giáo viên chốt ý chính.
- HS: Hôm trước sau khi nhận nhiệm vụ của
cô giáo, các nhóm đã sưu tầm tư liệu, nộp
báo cáo, lớp đã biên tập và xây dựng
thành một video ngắn giới thiệu về cuộc
đời và sự nghiệp của Phan Châu Trinh.
Mời cô giáo và cả lớp cùng theo dõi.
I. Đọc, tìm hiểu
chung
1. Tác giả: SGK
- Giáo viên chốt ý chính.
GV:Video vừa rồi đã giới thiệu rất chi
tiết về cuộc đời và sự nghiệp của nhà
chí sĩ yêu nước Phan Châu Trinh. Phần
chuẩn bị của lớp rất tốt, mong rằng ở
những bài sau các em sẽ tiếp tục phát
huy.
Về tác giả các em cần chú ý cho cô hai
ý:
+ Ông là nhà yêu nước, nhà cách mạng
tham gia hoạt động cứu nước rất sôi nổi
những năm đầu thế kỷ XX.
- + Thơ ông thấm đẫm tinh thần yêu nước
và tinh thần dân chủ.
? Bài thơ ra đời trong hoàn cảnh nào?
GV: Đầu 1908 nhân dân Trung Kì nổi dậy chống
sưu thuế, Phan Châu Trinh bị bắt, bị kết án
chem. Và đày ra Côn Đảo (4/1908). Vài tháng
sau, nhiều thân sĩ yêu nước khắp Trung Kì cũng
SGK cô sẽ kết hợp kiểm tra trong bài.
? Hai câu đề trong bài thơ mở ra vấn đề gì?
? Cụm từ “làm trai” mở đầu bài thơ nhấn
mạnh quan niệm sống nào của con người
trong xã hội?
-> Đây là cụm từ thể hiện quan niệm nhân
sinh truyền thống, là long kiêu hãnh, là ý chí
tự kiểm điểm bản thân của người đàn ông,
người con trai trong xã hội.
Theo quan niệm xưa kẻ làm trai phải
khẳng định được mình bằng những
việc làm lớn lao, có ý nghĩa cho đời, có
ý chí, nghị lực phi thường, có được
công danh sự nghiệp được lưu danh sử
sách.
? Hãy kể ra một số câu ca dao, thơ nói về chí
con người hiên ngang,
ngạo nghễ, mạnh mẽ
trước biển trời.
- “Làm trai đứng
giữa…”: tư thế hiên
ngang, sừng sững…
- “Lừng lẫy…”: tư thế
ngạo nghễ, lẫm liệt.
làm trai?
+ Ca dao:
Làm trai cho đáng lên trai.
Xuống Đông, Đông tĩnh, lên Đoài, Đoài yên.
+ Chinh phụ ngâm của Đặng Trần Côn:
Chí làm trai dặm nghìn da ngựa,
- “Ra tay đập bể…”
→ Động từ…, đối, bút
pháp khoa trương,…
giọng thơ hào hùng, khẩu
khí ngang tàng, ngạo
nghễ.
? Tư thế và hành động của con người được
khắc họa như thế nào ở câu thơ thứ hai?
? “lừng lẫy” và “lở núi non” gợi cho em hình
dung như thế nào về tư thế và hành động của
con người?
? Em hình dung được gì sau khi đọc xong hai
câu thơ đầu?
+ Không gian: rộng lớn, mênh mông, núi
non, biển trời bát ngát, hung vĩ, có nắng gió,
biển khơi.
+ Trong khung cảnh đó con người không hề
nhỏ bé trước thiên nhiên mà thật ngạo nghễ,
lẫm liệt, hiên ngang, sừng sững giữa biển trời
sông nước với sức mạnh có thể bạt núi ngăn
song.
? Khẩu khí và giọng điệu ở hai câu thơ này có
gì giống và khác với hai câu đầu bài “Vào
nhà ngục Quảng Đông cảm tác”?
+ Giống: giọng điệu, khẩu khí ngang tàng.
+ Khác: 2 câu thơ của Phan Bội Châu có ý vị
vui đùa, hài hước còn 2 câu thơ của Phan
Châu Trinh thể hiện khí phách hiên ngang,
lẫm liệt.
Chuyển: Nếu ở hai câu đầu là tư thế của con
con người.
Các từ “đống”, “hòn” ngoài việc chỉ
công việc mà con người phải làm thì
chúng ta còn có thể hiểu đó những bất
công áp bức, những thế lực hắc ám
trong xã hội mà con người phải đập bỏ,
phá tan để giải phóng gông cùm, xiềng
xích nô lệ.
? Ngoài việc sử dụng những từ loại như trên
Đối, ẩn dụ, lời thơ
như lắng xuống,
chậm, chắc, khỏe;
giọng điệu tự bộc
bạch như một lời thề
nguyền với lòng
mình.
tác giả còn sử dụng những biện pháp nghệ
thuật nào?
-> Đối, bút pháp khoa trương lãng mạn,
giọng thơ hào hùng, khẩu khí ngang tàng
ngạo nghễ, hình ảnh thơ kì vĩ làm nổi bật tư
thế, khí thế, tinh thần của con người.
? Việc sử dụng các biện pháp nghệ thuật trên
có tác dụng gì?
-> Dựng lên bức tượng đài uy nghi về người
anh hung với khí phách hiên ngang lẫm liệt
giữa trời đất.
Bình: Con người đã biến công việc lao động
cưỡng bức đi đập đá khổ sai hết sức nặng
nhọc thành một cuộc chinh phục thiên nhiên.
+ Mưa, nắng: biểu tượng cho những gian khổ
ở đời.
Tháng ngày, mưa nắng chỉ những gian
nan, thử thách, gian khổ phải chịu
đựng không chỉ một sớm một chiều mà
dài dằng dặc qua nhiều năm tháng.
+ Thân sành sỏi: ý nói thân dày dạn, phong
trần, sẵn sang chấp nhận mọi gian khổ. => Sức
chịu đựng dẻo dai, bền bỉ.
+ Dạ sắt son: Ý nói tinh thần cứng cỏi, trung
kiên, không sờn lòng đổi chí => Ý chí chiến đấu
sắt son của người chiến sĩ cách mạng.
? Các từ: “bao quản”, “càng bền” biểu thị thái
độ như thế nào?
-> Thái độ sẵn sang chấp nhận, một quyết
tâm dám thách thức với bạo lực, quân thù.
-> Ở hai câu luận tác giả đã tạo ra thế tương
quan đối lập giữa những thử thách gian nan
với sức chịu đựng dẻo dai, bền bỉ và ý chí
chiến đấu son sắt của người chiến sĩ cách
mạng. Lấy thời gian bị cầm tù (tháng ngày)
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật: SGK.
2. Nội dung: SGK.
đối với gian truân thử thách (mưa nắng), lấy
thân dày dạn phong trần (thân sành sỏi) đối
với tinh thần trung kiên (dạ sắt son). Tất cả đã
làm hiện lên hành ảnh một chiến sĩ cách
mạng có tâm hồn và khí phách cao đẹp.
? Em cảm nhận được điều gì ở hai câu luận?
công việc cỏn con ấy không đáng nói,
không đáng bận tâm.
? Nhận xét về nghệ thuật được sử dụng trong
hai câu thơ này?
-> Ở đây ta thấy có sự đối lập giữa chí lớn
của con người dám mưu đồ sự nghiệp cứu
nước với thử thách gian nan phải gánh chịu
trên bước đường chiến đấu.
Sự thực thì bản án mà Phan Châu Trinh
đang phải mang và hoàn cảnh khắc
nghiệt mà ông đang phải chịu đâu có
phải là việc cỏn con có điều đặt bên
cạnh cái chí lớn, gan to ấy thì quả thực
nó chẳng có gì đáng phải kể đến.
? Từ “những” khẳng định điều gì?
Từ “những” khẳng định chí lớn, mưu
đồ đại sự, bản lĩnh của người anh hùng,
tinh thần trung kiên, son sắt với lý
tưởng mà mình đã lựa chọn không phải
chỉ có ở riêng Phan Châu Trinh mà có
ở tất cả những chí sĩ yêu nước đương
thời.
? Nhận xét cách kết thúc bài thơ?
-> Kết thúc bằng dấu chấm than góp phần thể
hiện thái độ thách thức, ngạo nghễ của con
người. Thái độ này chúng ta cũng bắt gặp
trong bài thơ “Vào nhà ngục Quảng Đông
cảm tác” của Phan Bội Châu- một chí sĩ yeu
nước đương thời.
? Qua hai câu kết em cảm nhận được điều gì?
- Hs thảo luận, trình bày, lớp trưởng chốt kiến
thức, giới thiệu một video ngắn về du lịch
Côn Đảo.
- Gv nhận xét chung và chốt bài.
* Gv: Có thể nói Phan Châu Trinh và các sĩ
phu yêu nước thời chống Pháp và sau này là
chống Mỹ đã tạc vào đất trời Côn Đảo một
hình tượng bất tử, hiên ngang, sừng sững, oai
phong lẫm liệt về lòng yêu nước, về chí khí
kiên cường bất khuất của dân tộc Việt nam,
một dân tộc luôn vững vàng trước mọi phong
ba bão táp.
Củng cố, dặn dò:
- Sưu tầm tranh ảnh về Côn Đảo.
- Học thuộc lòng bài thơ.
- Trình bày cảm nhận của em sau khi
học xong bài thơ.
- Soạn bài: Hướng dẫn học thêm: “Muốn
làm thằng Cuội”.
7. Kiểm tra đánh giá kết quả học tập.
- Tiêu chí đánh giá: HS nắm được kiến thức bài học và kiến thức liên môn được
sử dụng trong bài.
- Cách thức đánh giá: Làm phiếu học tập
Họ và tên
Lớp:
PHIẾU HỌC TẬP
I.Trắc nghiệm.
Câu 1.Việc đập đá ở Côn Lôn được tái hiện trong bài thơ của Phan Châu Trinh
là một công việc như thế nào ?
A. Là một công việc chinh phục thiên nhiên.
trong thế đối lập với những thử thách gian lao mà họ phải chịu đựng. Đúng hay
sai?
A.Đúng.
B.Sai.
Câu 8. Nhận định nào nói đúng nhất vẻ đẹp của người anh hùng được thể hiện qua
bài thơ ?
A . Có tư thế ngạo nghễ lẫm liệt.
B . Không chịu khuất phục trước mọi hoàn cảnh
C. Luôn giữ vững niềm tin và ý chí son sắt.
D.Cả 3 ý trên
II.Tự luận
Câu 1:Trình bày cảm nhận của em sau khi học xong bài thơ “ Đập đá ở Côn
Lôn”
Câu 2:Thế hệ trẻ ngày nay cần thể hiện lòng yêu nước như thế nào?
Câu 3: Sau khi học xong bài thơ em rút ra được bài học gì về thái độ sống của
con người trước hoàn cảnh khó khăn?
KẾT QUẢ KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ.
- Học sinh nắm được kiến thức bài học và kiến thức liên môn được sử dụng
trong bài.
- Qua bài học với những kiến thức liên môn đã sử dụng trong bài, học sinh có
hứng thú đối với bài học, thể hiện năng lực tư duy tốt.
- Học sinh được làm việc nhóm, tham gia các hoạt động trong bài học,đặc biệt
là thực hành, ứng dụng, bổ sung để phát huy những năng lực của bản thân.
- Biết vận dụng những kiến thức đã học vào thực tế, biết liên hệ bản thân, xác
định được động cơ học tập đúng đắn, trách nhiệm của bản thân đối với Tổ Quốc
trong thời điểm hiện nay.
-Xác định được những hành động, việc làm thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ
nguồn” biết ơn những thế hệ anh hùng đã đổ bao xương máu cho cuộc sống tươi
đẹp ngày hôm nay.
- Có ý thức giữ gìn, bảo vệ, tôn tạo những di tích đã được công nhận là Di tích lịch