Ủy Ban nhân dân quận Hoàn Kiếm
Trường THCS Trưng Vương
oOo
HỒ SƠ DỰ TH
DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
1. Tên chủ đề dạy học:
CẢNH QUAN ĐỚI NÓNG VÀ ĐỚI LẠNH
2. Môn học chính của chủ đề: Địa lí
3. Các môn học được tích hợp: Sinh học
Hà Nội, tháng 12 năm 2014
1
PHIẾU THÔNG TIN VỀ NHÓM GIÁO VIÊN DỰ THI
- Sở giáo dục và đạo tạo thành phố: Hà Nội
- Phòng giáo dục và đào tạo: quận Hoàn Kiếm
- Trường: THCS Trưng Vương
- Địa chỉ: 26 Hàng Bài, Hoàn Kiếm, Hà Nội
Điện thoại: 0438254182; Email: trungvuong.edu.vn
- Thông tin về nhóm giáo viên
1. Họ và tên: Nguyễn Thị Trang
Ngày sinh: 20/07/1988 Môn: Sinh học
Điện thoại: 0987388170 Email: [email protected]
2. Họ và tên: Phạm Thị Thu Thảo
Ngày sinh: 31/8/1992 Môn: Địa lí
Điện thoại: 01645232632 Email: [email protected]
LỜI NÓI ĐẦU
2
Năm học 2014 – 2015 là năm học thực hiện nghị quyết số 29 – NQ/TW về đổi mới căn
bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa – hiện đại hóa trong điều
kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. Trong đó, đối với giáo
dục phổ thông cần tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, phát hiện bồi dưỡng năng khiếu, định
hướng nghề nghiệp cho học sinh. Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lí

Người thực hiện
Phạm Thị Thu Thảo
Nguyễn Thị Trang
BẢN KẾ HOẠCH THỰC HIỆN CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP LIÊN MÔN TRỌNG
DẠY HỌC THCS
Môn học chính: Địa lý
Môn được tích hợp: Sinh học
Giáo viên: Phạm Thị Thu Thảo Môn: Địa lý
Giáo viên: Nguyễn Thị Trang Môn: Sinh học
Bảng dự kiến kế hoạch thực hiện chủ đề tích hợp liên môn
Chủ đề tích hợp: CẢNH QUAN MÔI TRƯỜNG ĐỚI NÓNG VÀ ĐỚI LẠNH
Thời gian thực GV Phạm Thị Thu Thảo GV Nguyễn Thị Trang
4
hiện
Tuần 1: từ
11/11 đến 15/11
- Lên ý tưởng tiêu đề tích hợp
- Tìm kiếm thông tin phù hợp
và xây dựng khung nội dụng
cụ thể của chủ đề.
- Thảo luận và thống nhất nội
dung chi tiết của chủ đề.
- Thảo luận mục tiêu dạy học,
cách thức tổ chức dạy học,
phương pháp dạy học, phương
pháp kiểm tra đánh giá trước
khi thực hiện chủ đề.
- Thiết kế nội dung phiếu
kiểm tra đánh giá.
- Thiết kế phiếu hướng dẫn

kiến thức được giao.
- Thông báo hình thức kiểm
tra đánh giá HS.
- Hướng dẫn, hỗ trợ HS thực
hiện phương án đã lựa chọn
thông qua phiếu hướng dẫn
thực hiện dự án.
- Lên lớp tiết số 1: đảm bảo
cung cấp cho HS những khái
niệm cơ bản như: cảnh quan, đa
dạng sinh học.
- Gợi mở cho HS những nội
dung chung nhau giữa Sinh học
và Địa lí: sinh vật ở các đới
cảnh quan.
- Cho HS chọn lựa những
phương án thể hiện nội dung
kiến thức được giao.
- Thông báo hình thức kiểm tra
đánh giá HS.
- Hướng dẫn, hỗ trợ HS thực
hiện phương án đã lựa chọn
thông qua phiếu hướng dẫn
thực hiện dự án.
Tuần 3: từ
24/11 đến 29/11
- Tiếp tục hướng dẫn HS hoàn
thành bài báo cáo của nhóm.
- Tổ chức để HS thể hiện sản
phẩm của mình.

CẢNH QUAN ĐỚI NÓNG VÀ ĐỚI LẠNH
7
2. Mục tiêu dạy học
Sau khi học xong bài này, HS có thể đạt được những mục tiêu sau:
a) Mục tiêu về kiến thức
*/ Môn Địa lý:
- Trình bày được đặc điểm cảnh quan (vị trí địa lí, giới hạn, đặc điểm khí hậu) ở các môi
trường: đới lạnh, nhiệt đới gió mùa và hoang mạc đới nóng.
- Phân tích được các điều kiện khí hậu đã ảnh hưởng tới sự phân bố các sinh vật (thực vật
và động vật).
*/ Môn Sinh học:
HS có thể đạt được mục tiêu về nôi dung kiến thức của bài 57 và 58 trong Sinh học 7, cụ thể như
sau:
- Nêu được khái niệm về đa dạng sinh học, ý nghĩa của việc bảo vệ đa dạng sinh học.
- Phân tích được những đặc điểm hình dạng, cấu tạo cơ thể thích nghi với điều kiện môi trường
của một số loài sinh vật.
- Trình bày được nguy cơ dẫn đến suy giảm đa dạng sinh học tại Việt Nam. Nhận thức được vấn
đề bảo vệ đa dạng sinh học, đặc biệt là các động vật quý hiếm.
b) Mục tiêu về kỹ năng
- Kỹ năng lập kế hoạch công việc và thực hiện công việc theo kế hoạch đã đề ra.
- Kỹ năng tìm hiểu thực tế bằng hoàn thành các phóng sự, điều tra.
- Kỹ năng sử dụng thành thạo một số phần mềm công nghệ thông tin thông qua việc xây dựng
website.
- Kỹ năng hoạt động nhóm thông qua việc sáng tạo các sản phẩm nhằm phục vụ cho bài học.
- Kỹ năng thuyết trình trước đám đông khi báo cáo.
- Kỹ năng tìm và nghiên cứu tài liệu.
c) Mục tiêu về thái độ
- Trực tiếp tham gia vào tuyên truyền về đa dạng sinh học và bảo vệ đa dạng sinh học tại Việt
Nam cũng như trên Trái đất.
- Đề xuất một số phương án thực hiện khác trong việc bảo vệ đa dạng sinh học.

cho HS lĩnh hội được đầy đủ những thông tin cần thiết đồng thời thống nhất được nội dung thông
tin mà HS lĩnh hội được.
- Bài học làm cho HS không phải học những kiến thức một cách trùng lặp ở những tiết học khác
nhau ở các bộ môn khác nhau, làm giảm bớt sự nhàm chán của HS trong quá trình lĩnh hội kiến
thức.
- Bài học kết hợp được nhiều kênh thông tin được thể hiện dưới nhiều hình thức khác nhau đã
góp phần đổi mới phương pháp dạy học.
- Bài học cũng áp dụng phương pháp kiểm tra đánh giá theo cách mới hơn: đánh giá theo năng
lực HS và đánh giá quá trình học tập của HS.
- Bài học thành công sẽ trở thành một tài liệu nghiên cứu mẫu cho những chủ đề tích hợp tiếp
theo.
*/ Đối với đời sống xã hội
- Đổi mới giáo dục đòi hỏi không chỉ sự cố gắng của thầy và trò trong nhà trường mà còn cần đổi
mới cả phía ngoài nhà trường, bài học này đã góp phần thúc đẩy sự chung tay xây dựng cho giáo
dục phát triển cả khi ở ngoài xã hội thông qua sự ủng hộ của phụ huynh học sinh hay sự hưởng
ứng của các tầng lớp khác nhau trong xã hội.
- Bài học góp phần nâng cao nhận thức, sự hiểu biết của HS cũng như của xã hội về ĐDSH và
tính cấp thiết của việc chung tay bảo vệ ĐDSH.
- Bài học cũng thúc đẩy HS sáng tạo những giải pháp giải quyết vấn đề mà cũng là cơ sở để giải
quyết những vấn đề xảy ra trong cuộc sống thường ngày.
5. Thiết bị dạy học, học liệu
Trong chủ đề tích hợp này, chúng tôi sử dụng chủ yếu các thiết bị dạy học, học liệu sau:
9
*/ Thiết bị dạy học
- Bảng lớp: Ghi lại những nội dung chính nhất của bài học.
- Máy chiếu: Trình chiếu những sơ đồ, hình ảnh mà GV cần cung cấp cho HS, hay trình chiếu
nhiệm vụ của từng nhóm HS, đồng thời cũng là công cụ để HS trình diễn, báo cáo sản phẩm của
mình.
- Phiếu hướng dẫn HS thực hiện dự án: Trong chủ đề này, chúng tôi đã chia nhóm HS để thực
hiện 4 dự án khác nhau. Trong đó, nội dung cần làm cụ thể của mỗi dự án đã được thông báo

hóa kiến thức, những hình ảnh minh họa cho sự đa dạng Sinh học động vật ở các đới cảnh quan
khác nhau. Các hiệu ứng được sử dụng để HS thấy rõ được những vấn đề chung giữa Sinh học và
Địa lí.
10
- Trước tiết số 2 và 3: HS các nhóm đã bắt đầu sử dụng công nghệ thông tin để tìm hiểu
và trình bày kiến thức, VD: sử dụng phần mềm powerpoint, sử dụng các phần mềm lập trình để
tạo website, tra cứu thông tin trên internet.
- Trong tiết số 2 và số 3: CNTT được HS sử dụng khá nhiều:
Ngoài phần chuẩn bị mô hình và các sản phẩm khác, HS còn trình chiếu kiến thức thông
qua powerpoint, HS sử dụng phần mềm này khá thành thạo, hình ảnh được giới thiệu cùng với
những hiệu ứng đã làm sinh động hơn, rõ nét hơn cho nội dung báo cáo. HS cũng xây dựng
website làm sản phẩm báo cáo.
- Sau các tiết thực hiện trên lớp: GV đã quay lại những tiết mục báo cáo và trình diễn
trên lớp, sau đó, GV sử dụng những phần mềm cắt ghép đoạn phim, xử lý hình ảnh và tiếng trong
đoạn phim hay những hình ảnh đã chụp được để tạo thành sản phẩm hoàn chỉnh chứng minh cho
kết quả thu nhận được của HS.
6. Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học
GIÁO ÁN MINH HỌA
Tiết 1: Giới thiệu và hướng dẫn bài tập tìm hiểu “Cảnh quan đới nóng và đới lạnh”.
I. Mục tiêu: Sau bài học, HS có khả năng:
1. Kiến thức:
- Nêu được cấu trúc, chủ đề của dự án “Cảnh quan đới nóng và đới lạnh”.
- Trình bày nội dung dự án tương ứng với từng nội dung bài học trong cấu trúc chương
trình môn sinh học và địa lí lớp 7.
2. Kĩ năng:
Học sinh biết cách thực hiện dự án học tập, hoạt động nhóm, điều tra, phỏng vấn, sử
dụng CNTT
3. Thái độ
- Yêu thiên nhiên, môi trường.
- Bảo vệ môi trường sinh thái.

trường sẽ tìm hiểu qua các yếu tố nào?
- HS: đọc, suy nghĩ, trả lời.
- GV chuẩn hóa kiến thức: các yếu tố là vị trí, khí hậu, sinh vật.
- GV: gợi ý câu hỏi: thế nào là đa dạng sinh học?
HS 1: đa dạng sinh học là ……
HS2: đa dạng sinh học là ……
- GV Địa lý: có rất nhiều khái niệm về đa dạng sinh học mà các con đưa ra, để chuẩn hóa
kiến thức, cô mời cô Trang (GV môn Sinh) sẽ nói rõ hơn về vấn đề này.
- GV Sinh học: trình bày (máy chiếu + thuyết trình):
12
Đa dạng Sinh học được SGK Sinh học 7 (chuẩn) thể hiện qua bài 57; 58.
- GV Sinh học: yêu cầu HS nghiên cứu bài 57 và 58 (2p) và cho biết SGK thể hiện đa dạng
sinh học ở những đới nào?
HS nghiên cứu SGK, trả lời.
- GV Sinh học: chuẩn hóa kiến thức (chiếu sơ đồ + thuyết trình)
Sơ đồ:
13
14
- GV địa lý: chiếu 2 sơ đồ, yêu cầu HS chỉ ra nội dung trùng khớp giữa chúng?
HS chỉ ra được.
- GV: chuẩn hóa kiến thức (hiệu ứng).
- GV: trên cơ sở nội dung trùng khớp, chúng ta sẽ nghiên cứu những cảnh quan nào?
HS trả lời câu hỏi.
HS1 thắc mắc: tại sao không nghiên cứu những cảnh quan còn lại?
- GV: mời 1 HS giải thích.
- HS trả lời
- GV nhận xét (gợi ý HS hướng dẫn HS hướng tới vấn đề thực trạng đa dạng Sinh học
tại Việt Nam), chuẩn hóa (nêu chủ đề).
Hoạt động 2: Chia nhóm.
- Sau khi có chủ đề, giáo viên tiến hành chia nhóm:

- Thuyết trình giao lưu.
- Làm việc nhóm.
- Tìm kiếm, tổng hợp, xử lý thông tin.
3. Thái độ
- Yêu thiên nhiên, môi trường.
- Bảo vệ môi trường sinh thái.
- Có thái độ tích cực học tập, lao động, để xây dựng quê hương.
II. Phương tiện dạy học
- SGK Địa lí lớp 7 (chuẩn)
- SGK Sinh học lớp 7 (chuẩn)
- Máy chiếu, loa.
- Mô hình, trang phục hỗ trợ.
III. Phương pháp dạy học
- Phương pháp dạy học dự án.
IV. Hoạt động của giáo viên và học sinh
1. Mở bài:
GV: Qua thời gian 1 tuần thực hiện dự án, cô nhận thấy các nhóm đã rất tích cực hoạt
động, có tinh thần học hỏi, đoàn kết hứa hẹn một buổi báo cáo dự án sôi nổi và thành công.
Sau đây, cô mời nhóm số 1: Mô hình “cảnh quan môi trường hoang mạc đới nóng” lên
báo cáo.
2. Bài mới
-HS: + Nhóm 1 cử đại diện lên trình bày bài báo cáo.
+ Các nhóm còn lại theo dõi bài báo cáo, điền thông tin vào phiếu học tập.
+ Nhóm 1 đặt một số câu hỏi.
+ Các HS khác tham gia trả lời câu hỏi để tìm ra kiến thức.
+ Các nhóm đánh giá, cho điểm bài báo cáo của nhóm 1.
16
Hình 1: Hình ảnh báo cáo của nhóm số 1
- GV: mời nhóm số 2 báo cáo dự án: Mô hình “cảnh quan môi trường hoang mạc đới nóng”
-HS: + Nhóm 2 cử đại diện lên trình bày bài báo cáo.

+ Tranh cổ động đã được HS nhóm 4 dán lên tường xung quanh lớp.
+ HS trong lớp có thể đi lại để quan sát các bức tranh.
+ Một HS trong nhóm 4 đi phỏng vấn các bạn nhóm khác.
+ HS nhóm khác phát biểu cảm nghĩ về các bức tranh, về buổi triển lãm tranh,…
-GV: yêu cầu HS trở về vị trí ngồi và thực hiện đánh giá, chấm điểm nhóm 4.
HS các nhóm đánh giá, chấm điểm nhóm 4.
- GV: tổng kết, nhận xét buổi báo cáo. Chuẩn hóa nội dung kiến thức .
3. Củng cố
- GV chiếu hình một sơ đồ tư duy về cảnh quan môi trường đới nóng và đới lạnh. Yêu cầu HS
điền nhanh vào những ô còn khuyết trong sơ đồ.
- HS tham gia điền kiến thức vào sơ đồ.
4. Dặn dò
- Yêu cầu HS về nhà hoàn thành lại sơ đồ tư duy về cảnh quan môi trường đới nóng và đới lạnh.
7. Kiểm tra đánh giá kết quả học tập
Trong quá trình học tập, GV đã phát cho HS phiếu học tập và phiếu điều tra, trong đó:
- Phiếu học tập:
Trong phiếu học tập, GV đã đưa ra những nội dung trong đó có nội dung đã được
khuyết đi, nhiệm vụ của HS là theo dõi những sản phẩm của các bạn, tự tìm ra kiến thức và điền
vào phiếu học tập cho phù hợp.
- Kiểm tra, đánh giá:
Có nhiều hình thức kiểm tra, đánh giá trong chủ đề này:
GV căn cứ vào phiếu học tập để kiểm tra sự chú ý của HS trong quá trình học tập.
GV căn cứ vào sản phẩm của nhóm và báo cáo của thư kí, nhóm trưởng để đánh giá
mức độ tham gia hoạt động của từng thành viên trong nhóm.
18
GV căn cứ vào phiếu đánh giá (trong đó có nhiều mục: mục dành cho bản thân HS, mục
dành cho các HS khác và mục dành cho GV đánh giá) để đánh giá kết quả đạt được trong sản
phẩm của từng nhóm.
Dựa vào tất cả những đánh giá có được đó để GV đánh giá HS một cách chính xác nhất.
Về kiểm tra, trong quá trình các nhóm báo cáo kết quả đã có phần nội dung câu hỏi

20
Hình 8: Nhóm thực hiện trình chiếu đáp án trò chơi “nhanh mắt nhanh tay”
Hình 9: “Giấy kết luận” do nhóm thiết kế trò chơi tự biên soạn đang được
các HS khác hoàn thành
*/ Nhóm số 4: thực hiện dự án: “thực trạng đa dạng Sinh học tại Việt Nam và biện pháp”. Sản
phẩm của nhóm số 4 rất đa dạng
- Phần thực trạng:
+ HS xây dựng một trang web có nêu rõ thực trạng đa dạng Sinh học Việt Nam như thế
nào, kèm theo hình ảnh cụ thể.
21
Hình 10: một trang thực trạng về đa dạng sinh học tại Việt Nam
+ Dựng mô hình các loài động vật quý hiếm, đang có nguy cơ tuyệt chủng kèm theo
những số liệu, bản thuyết trình về các loài động vật này, từ đó nêu ra nguyên nhân của thực trạng
suy giảm đa dạng Sinh học tại Việt Nam.
Hình 11: Học sinh với mô hình “con tê giác cuối cùng”
- Phần biện pháp: HS đã nêu ra rất nhiều biện pháp khác nhau, trong đó lưu ý biện pháp quan
trọng đối với lứa tuổi HS là tuyên truyền.
+ Hình thức tuyên truyền thứ nhất: diễn kịch: nội dung của vở kịch đã nêu ra một trong
những nguyên nhân quan trọng làm suy giảm đa dạng sinh học tại Việt Nam – nạn săn bắn bừa
bãi. Đồng thời vở kịch cũng kêu gọi mọi người xung quanh hãy bảo vệ các loài động vật quý
hiếm như Tê giác, góp phần nâng cao hiệu quả bảo vệ đa dạng sinh học.
+Hình thức tuyên truyền thứ hai: vẽ tranh cổ động
22
Những bức tranh cổ động bao hàm những nội dung về thực trạng, nguyên nhân và biện
pháp bảo vệ đa dạng Sinh học tại Việt Nam.
(ảnh) Một bức ảnh với chữ “help” lớn của các loài động vật trên Trái đất nói chung và ở Việt
Nam nói riêng.
Hình 12: Những bức ảnh dễ thương nhưng mang những thông điệp rõ rang
Hình 13: Màu đỏ chủ đạo đã thể hiện được nguy cơ tuyệt chủng
của các loài động vật

7 với chủ đề “Cảnh quan môi trường đới nóng và đới lạnh”.
Thứ hai, bài dự thi đã chứng minh khả năng và tính hiệu quả của bài giảng này nhất là tại
địa bàn Hà Nội.
Thứ ba, trong quá trình thực hiện bài thi, chúng tôi đã chứng minh được khả năng sáng
tạo và sẵn sàng làm việc của HS THCS Trưng Vương nói riêng và HS phổ thông nói chung.
Thứ tư, bài thi có thể là nguồn tài liệu tham khảo cho các GV cùng bộ môn hoặc khác bộ
môn khi xây dựng những chủ đề tích hợp liên môn.
3. Những khó khăn gặp phải
Trong quá trình thực hiện bài thi, chúng tôi đã gặp một số khó khăn như sau:
- Thời khóa biểu hiện tại của HS khiến các em khó tập trung cho chủ đề được xây dựng.
- Để thực hiện tốt ý tưởng của HS, vấn đề kinh phí cũng gặp nhiều khó khăn.
- Cơ sở vật chất còn chưa đồng bộ.
4. Một số đề xuất
Tiếp tục nghiên cứu những nôi dung có thể tiến hành tích hợp để dạy học theo chủ đề.
24
Nghiên cứu các phương pháp dạy học mới, cách thức sử dụng CNTT và truyền thông để
kết nối mở rộng HS trong quá trình thực hiện các dự án. Học sinh ở các lớp khác nhau, các địa
phương khác nhau, có thể giao lưu, trao đổi, học hỏi và có thể thực hiện dự án học tập qua mạng
Internet.
Cần có sự sắp xếp lại chương trình học tập để tạo điều kiện tốt nhất cho quá trình thực
hiện dự án của HS.
Xây dựng cơ sở vật chất một cách đồng bộ, đáp ứng nhu cầu đổi mới phương pháp dạy
và học.
Bài thi rất cần sự đóng góp, bổ sung để bài thi được áp dụng rộng rãi trên nhiều khối
lớp, với nhiều đối tượng GV và HS khác nhau.
PHỤ LỤC
Phụ lục 1: PHIẾU HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN DỰ ÁN
DỰ ÁN 1: CẢNH QUAN MÔI TRƯỜNG HOANG MẠC
Ở ĐỚI NÓNG
1. Mục tiêu: