A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
Là nhà giáo, chúng ta đều biết: Quá trình dạy học phải nhằm mục đích nhất định,
trên cơ sở hoàn thành mục đích nhất định. Để chuyển tải nội dung như thế nào từ
phía chủ thể giáo viên đến chủ thể là học sinh phải có phương pháp dạy học,
phương pháp dạy học nhất định. Quá trình nhận thức của học sinh tiểu học cơ bản
cũng diễn ra theo quy luật nhận thức của loài người. Quy luật này đã được phản
ánh trong công thức nổi tiếng V.I.Lê – nin: “ Từ trực quan sinh động đến tư duy
trừu tượng, từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn là con đường biện chứng của nhận
thức chân lý, nhận thức khách quan.”
Những yếu tố trực quan như: sự vật, hiện tượng có thực hoặc các mô hình
tranh vẽ, lời nói của giáo viên … học sinh xây dựng được những biểu tượng về
chúng. Đó là những tư liệu cảm tính, từ những tư liệu cảm tính, nhờ những thao tác
tư duy, ở học sinh sẽ hình thành khái niệm. Các phương tiện trực quan có thể sử
dụng trong suốt giờ học, tùy theo mục đích bài. Nếu sử dụng đầu giờ nhằm mục
đích giới thiệu bài, sử dụng cuối giờ nhằm cũng cố bài, các giờ thực hành có thể
dùng trực quan để minh họa giải thích rõ bản chất của sự vật, hiện tượng trong nội
dung bài học.
Như vậy, đồ dùng trực quan đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình dạy
học ở tiểu học. Vì vậy, người giáo viên không thể xem nhẹ mà phải tận dụng triệt
để nhằm giúp học sinh thu được kết quả tối ưu.
Đất nước ta đang tiến hành đổi mới toàn diện và sâu sắc, theo hướng công
nghiệp hóa, hiện đại hóa. Để tiến hành sự nghiệp đổi mới phải hết sức coi trọng
nhân tố con người. Nhân tố con người đặt vào vị trí trung tâm của chiến lược kinh
tế - xã hội, xây dựng đất nước. “ Lấy việc phát huy nguồn lực con người làm yếu tố
cơ bản cho sự phát triển nhanh và bền vững.” Để đáp ứng nhu cầu này phải coi
trọng đầu tư cho giáo dục.”, “ Cùng với khoa học và công nghệ, giáo dục là quốc
sách hàng đầu” Trong những năm gần đây, Đảng và Nhà nước ta đã tập trung đầu
tư rất nhiều cho giáo dục xong đất nước ta đang trên đà phát triển, kinh tế vẫn còn
là nước ở ngưỡng nghèo Trong điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, ngân
sách nhà nước không đáp ứng yêu cầu so với quy mô phát triển nền giáo dục nói

Đảng và Nhà nước ta, các tổ chức xã hội trong và ngoài nước đã dành nhiều ưu
ái, đầu tư rất nhiều cho giáo dục song đất nước ta đang trên đà phát triển, đang tiến
hành đổi mới toàn diện và sâu sắc, theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Tuy
vậy, kinh tế nước ta vẫn còn là nước ở ngưỡng nghèo Trong điều kiện kinh tế - xã
hội vẫn còn nhiều khó khăn, ngân sách nhà nước chưa đáp ứng yêu cầu so với quy
mô phát triển giáo dục.
Phần lớn các đồng chí giáo viên không ngại khó, ngại khổ để làm ra TBDH hỗ
trợ tích cực cho bài dạy.
Phụ huynh học sinh, học sinh luôn luôn sẵn lòng giúp đỡ giáo viên làm TBDH.
Việc tổ chức thi làm TBDH đã trở thành phong trào thi đua và thường xuyên của
mỗi đơn vị đã góp phần tích lũy nhiều kinh nghiệm làm TBDH cho cho mỗi giáo
viên.

Tuy vậy, sự chia tách trường thường dẫn đến sự thiếu thốn cơ sở vật chất trang
thiết bị trường học cho đơn vị mới.
Trình độ học vấn, kinh tế của nhân dân trên địa bàn còn nhiều hạn chế cũng ảnh
hưởng không nhỏ đến việc dạy và học trong nhà trường.
Việc tổ chức thi làm TBDH ở cấp huyện không tổ chức thường xuyên hàng năm
nên chưa khuyến khích, động viên kịp thời nên sự thúc đẩy phong trào làm TBDH
còn hạn chế.
II. BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH
Những TBDH dạy học bao gồm:
- Tranh ảnh phục vụ kiến thức bài học.
- Tranh ảnh, tư liệu
- Bản đồ, lược đồ, sơ đồ.
- Mô hình.
- Mẫu vật có thật trong tự nhiên.
- Thiết kế băng hình, đĩa.
- …
1, CHUẨN BỊ

* Bước 2: Ngâm vào dung dịch.
- Việc ngâm vào dung dịch được tiến hành qua hai công đoạn: Con vật đã chết để
nguyên tình trạng được gắn cố định trên mảnh gỗ bảo đảm mĩ thuật, khoa học
( bằng đinh gim).
- Tính trực quan: Lộ rõ đối tượng cần quan sát và đủ to để quan sát rõ.
- Tính mĩ thuật: Chọn tư thế đẹp họăc gắn trên bản gỗ đảm bảo sự cân đối giữa con
vật và mảnh gỗ.
- Tính khoa học: Nếu ngâm mẫu vật thể hiện vòng đời con vật thì phải sắp xếp theo
đúng trình tự vòng đời của nó sau đó ngâm vào dung dịch đã định hình.
+ Nếu dùng 1000cm3 hóa chất cần dùng là phoocmon 30% cần 200cm3,
nitrat kali 15, axeetat kali 30g.
+ Nếu dùng 200cm3 nước cất, hóa chất cần dùng phoocmon có nồng độ
30% cần 100cm3 muối ăn 45g.
- Đối với con vật lớn từ 0.5kg trở lên thì phải mổ bụng moi hết ruột, sau đó khâu
lại và ngâm lại vào dung dịch.
- Sau khi xử lí con vật trong dung dịch định hình 2 -> 7 ngày ( tùy theo độ lớn hay
nhỏ) cần rửa sạch. Sau đó gắn mẫu vật lên một mảnh gỗ mỏng. Sau đó ngâm mẫu
vật vào dung dịch bảo quản, đậy thật kín.
- Dung dịch bảo quản có thể là 1 trong các dung dịch sau:
+ Có nồng độ từ 3% đến 5%.
Dung dịch khác gồm: Phèn chua, muối ăn, nước cất ( nếu không có phoocmon)
với 1000cm3 nước cất cần dùng 50g phèn chua, 50g muối ăn.
- Dung dịch rược hòa tan với muối rang ( nếu không có phoocmon).
- Ngoài mấu vật là động vật có thể làm mấu vật là thực vật.
* Chú ý: Phải thay dung dịch nhiều lần cho tới khi nước trong mới đạt yêu cầu.
+ Axit axetic ( dấm ăn) 3%.
+ Muối ăn đậm đặc.
+ Cồn 900 được pha thêm với nước cất hoặc rượu trắng.
b, Mẫu vật ép:



+ Tên cây
+ Chiều cao của cây.
+ Địa điểm thu, lượm.
+ Ngày, tháng, năm thu lượm.
+ Công dụng ở địa phương.
+ Tên người thực hiện.

- Cách ép:
+ Đưa mẫu vật vào dụng cụ ép được đặt giữa 2 tờ giấy thấm nước và cũng được
xếp trong dụng cụ thu thập mẫu vật, mỗi lần ép có thể xếp được nhiều mẫu vật từ 1
giờ đến 2 giờ thay giấy một lần tùy theo mấu vật có nhiều hay ít nước.Khi lá se lại
gần khô có thể dùng đinh gim cài vào một tờ giấy thấm nước giày đặt úp lá xuống
sân đem phơi nắng, không để nắng chiếu trực tiếp tránh bạc màu. Nếu có tủ sấy thì
duy trì ở nhiệt độ từ từ 500c - 600c
Có thể dùng bàn ủi để ép nóng làm khô mẫu vật. Đặt mẫu vật ở giữa 2 tờ giấy
thấm nước lấy bàn ủi ủi nhẹ.
Việc ép khô có thể ngâm mẫu vật để lưu trữ lâu hơn.
* Cách trình bày mẫu vât:
Sau khi làm khô tờ giấy thấm nước có dính mẫu vật xuống sàn nhà sao cho
mẫu vật lên trên giấy áp sát mặt sàn nhà.
Sau một đêm gõ nhẹ mẫu vật cho rời khỏi tờ giấy thấm nước rồi gắn lên trên
một tờ giấy bìa dày, sữa lại, tạo dáng và cố định vị trí, dùng kim chỉ hoặc dùng vật
liệu khác đính mẫu vật vào tờ giấy bìa dày có thể treo trang trí cho đẹp.
* Bảo quản mẫu vật ép:
Trình bày trong hộp kim loại không rỉ, trong hộp gỗ, hộp bìa cactong để tránh
ẩm ướt và bụi bặm.
Tránh xâm nhập của sâu bọ đặt thêm vào đó một băng phiến. Những ngày có độ
ẩm cao phải đem phơi khô mẫu vật.
c, Mẫu vật khô: