LỜI MỞ ĐẦU
Vai trò pháp luật đối với xã hội hiện nay là vô cùng quan trọng. Cùng
với việc xây dựng một nhà nước kiểu mới, hệ thống pháp luật mới cũng
nhanh chóng được xây dựng để ghi nhận, củng cố, bảo vệ và phát triển những
thay đổi cơ bản của xã hội nước ta trong quá trình phát triển. Pháp luật là
công cụ quản lý xã hội không thể thiếu. Pháp luật là công cụ quản lý xã hội
quan trọng. Pháp luật là công cụ quản lý hiệu quả. Qua lý do trên, em đã chọn
đề tài là: Phân tích vai trò của pháp luật đối với nhà nước ở Việt Nam hiện
nay. Qua đó, ta thấy được tầm quan trọng của pháp luật đối với nhà nước ở
Việt Nam và đưa ra các biện pháp để nâng cao vai trò trong đời sống xã hội.
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. Một số khái niệm về pháp luật và Nhà nước.,
1. Pháp luật:
Như chúng ta đã biết, ngay từ khi chào đời, con người đã hoà nhập vào
đời sống cộng đồng và chịu sự tác động của nhiều mối quan hệ xã hội và nhất
là quan hệ với pháp luật. Và từ đó pháp luật đóng một vai trò đặc biệt quan
trọng trong quá trình phát triển của xã hội. J.J. Roussean đã từng nói: Chính
nhờ có pháp luật mà mọi người hưởng thụ được công lý và tự do. Chính tiếng
nói thần thánh ấy đã nhắc nhở mỗi con người những quy tắc của đạo lý công
dân. Montesquieu quan niệm: Luật, theo nghĩa rộng nhất là những quan hệ tất
yếu từ trong bản chất của sự vật. Với nghĩa này thì mọi vật đều có luật của nó.
Thế giới thần linh, thế giới vật chất, những trí tuệ siêu việt, cho đến các loài
vật và loài người đều có luật của mình. Theo Hàn Phi Tử, pháp luật, đó là thứ
tiêu chuẩn để biết đâu là chính đâu là tà, để khen đúng người phải, trách đúng
người sai. Với cách tiếp cận duy tâm khách quan, He Ghen đã cho rằng: Pháp
luật cũng như nhà nước là sản phẩm hiện thực của ý niệm đạo đức, là hiện
tượng lý tính của quá trình nhận thức.
1
Trên đây là một số quan điểm về pháp luật, còn về quan điểm Mác -
Lênin thì sao. Quan điểm này được xây dựng trên cơ sở triết học duy vật lịch
sử đã khẳng định về hiện diện khách quan của pháp luật trong đời sống xã hội

quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin thì Nhà nước và pháp luật có cùng
nguyên nhân phát sinh, cùng tồn tại và phát triển gắn liền với xã hội có giai
cấp. Nguyên nhân dẫn đến sự xuất hiện của nhà nước, cũng đồng thời là
nguyên nhân dẫn đến sự xuất hiện của pháp luật. Với ý nghĩa đó, nhà nước
không thể tồn tại và phát huy tiềm lực nếu thiếu pháp luật. Ngược lại, pháp
luật chỉ phát sinh tồn tại và có hiệu lực khi dựa trên cơ sở sức mạnh của
quyền lực nhà nước. Vì vậy, không thể nói pháp luật đứng trên nhà nước hoặc
nhà nước đứng trên pháp luật.
Tóm lại, pháp luật không thể thiếu nhà nước, pháp luật do nhà nước
ban hành, pháp luật cần có nhà nước để thể hiện các quy tắc xử sự, pháp luật
được nhà nước đảm bảo thực hiện. Pháp luật và nhà nước có mối quan hệ chặt
chẽ, gắn bó với nhau. Một trong hai yếu tố không thể thiếu được trong đời
sống xã hội. Một điều quan trọng nữa mà chúng ta cần biết khi tìm hiểu về
mối quan hệ giữa nhà nước và pháp luật là nhà nước xuất hiện trước pháp
luật. Nó là một điều tất yếu mà ta dễ nhận thấy. Sự hình thành, xuất hiện của
nhà nước thay thế cho tổ chức thị tộc là một tất yếu thì pháp luật cũng xuất
hiện khi nhà nước xuất hiện. Vì tổ chức trật tự của nhà nước cần phải có một
qui tắc chung đó là pháp luật. Nếu không có pháp luật thì nhà nước sẽ ra sao?
Chắc rằng sẽ trở nên hỗn loạn, bởi vì ai cũng nghĩ tới lợi ích cá nhân mà
không nghĩ tới lợi ích của toàn nhân loại. Vậy, nhà nước cần pháp luật để tổ
chức bộ máy. Pháp luật cần có nhà nước để thực hiện quyền lực của mình.
2. Vai trò của pháp luật đối với nhà nước ở Việt Nam hiện nay.
Nhà nước có vai trò quan trọng đối với pháp luật thì ngược lại, pháp
luật cũng có vai trò quan trọng đối với nhà nước. Pháp luật có rất nhiều vai
trò, nhưng trong bài tập này thì chúng ta tìm hiểu những vai trò cơ bản sau:
3
Thứ nhất, pháp luật là cơ sở để xây dựng và hoàn thiện bộ máy nhà
nước. Để bộ máy nhà nước hoạt động có hiệu quả, đòi hỏi phải xây dựng rõ
chức năng, thẩm quyền, trách nhiệm của mỗi loại cơ quan, mỗi loại cơ quan
phải xác lập một cách đúng đắn hợp lý mối quan hệ giữa chúng. Thông qua

nước thì pháp luật không chỉ tồn tại dưới những ý niệm, quan điểm, tư tưởng,
những quy tắc xử sự mang tính xã hội thông thường. Hiện nay, nhà nước có
quyền ban hành pháp luật, còn các tổ chức khác nếu được nhà nước cho phép
thì có thể tham gia cùng nhà nước trong việc ban hành những văn bản pháp
luật nhất định. Như vậy, pháp luật và nhà nước luôn tác động, hỗ trợ cho
nhau, tạo tiền đề cho sự phát triển của nhau. Nhà nước không thể thiếu được
pháp luật, còn pháp luật có vai trò vô cùng to lớn đối với sự tồn tại và phát
triển của nhà nước. Một nhà nước hùng mạnh phải là một nhà nước có hệ
thống pháp luật tương đối hoàn thiện và có sự tổ chức thực hiện pháp luật
nghiêm minh.
3. Cần làm gì để nâng cao vai trò của pháp luật đối với nhà nước ở
Việt Nam hiện nay.
Để nâng cao vai trò của pháp luật đối với nhà nước ở Việt Nam thì
chúng ta cần tìm hiểu những thiếu sót trong việc thực thi pháp luật của nhà
nước. Từ những phân tích trên chúng ta thấy được vai trò to lớn của pháp luật.
Có những giai đoạn nhà nước ta chưa chú ý đúng mức đến vị trí, vai trò của
pháp luật trong đời sống nên đã không ban hành kịp thời, đầy đủ pháp luật
dẫn đến hiện tượng thiếu pháp luật. Điều này thể hiện ở việc ban hành các văn
bản pháp luật của nước ta ở giai đoạn trước đây rất chậm chạp. Hiện nay,
pháp luật của nước ta còn lỏng lẻo, nhiều kẽ hở, chồng chéo, chất lượng văn
bản pháp luật chưa cao, hệ thống pháp luật chưa đáp ứng đòi hỏi của xã hội.
Điều đó dẫn đến tình trạng nhà nước vẫn phải sử dụng biện pháp hành chính,
mệnh lệnh để quản lý nhà nước và xã hội. Vì vậy một trong những biện pháp
để nâng cao vai trò của pháp luật với nhà nước là đẩy mạnh công tác lập pháp
của quốc hội, tiếp tục xây dựng mới, sửa đổi, bổ sung hệ thống pháp luật ngày
5