1
ĐỀ TÀI: MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC LỄ GIÁO
CHO TRẺ MẪU GIÁO.
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Giáo dục mầm non là mắt xích đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc
dân, chịu trách nhiệm chăm sóc - giáo dục trẻ từ 0 - 6 tuổi. Đây là giai đoạn
đặt nền móng đầu tiên quan trọng của nhân cách con người. Nếu không làm
tốt việc chăm sóc - giáo dục trẻ trong những năm này thì việc giáo dục lại hết
sức khó khăn, phức tạp. Vì vậy, Nghị quyết TW2, khoá VIII của Đảng cộng
sản Việt Nam về "Định hướng chiến lược giáo dục - đào tạo trong thời kỳ
công nghiệp hoá, hiện đại hoá và đề ra mục tiêu giáo dục Mầm non phải trang
bị cho trẻ những gì tốt nhất kể cả về mặt vật chất và tinh thần một cách toàn
diện.
Như các bạn đã biết, trong điều kiện kinh tế phát triển, đang trên con
đường hội nhập, đất nước chúng ta phải giao lưu với nhiều nền văn hoá khác
nhau. Làm thế nào để cho thế hệ trẻ của chúng ta "Hoà nhập mà không hoà
tan" - trong mỗi chúng ta vẫn giữ được những gì gọi là "Vốn văn hoá của dân
tộc Việt trong thời đại mới thì việc giáo dục cho trẻ phát triển về trí tuệ thôi
không đủ mà phải giáo dục trẻ biết giữ được truyền thống văn hoá vốn có của
cha ông ta từ ngàn xưa là nhiệm vụ cần và cập nhật nhất trong các mục tiêu
phát triển con người toàn diện hiện nay.
II. CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Từ ngàn xưa kinh nghiệm của cha ông ta đã đúc kết nhiệm vụ học đầu
tiên của mỗi con người phải là "Tiên học lễ, hậu học văn" lễ phép là nét đẹp
văn hoá được đặt lên hàng đầu khi nhìn nhận và đánh giá về một ai đó mà
chúng ta thường bàn luận. Trong thời đại hiện nay tiếp thu nhiều nền văn hoá
khác nhau nên đâu đó vẫn còn nhiều câu chuyện thương tâm về đạo đức lễ
giáo của con người, việc mà tôi và các bạn đã nghe và thấy trên thông tin đại
chúng, trong cuộc sống hằng ngày.
III. CƠ SỞ THỰC TIỄN:
Trăn trở với mục tiêu chung của giáo dục là người giáo viên Mầm non
hình thành cho trẻ những thói quen, hành vi có văn hoá.
Ví dụ: Qua giờ khám phá khoa học "Cây xanh và môi trường sống".
Cô giáo có thể đàm thoại: Cây xanh để làm gì? Cây xanh có ích lợi như
thế nào?
Muốn có nhiều cây xanh chúng ta phải làm gì?
Qua lợi ích của cây xanh, cô giáo dục cháu không ngắt ngọn bỏ cành, mà
phải biết bảo vệ chăm sóc cây xanh để cây cho ta nhiều lợi ích.
+ Đối với giờ học phát triển thể chất:
Cô giáo dục trẻ siêng năng thể dục, tập đều đặn giúp cơ thể khoẻ mạnh,
trong lúc tập các con không chen lấn, không xô đẩy nhau.
+ Đối với giờ học tạo hình: "Vẽ người thân trong gia đình".
Cô có thể đàm thoại.
Gia đình cháu gồm có những ai?
Gia đình cháu thuộc gia đình nhỏ hay gia đình lớn?
Mọi người sống trong gia đình phải như thế nào với nhau?
3
Giáo dục trẻ biết yêu thương, kính trọng đối với ông bà, cha mẹ, anh chị,
biết nhường nhịn em bé.
+ Giờ học Làm quen chữ cái:
Nhắc nhở cháu ngồi ngay ngắn, cất đồ dùng gọn gàng , ngăn nắp, biết
giữ gìn bảo quản đồ dùng.
+ Giờ làm quen văn học: Qua chuyện "Tấm Cám".
Cô đàm thoại cùng trẻ:
Tấm là người như thế nào?
Mẹ con Cám là người như thế nào?
Con thích nhân vật nào nhất? vì sao?
Cô giáo dục cháu lòng thật thà, chăm lo lao động, dạy cháu yêu cái thiện,
ghét cái ác, hình thành cho trẻ lòng nhân ái đối với mọi người xung quanh.
+ Giờ học âm nhạc: Bài "Bông hoa Mừng Cô".
Đàm thoại:
Giờ đón trẻ hoặc trả trẻ tôi rất ân cần và chuẩn mực trong xưng hô với bố
mẹ trẻ, tôi tập trẻ đến lớp chào cô, sau đó chào tạm biệt bố mẹ để vào lớp học.
Trong giờ chơi tự do, hay giờ lao động, sinh hoạt ngoài trời nếu cháu
làm việc gì sai đối với bạn, với cô thì phải biết xin lỗi cô, xin lỗi bạn, ai cho gì
thì nhận bằng hai tay và nói lời cảm ơn.
Giờ chơi cháu đoàn kết với bạn bè, không tranh giành đồ chơi.
Giờ dạo chơi sinh hoạt ngoài trời.
Ví dụ: Tham quan vườn cây ăn quả.
Đàm thoại: Muốn có nhiều quả ngon ta phải làm gì?
Khi ăn quả các con nhớ đến ai?
Giáo dục cháu kính trọng, yêu những người lao động, khi ăn phải từ tốn,
chậm rãi không vứt vỏ và hạt bừa bãi. Giáo dục cháu giữ gìn vệ sinh môi
trường, vệ sinh lớp, biết đoàn kết, giúp đỡ bạn bè, mọi người xung quanh, qua
nhiều lần như vậy, cháu lớp tôi có những thói quen đó khoản 70%, tôi tiếp tục
áp dụng.
4. Xây dựng lễ giáo, góc tuyên truyền:
Góc lễ giáo của lớp không thể thiếu đây là biện pháp rất hữu hiệu đối với
chuyên đề lễ giáo bởi lẽ trẻ có đặc điểm dễ nhớ nhưng lại mau quên. Song, trẻ
được trực quan bằng hình ảnh những gương tốt hoặc qua thơ, chuyện thì trẻ
dễ tiếp thu, dễ phân biệt việc làm nào tốt, việc làm nào xấu.
Để có một kết quả tốt về giáo dục lễ giáo cho trẻ, đầu năm học tôi đã lên
kế hoạch giáo dục lễ giáo cho trẻ theo từng tháng và nội dung sau:
Thời gian Nội dung giáo dục Yêu cầu đạt
Tháng 9
- Trẻ đi học gọn gàng
- Biết giữ gìn vệ sinh cá nhân
- Biết xin phép cô khi ra vào lớp
75%
Tháng 10
- Biết xưng hô bạn với ban bè
đều làm mới, để hấp dẫn trẻ, tạo cảm giác thích thú luôn mong muốn được
sắp xếp ngăn nắp. Đặc biệt là góc thiên nhiên được trang trí và trồng nhiều
cây cảnh để tạo cho trẻ một không gian xanh, để mỗi ngày trẻ có thể tự mình
chăm sóc cây xanh, giáo dục trẻ biết yêu cái đẹp. Qua hoạt động này kích
thích trẻ yêu lao động, tạo tình cảm của trẻ với thế giới tự nhiên, gần gũi và
thân mật, đã trở thành thói quen ở trẻ.
Để tạo cảnh quan sân trường, trước giờ học tôi thường cho trẻ nhặt rác,
lá cây để tạo môi trường sạch đẹp. Còn đối với kệ góc đồ chơi đầu tuần tôi
thường tổ chức cho trẻ thi đua lau dọn, sắp xếp đồ chơi gọn gàng. Nhờ vậy,
qua mỗi lần tổ chức hoạt động vui chơi trẻ chơi xong thu dọn đồ chơi gọn
gàng và ngăn nắp.
Trong lớp tôi có sọt rác, để vào góc lớp, sau mỗi giờ nêu tiêu chuẩn bé
ngoan xong, tôi thường nhắc nhở, động viên trẻ sau khi ăn quà vặt nên vứt rác
6
vào giỏ để giữ vệ sinh chung và trẻ thực hiện tốt, nhất là sau hoạt động tạo xé
dán trong lớp không còn mảnh giấy vụn nào rơi xuống sàn.
Ở lớp tôi không có công trình vệ sinh nên tôi đào hai cái hố che bằng bao
xi măng, hố nam riêng, nữ riêng để cho các cháu đi tiểu đúng nơi quy định.
Qua đó trẻ có thói quen vệ sinh văn minh hơn.
6. Phối hợp với các bậc phụ huynh:
Cùng với mục tiêu xã hội hoá giáo dục thì vai trò của phụ huynh có vai
trò không nhỏ trong việc giáo dục trẻ. Trong buổi họp mặt đầu năm tôi mạnh
dạn trao đổi với phụ huynh về tầm quan trọng của giáo dục lễ giáo đối với trẻ
mẫu giáo, nhất là trong thời kỳ hội nhập của nước ta tiếp nhận nhiều nền văn
hoá và trò chơi giải trí đã ảnh hưởng một phần không nhỏ về hành vi văn
minh của trẻ. Trẻ có thể đối xử thô bạo với bạn sau một đoạn phim hành
động, hay trẻ có những lời không nên đối với bố mẹ, khi không đồng ý cho trẻ
chơi điện tử. Để phụ huynh nhận thức ý nghĩa của vấn đề để cùng nhà trường
giáo dục trẻ.
Phụ huynh lớp tôi phần đông làm nghề nông nên họ ít quan tâm đến con
phong quần áo tôi luôn chú ý ăn mặc đẹp, lịch sự, cô tươi trẻ cháu rất thích.
Cô thực sự là tấm gương sáng cho học sinh noi theo hay cô giáo là mẹ hiền,
mẹ và cô là hai cô giáo, trẻ có hai mẹ hiền nhất định trẻ sẽ là con ngoan trò
giỏi.
9. Khích lệ nêu gương:
Tâm lý của con người thích được khen hơn là chê. Nhất là đối với trẻ lúc
nào cũng muốn được khen và khen nhiều. Hằng ngày vào giờ nêu gương cuối
ngày trước khi cắm cờ, tôi cho trẻ tự nhận xét về mình trong ngày đó có bạn
nào có hành vi lời nói hay tôi nêu gương ra cho cả lớp và tặng trẻ một bông
hoa. Tôi làm mỗi màu hoa là một nội dung yêu cầu.
- Hoa màu trắng: Bé sạch sẽ.
- Hoa màu hồng: Bé lễ phép.
- Hoa màu đỏ: Bé học ngoan.
Khi nào trẻ nhận được bông hoa màu gì, tôi hỏi cả lớp vì sao bạn nhận
được bông hoa màu đó?
Ngoài ra, vào mỗi sáng tôi thường đưa ra những tiêu chuẩn bé ngoan về
lễ giáo để trẻ thực hiện.
Cuối tuần bao giờ cũng có tiết mục kể chuyện về gương tốt, tuần nào
cũng vậy tôi không bao giờ bỏ qua.
Ví dụ: Tuần 1 tháng 10 tôi kể chuyện "Tích Chu" cho trẻ nghe.
Tuần khác tôi kể cho trẻ nghe "Sự tích cây vú sửa" hoặc những câu
chuyện về ăn uống có văn hoá do tôi đặt ra hoặc sưu tầm, những giờ như vậy
trẻ rất thích lắng nghe, nhằm kích thích trẻ học ngoan, muốn được cắm cờ, trẻ
sẽ nỗ lực như ý muốn. Vì trẻ ở lứa tuổi này thích động viên khen ngợi, được
khen trẻ thêm tự tin và hào hứng thực hiện tốt yêu cầu của cô.
V. KẾT QUẢ NGUYÊN CỨU:
Sau những biện pháp tôi nghiên cứu và thực hiện chất lượng giáo dục về
lễ giáo tăng lên rõ rệt đó là điều làm tôi phấn khởi, yêu nghề, yêu trẻ càng
nhiều. Giúp tôi có nghị lực trong công tác, lớp tôi đạt được kết quả như sau:
- Trẻ biết chào hỏi lễ phép: 95%.
thương để tạo tâm lý thoả mái cho trẻ thực hiện tốt mọi hành vi cũng như hoạt
động giao tiếp, nhằm giúp trẻ từng bước hình thành nhân cách cho trẻ. Bên
cạnh đó môi trường và cảnh quan sư phạm cũng góp phần hình thành cho trẻ
những hành vi văn minh để dần dần hoàn thiện nhân cách tốt đẹp của truyền
thống con người Việt Nam phù hợp với mọi chuẩn mực đạo đức xã hội một
cách tự nguyện.
VII. ĐỀ NGHỊ:
Trong phạm vi lớp học: Tạo điều kiện cho lớp học tốt hơn như sau:
- Cô giáo phải chuẩn bị nhiều nội dung, hình ảnh về lễ giáo để trẻ tri giác
hằng ngày.
9
- Trang bị ở góc thư viện nhiều câu chuyện về lễ giáo cho lứa tuổi có
hình ảnh minh hoạ.
- Góc âm nhạc có những bài hát về lễ giáo phù hợp.
- Các góc tuyên truyền của lớp có nhiều bài viết và hình ảnh cho phụ
huynh tham khảo.
Trên đây là một số biện pháp giáo dục lễ giáo cho trẻ trong trường Mẫu
giáo của tôi đã áp dụng thành công trên trẻ, rất mong được sự quan tâm hỗ trợ
của Hội đồng khoa học các cấp.
Tôi chân thành cảm ơn!
Đại Hưng, ngày 25 tháng 02 năm 2009
Người nghiên cứu
Huỳnh Thị Ngọc Anh
10
IX - TÀI LIỆU THAM KHẢO:
- Tài liệu bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên hè năm 2007-2008.
- Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên chu kỳ III.
- Tạp chí giáo dục Mầm non số 5-2006, số 3 năm 2008.
11
X - MỤC LỤC: