- 1 -
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
______________________
DƯƠNG NGỌC DUNG
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN TRONG
CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
THÀNH PHỐ BIÊN HÒA,
TỈNH ĐỒNG NAI
LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Nghệ An, 2014
- 2 -
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
______________________
DƯƠNG NGỌC DUNG
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN TRONG
CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
THÀNH PHỐ BIÊN HÒA,
TỈNH ĐỒNG NAI
Chuyên ngành: Quản lý Giáo dục
Mã số: 60.14.01.14
LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Ngô Sỹ Tùng
Nghệ An, 2014
- 3 -
LỜI CẢM ƠN
Xin chân thành cảm ơn Hội đồng khoa học và đào tạo Trường Đại học
Vinh, Phòng Đào tạo Sau đại học, Khoa Giáo dục, các nhà khoa học, các giảng

7. Những đóng góp của luận văn 4
8. Cấu trúc của luận văn 5
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT
ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN TRONG CÁC TRƯỜNG THPT 6
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề 6
1.2. Các khái niệm cơ bản của đề tài 7
1.2.1. Tổ chuyên môn 7
1.2.2. Hoạt động của tổ chuyên môn 11
1.2.3. Chất lượng, Chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn
1.2.4. Giải pháp, giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động của tổ
chuyên môn
12
13
1.3. Một số vấn đề về hoạt động của tổ chuyên môn trong các trường
THPT
14
1.3.1 Đặc điểm hoạt động của tổ chuyên môn 14
1.3.2 Nội dung nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn 15
1.3.3 Các tiêu chí đánh giá chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn ở
trường THPT
20
1.3.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động của tổ chuyên môn trong
các trường THPT
23
Kết luận chương 1 25
Chương 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN
TRONG CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THÀNH PHỐ
BIÊN HÒA, TỈNH ĐỒNG NAI 26
2.1. Khái quát về đặc điểm tự nhiên và kinh tế - xã hội của thành phố
- 5 -

3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 57
3.2. Một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chuyên
môn trong các trường THPT ở thành phố Biên Hòa, Đồng Nai 57
3.2.1. Nâng cao nhận thức cho CBQL và GV về vị trí, vai trò, tầm
quan trọng của tổ chuyên môn 57
3.2.2. Đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ cho TTCM và GV 61
3.2.3. Tăng cường công tác quản lý của Hiệu trưởng đối với hoạt 66
- 6 -
động của TCM (nhóm giải pháp)
3.2.4. Đẩy mạnh công tác kiểm tra đánh giá việc thực hiện kế hoạch
hoạt động của TCM
83
3.2.5. Vận dụng, thực hiện tốt các chế độ, chính sách đối với CBQL
và GV 85
3.3. Thăm dò sự cần thiết và tính khả thi của một số giải pháp đề xuất 87
3.3.1 Mục đích thăm dò 87
3.3.2 Nội dung và đối tượng thăm dò
3.3.3 Phương pháp
87
87
3.3.4 Kết quả thu được 88
Kết luận chương 3 91
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 93
1. Kết luận 93
2. Kiến nghị 94
DANH MỤC CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO 96
PHỤ LỤC 98
- 7 -
BẢNG KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BLĐ : Ban lãnh đạo

Giỏi 39
Khá 39
T.Bình 39
Yếu 39
Kém 39
Tốt 39
Khá 39
T.Bình 39
Yếu 39
Kết quả xếp loại học lực và hạnh kiểm 03 năm gần đây của học sinh THPT
thành phố Biên Hoà (Bảng 2.2), chúng tôi nhận thấy: chất lượng giáo dục
toàn diện của HS các trường THPT thành phố Biên Hoà đã đạt được kết
quả khả quan. Tỷ lệ HS đạt học lực và hạnh kiểm khá giỏi ngày càng tăng
và số lượng học sinh có học lực và hạnh kiểm yếu, kém giảm dần. Tỷ lệ học
sinh đậu tốt nghiệp THPT luôn đạt từ 95% trở lên 39
- 9 -
- 10 -
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Xu thế toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế đã và đang tác động vào
mọi mặt của đời sống tinh thần của xã hội. Toàn cầu hóa cũng tạo ra những điều
kiện thuận lợi thúc đẩy giao lưu, hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm, chuyển giao và
tiếp nhận công nghệ đào tạo tiên tiến giữa các nước trên thế giới. Điều đó đã
khiến tất cả các quốc gia đều phải nhìn nhận lại vai trò của giáo dục trong niên
đại mới, niên đại của nền kinh tế tri thức. Trong đó, phát triển giáo dục và đào
tạo là đòn bẩy phát triển đất nước. Đây cũng chính là quan điểm chỉ đạo của
Đảng và Nhà nước ta, nghị quyết Hội nghị lần thứ 8, Ban Chấp hành Trung ương
khóa XI tiếp tục khẳng định: “Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự
nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân. Đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát
triển, được ưu tiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế -

và phát huy thế mạnh của tổ.
Thành phố Biên Hòa hiện nay có hơn 10 trường THPT công lập đang hoạt
động. Tuy nhiên, hiện nay các hoạt động của TCM trong trường THPT tại Thành
phố Biên Hòa, Tỉnh Đồng Nai còn nhiều hạn chế và bất cập, chưa đồng bộ về cơ
cấu chuyên môn, việc sinh hoạt của tổ chưa thật sự có hiệu quả.
Để nâng cao chất lượng hoạt động của TCM trong các trường THPT thành
phố Biên Hòa, Tỉnh Đồng Nai đáp ứng những yêu cầu của xã hội hiện nay, nhất
thiết phải nhìn nhận lại những yếu kém, bất cập trong các hoạt động của TCM
- 12 -
của trường THPT, qua đó đề xuất một số giải pháp thiết thực hơn nữa trong công
tác QL. Với những lý do đó, chúng tôi quyết định chọn đề tài “Một số giải pháp
nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn trong các trường trung
học phổ thông thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai” làm nội dung nghiên cứu.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn đề xuất một số giải pháp nâng cao
chất lượng hoạt động của TCM trong các trường THPT thành phố Biên Hòa, tỉnh
Đồng Nai.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu:
Hoạt động của TCM trong các trường THPT.
3.2 Đối tượng nghiên cứu:
Giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động của TCM trong các trường
THPT thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai.
4. Giả thuyết khoa học
Nếu đề xuất và thực hiện được các giải pháp đảm bảo tính khoa học, thực
tế và khả thi thì sẽ nâng cao được chất lượng hoạt động của TCM trong các
trường THPT thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai.
5. Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu
5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận của chất lượng hoạt động TCM trong các trường
THPT.

nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới QLGD trong các trường THPT thành phố Biên
Hòa, tỉnh Đồng Nai trong giai đoạn hiện nay.
7.2.2 Kết quả nghiên cứu của đề tài có thể làm tài liệu tham khảo cho
CBQL các trường THPT trong công tác quản lý nâng cao chất lượng hoạt động
của TCM.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận của đề tài
Chương 2: Thực trạng chất lượng hoạt động của TCM trong các trường THPT
thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai.
Chương 3: Đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động của TCM trong
các trường THPT thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai.
- 15 -
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ
CHUYÊN MÔN TRONG CÁC TRƯỜNG THPT
1.1 LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ
Nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn trong các trường THPT
là một vấn đề được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm.
Trong bức thư cuối cùng, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi cho ngành giáo dục,
ngày 15-10-1968, Bác lại nhấn mạnh yêu cầu của nền GD và ÐT nước ta là phải
gắng sức phấn đấu theo kịp với trình độ và chất lượng của các nước văn minh,
tiên tiến: "Trên nền tảng giáo dục chính trị và lãnh đạo tư tưởng tốt, phải phấn
đấu nâng cao chất lượng văn hóa và chuyên môn nhằm thiết thực giải quyết các
vấn đề do cách mạng nước ta đề ra và trong một thời gian không xa, đạt những
đỉnh cao của khoa học và kỹ thuật" [13,tr.8].
Chiến lược phát triển giáo dục 2011 - 2020 với mục tiêu tổng quát đến năm
2020 “nền giáo dục nước ta được đổi mới căn bản và toàn diện theo hướng chuẩn
hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế; chất lượng giáo
dục được nâng cao một cách toàn diện” [9,tr.16]. Nâng cao chất lượng GD nhằm

16:“Hiệu trưởng, các Phó Hiệu trưởng, giáo viên, viên chức làm công tác thư
viện, thiết bị giáo dục, cán bộ làm công tác tư vấn cho học sinh của trường
trung học được tổ chức thành tổ chuyên môn theo môn học, nhóm môn học hoặc
nhóm các hoạt động ở từng cấp học THCS, THPT. Mỗi tổ chuyên môn có tổ
- 17 -
trưởng, từ 1 đến 2 tổ phó chịu sự quản lý chỉ đạo của Hiệu trưởng, do Hiệu
trưởng bổ nhiệm trên cơ sở giới thiệu của tổ chuyên môn và giao nhiệm vụ vào
đầu năm học”[5, tr. 9].
Tổ chuyên môn là một tổ chức trong nhà trường, tập hợp các giáo viên có
cùng chuyên môn giúp họ hành động theo mục tiêu thống nhất. Đây là đơn vị cơ
sở trực tiếp nhất với các hoạt động của giáo viên. Tổ chuyên môn là nơi thực
hiện mọi đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, của Bộ GD&ĐT, Sở
GD&ĐT, địa phương và nhà trường.
Hiệu trưởng tổ chức các TCM theo từng môn học hoặc nhóm môn học;
mỗi TCM có một tổ trưởng và một hoặc hai tổ phó điều khiển. Điều quan trọng
là hiệu trưởng chỉ định các tổ trưởng, tổ phó có đủ phẩm chất và năng lực để
điều khiển hoạt động của tổ theo mục tiêu phấn đấu của nhà trường.
TCM có nhiệm vụ: Theo qui định tại khoản 2, điều 16 Điều lệ trường trung
học, TCM có các nhiệm vụ chính sau đây:
- Xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch hoạt động chung của tổ.
- Hướng dẫn xây dựng và quản lý kế hoạch cá nhân của tổ viên theo kế hoạch dạy
học, phân phối chương trình và các hoạt động giáo dục khác của nhà trường.
- Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ cho GV thuộc tổ quản lý.
- Tham gia đánh giá, xếp loại các thành viên của tổ theo quy định của Chuẩn
nghề nghiệp GV trung học và các quy định khác hiện hành.
- Giới thiệu tổ trưởng, tổ phó.
- Đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên.
TCM sinh hoạt hai tuần một lần và có thể họp đột xuất theo yêu cầu công
việc hay khi Hiệu trưởng yêu cầu.
Căn cứ theo qui định này, mỗi trường có thể qui định cụ thể hơn các nhiệm

học, viết sáng kiến kinh nghiệm về nâng cao chất lượng dạy học, đổi mới PPDH,
đổi mới kiểm tra đánh giá, phát hiện và bồi dưỡng HS giỏi, phụ đạo HS yếu
kém ).
- Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho GV trong tổ, GV mới tuyển dụng
(đổi mới PPDH; đổi mới KTĐG; dạy học theo chuẩn kiến thức kĩ năng; sử dụng
đồ dùng dạy học, thiết bị dạy học, ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học
góp phần đổi mới PPDH, phương pháp kiểm tra, đánh giá ).
- Điều hành hoạt động của tổ (tổ chức các cuộc họp tổ theo định kì quy định về
hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ và các hoạt động giáo dục khác); lưu trữ hồ sơ
của tổ; thực hiện báo cáo cho Hiệu trưởng theo quy định.
- Quản lý, kiểm tra việc thực hiện quy chế chuyên môn của GV (thực hiện hồ sơ
chuyên môn; soạn giảng theo kế hoạch dạy học và PPCT, chuẩn kiến thức kĩ
năng; ra đề kiểm tra, thực hiện việc cho điểm theo quy định; kế hoạch dự giờ của
GV ).
- Các hoạt động khác (đánh giá, xếp loại GV; đề xuất khen thưởng, kỉ luật giáo
viên Việc này đòi hỏi TTCM phải nắm thật rõ về tổ viên của mình, về ưu điểm,
hạn chế trong việc thực hiện nhiệm vụ giảng dạy được phân công).
Quản lý học tập của học sinh
- Nắm được kết quả học tập của HS thuộc bộ môn quản lý để có biện pháp nâng
cao chất lượng dạy học, giáo dục.
- Đề xuất, xây dựng kế hoạch, tổ chức các hoạt động nội, ngoại khóa cho học
sinh để thực hiện mục tiêu giáo dục.
- 20 -
Quản lý cơ sở vật chất và các hoạt động khác (theo sự phân công của HT)
Nhiệm vụ của TTCM rất đa dạng, phong phú nhiều công việc, không ít
những khó khăn. Các loại công việc là sự kết hợp chuyên môn với công tác quản
lý. Tổ trưởng vừa có trách nhiệm với các thành viên trong tổ, vừa có trách nhiệm
trước lãnh đạo nhà trường.
1.2.2 Hoạt động của TCM
Hoạt động của tổ chuyên môn có vai trò quyết định đến chất lượng giáo

động để điều khiển lao động. Đó là quá trình tác động có định hướng của Hiệu
trưởng đến các tổ chuyên môn và các yếu tố khác nhằm giúp tổ chuyên môn đạt
được mục tiêu, kế hoạch đề ra.
1.2.3 Chất lượng, Chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn
Có nhiều giải thích và định nghĩa chất lượng, nhìn chung, theo các nhà
nghiên cứu về chất lượng nói chung và chất lượng GD nói riêng, chất lượng là
một khái niệm trừu tượng và khó nắm bắt, khó định nghĩa. Một trong những định
nghĩa được nhiều người tán thành nhiều nhất là chất lượng sản phẩm làm ra phù
hợp với mục tiêu.
“Chất lượng là cái tạo nên phẩm chất, giá trị của một người một sự vật, sự
việc. Đó là tổng thể những thuộc tính cơ bản khẳng định sự tồn tại của sự vật và
phân biệt nó với những sự vật khác”
“Chất lượng là sự phù hợp với mục tiêu, với mục đích”
- 22 -
“Chất lượng là cái tạo nên phẩm chất, giá trị của một con người, một sự
vật, sự việc”, theo Hoàng Phê, tự điển Tiếng Việt trang 139.
Luật giáo dục (khoản I điều 58) ghi rõ nhà trường có nhiệm vụ: “Tổ chức
giảng dạy học tập và các hoạt động giáo dục khác theo mục tiêu chương trình
giáo dục”. Điều đó có nghĩa là quản lý nhà trường chủ yếu là quản lý hoạt động
dạy học và các hoạt động giáo dục khác, thông qua quản lý hoạt động của tổ
chuyên môn. Để làm tốt nhiệm vụ quản lý này người Hiệu trưởng phải là người
am hiểu việc giảng dạy, phải nắm vững được chương trình các môn học, nắm
vững phương pháp đặc trưng của từng bộ môn, thường xuyên nắm bắt sự đổi
mới chương trình, sách giáo khoa, nội dung phương pháp giảng dạy, đặc biệt là
thường xuyên cập nhật kiến thức và thành tựu khoa học về đổi mới phương pháp
dạy học, về khoa học giáo dục để chỉ đạo tập thể sư phạm nhà trường thực hiện
và học tập theo những điển hình tiên tiến, phù hợp với điều kiện nhà trường.
Người Hiệu trưởng phải có năng lực tổ chức, chỉ đạo tổ chuyên môn thực hiện
tốt nhiệm vụ và quyền hạn của mình nâng cao chất lượng hoạt động của tổ
chuyên môn, từ đó thúc đẩy quá trình dạy và học trong nhà trường.

trưởng tổ chuyên môn là người trực tiếp điều hành, tổ chức thực hiện các hoạt
động chuyên môn của tổ cho nên TTCM là người thay mặt Hiệu trưởng quản lý
tổ viên. Đồng thời để hoạt động chuyên môn trong tổ được tổ chức thực hiện một
cách đồng bộ, nhịp nhàng, thống nhất và có hiệu quả, đạt được mục tiêu của tổ
- 24 -
và đáp ứng mục tiêu của nhà trường, mỗi giáo viên trong tổ chuyên môn ngoài
việc chịu sự quản lý của tổ trưởng còn phải có trách nhiệm tự quản lý.
1.3.2 Nội dung nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn
1.3.2.1 TCM phải xây dựng các loại kế hoạch từ đầu năm học, kế hoạch phải
bảo đảm tính ổn định và đồng bộ.
Thời gian
Kế hoạch
Năm Học kỳ Tháng Tuần
Tổ
Chuyên
môn
Kế hoạch dạy
học; kế hoạch
chủ nhiệm; kế
hoạch hướng
nghiệp, kế hoạch
làm chuyên đề
của tổ, kế hoạch
hoạt động ngoài
giờ lên lớp, kế
hoạch Hội giảng,
kế hoạch bồi
dưỡng học sinh
giỏi, phụ đạo
học sinh yếu

nhân: kế hoạch
dạy học, kế
Kế hoạch tự học,
tự bồi dưỡng, viết
sáng kiến kinh
Sổ báo giảng
- 25 -
Giáo viên
hoạch chủ
nhiệm, kế hoạch
làm chuyên đề,
kế hoạch bồi
dưỡng học sinh
giỏi, phụ đạo
học sinh yếu
kém…
hoạch chủ
nhiệm, kế hoạch
làm chuyên đề,
kế hoạch bồi
dưỡng học sinh
giỏi, phụ đạo
học sinh yếu
kém …
nghiệm, hoàn tất
điểm số hàng
tháng ….
Vai trò của công tác kế hoạch đối với tổ chuyên môn: Kế hoạch là sản
phẩm của hoạt động quản lý, nó là kết quả của quá trình tư duy. Kế hoạch là
công cụ quan trọng của người quản lý, của người TTCM, cao hơn nữa là của