BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
NGUYỄN THỊ THANH MINH
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ
CẤP CƠ SỞ Ở THỊ XÃ CỬA LÒ, TỈNH NGHỆ AN
TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
Chuyên ngành: Chính trị học
Mã số: 60.31.02.01
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC CHÍNH TRỊ
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. GVCC Đoàn Minh Duệ
Nghệ An, 2014
1
LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình thực hiện đề tài, tôi đã nhận được sự quan tâm của nhiều
đơn vị, thầy cô và đồng nghiệp.
Tôi xin bày tỏ sự tri ân sâu sắc tới PGS.TS. Đoàn Minh Duệ trường Đại
học Vinh, đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Tôi xin trân trọng cảm ơn: Ban Giám hiệu, Phòng đào tạo Sau đại học,
Khoa Giáo dục Chính trị trường Đại học Vinh, quý thầy, cô giáo tham gia giảng
dạy lớp cao học chuyên ngành Chính trị học khoá XX tại trường Đại học Vinh
đã dành cho chúng tôi nhiều chỉ dẫn khoa học quý báu.
Tôi cũng xin chân thành biết ơn: Ban Thường vụ Thị ủy- UBND Thị xã
Cửa Lò, trường trung học phổ thông Thị xã Cửa Lò; bạn bè, đồng nghiệp đã
nhiệt tình hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi và động viên khích lệ tôi trong suốt quá
trình thực hiện luận văn.
Nghệ An, tháng 10 năm 2014
Tác giả
Nguyễn Thị Thanh Minh
2
MỤC LỤC
đòi hỏi mỗi cán bộ phải có bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực, tầm
nhìn… phù hợp với yêu cầu của thực tiễn. Cho nên, nhiệm vụ của hệ thống chính
trị là phải nâng cao chất lượng cho đội ngũ cán bộ, trong đó nhấn mạnh vai trò, vị
trí của đội ngũ cán bộ cấp cơ sở. Nghị quyết Hội nghị lần thứ 3, BCHTW (Khóa
VIII) nêu rõ: “Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức các cấp từ trung ương đến
cơ sở, đặc biệt là cán bộ đứng đầu, có phẩm chất và năng lực, có bản lĩnh chính
trị vững vàng trên cơ sở lập trường giai cấp công nhân, đủ về số lượng, đồng bộ
về cơ cấu, đảm bảo sự chuyển tiếp liên tục và vững vàng giữa các thế hệ cán bộ
nhằm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, giữ vững độc
lập tự chủ, đi lên chủ nghĩa xã hội” [10; 35]. Cán bộ cơ sở là cầu nối giữa Đảng
với nhân dân, là nhân tố quyết định để đưa các Nghị quyết của Đảng, chính sách
pháp luật của Nhà nước vào thực tiễn cuộc sống để thúc đẩy kinh tế - xã hội phát
triển.
Hiện nay, toàn Đảng, toàn dân đang tập trung thực hiện chủ trương xây
dựng nông thôn mới nhằm công nghiệp hóa nông nghiệp, nông thôn và nâng cao
đời sống nông dân. Đây là nhiệm vụ rất khó khăn, phức tạp đòi hỏi phải có đội
5
ngũ cán bộ thấu hiểu lòng dân, tường tận nông thôn, tâm huyết và trách nhiệm
nhằm đưa nông thôn Việt Nam vững bước trên con đường công nhiệp hóa, hiện
đại hóa và hội nhập quốc tế.
Nhận thức được tầm quan trọng trong công tác cán bộ, trong những năm
qua, Thị xã Cửa Lò tỉnh Nghệ An đã có nhiều giải pháp đào tạo, bồi dưỡng đội
ngũ cán bộ xã, phường, đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trong từng giai đoạn.
Bằng nhiều cách làm khác nhau, Thị xã đã từng bước xây dựng được đội ngũ cán
bộ cho từng thôn, xóm, phường có đủ phẩm chất, năng lực, đưa Thị xã phát triển
nhanh chóng. Tuy nhiên, công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng cán bộ
bọc lộ những khó khăn, bất cập. Một bộ phận không nhỏ cán bộ phường của Thị
xã không đủ năng lực, phẩm chất, làm việc chủ yếu bằng thói quen, kinh nghiệm.
Do vậy, công tác quản lý hiệu quả không cao. Để góp phần vào sự nghiệp xây
dựng và phát triển Thị xã cũng như từng bước nâng cao chất lượng đội ngũ cán
kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nông thôn. Trong đó, xác định tiêu
chuẩn về phẩm chất chính trị là nền tảng, năng lực chuyên môn là trọng tâm,
năng lực quản lý thực tiễn là then chốt. Các cấp ủy Đảng cơ sở cần cụ thể hóa
các tiêu chuẩn cho phù hợp với điều kiện cụ thể.
Ở góc độ khác, chúng tôi thấy gần đây có nhiều anh chị học viên cao học
đã nghiên cứu và bảo vệ thành công luận văn về mảng đề tài này như: Trần Duy
Hưng (2002), Xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt của hệ thống chính trị cấp
huyện ở tỉnh Hà Tĩnh trong giai đoạn hiện nay, Luận văn thạc sĩ Lịch sử; Bùi
Khắc Hằng (2004), Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ với việc nâng cao
năng lực lãnh đạo của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở Thanh Hóa hiện
nay, Luận văn thạc sĩ khoa học chính trị; Phan Thị Thúy Vân (2005): Xây dựng
đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã ở thành phố Cần Thơ hiện nay - Thực trạng và
giải pháp, Luận văn thạc sĩ khoa học chính trị Ngoài ra, còn nhiều bài báo của
nhiều nhà nghiên cứu đăng trên các báo, tạp chí khoa học về vấn đề cán bộ và
nâng cao năng lực cán bộ trong hệ thống chính trị.
7
Tuy nhiên, cho đến nay, chưa có công trình nghiên cứu nào đề cập toàn
diện, sâu sắc vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở ở Thị xã Cửa Lò
một cách hệ thống dưới góc độ Chính trị học. Do đó, tác giả chọn vấn đề “Nâng
cao chất lượng đội ngũ cán bộ cấp cơ sở ở Thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An
trong giai đoạn hiện nay” đáp ứng được yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và
phát triển Thị xã trong điều kiện hiện nay.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cấp cơ sở ở Thị xã Cửa Lò,
tỉnh Nghệ An trong giai đoạn hiện nay.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Phân tích cơ sở lý luận về công tác cán bộ và cán bộ cấp cơ sở
- Khảo sát, đánh giá thực trạng đội ngũ cán bộ cấp cơ sở Thị xã Cửa Lò,
tỉnh Nghệ An hiện nay.
B. NỘI DUNG
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CẤP CƠ SỞ
1.1. Một số khái niệm
1.1.1. Cán bộ và đội ngũ cán bộ cấp cơ sở
Theo định nghĩa của Từ điển tiếng Việt do GS. Hoàng Phê (Chủ biên) thì:
"1. Cán bộ là người làm công tác có nghiệp vụ chuyên môn trong cơ quan nhà
nước. 2. Người làm công tác có chức vụ trong một cơ quan, một tổ chức, phân
biệt với người thường, không có chức vụ" [37; 109]. Luật Cán bộ, công chức
viết: “Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức
vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà
nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung
ương (sau đây gọi là cấp tỉnh); ở huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh
(sau đây gọi là cấp huyện), và ở xã, phường, thị trấn (sau đây gọi là cấp xã)
trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách Nhà nước…” [43; 25].
Như vậy, khi đề cập đến khái niệm cán bộ, ta có thể hiểu theo hai cách
sau:
Thứ nhất là, cán bộ bao gồm những người trong biên chế nhà nước, làm
việc trong các cơ quan Đảng, Nhà nước, đoàn thể chính trị, xã hội, các doanh
nghiệp nhà nước và trong lực lượng vũ trang (kể cả quân đội và công an) từ
Trung ương đến cơ sở.
Thứ hai là, cán bộ là những người được bầu cử và giữ chức vụ trong một
cơ quan công quyền hay tổ chức chính trị- xã hội để phân biệt với những chuyên
viên công chức, người có trình độ chuyên môn nhưng không giữ chức vụ quản lý.
Từ những cách hiểu về cán bộ nêu trên cho thấy, người cán bộ có các đặc
trưng cơ bản như sau:
10
- Cán bộ thay mặt cho các cơ quan Đảng, Nhà nước và các tổ chức chính
trị, xã hội, giữ chức vụ quản lý, lãnh đạo trong hệ thống chính trị đại diện về
gọi chung là cấp xã, là cấp cuối cùng trong sự phân cấp quản lý hành chính. Cấp
cơ sở là nơi hàng ngày tiếp cận với nhân dân, là địa bàn cư trú, sinh sống của
dân gắn bó chặt chẽ trong quan hệ kinh tế, dòng tộc và văn hoá. Cấp cơ sở có
một vị trí rất quan trọng, là nơi giải quyết các mối quan hệ giữa Nhà nước với
nhân dân, là địa bàn tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng,
pháp luật của Nhà nước, là nơi trực tiếp sản xuất vật chất, tạo nên nền tảng vật
chất cơ bản của xã hội, là nơi có thể tổ chức, huy động, phát huy cao độ nội lực
quần chúng nhân dân. Hiện nay cấp cơ sở ở nước ta chủ yếu là địa bàn nông
thôn với nhân vật chủ yếu là người nông dân làm nông nghiệp nên có tiềm năng
rất lớn về lao động, đất đai, ngành nghề, sản xuất ra lương thực, thực phẩm, của
cái vật chất dồi dào cho xã hội.
Trong quá trình xây dựng đất nước, Đảng và Nhà nước ta luôn chú trọng
việc xây dựng hệ thống chính trị cấp cơ sở, đã ra nhiều nghị quyết về củng cố,
kiện toàn, phát triển toàn diện cấp cơ sở. Nghị quyết Hội nghị BCHTW các kỳ
4, 5, 6 khoá X cũng nhấn mạnh đến công tác cán bộ, đặc biệt là Nghị quyết Hội
nghị BCHTW lần thứ 6 khoá X “Về nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu
của tổ chức cơ sở đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên”. Gần đây nhất
là Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI nhấn mạnh: “… MTTQ và các
đoàn thể nhân dân tiếp tục tăng cường tổ chức, đổi mới nội dung, phương thực
hoạt động, khắc phục tình trạng hành chính hóa, phát huy vai trò nòng cốt tập
hợp, đoàn kết nhân dân, xây dựng cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân;
thực hiện dân chủ giám sát và phản biện xã hội; tham gia xây dựng Đảng, Nhà
nước trong sạch, vững mạnh; tổ chức các phong trào thi đua yêu nước, vận động
các tầng lớp nhân dân thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội,
quốc phòng- an ninh, đối ngoại” [15; 51].
12
Với cách tiếp cận nêu trên thì đội ngũ cán bộ cấp cơ sở hiện nay bao gồm
các chức danh: Bí thư Đảng uỷ, Phó Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch HĐND, Phó Chủ
tịch HĐND, Chủ tịch UBND, các Phó Chủ tịch UBND, Chủ tịch Uỷ ban
MTTQ, Bí thư Đoàn TNCSHCM, Chủ tịch Hội LHPN, Chủ tịch Hội Nông dân,
của quần chúng nhân dân, cũng như tiến hành các chương trình kinh tế xã hội ở
địa phương. Chính họ tạo nên những thành tựu, đúc rút ra những bài học kinh
nghiệm có giá trị góp phần quan trọng vào sự phát triển chung của đất nước.
1.1.2.2. Đội ngũ cán bộ cấp cơ sở là cầu nối trực tiếp quan trọng giữa
Đảng, Nhà nước với nhân dân
Năng lực của người cán bộ cấp cơ sở là một trong những nguyên nhân
chính quyết định thành công của sự nghiệp đổi mới đất nước nói chung, cấp cơ sở
nói riêng. Cán bộ có tài, có đức sẽ thúc đẩy phong trào và ngược lại, nếu người
cán bộ cấp cơ sở bị mất uy tín trước nhân dân là đồng nghĩa với việc Đảng mất uy
tín với nhân dân, dân sẽ không tin Đảng. Trực tiếp, tiếp xúc hàng ngày với nhân
dân nên cán bộ cấp cơ sở là cầu nối quan trọng giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân;
trực tiếp nắm bắt và phản ánh nguyện vọng tâm tư tình cảm của nhân dân với
Đảng, tạo nên mối liên hệ máu thịt thống nhất giữa Đảng và nhân dân, xây dựng
củng cố niềm tin của nhân dân với Đảng. Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ ra rằng “Cán
bộ là những người đem chính sách của Đảng, của Chính phủ, giải thích cho dân
chúng hiểu rõ và thi hành. Đồng thời đem tình hình của dân chúng báo cáo cho
Đảng, cho Chính phủ hiểu rõ để đặt chính sách cho đúng” [24; 269].
Từ đó giúp cho Đảng, Nhà nước đề ra những chính sách phù hợp với
lòng dân. Lòng dân ý Đảng hợp thành một khối, công lao to lớn đó có sự đóng
góp của đội ngũ cán bộ cơ sở. Vì vậy, các cấp ủy cần lựa chọn những người có
bản lĩnh là những người trung thành, có nhận thức, có tinh thần đấu tranh phê và
tự phê, không a dua với quần chúng. Về lĩnh vực này, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã
14
khẳng định “Cán bộ từ phong trào quần chúng mà nảy nở chứ không phải từ
ngoài quần chúng, xa cách quần chúng mà có được. Nếu cán bộ liên lạc mật
thiết với quần chúng, luôn luôn chú ý đến lợi ích của quần chúng, được dân
chúng tin cậy, coi đó là người lãnh đạo của mình và nếu cán bộ biết học hỏi dân
chúng nhưng không theo đuôi quần chúng thì sẽ giúp cho bản thân cán bộ, giúp
cho Đảng trong sự lãnh đạo của mình không xa rời quần chúng, tránh được bệnh
quan liêu, một trong những căn bệnh dễ phát sinh và là một nguy cơ của đảng
đòi hỏi đội ngũ cán bộ cấp cơ sở phải có trình độ và hiểu biết toàn diện. Đó
không chỉ là trình độ chuyên môn, trình độ lý luận chính trị mà còn phải có kiến
thức về quản lý kinh tế, quản lý Nhà nước trên từng lĩnh vực cụ thể: Văn hoá,
chính trị xã hội … Có kiến thức, có trình độ mọi mặt sẽ nâng cao khả năng tiếp
nhận và xử lý thông tin phục vụ cho công tác lãnh đạo, quản lý, chỉ đạo thực tiễn
ở cơ sở. Đồng thời sẽ quy tụ được quần chúng tin tưởng vào sự lãnh đạo của
Đảng và Nhà nước, của chính quyền địa phương.
1.2. Vai trò của việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở trong
giai đoạn hiện nay
1.2.1. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cấp cơ sở sẽ góp phần giúp
họ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong thời kỳ CNH, HĐH
Trước yêu cầu của sự nghiệp CNH, HĐH đất nước, đội ngũ cán bộ cơ sở
xã, phường đã không ngừng trưởng thành, là lực lượng có vai trò quan trọng đối
với quá trình phát triển kinh tế xã hội, an ninh, quốc phòng ở các địa phương.
Trong các kỳ Đại hội, Đảng ta luôn nhấn mạnh và đề ra nhiệm vụ về nâng cao
chất lượng, trình độ, trí tuệ, tiếp tục bồi dưỡng những nguyên lý cơ bản của chủ
nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng,
chính sách, pháp luật của Nhà nước cho cán bộ, đảng viên. Trên cơ sở các văn
kiện của Đảng, cũng như căn cứ vào thực tiễn cách mạng nước ta, chúng ta có
cơ sở khẳng định rằng:
16
Cán bộ cấp cơ sở là đại diện cho nhân dân trong lãnh đạo, quản lý nhà
nước ở địa phương, đồng thời là người trực tiếp lãnh đạo, cụ thể hóa tổ chức
thực hiện thắng lợi mọi chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà
nước và biến nghị quyết, chủ trương, đường lối, pháp luật thành hành động cách
mạng của quần chúng nhân dân, cũng như tiến hành các chương trình kinh tế xã
hội địa phương. Chính họ tạo nên những thành tựu, đúc rút những bài học kinh
nghiệm có giá trị góp phần quan trọng vào sự nghiệp phát triển chung của đất
nước.
Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, chủ trương của Đảng, Nhà
chính xác nhất mà nó không bao giờ xưa cũ. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán
bộ cấp cơ sở nhằm đáp ứng yêu cầu: là đại diện cho nhân dân một địa phương;
là “cầu nối” giữa Đảng, nhà nước với nhân dân; là “nguồn cán bộ” cho Đảng,
Nhà nước bổ sung cho đội ngũ cán bộ cấp trên, đó là nguyên tắc vàng. Trên cơ
sở đó Đảng, Nhà nước thực hiện có hiệu quả mọi chủ trương chính sách đối với
nông dân, nông nghiệp và nông thôn. Đồng thời qua đó tạo điều kiện cho mối
quan hệ ý Đảng lòng dân hòa quyện thành một khối thống nhất, đẩy mạnh sự
nghiệp xây dựng đất nước không ngừng phát triển. Bất luận ở đâu, thời gian nào,
cá nhân hay tổ chức vi phạm nguyên tắc vàng ấy đều phải trả giá.
V.I.Lênin khẳng định: Trong lịch sử chưa hề có một giai cấp nào dành
được quyền thống trị nếu nó không tạo ra được trong hàng ngũ của mình, những
lãnh tụ chính trị, những đại biểu tiền phong có đủ khả năng tổ chức và lãnh đạo
phong trào. Thấm nhuần quan điểm chủ nghĩa Mác- Lênin, Bác Hồ của chúng ta
đặc biệt quan tâm đến vấn đề cán bộ. Người đã dạy rằng, cán bộ là cái gốc của
mọi công việc, công việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém.
Người khẳng định: “Huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng, không có đội
18
ngũ cán bộ tốt thì dù có đường lối, chủ trương, chính sách đúng, sự nghiệp
nghiệp cách mạng khó mà thành công” [23, 268].
1.2.2. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở góp phần tăng cường
sức mạnh của các tổ chức cơ sở đảng
1.2.2.1. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cấp cơ sở là yêu cầu của sự
nghiệp cách mạng
Đội ngũ cán bộ cơ sở có vai trò đặc biệt quan trọng trong đời sống. Là
người luôn luôn đứng vững trên lập trường duy vật triệt để nên V.I. Lênin nhận
thức sâu sắc vai trò quyết định của yếu tố tổ chức và cán bộ trong hoạt động
thực tiễn nói chung, trong đấu tranh cách mạng nói riêng.
Trung thành với Chủ nghĩa Mác- Lênin, Đảng và Bác Hồ luôn đánh giá
cao vai trò của đội ngũ cán bộ cơ sở, coi đó là một bộ phận cấu thành quan trọng
trong toàn bộ hệ thống chính trị; là bộ phận thường xuyên lãnh đạo, tuyên
tốt thì ngoài việc phải có năng lực chuyên môn đáp ứng yêu cầu của nhiệm vụ,
người cán bộ lãnh đạo cấp cơ sở cần phải có trình độ lý luận chính trị và kiến
thức quản lý nhà nước.
Một là, mọi thành công hay thất bại của cách mạng nước ta đều liên
quan trực tiếp hay gián tiếp đến việc Đảng ta vận dụng chủ nghĩa Mác- Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh vào từng hoàn cảnh lịch sử cụ thể, mức độ quán triệt tổ chức
thực hiện các Nghị quyết, chỉ thị của Đảng và Nhà nước. Do đó, mục đích của
việc nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ cơ sở sẽ giúp cho người cán bộ lãnh đạo
chủ chốt cấp cơ sở thế giới quan khoa học, nhân sinh quan cách mạng, phương
pháp luận đúng đắn, nhãn quan chính trị rộng lớn để nhận thức vấn đề một cách
toàn diện, có ý thức tự giác và tích cực trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ
do Đảng đề ra, tổ chức thực hiện nhiệm vụ đạt kết quả cao. Có nắm vững thực
20
chất tính cách mạng và tính khoa học của chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ
Chí Minh, Đảng mới có khả năng hiểu được bản chất và chiều hướng phát triển
của sự vật để đề ra đường lối, chính sách đúng đắn, đáp ứng những yêu cầu của
cách mạng. Trình độ lý luận Mác - Lênin của một Đảng phụ thuộc vào việc
nghiên cứu, học tập lý luận của Đảng đó. Vì vậy, Đảng Cộng sản phải coi trọng
việc nâng cao nhận thức lý luận cho cán bộ, đảng viên nói chung, cán bộ lãnh
đạo cấp cơ sở nói riêng nhằm xây dựng Đảng trở thành Đảng vững mạnh, đạo
đức, văn minh. Coi việc nâng cao trình độ chuyên môn và lý luận cho đội ngũ
cán bộ lãnh đạo cấp cơ sở có tầm quan trọng đặc biệt, đóng góp to lớn vào thắng
lợi của công cuộc đổi mới hiện nay.
Hai là, trang bị cho cán bộ cơ sở sự hiểu biết cần thiết để nhận thức
đúng đắn và tổ chức thực hiện có hiệu quả chủ trương đường lối của Đảng,
chính sách pháp luật của Nhà nước tại cơ sở: Hoạt động của người cán bộ cơ sở
có vai trò rất quan trọng trong việc triển khai, quán triệt và tổ chức thực hiện các
chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước có liên
quan. Để thực hiện tốt vai trò quan trong trên, người cán bộ cấp cơ sở bên cạnh
năng lực của mình còn phải có trình độ nhất định về nhiều mặt.
đã thể hiện được năng lực sáng tạo của mình nhờ nhận thức đúng đắn lý luận,
quan điểm, đường lối trong quan hệ với việc thực hiện nhiệm vụ của bản thân.
Ba là, giúp cho người cán bộ cấp cơ sở có thể nâng cao năng lực tổ chức
và tổng kết thực tiễn. Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ cơ sở góp phần giải
quyết mối quan hệ trong thực hiện nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực
tiễn. Nguyên tắc này đòi hỏi người cán bộ cấp cơ sở trước tiên phải có trình độ
học vấn, trình độ chuyên môn nghiệp vụ và trình độ lý luận chính trị nhất định
tuỳ theo từng cương vị lãnh đạo, quản lý. Đạt được quy định như trên thì người
22
cán bộ cấp cơ sở mới có khả năng nắm bắt vấn đề, biết sàng lọc những thông tin
cơ bản trong suốt quá trình triển khai, tổ chức thực hiện công việc cũng như
những vấn đề chủ yếu để tiến hành việc tổng kết công việc - tổng kết thực tiễn.
Trên cơ sở tổng kết thực tiễn và công việc, sẽ rút ra được những bài học kinh
nghiệm quý báu để góp phần xây dựng phương hướng, đường lối trong thời gian
tới; bổ sung và phát triển lý luận theo hướng ngày càng hoàn thiện.
Với bản chất khoa học và cách mạng, chủ nghĩa Mác - Lênin đóng vai
trò không thể thiếu đối với những người Cộng sản trong nhận thức và cải tạo tự
nhiên, cải tạo xã hội. Trên cơ sở lý giải đúng đắn các vấn đề về thế giới và vai
trò của con người trong việc nhận thức và cải tạo thế giới, chủ nghĩa Mác- Lênin
đã trở thành nền tảng lý luận quan trọng, định hướng cho con người trong hoạt
động thực tiễn của mình. Sự định hướng đó giúp cho chủ thể hoạt động thấy
được phương hướng hoạt động của đối tượng, cũng như mục tiêu, phương pháp
và cách thức tối ưu để đạt được mục tiêu. Phương pháp luận khoa học của chủ
nghĩa Mác - Lênin còn chỉ cho đội ngũ cán bộ phải biết xuất phát từ thực tế
khách quan, lấy thực tiễn làm định hướng chỉ đạo cho con người trong hành
động để tránh những sai lầm hay mò mẫm trong hoạt động thực tiễn.
Bốn là, Nâng cao trình độ sẽ giúp người cán bộ cơ sở khắc phục bệnh
chủ quan duy ý chí, kinh nghiệm và giáo điều trong công việc. Trên một ý nghĩa
nào đó, phép biện chứng duy vật không chỉ đối lập với phép biện chứng duy
tâm, mà nó còn là phương tiện chủ yếu để khắc phục, ngăn ngừa các khuynh
đạo nhân dân.
Muốn lãnh đạo cách mạng, hoàn thành sứ mệnh đem lại ấm no hạnh phúc
cho nhân dân, người cán bộ cơ sở phải có tri thức văn hóa, khoa học kỹ thuật,
24
phải nắm vững được yêu cầu, nguyện vọng của nhân dân và dự báo được xu thế
phát triển của lịch sử. Từ đó, tìm ra được các giải pháp hữu hiệu, quy tụ các
nguồn lực để thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội phát triển.
Thời đại ngày nay đang chứng kiến những thành tựu vĩ đại của cuộc cách
mạng khoa học và công nghệ, cốt lõi là công nghệ kỹ thuật số. Cuộc cách mạng
đó đã đưa đến sự ra đời của những người “khổng lồ” - một hệ thống thông tin
bùng nổ rộng khắp, tác động đến mọi mặt của đời sống xã hội. Chính điều đó đặt
ra yêu cầu phải ứng dụng mạnh mẽ khoa học kỹ thuật để nâng cao chất lượng và
hiệu quả quản lý. Do đó, cán bộ cơ sở cần phải nắm vững kiến thức chuyên
môn, kiến thức Tin học, kiến thức quản lý kinh tế - xã hội. Có như vậy mới đáp
ứng được nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân.
Thực tiễn hiện nay, cả nước đang tập trung xây dựng nông thôn mới, tập
trung mọi nguồn lực để thay đổi bộ mặt nông thôn, tạo tiền đề cần thiết để giảm
bớt khoảng cách phát triển giữa thành thị và nông thôn. Trong đó, tập trung ứng
dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, nâng cao giá trị sản phẩm hàng hóa, góp
phần làm chuyển biến đời sống của nông dân. Với yêu cầu mới đó, đòi hỏi đội
ngũ cán bộ cơ sở phải thật sự linh hoạt, suy ngẫm, tìm tòi, khảo nghiệm những
cách làm hay, hiệu quả trên mỗi lĩnh vực công tác nhằm làm sống động chủ
trương, đường lối của Đảng, đem lại lòng tin cho nhân dân.
1.2.3.3. Người cán bộ cơ sở phải có tinh thần yêu nước sâu sắc.
Tinh thần yêu nước trong giai đoạn cách mạnghiện nay thực chất là yêu
CNH, yêu quê hương, trân trọng những thành quả mà người lao động làm ra. Do
vậy, trong thời kỳ CNH, HĐH tinh thần yêu nước phải thay đổi hình thức phù
hợp với thực tiễn cách mạng. Trong giai đoạn hiện nay tinh thần yêu nước chính
là tận tụy phục vụ nhân dân, kiên định mục tiêu, lý tưởng của Đảng, cần kiệm
liêm chính, chí công vô tư, không tham nhũng và kiên quyết đấu tranh chống