Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Lời mở đầu
Trong giai đoạn 1995-2005 (đặc biệt là giai đoạn 2000-2005),quá trònh
công nghiệp hóa, đô thị hóa đã diễn ra mạnh mẽ ở nghiều địa phơng trên
cả nớc ,đặc biệt ở các tỉnh ,thành phố ,xung quanh các trung tâm phát triển
kinh tế lớn của đất nớc ...Với sự hình thành hàng trăm khu công nghiệp ,khu
đô thị tập trung ,có quy mô ngày càng lớn .Trong quá trình này hàng van ha
đất bị thu hồi để sử dụng vào mục đích chuyên dùng nh xây dụng các khu
công nghiệp ,cụm công nghiệp ,dịch vụ và các khu đô thị mới .Bên cạnh
nhiều tác động tích cực của quá trình này nh thúc đẩy tăng trởng kinh tế
nông thôn ,nâng cao đời sống của ngời dân nói chung ...thì cũng có nhiều
tác động bất lợi đến nền kinh tế sản xuất nông nghiệp ở nhiều mức độ khác
nhau .Diện tích đất nông nghiệp bình quân theo đầu ngời ở nớc ta vốn đã
thấp nay còn thấp hơn nhiều ,thêm vào đó nhu cầu về lơng thực, thực phẩm
của xã hội ngày càng đợc nâng cao cả về chất lợng và số lợng .Vì vậy mà
ngành nông nghiệp đã phải tìm mọi biện pháp để đáp ứng đầu đủ nhu cầu
của thị trờng hện nay trong điều kiện đất nông nghiệp ngày càng giảm .Và
biện pháp phù hợp nhất hiện nay mà ngành đang khai thác có hiệu quả là
hiệu quả sử dụng đất . Hiệu quả sử dụng đất phản ánh trình độ và hiệu quả
sản xuất của sản xuất nông nghiệp ở mỗi cở sở sản xuất kinh doanh ,đồng
thời phản ánh một mặt tổ chức sử dụng các nguồn lực trong đơn vị .Phân
tích hiệu quả sử dụng cho phép phát hiện các hoạt động đất đai kinh doanh
không hợp lý ,những khả năng cha đợc khai thác nhằm nâng cao hiệu quả
sử dụng đất .Trong những năm gần đây ,sau khi chuyển đổi cơ cấu cây
trồng vật nuôi ,khai thác và sử dụng đất nông nghiệp của tỉnh Hải Dơng đẫ
đạt đợc những thành tựu đáng kể .Tuy vậy cha xứng với tiềm năng đất đai
của tỉnh .Nhìn chung năng suất cây trồng còn thấp ,cơ cấu cây trồng đơn
điệu ,tỷ lệ giống mới ít ,kết quả và hiệu quả đem lại /đơn vị diện tích gieo
trồng cha cao ,đất cha sử dụng vẫn còn .Do vậy phân tích hiệu quả sử dụng
đất nông nghiệp sau khi chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi nhằm tìm ra
những giải pháp khả thi góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn tài
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
CHƯƠNG I:Một số vấn đề lý luận
về vấn đề sử dụng đất nông nghiệp
I)Vai trò ,vị trí, đặc điểm của đất đai trong sản xuất nông
nghiệp
1)Vai trò của đất đai trong sản xuất nông nghiệp
Các cơ sản xuất kinh doanh có mục đích chủ yếu là sản xuất nông sản
phục vụ nhu cầu ngày càng tăng của xã hội ,vì vậy đối với chúng đất đai có
vai trò hết sức quan trọng :
Thứ nhất ,đất đai hoạt động với t cách là t liệu sản xuất chủ yếu và đặc biệt
tham gia vào việc tạo ra các nông sản ,trớc hết là sản phẩm của ngành
trồng trọt .Các sản phẩm ngành trồng trọt một mặt cung cấp cho nhu cấu
đời sống của con ngời ,mặt khác là nguồn thức ăn quan trọng cho ngành
chăn nuôi .Nh vậy đất đai có ý nghĩa cực kỳ quan trọng đối với các cơ sở
sản xuất kinh doanh nông nghiệp chuyên môn hóa ngành trồng trọt và chăn
nuôi .Nó không chỉ quyết định quy mô sản xuất kinh doanh của cơ sở nh
thế nào ?(quy mô lớn hay nhỏ phụ thuộc rất lớn vào đất đai của cơ sở sản
xuất kinh doanh nhiều hay ít ) mà còn quyết định cơ sở này kinh doanh loại
sản phẩm nào ?năng suất, chất lợng sản phẩm ra sao ?
Trên thực tế ,các cơ sở sản xuất kinh doanh nông nghiệp, trớc hết là các
trang trại chuyên môn hoá sản xuất trồng trọt thờng xuất hiện ở những vùng
có quy mô diện tích bình quân đầu ngời tơng đối lớn ,những vùng đất còn
hoang hóa .Bởi vì ở đó đất đai có điều kiện tập trung quy mô lớn ,vì vậy có
điều kiện để phát triển hàng hóa .Những cở sơ sản xuất kinh doanh chăn
nuôi tuy cần ít ruộng đất ,nhng cần đầu t lớn ,nhất là tiền vốn .Trong điều
kiện nguồn vốn tự có hạn hẹp ,giải quyết nguồn vốn thiếu hụt chủ yếu qua
các kênh tín dụng .Vì vậy trình độ kinh doanh vấn đề công nghệ và thị trờng
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
đai vào sử dụng nhằm phục vụ lợi ích của con ngời ,trong quá trình lịch sử
lâu dài, lao động của nhiều thế hệ đợc kết tinh ở trong đó thì ngày nay, đất
đai vừa là sản phẩm của tự nhiên vừa là sản phẩm của lao động .
Trong nông nghiệp đất đai vừa là đối tợng lao động ,vừa là t liệu lao động
.Đất đai là đối tợng lao động khi con ngời sử dụng công cụ lao động tác
động vào đất làm cho đất thay đổi hình dạng nh :cày ,bừa ,đập đất ...quá
trình đó làm tăng chất lợng của đất đai, tạo điều kiện thuận lợi để tăng năng
suất cây trồng .Đất đai là t liệu lao động khi con ngời sử dụng công cụ lao
động tác động lên đất thông qua các thuộc tính lý học ,hóahọc, sinh học và
các thuộc tính khác của đất để tác đông lên cây trồng .Sự kết hợp của đối t-
ợng lao động và t liệu lao động đã làm cho đất đai trở thành t liệu sản xuất
trong nông nghiệp .Không những thế, đất đai còn là t liệu sản xuất chủ
yếu ,t liệu sản xuất đặc biệt ,t liệu sản xuất không thể thay thế đợc
3)Đặc điểm của đất đai trong sản xuất nông nghiệp
Khác với t liệu sản xuất khác đất đai t liệu sản xuất chủ yếu trong nông
nghiệp có những đặc điểm sau :
Thứ nhất ,đất đai vừa là sản phẩm của tự nhiên, vừa là sản phẩm của lao
động:đất đai vốn là sản phẩm củatự nhiên ,chỉ từ khi con ngời tiến hành
khai phá ,đa đất hoang hóa vào sử dụng để tạo ra sản phẩm cho con ngời
,thì ruộng đất đã kết tinh vào lao động con ngời và đồng thời trở thành sản
phẩm của lao động .Đặc điểm này đặt ra trong quá trình sử dụng ,con ngời
phải không ngừng cải tạo và bồi dỡng ruộng đất làm cho đất ngày càng
màu mỡ hơn .Đồng thời khi xác định các chính sách kinh tế có liên quan
đến đất nông nghiệp cũng cần lu ý đến đặc điểm này
Th hai ,đất đai bi giới hạn về mặt không gian ,nhng sức sản xuất của đất đai
là không co giới hạn .Số lợng diện tích đất đai bị đa vào giới hạn canh tách
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
bởi không gian nhất định ,bao gồm giới hạn tuyệt đối và giới hạn tơng đối
.Diện tích đất đai của toàn bộ hành tinh ,của từng quốc gia ,của từng địa ph-
cao hơn
Thứ t ,đất đai t liệu sản xuất chủ yếu không bị hao mòn và đào thải khỏi quá
trình sản xuất ,nếu sử dụng hợp lý thì đất đai có quá trình sản xuất ngày
càng tốt hơn .Các t liệu sản xuất khác nhau sau một thời gian sử dụng đều
bị hao mòn hữu hình hoặc hao mòn vô hình .Cuối cùng, sẽ bị đào thải khỏi
quá trình sản xuất và thay thế bằng t liệu sản xuất mới ,chất lợng cao hơn
giá rẻ hơn ,còn đất đai, t liệu sản xuất chủ yếu không bị hao mòn ,nếu sử
dụng hợp lý ,chất lợng đất đai ngày càng tốt hơn cho nhiều đơn vị sản phẩm
hơn trên một đơn vị diện tích canh tác .Dĩ nhiên việc sử dụng đất đai có
đúng đắn hay không là tùy thuộc vào chính sách kinh tế vĩ mô khác ,tùy
thuộc vào trình độ phát triển của trình độ sản xuất và tiến bộ khoa học công
nghệ của từng giai đoạn phát triển nhất định
II)Khái niệm,các chỉ tiêu và các nhân tố ảnh hởng đến hiệu
quả sử dụng đất nông nghiệp :
1)khái niệm hiệu quả sử dụng đất :
Hiệu quả sử dụng các yếu tố nguồn lực nói chung là sự biểu hiện của mối
quan hệ giữa kết quả sản xuất thu đợc với mỗi đơn vị yếu tố nguồn lực bỏ
ra.Nâng cao hiệu quả sử dụng các yếu tố nguồn lực đợc biểu hiện ở mỗi
đơn vị yếu tố nguồn lực bỏ ra nhận đợc lợng kết quả lớn hơn hoặc với lợng
kết quả nh thế nhng cần lợng yếu tố nguồn lực ít hơn
Vậy hiệu quả sử dụng đất là sự biểu hiện của mối quan giữa kết quả sản
xuất thu đợc trong quá trình sử dụng đất với các yếu tố nguồn lực khác
Vì vậy hiệu quả sản xuất nông nghiệp găn liền với hiệu quả sử dụng đất
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Để đánh giá hiệu quả sử dụng đất có thể sử dụng một hệ thống các chỉ tiêu
sau đây
2)Hệ thống các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng đất đai:
a)các chỉ tiêu phản ánh kết quả sử dụng đất
Thứ nhất chỉ tiêu hệ số sử dụng ruộng đất là số vụ gieo trồng bình quân
nhất là ở giai đoạn hiện nay.Do giá trị sản xuất chứa đựng đồng thời giá trị
chuyển vào và giá trị mới sáng tạo ra với tỷ lệ khác nhau vì thế khi sử dụng
chỉ tiêu này đòi hỏi phải kết hợp với các chỉ tiêu khác để xác định hiệu quả
sử dụng đất
Thứ sáu ,chỉ tiêu về giá trị tăng thêm trên một đơn vị diện tích một lao
động .Đây là chỉ tiêu đặc biệt quan trọng đặc trng cho phát triển kinh tế nói
chung và cho hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp nói riêng .Chỉ tiêu này biểu
hiện một cách cụ thể những khả năng của thâm canh tái sản xuất mở rộng
về sức lao động cũng nh vốn sản xuất
b)Các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả sử dụng đất
Chỉ tiêu về lợi nhuận, lợi nhuận trên đơn vị diện tích ,một đơn vị sản
phẩm ,một ngời lao động ,một đồng chi phí .... Khi phân tích tình hình lợi
nhuận là đánh giá sự biến động lợi nhuận của toàn ngành nông nghiệp ,của
từng bộ phận lợi nhuận ,của từng đơn vị diện tích ,đơn vị sản phẩm giữa
năm này với năm khác ,giữa vùng này với vùng khác ,nhằm thấy khái quát
tình hình lợi nhuận và những nguyên nhân ảnh hởng .Lợi nhuận tính trên
đơn vị diện tich ,trên vốn cố định ,trên vốn lu động ,trên chi phí , trên lao
động đợc tính bằng % gọi là tỷ suất lợi nhuận .Chỉ tiêu này cho thấy cứ 100
đồng vốn đầu t hay 100 đơn vị diện tích ,......bỏ ra thì thu đợc bao nhiêu
đồng lợi nhuận .Chỉ tiêu tỷ suất lợi nhuận cho phép đánh giá hiệu quả sản
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
xuất kinh doanh của ngành ,đánh giá hiệu quả sử dụng đất của cơ sở kinh
doanh
3)Các nhân tố ảnh hởng đến hiệu qủa sử dụng đất
a)Những nhân tố thuộc về điều kiện tự nhiên
Trong các nhân tố thuộc về điều kiên tự nhiên thông thờng ,nhân tố đầu tiên
mà ngời ta phải kể đến là điều kiện về đất đai .Các tiêu thức về đất đai cần
đợc phân tích đánh giá về mức độ thuận lợi hay khó khăn cho sản xuất
nông nghiệp nói chung, hiệu quả sử dụng đất nói riêng là :tổng diện tích đất
nâng cao hiệu quả sử dụng đất .Trong quá trình công nghiêp hóa hiện đại
hóa ,sự biến đổi của cơ cấu kinh tế theo hớng hiện đại sẽ làm tăng chỉ tiêu
đất đai bình quân cho một nhân khẩu ,hay một lao động
Với tổng quỹ đất có hạn ,dân số ngày càng tăng lên làm cho diện tích đất
đai bình quân đầu ngời giảm sút ,tình trạng đó dẫn dến sự khai hiếm về
ruộng đất ngày càng gay gắt .Đồng thời nhu cầu chuyển một phần đất nông
nghiệp thành đất phi nông nghiệp cũng rất bức xúc trong quá trình công
nghiệp hóa hiện đại hóa .Cùng với sự khan hiếm về quỹ ruộng đất ,độ màu
mỡ tự nhiên của ruộng đất cũng có xu hớng giảm sút do ma ,gió, lụt
,bão,làm xói mòn rủa trôi lớp đất màu làm trơ sỏi đá ,đất bị sụt lở và chính
sự khai thác thiếu ý thức của con ngời cũng làm cho ruộng đất bị kiệt
quệ .Việc ứng dụng tiến bộ khoa học có tác dụng trên hai mặt ,mặt tích cực
là tăng năng suất cây trồng ,xong mặt khác ,chính những tiến bộ khoa học
công nghệ đó ứng dụng vào canh tác lại làm chất đất biến đổi ,làm mất đi
độ màu mỡ tự nhiên ban phú ,công năng của đất mang nặng tính nhân
tạo .Nếu do nguyên nhân nào đó, con ngời không có điều kiện áp dụng tiến
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
bộ khoa học và công nghệ vào sản xuất ,hoặc đa vào với mức độ thấp hơn
thì năng suất cây trồng sẽ giảm sút
Do diện tích bề mặt của ruộng đất có hạn, để tạo ra ngày càng nhiều nông
sản loài ngời phải khai thác chiều sâu của ruộng đất, theo xu hớng đó cơ
cấu diện tích đất nông nghiệp bị thay đổi điều này cũng làm cho hiệu quả
sử dụng đất thay đổi theo .trong quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa
diễn ra nhanh chóng đi đôi với quá trình chuyển đổi đất nông nghiệp sang
đất chuyên dùng ngày càng tăng ,làm cho quỹ đất nông nghiệp giảm đi
đảng kể ,làm cho diện tích đất canh tác ,diện tích đất gieo trồng bị ảnh hởng
và cơ cấu mùa vụ thay đổi cho phù hợp với điều kiện biến đổi của đất đai
Diện tích đất canh tác bị giảm đi làm cho cơ cấu diện tích đất canh tác thay
đổi theo hớng giảm diện tích trồng lúa, nhng vẫn tăng năng suất và sản l-
nghiệp .Thị trờng không chỉ thực hiện chức năng tiêu thụ sản phẩm mà còn
có chức năng thu hút các yêu tố đầu vào của sản xuất nh vốn,lao động,vật
t ,công nghệ để khai thác có hiệu quả các nguồn lực ,đặc biệt là khai thác
hiệu quả của nguồn lực ruộng đất
Trình độ của ngời lao động và ngời quản lý cũng là nhân tố ảnh hởng quan
trọng tới hiệu quả sử dụng đất .Vì nó ảnh hởng trực tiếp tới việc lựa chon
phơng thức sản xuất kinh doanh ,tới quy hoạch và bố trí sử dụng đất ,từ đó
ảnh hởng tới việc lựa chọn bố chí cơ cấu cây trồng cơ ,cấu mùa vụ hợp lý
phù hợp với điều kiện tự nhiên ,kinh tế xã hội của từng vùng .Đồng thời nó
ảnh hởng tới việc ứng dụng các thành tựu tiên tiến của khoa học công nghệ
vào sản xuất .
Hệ thống chính sách quản lý vĩ mô của nhà nớc có vai trò quan trọng trong
phát triển sản xuất nông nghiệp nói chung và nâng cao hiệu quả sử dụng
đất nói riêng .Nói đến tác động chính sách của nhà nớc tới hiệu quả sử
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
dụng đất ta xét chính sách về ruộng đất .chính sách ruộng đất có vai trò
đặc biệt ,vì có nhiều vấn đề kinh tế ,xã hội, chính trị trong nông nghiệp và
nông thôn gắn liền với vấn đề ruộng đất .Mục tiêu trực tiếp của chính sách
ruộng đất là quản lý sử dụng có hiệu quả ,đồng thời bảo vệ độ phì nhiêu
của đất đai .Chính sách ruộng đất hợp lý sẽ tạo động lc để sử dụng đầy đủ ,
hợp lý và có hiệu quả ruộng đất trong điều kiện ruộng đất bình quân đầu
ngời thấp ,chất lợng có xu hứơng giảm sút .đồng thời nâng cao hiệu quả sử
dụng đất thông qua việc tiếp tục khuyến khích chuyển đổi cơ cấu cây trồng
và quá trình tập trung ruộng đất để phát triển nông nghiệp hàng hóa theo h-
ớng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.Chính sách ruộng đất giúp ổn định việc
sử dụng ruộng đất nhằm tạo điều kiện cho nông dân yên tâm đầu t thâm
canh ,phát triển kinh tế theo hớng phát triển kinh tế trang trại ,yên tâm đầu
t xây dựng các cơ sở hạ tầng thực hiện việc chuyển dịch cơ cấu cây trồng
vật nuôi theo hớng nâng cao giá trị sản xuất và hiệu quả sản xuất
.Tăng cờng phân bón không những có tác dụng làm tăng năng suất cây
trồng ,còn ảnh hởng đến khả năng của cây trồng trong việc hạn chế tác hại
của thiên tai , tăng chất lợng và giá trị của sản phẩm .Đồng thời phân bón
làm tăng hiệu quả sản xuất của đất đai nếu đợc sử dụng hợp lý ,kịp thời .Vì
thế để nâng cao hiệu quả sử dụng đất cần bảo đảm đủ số lợng ,chất lợng
cao và cơ cấu phân bón hợp lý bao gồm cả phân hữu cơ và vô cơ.Đồng thời
phải thc hiện chế độ bón phân có căn cứ khao học phù hợp với từng loại đất
và từng giai đoạn phát triển của cây trồng
Nhân tố kỹ thuật về phòng trừ sâu bệnh và dịch bệnh .Điều kiện khí hậu và
thời tiết ở nớc ta thuận lợi cho việc trồng trọt và chăn nuôi nhng đồng thời
sâu bệnh và dịch bệnh sẽ phát sinh ,phát triển và lây lan ,sâu bệnh phá hại
gây tổn thât lớn cho mùa màng ,ảnh hởng tới khả năng sinh trởng và phát
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
triển của cây trồng ,từ đó ảnh hởng tới năng suất và sản lợng của cây.Sâu
bệnh và dịch bệnh phát sinh phát triển sẽ làm giảm giá trị sản xuất nông
nghiêp trên một ha đất nông nghiệp .Đồng thời làm tăng chi phí vật chất
trên một đơn vị diện tích đất canh tác vì vậy công tác bảo vệ giống cây
trồng và gia súc là vấn đề quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng
đất
Nhân tố trình độ trang bị kỹ thuật và hệ thống kết cấu hạ tầng kỹ thuật
.Trong quá trình đổi mới kinh tế theo hớng công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở
nông thôn kết cấu hạ tầng sản xuất và xã hội không ngừng phát triển và
phát huy tác dụng tích cực trong phát triển nông nghiệp nông thôn .Mạng lới
thủy lợi cùng với việc kiên cố hóa kênh mơng giúp cho việc chống úng
chống hạn có hiệu quả .Hệ thống đờng sá giao thông phát triển mạnh trong
nhiều làng xã giúp cho việc đi lại và vận chuyển thuận lợi .Hệ thống điện
đến từng làng xã đã có tác dụng tích cực phục vụ cho đời sống nhân dân và
phục vụ sản xuất .Trong nhiều vùng nông thôn cơ khí hóa đã dần phát
triển .Hệ thống máy móc thiết bị phục vụ các khâu cày bừa trên đồng ruộng
trung bình 85-87 %.khí hậu thời tiết thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp ,bao
gồm cây lơng thực ,thực phẩm và cây ăn quả đặc biệt là sản xuất cây rau
màu vụ đông góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất
Về địa hình Hải Dơng có diện tích tự nhiên 1648 km
2
đợc chia làm hai vùng
vùng: đồi núi và vùng đồng bằng .Vùng đồi núi nằm ở phía Bắc tỉnh chiếm
11% diện tích tự nhiên gồm 3 xã thuộc huyện Chí Linh và 18 xã thuộc
huyện Kinh Môn là vùng đồi núi thấp ,nhóm đất này nhìn chung nghèo dinh
dỡng ,tầng đất mặt mỏng ,nghèo mùn ,độ phì thấp , phù hợp với việc trồng
cây ăn quả ,cây lấy gỗ và cây công nghiệp ngắn ngày .Vùng đồng bằng còn
lại chiếm 89 %diện tích tự nhiên, do phù sa sông Thái Bình bồi đắp ,đất
màu mỡ thích hợp với nhiều loại cây trồng ,sản xuất đợc nhiều vụ trong năm
.Tuy nhiên trong nhóm đất này ,một phần diện tích ở phía đông bị nhiễm
mặn .Ngoài ra còn khoảng 3559 ha đất phù sa gây mạnh ,úng nớc về mùa
ma ,độ chua và yếm khí còn cao .Diện tích đất nông nghệp chiếm 63,1%
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
diện tích đất tự nhiên đất canh tác phần lớn là đất phù sa sông Thái Bình
,tầng canh tác dày ,thành phần cơ giới thịt nhẹ đến thịt trung bình ,độ PH
từ 5 - 6,5,tới tiêu chủ động ,thuận lợi cho thâm canh tăng vụ ,ngoài sản
xuất lúa còn trồng rau màu ,cây công nghiệp ngắn ngày .Một số diện tích
đất canh tác ở phía Bắc tỉnh ,tầng đất mỏng ,chua ,nghèo dinh dỡng ,tới tiêu
tự chảy bằng hồ đập ,thích hợp với cây lạc ,đậu tơng ...Hải Dơng có mạng l-
ới sông ngòi tự nhiên khá dày đặc nh sông Thái Bình ,sông Luộc ,sông Kinh
Thầy ,Cửu An ,sông Kẻ Sặt ...tổng số 14 sông lớn với chiều dài 500km đã
mang lại nguồn lợi cho sản xuất nông nghiệp nói riêng ,cho nền kinh tế nói
chung .Đối với đất đai, đảm bảo đầy đủ nớc tới cho đất ,thoát nớc chống
ngập úng kịp thời, nâng cao hiệu quả sử dụng đất
2)Điều kiện kinh tế - x hộiã
2001-2005 ,mục tiêu lấy nhu cầu thị thờng làm căn cứ ,hiệu quả kinh tế làm
thớc đo .Năm 2004 tổng hợp vốn đầu t của tỉnh cho phát triển nông nghiệp
đã tăng gần 2,6 lần so với năm 2001 .Với những lỗ lực trên đã đa tốc độ
tăng trởng của ngành nông nghiệp Hải Dơng năm 2004 đạt ở mức 5.3%,
cao hơn bình của cả nớc .Thế mạnh nông nghiệp của Hải Dơng ngoài vùng
đặc sản vải thiều .Hải Dơng đã hình thành vùng chuyên canh cây công
nghiệp với diện tích lớn nh vùng trồng cà rốt ,hành tỏi ...Các vùng chuyên
canh đã góp phần tạo ra khối lợng lớn nông sản hàng hóa và dịch vụ cho
thị trờng trong nớc và xuất khẩu .Từ những điều kiện kinh tế xã hội nh
vậy .Ngời nông dân Hải Dơng không ngừng tìm mọi biện pháp để nâng cao
hiệu quả sử dụng đất nhằm tăng năng suất cây trồng vật nuôi ,
Hệ thống hạ tầng kỹ thuật trong nông nghiệp nông thôn Hải Dơng trong
những năm gần đầy đã đợc Đảng và nhà nớc đầu t phát triển khá mạnh,
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
tổng diện tích đợc tới ,tiêu chủ động 170447 ha chiếm 82 %, trong đó lúa là
130185 ha
II)khái quát tình hình phát triển nông nghiệp HảI DƯƠNG
TRONG NHữNG năm qua
Hải Dơng là một tỉnh đồng bằng có tổng diện tích tự nhiên là 164837 ha
trong đó diện tích đất nông nghiệp là 155046 ha chiếm khoảng
63,7%.Trong đất nông nghiệp thì diện tích canh tác có 787845 ha ,bình
quân diện tích canh tác khoảng 500 m2/ngời .Sản xuất nông nghiệp của
tỉnh từ năm 1995 đến nay sơ bộ đánh giá là vẫn giữ đợc nhịp độ tăng trởng
liên tục và vững chắc cụ thể là :Gía trị sản xuất nông nghiệp tăng bình
quân 5,85 %một năm ,trong đó trồng trọt tăng 5,4% một năm ,chăn nuôi
thủy sản tăng 6,1 % một năm .Sản lợng lơng thực quy thóc tăng bình quân
4,37% một năm .Năm 1995 từ 781378 tấn đến năm 2000là 894000 tấn
,năm 2005 lên tới 850400 tấn .Bình quân lơng thc một đầu ngời năm 1995
là 451 kg /ngời đến năm 2000 là 506 kg /ngời,năm 2005 giảm xuống còn
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
sản lợng vải
diện tích trồng vải
tấn
ha
8910
6100
19660
8142
50000
14018
sản lợng nhãn
diên tích trồng nhãn
tấn
ha
1610
1070
4187
1296
4143
1790
sản lợng chuối
diên tích trồng chuối
tấn
ha
26335
1180
25567
1043
32676
1900
sản lợng hành tỏi
diện tích trồng
tấn
ha 1803
57770
6484
58273
6500
sản lợng lạc
diện tích trồng
tấn
ha
1379
1194
2201
1584
2200
1400
2)sản phẩm chăn nuôi tấn
sản lợng trâu
số con
tấn
con
721
46728
586
38000
511
21603
sản lợng thủy sản tấn
nguồn :tổng hợp số liệu điều tra của Sở NN&PTNT tỉnh Hải Dơng
theo bảng số liệu ta thấy năm 1995 sản lợng lúa cả năm là 701300 tấn đến
năm 2000 đạt 823450 tấn và đến năm 2005 đạt 805000tấn .Sản lợng lúa
năm 2005 đã tăng 103700 tấn, tơng ứng với tốc độ tăng 14,78 so với năm
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
1995 , so với năm 2000 thì sản lợng lúa giảm đi 18450 tấn, tơng ứng với tốc
độ giảm 2,24 % .Do diện tích đất trồng lúa năm 2005 bị thu hồi và chuyển
đổi một phần sang trồng màu,cây ăn quả có giá trị kinh tế cao và nuôi trồng
thủy sản
Riêng về cây màu lơng thực nh ngô ,khoai lang đều tăng cả về diện tích,
năng suất ,lẫn sản lợng .Sản lợng ngô năm 1995 là 25140 tấn, năm 2005
là 26400 tấn .,sản lợng khoai năm 1995 là 37791 tấn ,đến năm 2005 là
46047 tấn ,tăng lên nhiều so với năm 1995 .Diện tích rau các loại tăng bình
quân 5%/năm ,năm 1995 có 1063 ha cho sản lợng là 213643 tấn ,năm
2000 lên tới 21292 ha cho sản lợng rau các loại là 310607 tấn đến năm
2005 sản diện tích trồng rau các loại đã tăng mạnh lên đến 30900ha cho
sản lợng là 53500 tấn .Về cơ cấu diện tích cây thực phẩm đã biến đổi qua
các năm do phụ thuộc vào thị trờng tiêu thụ .Diện tích hành tỏi năm 1995 là
1803 ha năm 2000 đã lên đến 6484 ha cho sản lợng là 5770 tấn ,năm
2005 diện tích trồng hành tỏi tăng lên không đáng kể so với năm 2000 đạt
6500ha .Diện tích cây ăn quả tăng bình quân là 5,6%/năm ,cụ thể năm
1995 có 9860 ha đến năm 2000 đã có 12563 ha, cho sản lựơng quả là
71718 tấn ,năm 2005 diện tích trồng cây ăn quả đã tăng vọt lên đến 20500
ha ,cho sản lợng quả các loại là 145000 tấn, nổi bật nhất là việc tăng diện
tích vải thiều ,nhãn ,đã tăng tới 21%/năm (do cải tạo vờn tạp để trồng
mới ,mở rộng vờn vải ở huyện Chí Linh ,Kinh Môn ,chuyển đổi diện tích đất
trũng có thu nhập thấp bếp bênh sang làm vời VAC .Năm 2000 Hải Dơng
đã có sản lợng vải là 19660 tấn ,đến năm 2005 sản lợng vải đạt 36340 tấn
1) Cơ cấu sản xuất nông nghiệp và hiệu quả sử dụng đất
Biểu 2 Cơ cấu sản xuất nông nghiệp và hiệu
quả sử dụng đất tỉnh Hải Dơng
chỉ tiêu đơn vị 1995 2000 2005
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
tính
1.cơ cấu sx nn
-GTSX trồng trọt tỷ đồng 2184,8 2501,8 2518
tỷ trọng % 75,7 75,8 64,3
-GTSX chăn nuôi tỷ đồng 665,74 739,6 1193
tỷ trọng % 23,1 25,1 31,24
-GTSX dịch vụ tỷ đồng 34,2 67,9 108
tỷ trọng % 1,2 2,1 2,83
2 .giá trị sản xuất nn
/1ha đấtnông nghiệp
triệu
đồng/ha 29,7 31,3 36,2
GTSX trồng trọt/ha
đất nông nghiệp
triệu
đồng/ ha 22,5 23,66 27
GTSX chăn nuôi /ha
đất nông nghiệp
triệu
đồng/ ha 6,87 6,99 11,69
GTSX dịch vụ / ha
đất nông nghiệp
triệu
đồng/ ha 0,35 0,64 1,06