ng
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

NGUYỄN THỊ HUỆ Tên đề tài:
“ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG GIẢI PHÓNG
MẶT BẰNG DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG NHÀ MÁY SẢN XUẤT
VẬT LIỆU KHÔNG NUNG VÀ BÃI TẬP KẾT NGUYÊN LIỆU
TẠI XỨ ĐỒNG GIẾNG TO, XÃ CAO NGẠN,
TP.THÁI NGUYÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN"

KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Hệ đào tạo : Chính quy
Chuyên ngành : Quản lý đất đai
Khoa : Quản Lý Tài Nguyên
Lớp : 42 – QLĐĐ – N01
Khóa học : 2010 – 2014
Giảng viên hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Lợi


sâu sắc và chân thành tới các thầy giáo, cô giáo trong khoa Quản lý Tài
Nguyên, các thầy cô giáo của trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, cùng
các bác, các chú, các cô, các anh, các chị trong Trung tâm PT.QĐ TP.Thái
Nguyên đã giúp đỡ em hoàn thành tốt nhiệm vụ thực tập được giao và có
được kết quả thực tế rất tốt đó là bản khóa luận tốt nghiệp này.
Em xin chân thành cảm ơn !
Thái Nguyên, ngày tháng năm 2014
Sinh viên Nguyễn Thị Huệ DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
Ký hiệu Nguyên nghĩa
TS Tiến sĩ
TT Trung tâm
TP Thành phố
CP Chính phủ
PT.QĐ Phát triển quỹ đất
NĐ-CP Nghị định - Chính phủ
BT Bồi thường
GPMB Giải phóng mặt bằng
GCNQSDĐ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
QĐ-UBND Quyết định - Ủy ban nhân dân
TNMT Tài nguyên Môi trường
TT-BTC Thông tư - Bộ tài chính


Bảng 4.8: Tổng hợp ý kiến của người dân về đơn giá bồi thường, hỗ trợ 47

Bảng 4.9: Kết quả điều tra về việc sử dụng tiền bồi thường, hỗ trợ đối với các
hộ bị thu hồi đât. 48

Bảng 4.10: Tình hình thu nhập của các hộ sau khi bị thu hồi đất 50

Bảng 4.11: Tình hình an ninh trật tự xã hội của người dân sau khi thu hồi đất 51 DANH MỤC HÌNH

Hình 4.1: Biểu đồ thể hiện cơ cấu diện tích đất bị thu hồi tại dự án 38
Hình 4.2: Biểu đồ thể hiện cơ cấu bồi thường đất nông nghiệp của dự án 40
Hình 4.3: Kết quả thu được về các chính sách hỗ trợ của dự án 44
Hình 4.4: Biểu đồ thể hiện cơ cấu về việc sử dụng tiền bồi thường hỗ trợ của
người dân tại dự án. 49
Hình 4.5: Biểu đồ cơ cấu về thu nhập của các hộ sau khi bị thu hồi đất tại dự án 50

MỤC LỤC

Phần I : MỞ ĐẦU 1
1.1. Đặt vấn đề 1

dựng Nhà máy sản xuất vật liệu không nung và bãi tập kết nguyên vật liệu tại
xứ đồng Giếng To – xã Cao Ngạn – TP.Thái Nguyên 23
3.3.3. Đánh giá sự ảnh hưởng đến đời sống của người dân chịu sự tác động
của dự án 23
3.3.4. Đánh giá những thuận lợi, khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng
cuả dự án và đề xuất phương án giải quyết………………………………….24
3.4. Phương pháp nghiên cứu 24
3.4.1. Phương pháp điều tra thu thập tài liệu, số liệu 24
3.4.2. Phương pháp thống kê 24
3.4.3 Phương pháp so sánh 24
3.4.4. Phương pháp xử lý thông tin, số liệu 24
3.4.5. Phương pháp chuyên gia 24
Phần IV: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 25
4.1. Đặc điểm tự nhiên - kinh tế xã hội của khu vực giải phóng mặt bằng. 25
4.1.1. Đặc điểm điều kiện tự nhiên. 25
4.1.2. Đặc điểm điều kiện kinh tế - xã hội. 28
4.1.3. Đánh giá ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên- kinh tế xã hội đến công tác
bồi thường giải phóng mặt bằng. 34
4.2. Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ dự án đầu tư xây dựng Nhà máy sản
xuất vật liệu không nung và bãi tập kết nguyên vật liệu tại xứ đồng Giếng To
– xã Cao Ngạn – TP.Thái Nguyên. 35
4.2.1. Khái quát về dự án nghiên cứu 35
4.2.2. Kết quả xác định đối tượng được bồi thường về đất trong dự án. 37
4.2.3. Kết quả thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ của dự án. 37
4.3. Đánh giá công tác bồi thường của dự án ảnh hưởng tới đời sống người dân. 46
4.4. Đánh giá những thuận lợi khó khăn trong công tác GPMB của dự án đầu
tư xấy dựng Nhà máy sản xuất vật liệu không nung và bãi tập kết nguyên vật

án phát triển kinh tế - xã hội Nhà nước phải thu hồi một phần đất của người
dân đang sử dụng. Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng là một việc hết
sức khó khăn, phức tạp và được xã hội đặc biệt quan tâm. Bởi công tác bồi
thường giải phóng mặt bằng liên quan đến một loại tài sản có giá trị rất lớn,
ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân.
Thực tế, qua nhiều dự án đã cho thấy công tác giải phóng mặt bằng vẫn tồn tại
nhiều bất cập.
Cùng với sự phát triển của cả nước nói chung và Thành phố Thái
Nguyên nói riêng trong những năm gần đây đã có nhiều công trình, dự án
được triển khai nhằm mục đích đẩy mạnh nền kinh tế của tỉnh, nâng cao chất
lượng cuộc sống của người dân và góp phần không nhỏ vào sự nghiệp phát
triển chung của cả nước. Để đảm bảo tiến độ thực hiện các dự án trên địa bàn
Thành phố thì công tác thu hồi, bồi thường và giải phóng mặt bằng phải được
thực hiện một cách nhanh chóng, hiệu quả. Tuy nhiên, trên thực tế thì công
tác bồi thường và giải phóng mặt bằng còn gặp những trở ngại, khó khăn dẫn
đến việc bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công còn chưa kịp thời, làm ảnh
hưởng đến tiến độ thi công của các dự án trên địa bàn Thành phố. DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
Ký hiệu Nguyên nghĩa
TS Tiến sĩ
TT Trung tâm
TP Thành phố
CP Chính phủ
PT.QĐ Phát triển quỹ đất
NĐ-CP Nghị định - Chính phủ

4
Phần II
TỔNG QUAN TÀI LIỆU

2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
2.1.1. Cơ sở lý luận

tầng kinh tế - xã hội lại trở thành lực lượng sản xuất quyết định đến sự phát
triển của nền kinh tế - xã hội mà trong đó giải phóng mặt bằng là điều kiện
đầu tiên quyết định để dự án có được triển khai hay không.
- Về mặt tiến độ hoàn thành của dự án:
+ Tiến độ thực hiện của dự án phụ thuộc vào nhiều điều kiện khác nhau
như: Tài chính, lao động, công nghệ, điều kiện tự nhiên, tập quán của người
dân trong diện bị giải tỏa… Nhưng nhìn chung, nó phụ thuộc nhiều vào thời
gian tiến hành giải phóng mặt bằng.
+ Giải phóng mặt bằng thực hiện đúng tiến độ đề ra sẽ tiết kiệm được
thời gian và việc thực hiện dự án có hiệu quả. Ngược lại, giải phóng mặt bằng
kéo dài gây ảnh hưởng tới tiến độ thi công các công trình cũng như chi phí
cho dự án, có khi gây ra thiệt hại không nhỏ trong đầu tư xây dựng. Chẳng
hạn một dự án dự kiến hoàn thành đến hết mùa khô nhưng do giải phóng mặt
bằng chậm, kéo dài nên việc xây dựng phải tiến hành vào mùa mưa gây khó
khăn cho việc thi công cũng như tập trung vốn, lao động, công nghệ cho dự
án này và ảnh hưởng đến việc thực hiện dự án khác.
- Về mặt kinh tế của dự án: Giải phóng mặt bằng thực hiện tốt giảm tối
đa các chi phí cho việc giải tỏa đền bù, có điều kiện tập trung vốn đầu tư cho
các công trình khác. Giải phóng mặt bằng kéo dài dẫn đến chi phí bồi thường
lớn, không kịp hoàn thành tiến độ dự án dẫn đến sự quay vòng vốn chậm gây
khó khăn cho các nhà đầu tư. Đặc biệt các nhà đầu tư trong nước có nguồn
vốn hạn hẹp thì việc quay vòng vốn là rất cần thiết để đảm bảo tận dụng cơ
hội đấu thầu của các công trình khác.
 Đối với sự phát triển kinh tế - xã hội
Nếu công tác giải phóng mặt bằng không được thực hiện tốt sẽ xảy ra
hiện tượng “ treo’’ công trình làm cho chất lượng công trình bị giảm, các mục
tiêu ban đầu không thực hiện được, từ đó gây ra lãng phí rất lớn cho ngân sách
DANH MỤC BẢNG

Bảng 4.1: Kết quả xác định đối tượng được bồi thường về đất trong dự án 37

Bảng 4.2: Tổng hợp diện tích đất bị thu hồi tại dự án 38

Bảng 4.3: Kết quả bồi thường đất nông nghiệp tại dự án nghiên cứu 39

Bảng 4.4: Kết quả thực hiện hỗ trợ về đất của dự án 41

Bảng 4.5: Kết quả bồi thường, hỗ trợ về hoa màu, tài sản trên đất của dự án 42

Bảng 4.6: Kết quả thực hiện các chính sách hỗ trợ, thưởng của dự án 43

Bảng 4.7: Tổng hợp kinh phí bồi thường tại dự án nghiên cứu 45

Bảng 4.8: Tổng hợp ý kiến của người dân về đơn giá bồi thường, hỗ trợ 47

Bảng 4.9: Kết quả điều tra về việc sử dụng tiền bồi thường, hỗ trợ đối với các
hộ bị thu hồi đât. 48

Bảng 4.10: Tình hình thu nhập của các hộ sau khi bị thu hồi đất 50

Bảng 4.11: Tình hình an ninh trật tự xã hội của người dân sau khi thu hồi đất 51 9
2.1.3. Cơ sở pháp lý của đề tài
2.1.3.1. Các văn bản của Nhà nước
* Luật Đất đai 2003 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
Việt Nam khóa XI, kỳ họp thứ 4 thông qua ngày 26/11/2003;
* Nghị định 181/2004/NĐ - CP ngày 29/10/2004 của Chính Phủ về thi
hành Luật Đất đai;
* Nghị định 188/2004/NĐ - CP ngày 16/11/2004 của Chính Phủ về
phương pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất;
* Nghị định 197/2004/NĐ - CP của Chính Phủ ngày 03/12/2004 về bồi
thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất;
* Thông tư 116/2004/TT - BTC của Bộ Tài Chính ngày 07/12/2004
hướng dẫn thực hiện nghị định 197/2004/NĐ - CP ngày 03/12/2004 của
Chính Phủ về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất;
* Nghị định 17/2006/NĐ - CP của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số
điều của các nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đất đai trong đó có Nghị định
197/2004/NĐ - CP cụ thể như sau: Sửa đổi, bổ sung Điểm b Khoản 1 Điều 3,
sửa đổi Điều 29, bổ sung Khoản 3 vào Điều 36, sửa đổi Khoản 2 Điều 48.
* Nghị định 84/2007/NĐ - CP ngày 25/05/2007 của Chính Phủ quy định
bổ sung về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi
thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về
đất đai;
* Thông tư 06/2007/TT - BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường về
việc hướng dẫn thực hiện một số điều của nghị định số 84/2007/NĐ - CP;
* Nghị định 123/2007/NĐ - CP của Chính Phủ ngày 27/7/2007 sửa đổi,
bổ sung một số điều của Nghị định số 181/2004/NĐ - CP ngày 16/11/2004 về
phương pháp xác định giá và khung giá các loại đất;

nông nghiệp trong khu dân cư trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.
2.2. Khái quát về bồi thường giải phóng mặt bằng
2.2.1. Khái niệm
Từ thực tiễn công tác GPMB ở Việt Nam ta có thể nêu ra một khái niệm
như sau:
11
GPMB là quá trình nhà nước thu hồi đất của các đối tượng sử dụng đất
(tổ chức, cá nhân, hộ gia đình) chuyển giao cho chủ dự án tổ chức di dời các
đối tượng như nhà ở, cây cối hoa màu, công trình xây dựng và một bộ phận
dân cư trả lại mặt bằng để thi công công trình trên cơ sở bồi thường thiệt hại,
ổn định cuộc sống cho các đối tượng phải di dời.
Công tác GPMB là việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước
thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi
ích công cộng và mục đích phát triển kinh tế.
- Thu hồi đất là việc Nhà nước ra quyết định hành chính để thu lại
quyền sử dụng đất đã được giao cho tổ chức, UBND xã, phường, thị trấn
quản lý theo quy định của Luật Đất đai năm 2003 (theo khoản 5, Điều 4,
Luật Đất đai năm 2003)[7].
- Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trả lại giá trị
quyền sử dụng đất đối với diện tích đất bị thu hồi cho người bị thu hồi đất
(theo khoản 6, Điều 4, Luật Đất đai năm 2003)[7].
- Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước giúp đỡ người bị thu
hồi đất thông qua đào tạo nghề mới, bố trí việc làm mới, cấp kinh phí di dời
đến địa điểm mới (theo khoản 7, Điều 4, Luật Đất đai năm 2003)[7].
- Tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước bố trí chỗ ở mới
cho các hộ gia đình, cá nhân bị Nhà nước thu hồi đất đang ở để giao cho
người khác sử dụng.

dạng. Chính vì vậy khi thực hiện công tác bồi thường GPMB cần có sự phối
hợp hài hòa giữa các cấp chính quyền, các ban ngành đoàn thể có liên quan và
người dân. Cần áp dụng kịp thời những chính sách của Nhà nước để đảm bảo
quyền và lợi ích của các bên tham gia theo đúng quy định của pháp luật” (Đỗ
Thị Lan và cs, 2007) [8].
2.2.3. Một số quy định chung về công tác giải phóng mặt bằng
Thực chất của việc GPMB là việc chuyển quyền sử dụng đất, chuyển mục
đích sử dụng đất dưới sự điều tiết của Nhà nước.
Theo điều 42 Luật Đất đai 2003 của nước ta thì:
1. Nhà nước thu hồi đất của người sử dụng đất mà người sử dụng đất có
giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) hoặc đủ điền kiện để được
13
cấp GCNQSDĐ theo quy định 50 của luật này thì được bồi thường, trừ các
trường hợp quy định tại khoản 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 và 12 điều 38 và
các điểm b, c, d, đ và g khoản 1 điều 43 của Luật này.
2. Người bị thu hồi loại đất nào thì được bồi thường bằng việc giao đất
mới có cùng mục đích sử dụng, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi
thường bằng giá trị quyền sử dụng đất tại thời điểm có quyết định thu hồi.
3. Uỷ ban nhân dân (UBND) tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương lập
và thực hiện các dự án tái định cư trước khi thu hồi đất để bồi thường bằng
nhà ở, đất ở cho người bị thu hồi đất ở mà phải di chuyển chỗ ở. Khu tái định
cư được quy hoạch chung cho nhiều dự án trên cùng một địa bàn và phải có
điều kiện phát triển bằng hoặc hơn nơi ở cũ.
4. Trường hợp không có khu tái định cư thì người bị thu hồi đất được bồi
thường bằng tiền và được ưu tiên mua hoặc thuê nhà ở thuộc sở hữu của Nhà
nước đối với khu vực đô thị, bồi thường bằng đất ở đối với khu vực nông
thôn, trường hợp giá trị quyền sử dụng đất bị thu hồi lớn hơn đất ở được bồi
15
- Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất theo bản án hoặc quyết định thi hành
án của tòa án nhân dân, quyết định thi hành án của cơ quan Nhà nước có thẩm
quyền đã được thi hành.
- Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất mà trước đây cơ quan Nhà nước đã có
quyết định quản lý trong quá trình thực hiện chính sách đất đai của Nhà nước,
nhưng trong thực tế Nhà nước chưa quản lý mà hộ gia đình, cá nhân vẫn chưa
sử dụng.
* Điều kiện được đền bù tài sản trên đất.
Khi thu hồi đất, ngoài việc được đền bù trên đất thì người bị thu hồi sẽ
được đền bù về đất, đền bù về tài sản trên đất theo những nguyên tắc và điều
kiện sau:
- Chủ sử hữu tài sản gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất mà bị thiệt
hại thì được bồi thường.
- Chủ sử hữu tài sản gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất mà đất đó
thuộc đối tượng không được bồi thường thì tùy từng trường hợp cụ thể được
bồi thường hoặc hỗ trợ về tài sản.
- Nhà, công trình gắn liền với đất được xây dựng sau khi quy hoạch, kế
hoạch sử dụng đất công bố mà không được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền
cho phép xây dựng thì không được bồi thường.
- Tài sản gắn liền với đất được tạo lập sau khi có quyết định thu hồi đất
được công bố thì không được bồi thường.
- Chủ sử dụng tài sản là người có tài sản trên đất hợp pháp khi Nhà nước thu
hồi đất mà bị thiệt hại thì được đền bù thiệt hại theo giá hiện có của tài sản [7].
2.3.Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng trên thế giới
2.3.1. Tình hình thực hiện cơ chế giải phóng mặt bằng ở Trung Quốc
Trung Quốc là một đất nước nông nghiệp. Sau cách mạng giải phóng dân
tộc (năm 1949), Trung Quốc tiến hành cải cách ruộng đất, đưa ruộng đất cho

với các dự án phải bồi thường để GPMB, kế hoạch tái định cư chi tiết
được chuẩn bị khi thông qua dự án, cùng với việc dàn xếp kinh tế khôi
phục cho từng địa phương, từng gia đình và người bị ảnh hưởng.
Thành công của Chính phủ Trung quốc trong việc thực hiện bồi thường
và tái định cư là do hệ thống pháp luật đồng bộ, Luật Đất đai và chính sách
17
đất đai đầy đủ, phù hợp, công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai rất
năng động, khoa học cùng với một Nhà nước pháp quyền vững chắc, năng lực
thể chế của chính quyền địa phương theo thẩm quyền có hiệu lực cao, người
dân có ý thức pháp luật nghiêm minh, nhân dân tin tưởng vào chế độ tốt đẹp
của Nhà nước xã hội chủ nghĩa.
Với hình thức sở hữu Nhà nước, sở hữu tập thể về đất đai, mục tiêu bao
trùm tái định cư ở Trung Quốc là hạn chế tối đa việc thu hồi đất cũng như số
người chịu ảnh hưởng bởi dự án. (Viện nghiên cứu địa chính, 2002) [1].
2.3.2. Tình hình thực hiện cơ chế giải phóng mặt bằng ở Úc
Từ khi người dân Châu Âu đến định cư tại Úc, Nữ Hoàng nắm giữ toàn
bộ đất đai. Quyền sở hữu đất phụ thuộc vào sự ban phát của Nữ Hoàng cho
người nắm giữ và người sử dụng. Trong khi ban phát Nữ Hoàng thường có
những điều khoản riêng, có quyền lấy lại một phần đất cho các mục đích công
cộng. Mọi sự thu hồi đất của tư nhân cho Nữ Hoàng và cơ quan chức trách
tiến hành đều phải căn cứ theo luật định.
Quốc hội của bang và vùng lãnh thổ có quyền ban hành luật nhằm sung
công bất động sản.
Theo hiến pháp Úc chính quyền liên bang (Chính Phủ) có quyền ban
hành các luật từ việc thu hồi bất động sản theo những điều khoản chính đáng
từ bất kỳ bang hoặc cá nhân nào mà Quốc hội có quyền ban hành luật.
Cơ quan chức trách có thể thu hồi lại đất đai bằng hai cách: thỏa thuận tự