ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
BÙI THỊ LOAN Tên Đề Tài:
ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ KINH TẾ CỦA CÂY BƯỞI DA XANH
TẠI XÃ THANH HỐI - HUYỆN TÂN LẠC – TỈNH HÒA BÌNH
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Hệ đào tạo : Chính quy
Chuyên ngành : Kinh Tế Nông Nghiệp
Khoa : Kinh tế và phát triển nông thôn
Khóa : 2010 – 2014
Giảng viên hướng dẫn : ThS. Hà Văn Chiến
LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên tôi xin được gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban lãnh đạo
trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, Ban chủ nhiệm khoa Kinh tế và Phát
triển Nông thôn, các thầy giáo, cô giáo trong khoa. Đặc biệt, tôi xin được gửi
lời cảm ơn sâu sắc nhất đến thầy giáo Ths. Hà Văn Chiến người đã tận tình
chỉ bảo và hướng dẫn tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện khóa
luận này.
Để hoàn thành được khóa luận này, tôi cũng xin được gửi lời cảm ơn chân
thành đến Uỷ ban nhân dân xã Thanh Hối – huyện Tân Lạc – tỉnh Hòa Bình, các
hộ trồng bưởi trong xã đã cung cấp cho tôi những nguồn tư liệu hết sức quý báu.
Trong suốt quá trình nghiên cứu, tôi nhận được sự quan tâm, sự động viên, tạo
mọi điều kiện thuận lợi về cả vật chất và tinh thần của gia đình và bạn bè. Thông
qua đây, tôi cũng xin được gửi lời cảm ơn đến những tấm lòng và sự giúp đỡ quý
báu đó.
Trong quá trình hoàn thành khóa luận, tôi đã có nhiều cố gắng. Tuy
nhiên, khóa luận này không thể tránh khỏi những thiếu sót vì vậy, tôi kính
mong nhận được sự chỉ bảo, góp ý của các quý thầy cô giáo và các bạn sinh
viên để khóa luận được hoàn thiện hơn.
IC Chi phí trung gian
MI Thu nhập hỗn hợp
GO/IC Giá trị sản xuất trên 1 đồng chi phí trung gian
KTCB Kiến thiết cơ bản
VA Giá trị gia tăng
Pr Lợi nhuận
VA/IC Giá trị gia tăng trên 1 đồng chi phí trung gian
VA/1đ chi phí Giá trị gia tăng trên 1 đồng chi phí
MI/IC Thu nhập hỗn hợp trên 1 đồng chi phí trung gian
MI/ 1đ chi phí Thu nhập hỗn hợp trên 1 đồng chi phí
GO/1đ chi phí Giá trị sản xuất trên 1 đồng chi phí
GO/ha Giá trị sản xuất trên 1 hecta
KD Kinh doanh
KHKT Khoa học kỹ thuật
WTO (World Trade Organization):
FAO (Food and Agriculture Organization of the United Nations)
UBND Uỷ ban nhân dân DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Bảng 1.1: Tình hình sản xuất bưởi trên thế giới từ năm 2008-2012 11
Bảng 3.8: Tình hình sâu bệnh hại cây bưởi trên địa bàn xã 50
Bảng 3.9: Trình độ học vấn của chủ hộ 51
Bảng 3.10: Số hộ tham gia tập huấn kỹ thuật 51
Bảng 3.11: Chi phí đầu tư cho 1ha bưởi Da Xanh thời kỳ kiến thiết cơ bản 53
Bảng 3.12: Chi phí đầu tư cho 1ha bưởi Da Xanh trong 1 năm 55
thời kỳ kinh doanh 55
Bảng 3.13: Tình hình đầu tư giữa các nhóm hộ tại xã Thanh Hối 56
Bảng 3.14: Kết quả thu được của BDX từ năm bắt đầu thu hoạch 57
cho thu hoạch trên 1ha 57
Bảng 3.15: HQKT của bưởi Da Xanh các nhóm hộ trong 1 năm thu hoạch 59
đại trà trong xã Thanh Hối năm 2013 59
Bảng 3.16: So sánh kết quả, HQKT của sản xuất bưởi Da Xanh và bưởi Đào trên
1ha đất trồng trọt tại Xã Thanh Hối năm 2013 61
Bảng 3.17: Kết quả việc sản xuất cây BDX với cây trồng khác trên 1ha 63
1.2. Giới thiệu và một số mô hình sản xuất bưởi Da Xanh tiêu biểu 7
1.2.1. Nguồn gốc 7
1.2.2. Đặc điểm sinh học 8
1.2.3. Tình hình nghiên cứu trên thế giới 10
1.2.3.1. Tình hình sản xuất cây bưởi trên thế giới 10
1.2.3.2. Tình hình tiêu thụ sản phẩm bưởi trên thế giới 12
1.2.4. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam 13
1.2.4.1. Tình hình sản xuất cây bưởi Da Xanh ở Việt Nam 13
1.2.4.2. Một số mô hình trồng bưởi ở Việt Nam 15
1.2.5. Kinh nghiệm nâng cao HQKT trong sản xuất nông lâm nghiệp nói chung và
cây bưởi nói riêng 18
1.3.1. Các yếu tố tự nhiên thuộc hệ sinh thái và môi trường 20
1.3.3. Nhóm nhân tố kỹ thuật 22
Chương 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 24
2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 24
2.1.1. Đối tượng nghiên cứu 24
3.2. Điều kiện kinh tế - xã hội của xã 35
3.2.1. Điều kiện kinh tế 35
3.2.2. Điều kiện xã hội 37
3.3.Thực trạng sản xuất bưởi Da Xanh tại xã Thanh Hối – Tân Lạc – Hòa Bình. 40
3.3.1. Diện tích trồng bưởi tại xã 41
3.3.2. Tình hình sử dụng giống bưởi Da Xanh 43
3.3.3. Tình hình tiêu thụ sản phẩm 44
3.4. Tình hình đầu tư trong sản xuất bưởi Da Xanh 46
3.4.1. Giống 47
3.4.2. Phân bón 47
3.4.3. Thuốc BVTV 49
3.4.4. Trình độ văn hóa của chủ hộ 50
3.5. Đánh giá hiệu quả kinh tế của cây bưởi Da Xanh theo kết quả điều tra 52
3.5.1. Đánh giá hiệu quả của bưởi Da Xanh 52
3.5.2. Kết quả của 1ha bưởi Da Xanh 57
4.2.2. Giải pháp mở rộng diện tích và tăng năng suất 70
4.2.3. Tăng cường công tác khuyến nông, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật cho nông
dân 70
4.2.4. Tăng cường vốn đầu tư cho sản xuất cây bưởi Da Xanh 70
4.2.6. Đẩy mạnh khâu bảo quản, chế biến và tiêu thụ 71
4.2.7. Khuyến khích và hoàn thiện kinh tế hợp tác 71
4.3. Kiến nghị 72
4.3.1. Đối với các cơ quan có thẩm quyền 72
4.3.2. Đối với người trồng 73
4.3.3. Đối với thương lái, công ty thu mua và tiêu thụ bưởi Da Xanh 73
KẾT LUẬN 74
TÀI LIỆU THAM KHẢO 82
1
nhiều người tiêu dùng ưa chuộng. Những năm gần đây, trên địa bàn huyện
Tân Lạc xuất hiện cây bưởi Da Xanh đã góp phần đem lại hiệu quả kinh tế
cao, đồng thời mở ra một tiềm năng mới, một hướng đi mới cho người dân 2 nơi đây. Cây bưởi Da Xanh được đưa vào cây ăn quả phổ biến trong vùng, tận
dụng ưu thế về đất đai, khí hậu, tạo được công ăn việc làm và tăng thu nhập
cho người dân. Được sự quan tâm chỉ đạo của các cấp, các ngành, cùng với
các chính sách hỗ trợ cho hệ thống các công trình thủy lợi phục vụ công tác
tưới tiêu được đầu tư đã tạo điều kiện cho việc sản xuất nông nghiệp được
thuận lợi. Từ đó, người dân có thể yên tâm sản xuất với nhiều loại cây trồng
phù hợp mang lại HQKT, nâng cao tổng sản phẩm trong sản xuất.
Tuy nhiên, so với tiềm năng của địa phương, thì việc sản xuất, kinh doanh
cây bưởi Da Xanh còn bộc lộ nhiều tồn tại, yếu kém. Diện tích trồng bưởi
chưa được mở rộng nhiều tiềm năng đất đai vốn có, năng suất chưa đạt hiệu
quả cao. Mặt khác phương thức sản xuất của người dân còn mang tính nhỏ lẻ
thủ công, dựa vào kinh nghiệm và học hỏi nhau là chính. Hợp tác trong khâu
tiêu thụ còn lỏng lẻo, thiếu sự liên kết. Người dân đầu tư dàn trải thiếu định
hướng nên chi phí đầu tư cao. Việc sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực
vật (BVTV) chưa hiệu quả, dẫn đến hiệu quả kinh tế (HQKT) chưa cao.
Xuất phát từ thực tế trên, tôi tiến hành thực hiện đề tài: “Đánh giá hiệu
quả kinh tế của cây bưởi Da Xanh tại xã Thanh Hối – huyện Tân Lạc – Tỉnh
Hòa Bình”.
2. Mục tiêu nghiên cứu
2.1. Mục tiêu chung
Nghiên cứu và đánh giá hiệu quả kinh tế của cây bưởi Da Xanh góp phần
thúc đẩy chương trình thay đổi cơ cấu cây trồng, phát triển sản xuất nông lâm
Về thời gian: Thời gian tiến hành: Từ 08/1/2014 – 27/4/2014
5. Bố cục của khóa luận
Bố cục khóa luận bao gồm các phần sau:
Chương 1: Tổng quan tài liệu
Chương 2: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu
Chương 3: Kết quả nghiên cứu và thảo luận
Chương 4: Các giải pháp chủ yếu nâng cao hiệu quả kinh tế cây bưởi Da
Xanh ở xã Thanh Hối – huyện Tân Lạc – tỉnh Hòa Bình
4 Chương 1
TỔNG QUAN TÀI LIỆU
1.1. Một số khái niệm có liên quan
1.1.1. Các khái niệm về sản xuất
Sản xuất hay sản xuất của cải vật chất là hoạt động chủ yếu trong các
hoạt động kinh tế của con người. Sản xuất là quá trình làm ra sản phẩm để sử
dụng, hay để trao đổi trong thương mại. [13]
Hiệu quả sản xuất là vấn đề được nhiều người sản xuất đặc biệt quan
tâm, vì nó thể hiện kết quả của quá trình lao động sản xuất. Qua đó có thể xác
định những nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất. [12].
1.1.2. Các khái niệm về hiệu quả kinh tế
HQKT được bắt nguồn từ sự thoả mãn ngày càng tăng các nhu cầu vật
Cơ sở cho sự phát triển xã hội là tăng lên không ngừng của lực lượng vật
chất. Phát triển kinh tế có hiệu quả tăng khả năng tích luỹ và tiêu dùng, tạo
điều kiện cho việc nâng cao trình độ văn hoá, khoa học, chăm sóc sức khoẻ,
bảo vệ môi trường sinh thái, an ninh quốc phòng… giải quyết tốt những vấn
đề xã hội chẳng những là mục tiêu mà còn là động lực phát triển lâu dài nền
kinh tế quốc dân.[3]
* Quan điểm thứ nhất: Hiệu quả kinh tế là kết quả đạt được trong hoạt
động kinh tế được xác định bằng công thức:
Hiệu quả kinh tế = kết quả thu được – chi phí bỏ ra.
(H) = (Q) - (C)
Quan điểm này không còn phù hợp nữa, vì nếu cùng một kết quả sản
xuất như nhau nhưng khác nhau về chi phi sản xuất sẽ khác nhau về hiệu quả.
Không phản ánh đúng mục tiêu của người sản xuất là tối đa hóa lợi nhuận và
tối thiểu hóa chi phí.
* Quan điểm thứ hai: Hiệu quả kinh tế được xác định bằng nhịp độ tăng
trưởng sản xuất hoặc tổng sản phẩm quốc dân, hiệu quả cao khi nhịp độ tăng
trưởng của các chỉ tiêu đó cao và hiệu quả kinh tế có nghĩa là không lãng phí.
Một nền kinh tế là có hiệu quả khi nó nằm trên giới hạn năng lực sản xuất đặc
trưng bằng chỉ tiêu sản lượng tiềm năng của kinh tế, sự chênh lệch giữa sản
lượng tiềm năng thực tế (sản lượng cao nhất có thể đạt được trong điều kiện
toàn dụng công nhân) và sản lượng thực tế là sản lượng tiềm năng mà xã hội
không dùng được phần bị lãng phí. 6 * Quan điểm thứ ba: Hiệu quả kinh tế là mức độ thỏa mãn yêu cầu của
quy luật kinh tế cơ bản của kinh tế chủ nghĩa xã hội, cho rằng quỹ tiêu dùng là
đại diện cho mức sống nhân dân, là chỉ tiêu phản ánh hiệu quả của nền sản
Hiệu quả kỹ thuật được áp dụng phổ biến trong kinh tế vi mô để xem xét
tình hình sử dụng nguồn lực cụ thể. Hiệu quả này liên quan đến phương diện
vật chất của sản xuất đem lại cho bao nhiêu đơn vị sản xuất.
Hiệu quả kỹ thuật thường được phản ánh trong mối quan hệ về hàm sản
xuất: Q=f(X
1
, X
2
…X
n
). Nó liên quan đến phương diện của sản xuất. Nó phụ
thuộc nhiều vào bản chất kỹ thuật, trình độ công nghệ sản xuất, khoa học kỹ
thuật được áp dụng trong quá trình sản xuất kinh doanh, kỹ năng của người
sản xuất trong quá trình sản xuất.
[3].
1.1.4. Hiệu quả phân bổ
Theo Nguyễn Tiến Mạnh (1995), hiệu quả phân bổ là chỉ tiêu để đánh
giá hiệu quả trong
yếu tố sản xuất và giá đầu vào, được tính để phản ánh giá
trị sản phẩm thu thêm trên một đồng chi phí thêm về đầu vào hay nguồn lực.
Thực chất của hiệu quả phân bổ là hiệu quả kỹ thuật có tính đến các yếu tố về
giá của yếu tố đầu ra, vì thế nó còn được gọi là hiệu quả giá. Việc xác định
hiệu quả này giống như các điều kiện về lý thuyết biên để tối đa hoá lợi
nhuận, điều đó có nghĩa là giá trị biên của sản phẩm phải tính bằng giá trị chi
phí biên của nguồn lực sử dụng vào sản xuất.
Như vậy: Hiệu quả kinh tế là một phạm trù kinh tế mà trong đó đạt hiệu
năm 1809, sau đó lan rộng và trở thành một trong những sản phẩm quả chất
lượng cao ở châu Mỹ. Các giống quít cũng được xác định có nguồn gốc ở miền
Nam châu Á, gồm miền Nam Trung Quốc, bán đảo Đông Dương, sau đó được
những người đi biển mang đến trồng ở Ấn Độ.
Theo ý kiến của một số người ở miền Nam giống bưởi Da Xanh có nguồn
gốc tại huyện Mỏ Cày trước năm 1975, được trồng ở Mỹ Thạnh An, vỡ chất
lượng vượt trội so với các giống bưởi khác nên được gìn giữ và nhân rộng giống
bưởi Da Xanh. Mỹ Thạnh An lần đầu được biết đến sau hội thi trái ngon năm
1996. Tuy nhiên, mới đến năm 2000 trên thị trường mới biết nhiều đến giống bưởi
Da Xanh này. Hiện nay, cây bưởi đang được phát triển mạnh ở khu vực ĐBSCL
và nổi trội là ở huyện Kế Sách tỉnh Sóc Trăng. [20]
1.2.2. Đặc điểm sinh học
Bưởi là loại trái cây có giá trị cao về mặt dinh dưỡng và y học. Trong
100g phần ăn được của quả bưởi chứa 59 calo năng lượng; nhiều chất khoáng
như: Ca, P, Fe và nhiều loại vitamin như: vitamin A, vitamin B1, vitamin B2 và
vitamin C. Bưởi giúp dễ tiêu hóa và lưu thông máu góp phần hỗ trợ sức khỏe con
người. Cây bưởi dễ trồng, ít bị bệnh, tuổi thọ cao và có giá trị kinh tế.
Cây BDX có đặc tính sinh trưởng khá, dạng tán hình tròn, phiến lá phủ
một phần lên đáy cánh lá, bìa lá có răng cưa tròn và rõ, ít lông tơ, màu lá xanh 9 đậm. Cây có khả năng cho trái từ 2 đến 3 năm sau khi trồng nếu được chăm
sóc tốt (đối với cây chiết cành và cây ghép). Năng suất có thể trên 100
trái/cây/năm (cây khoảng 14 năm tuổi), năng suất tương đối ổn định. [1]
Trái BDX có dạng hình cầu, nặng trung bình từ 1,2 – 2,5 kg/trái; vỏ có
màu xanh đến xanh hơi vàng khi chín, dễ lột và vỏ khá mỏng (14 – 18 mm);
tép bưởi màu hồng đỏ, bó chặt và dễ tách khỏi vách múi; nước quả khá ngon,
Không nên thu quả sau cơn mưa hoặc có sương mù nhiều vì quả dễ bị ẩm
thối khi tồn trữ.
1.2.3. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
1.2.3.1. Tình hình sản xuất cây bưởi trên thế giới
Tổng xuất khẩu bưởi tươi trên thế giới đạt 804 ngàn tấn trong năm 2013,
giảm so với 811 ngàn tấn xuất năm 2012. Xuất khẩu bưởi của các nước dự
báo đạt (đơn vị: ngàn tấn): Nam Phi 220; Mỹ 210; Trung Quốc 140; Thổ Nhĩ
Kỳ 110; Ixraen 76; EU-27 20; Mêhicô 18 và các nước khác
.[20].
Tổng sản lượng bưởi tươi (bao gồm cả bưởi chùm) thế giới năm 2013
đạt 5,25 triệu tấn, giảm 7% so với 5,62 triệu tấn của năm 2012 do thời tiết xấu
làm giảm sản lượng ở Trung Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ. Sản lượng bưởi của các
nước đạt (đơn vị: ngàn tấn): Trung Quốc 2.900; Mỹ 1.031; Nam Phi 410;
Mêhicô 350; Ixraen 235; Thổ Nhĩ Kỳ 150; EU-27 90; và các nước khác.[20].
Ở Trung Quốc, bưởi được trồng nhiều ở các tỉnh Quảng Đông, Quảng
Tây, Tứ Xuyên, Hồ Nam, Chiết Giang, Phúc Kiến và Đài Loan Trung Quốc
là nước đứng đầu thế giới về sản xuất bưởi. Theo một số tài liệu mới đây cho
rằng: Các loại cây ăn quả có múi ở Trung Quốc phát triển mạnh hơn so với
các loại cây ăn quả khác. Năm 1989 diện tích bưởi ở Trung Quốc là 49.186
ha, sản lượng là 218.000 tấn. Tuy nhiên đến năm 2008, riêng bưởi Sa Điền
cũng có diện tích tới 30.000 ha, sản lượng 750.000 tấn (Cục Nông nghiệp
Quảng Tây, 2009) Ở Phúc Kiến, bưởi Quan Khê cũng đạt tới diện tích 40.000
ha và sản lượng 20.000 tấn (Cục Nông nghiệp, thành phố Phúc Châu, tỉnh
Phúc Kiến, 2009) .[2].
Tại Thái Lan bưởi được trồng nhiều ở các tỉnh miền Trung, một phần
miền Bắc và miền Đông. Năm 1987, Thái Lan trồng 1.500 ha bưởi cho sản
lượng 76.275 tấn với giá trị 28 triệu đôla Mỹ (Trần Thế Tục, 1995). Đến năm
2007, theo Somsri, diện tích bưởi ở Thái Lan khoảng 34.354 ha và sản lượng
khoảng 197.716 tấn, bao gồm cả bưởi chùm. Năm 2009, Thái Lan trồng
2012 289.126 27,8081 8.040.038
(Nguồn: FAOSTAT/Statistics (2013)
Qua bảng 1.1 ta thấy, trên thế giới trong những năm gần đây diện tích
trồng bưởi có tăng lên, năm 2008 là 277.492 ha đến năm 2012 là 289.126 ha.
Trung bình mỗi năm tăng 2.327ha, điều này cho thấy diện tích trồng bưởi trên
thế giới có sự phát triển. Cùng với đó sản lượng bưởi cũng tăng lên qua các
năm, năm 2008 là 7.144.796 tấn đến năm 2012 là 8.040.038 tấn. Năm 2008
năng suất là 25,7061 tấn/ha đến năm 2012 đạt 27,8081 tấn/ha. Điều đó thể
hiện sự quan tâm áp dụng tiến bộ KHKT vào sản xuất của nhà vườn. 12 1.2.3.2. Tình hình tiêu thụ sản phẩm bưởi trên thế giới
Tổng mức tiêu thụ bưởi tươi trên thế giới năm 2013 đạt 4,22 triệu tấn,
giảm 7% so với năm 2012 là 4,56 triệu tấn, do thời tiết diễn biến phức tạp ảnh
hưởng đến sản lượng bưởi. Các nước tiêu thụ bưởi lớn trên thế giới: Mỹ,
Trung Quốc, Nhật Bản, Mêhicô, Nga, Achentina,…
Tổng lượng bưởi tươi đem chế biến trên thế giới năm 2013 là 974 ngàn tấn,
giảm 1 triệu tấn so với năm 2012. Trong đó, Mỹ 506 ngàn tấn, Nam Phi 185
ngàn tấn, Ixraen 145 ngàn tấn, Mêhicô 80 ngàn tấn, và các nước khác
.[20].
Về tiêu thụ bưởi: Nhật Bản là thị trường lớn cho việc tiêu thụ bưởi.
Trong năm 2009 bang Florida của Mỹ đã xuất sang Nhật Bản 4.755.972 thùng
(80.851tấn) bưởi tươi, năm 2008: 6 - 7 triệu thùng(102-119 nghìn tấn), năm
2007: 8 triệu thùng (136 nghìn tấn). Nam Phi cũng xuất sang Nhật khoảng 6
triệu thùng (96.721tấn) bưởi trong năm 2008, tăng gần 1,55 triệu thùng so với
năm 2007 (Trần Thế Tục, 1995).
dinh dưỡng, chất vi lượng, khoáng chất bổ dưỡng, là thuốc có tác dụng
phòng chữa bệnh cho con người.
Trồng cây BDX có tác dụng cải thiện và nâng cao đời sống nhân dân,
đưa các hộ nông dân từ trung bình lên hộ có thu nhập khá và hộ giàu. HQKT
và sự ổn định của vườn cây bưởi gắn liền với cuộc sống định canh, định cư,
hạn chế phá rừng làm nương rẫy [10] .
Theo số liệu thống kê riêng biệt về từng loại quả có múi, song cũng dễ
dàng nhận thấy rằng ở nước ta bưởi được trồng ở hầu hết khắp các tỉnh trong
cả nước và có nhiều vùng sản xuất tập trung nổi tiếng tới hàng trăm ha như
vùng bưởi Đoan Hùng - Phú Thọ (khoảng 300 ha), Phúc Trạch - Hà Tĩnh (800
ha), Thanh Trà - Thừa Thiên Huế (1000 ha), Biên Hòa - Đồng Nai, vv…, đặc
biệt là vùng bưởi Đồng bằng sông Cửu Long. [10]
Theo số liệu điều tra cho thấy diện tích bưởi Diễn ở Hà Tây (cũ) năm
2006 lên đến gần 650 ha. Những huyện có nhiều diện tích bưởi Diễn là: Đan
Phượng, Phúc Thọ, Hoài Đức, Chương Mỹ, Quốc Oai, , riêng xã Thượng
Mỗ huyện Hoài Đức, diện tích bưởi Diễn có khoảng 125 ha; xã Phú Diễn
huyện Từ Liêm diện tích bưởi Diễn khoảng 53 ha với 600 hộ trồng bưởi
(Phạm Ngọc Liễu, Nguyễn Ngọc Thi,1999) [7].
Trồng bưởi mang lại hiệu quả kinh tế cao. Ở Thượng Mỗ, tỉnh Hà Tây
(cũ) người ta tính được hiệu quả kinh tế của trồng bưởi gấp 4 - 5 lần so với
trồng lúa. Giá trị thu nhập của 1 sào bưởi lên khoảng trên 10 triệu đồng. Còn
đối với bưởi Đoan Hùng, thông thường những nhà trồng 30 cây bưởi cũng thu 14 được mỗi năm 15 - 20 triệu đồng/năm. Ở Đồng bằng sông Cửu Long hiệu quả
của trồng bưởi Năm Roi không có gì phải bàn cãi vì giá mỗi chục bưởi (14
quả) loại 1 từ 68 ngàn đồng đến 120 ngàn đồng trong thời điểm từ Tết
15 Từ trước năm 1995, nhắc đến các giống bưởi ngon, người ta thường hay
nhắc tới bưởi Biên Hoà, bưởi đường Giáo Bảo, bưởi Năm Roi ở miền Nam hay
bưởi Diễn, bưởi Đoan Hùng ở miền Bắc. Mãi tới năm 1996, sau hội thi trái ngon
do Viện nghiên cứu cây ăn quả miền Nam tổ chức, giống bưởi da xanh của vùng
đất Bến Tre mới được “nhớ mặt, đặt tên” và được thị trường biết tới.
Từ đó, giống bưởi này được các hộ làm giống ở Chợ Lách, Bến Tre quan tâm
nhân giống bằng phương pháp mới, tạo ra nhiều giống cung cấp cho người trồng.
Những cây sau này cũng được nhà vườn trồng và chăm sóc tốt hơn đã cho trái rất
ngon. BDX có điểm đặc biệt là dù đã chín hay còn xanh đều giữ sắc vỏ xanh. Tép
bưởi đều, dễ tróc, có màu hồng, hương vị ngọt, thơm ngon, ít có thứ bưởi nào sánh
kịp. Chính vì thế, mặc dù có giá cao hơn các loại bưởi khác, BDX vẫn được thị
trường đặc biệt ưa chuộng, nhất là vào dịp lễ Tết.
Bưởi ở Việt Nam chủ yếu sử dụng ăn tươi và hiện tại sản xuất bưởi của
nước ta vẫn chưa đủ để cung cấp cho thị trường trong nước. Một vài năm gần
đây đã có một số công ty như Hoàng Gia, Đông Nam đã bắt đầu những hoạt
động như đầu tư sản xuất, áp dụng các biện pháp quản lý chất lượng theo
hướng thực hành nông nghiệp tốt (GAP-Good Agricultural Practices), đăng
ký thương hiệu một số giống bưởi ngon ở nước ta như Năm Roi, Da xanh,
Phúc Trạch, với mục đích xuất khẩu ra thị trường nước ngoài. [10].
Sản xuất bưởi ở nước ta vẫn mang tính tự phát, thiếu quy hoạch, đặc biệt
là việc ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật thâm canh nâng cao năng suất, chất
lượng theo hướng vệ sinh an toàn thực phẩm.
1.2.4.2. Một số mô hình trồng bưởi ở Việt Nam
Thời gian qua, BDX là một trong những loại trái cây luôn giữ được giá
cả ổn định cũng như sự ưa chuộng của thị trường. Giống BDX, trước tiên
được trồng ở Chợ Lách, Bến Tre đã được nhân rộng nhiều nơi ở vùng đồng
ít bón phân hóa học, chỉ bổ sung phân lân và kali cho rễ phát triển và tăng độ
ngọt cho trái”. Trái BDX thường chín trước tết 1-2 tháng, nhưng với mô hình
trồng theo hướng hữu cơ sẽ cho quả chín muộn hơn, chín vào đúng dịp tết nên
được người dân ưa chuộng giữ được trái bưởi ngon để bày mâm ngũ quả. Nơi
trồng nên chọn vùng đất cao ráo, thoáng đãng, nếu vùng thấp nên lên luống
cao hơn và đào rãnh rãnh thoát nước dễ dàng. Nên chọn đất phù xa ven song,
đất bồi tụ, đất rừng mới khai phá, đất thung lũng có hàm lượng mùn cao, thoát
nước. Có thể trồng xen các loại cây họ đậu trong thời kỳ KTCB để tạo độ
mùn cho đất và thu thêm sản phẩm nông nghiệp cho gia đình. [14].
*Mô hình trồng BDX theo tiêu chuẩn VietGAP: 17 Mô hình trồng BDX theo tiêu chuẩn VietGAP( Vietnamese Good
Agricultural Practices) ở tỉnh Bến Tre được người dân áp dụng nhiều vì sự
an toàn cho người tiêu dùng.
Điển hình có mô hình ông Mai Văn Rẩy, ấp Hội Thành, xã Tân Hội, huyện
Mỏ Cày Nam, tỉnh Bến Tre có 6.000 m
2
vườn dừa xen bưởi Da Xanh nói: "Một
trái bưởi Da Xanh đổi 10 kg lúa lúc này nhà vườn không bao giờ đổi, vì hiện tại
giá bưởi đang dao động trong khoảng 33.000 – 52.000 đ/kg tùy theo trọng
lượng. Với 220 gốc bưởi Da Xanh 7 năm tuổi thì năm 2014 này tôi cầm chắc lãi
ròng hơn 100 triệu đồng". Hiện tại, vườn bưởi của ông Rẩy đang cho trái xum
xuê, được ông áp dụng quy trình sản xuất sạch theo tiêu chuẩn VietGAP. Đầu ra
sản phẩm được cơ sở thu mua trái cây Hương Miền Tây tại ngã 3 Bền, ấp Phước
Trung, xã Phước Mỹ Trung (Mỏ Cày Bắc, Bến Tre) ký hợp đồng bao tiêu toàn
bộ sản phẩm theo giá thị trường.[16].