1
I HC THI NGUYấN
TRNG I HC NễNG LM NGUYN TH MINH CHU Tờn ti:
Đánh giá hiệu quả kinh tế của cây bởi Phúc Trạch tại xã Phúc Trạch,
huyện Hơng Khê, tỉnh Hà Tĩnh KhóA LUậN tốt nghiệp ĐạI HọC

H O to : Chớnh quy
Chuyờn ngnh : Kinh t Nụng nghip
Lp : K42B - KTNN
Khoa : KT - PTNT
Khoỏ hc : 2010-2014
Ging viờn hng dn : TS. Bựi ỡnh Hũa Thỏi Nguyờn, nm 2014

Em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến các thầy cô trong khoa Kinh tế và Phát
triển nông thôn và đặc biệt là thầy giáo: TS. Bùi Đình Hòa đã tận tình hướng dẫn,
chỉ bảo em trong suốt thời gian hoàn thành đề tài: “Đánh giá hiệu quả kinh tế của
cây bưởi Phúc Trạch tại xã Phúc Trạch, huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh”.
Em cũng bày tỏ sự biết ơn chân thành tới Ban lãnh đạo xã Phúc Trạch cùng
các anh chị làm việc tại UBND xã Phúc Trạch - huyện Hương Khê - tỉnh Hà Tĩnh
đã tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình thực hiện khóa luận. Đặc biệt, em xin gửi
lời cảm ơn bà con nông dân, các hộ trồng cây bưởi Phúc Trạch ở các xóm 6, 9, 11
đã tích cực cùng trao đổi, cung cấp những kiến thức quý báu giúp em hoàn thành đề
tài tốt nghiệp của mình.
Trong quá trình thực tập và làm khóa luận, do còn thiếu nhiều kinh nghiệm
thực tế nên không tránh khỏi những sai sót. Em mong các thầy cô chỉ bảo thêm
giúp em hoàn thành và đạt kết quả tốt hơn.
Cuối cùng em xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè, những người đã động
viên và giúp đỡ em về tinh thần cũng như vật chất trong quá trình học tập và thực
hiện đề tài này.
Em xin chân thành cảm ơn!
Thái Nguyên, tháng năm 2014

Sinh viên thực hiện

Nguyễn Thị Minh Châu 4
DANH MỤC CÁC BẢNG
Trang

3 ĐVT Đơn vị tính
4 GO/1 đ chi phí Giá trị sản xuất trên 1 đồng chi phí
5 GO/IC Giá trị sản xuất trên 1 đồng chi phí trung gian
6 GO Tổng giá trị sản xuất
7 HQKT Hiệu quả kinh tế
8 HTX Hợp tác xã
9 IC Chi phí trung gian
10 KTCB Kiến thiết cơ bản
11 KTST Kích thích sinh trưởng
12 LĐ Lao động
13 MI/1đ chi phí Thu nhập hỗn hợp trên 1 đồng chi phí
14 MI/IC Thu nhập hỗn hợp trên 1 đồng chi phí trung gian
15 MI Thu nhập hỗn hợp
16 Pr/1đ chi phí Lợi nhuận trên 1 đồng chi phí
17 Pr/IC Lợi nhuận trên 1 đồng chi phí trung gian
18 Pr Lợi nhuận
19 PTBQ Phát triển bình quân
20 UBND Ủy ban nhân dân
21 VA/1đ chi phí Giá trị gia tăng trên 1 đồng chi phí
22 VA/IC Giá trị gia tăng trên 1 đồng chi phí trung gian
23 VA Giá trị gia tăng

6
MỤC LỤC
Trang

MỞ ĐẦU 1

1. Tính cấp thiết của đề tài 9


xã Hòa Nghĩa, huyện Chợ Lách. 18

1.2.3. Kinh nghiệm nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất bưởi Đoan Hùng
tại xã Bằng Luân, huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ. 19

1.3. Các yếu tố ảnh hưởng và nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất cây
bưởi Phúc Trạch 20

1.3.1. Các yếu tố tự nhiên thuộc hệ sinh thái và môi trường 20

1.3.2. Nhóm nhân tố kinh tế - xã hội 21

1.3.3. Nhóm nhân tố kỹ thuật 23

Chương 2 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 25

2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 25

2.1.1. Đối tượng nghiên cứu 25

2.1.2. Phạm vi nghiên cứu 257
2.2. Nội dung nghiên cứu 25

2.3. Câu hỏi nghiên cứu 25

2.4. Phương pháp nghiên cứu 25



3.2.2. Tình hình sử dụng giống 45

3.2.3. Tình hình sử dụng các kỹ thuật chăm sóc và thu hoạch 45

3.2.4. Tình hình tiêu thụ 46

3.3. Đánh giá hiệu quả của cây bưởi Phúc Trạch theo kết quả điều tra . 48

3.3.1. Tình hình chung của nhóm hộ nghiên cứu 48

3.3.2. Tình hình đầu tư trong sản xuất cây bưởi Phúc Trạch tại xã Phúc
Trạch 49

3.3.2. Kết quả và thu nhập từ sản xuất kinh doanh bưởi Phúc Trạch 53

3.4. Đánh giá hiệu quả kinh tế và nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất cây
bưởi Phúc Trạch tại xã Phúc Trạch. 55

3.4.1. So sánh hiệu quả kinh tế sản xuất cây bưởi Phúc Trạch và cây cam
chanh của xã Phúc Trạch 558
3.4.2. Đánh giá hiệu quả kinh tế sản xuất cây bưởi Phúc Trạch các nhóm
hộ trong xã Phúc Trạch 56

3.4.3. Hiệu quả xã hội và môi trường sản xuất cây bưởi Phúc Trạch tại
xã Phúc Trạch 57



4.2.4. Giải pháp về khuyến nông 68

4.3. Kiến nghị 69

4.3.1. Đối với huyện Hương Khê 69

4.3.2. Đối với xã Phúc Trạch 70

4.3.3. Đối với hộ nông dân trồng bưởi Phúc Trạch 70

KẾT LUẬN 71

TÀI LIỆU THAM KHẢO 72
9
MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài
Với điều kiện khí hậu nhiệt đới, Việt Nam có rất nhiều loại trái cây đa dạng,
có chất lượng tốt, phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu. Bởi vậy, để thị
trường cây ăn quả phát triển thì vấn đề hiệu quả kinh tế phải được đặt lên hàng đầu.
Khi đó người sản xuất sẽ đưa ra các phương hướng phát triển dựa trên lợi thế sẵn có
để tạo chỗ đứng vững cho sản phẩm trên thị trường.
Trong điều kiện phát triển kinh tế theo định hướng thị trường có sự quản lý
của nhà nước, ngành nông nghiệp Việt Nam có vai trò rất quan trọng trong sự
nghiệp phát triển đất nước. Vì thế sản phẩm nông nghiệp không chỉ tập trung vào
sản xuất lúa gạo mà phải đa dạng hóa sản phẩm, dựa trên nhu cầu của thị trường

đầu tư nâng cao chất lượng sản phẩm. Xuất phát từ những vấn đề đó tôi đã chọn
khóa luận nghiên cứu: “Đánh giá hiệu quả kinh tế của cây bưởi Phúc Trạch tại xã
Phúc Trạch, huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh" nhằm đánh giá thực trạng sản xuất
của địa phương, đưa ra những khó khăn và hướng giải pháp góp phần tăng hiệu quả
kinh tế cho xã Phúc Trạch nói riêng và huyện Hương Khê nói chung.
2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
2.1. Mục tiêu chung
Nghiên cứu và đánh giá hiệu quả kinh tế của cây bưởi Phúc Trạch trên cơ sở
thực tiễn tại xã Phúc Trạch. Từ đó, nêu lên những khó khăn và đề xuất một số giải
pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế của cây bưởi Phúc Trạch góp phần
cải thiện cuộc sống cho người dân, phát triển nông nghiệp nông thôn trên địa bàn xã
Phúc Trạch.
2.2. Mục tiêu cụ thể
- Góp phần hệ thống hoá về cơ sở lý luận và thực tiễn về hiệu quả kinh tế,
nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất cây bưởi Phúc Trạch.
- Phân tích, đánh giá thực trạng sản xuất và hiệu quả kinh tế sản xuất cây
bưởi Phúc Trạch trên địa bàn xã Phúc Trạch năm 2011 - 2013.
- Phân tích những thuận lợi, khó khăn trong việc sản xuất và nâng cao hiệu
quả cây bưởi Phúc Trạch.
- Đưa ra định hướng và những giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả
kinh tế của cây bưởi Phúc Trạch tại xã Phúc Trạch.
3. Ý nghĩa của đề tài
3.1. Ý nghĩa khoa học
- Giúp cho sinh viên hoàn thiện hơn trong học tập và tạo mối quan hệ giữa lý
thuyết và thực tế.
- Làm quen với phương pháp tiếp cận mới giúp làm quen dần với công việc
của ngành nghề mình đang theo học. Nâng cao khả năng sử các phương pháp
nghiên cứu, tiếp cận, thu thập và xử lý thông tin.
3.2. Ý nghĩa thực tiễn
Là tài liệu tham khảo giúp xã Phúc Trạch xây dựng quy hoạch phát triển sản

Vùng bưởi Phúc Trạch cho chất lượng ngon nhất được phân bố trong địa
hình lòng chảo, được bao bọc bởi 2 dãy núi Trường Sơn và Trà Sơn. Đặc thù này về
địa hình đã tạo cho vùng trồng bưởi ở Hương Khê có những đặc trưng riêng về điều
kiện khí hậu [17].
Bưởi Phúc Trạch có chất lượng nổi tiếng từ lâu, bởi vậy người dân Hương
Khê sử dụng bưởi Phúc Trạch như là sản vật trong giao tiếp xã hội: làm quà biếu,
thiết đãi các vị khách quý …
Ngày này, khi kinh tế ngày càng phát triển, đời sống của người dân được
nâng cao thì nhu cầu về các sản phẩm quả ngày càng lớn. Giá trị thương phẩm cao,
lượng cung - cầu trên thị trường nhiều góp phần giải quyết công ăn việc làm cho
nhiều người lao động.
Như vậy, phát triển sản xuất bưởi Phúc Trạch đã và đang tạo ra một lượng
của cải vật chất lớn cho xã hội, bảo vệ được cây ăn quả quý, tăng thu nhập cho
người dân, cải thiện mức sống ở khu vực nông thôn. Nó góp phần vào việc thúc đẩy
nhanh hơn công cuộc công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn, giảm
bớt chênh lệch về kinh tế xã hội giữa thành thị và nông thôn, giữa vùng núi cao và
đồng bằng.
1.1.1.2. Đặc điểm kinh tế, kỹ thuật sản xuất cây bưởi Phúc Trạch
* Đặc điểm kinh tế cây bưởi
Đời sống kinh tế của cây bưởi tương đối dài, khoảng 15 năm hoặc có thể
hơn. Do vậy những biện pháp cơ bản trong khâu trồng mới: Chọn giống, làm đất,
bón phân, trồng xen cây ngắn ngày cải tạo đất cũng như các giải pháp về chính sách
kinh tế tác động đến cây bưởi là rất quan trọng, nếu làm tốt thì cây bưởi sẽ có khả

13

năng làm cho năng suất cao, ổn định và chất lượng tốt.
Sản xuất bưởi là một trong những cây trồng có khả năng sinh lời cao trong
sản xuất nông nghiệp nhất là tại xã Phúc Trạch. Vì:
- Chu kì kinh doanh của cây bưởi lâu năm, ít phải trồng mới so với một số


14

phía Tây có độ cao từ 800m - 1510m, dãy Trà Sơn nằm ở sườn phía đông có độ cao
100m - 350m so mức nước biển. Do đó tần suất xuất hiện gió Lào và tốc độ gió
Lào ở Phúc Trạch ít và nhẹ hơn các vùng phụ cận đã làm hạn chế bớt những tác hại
của gió lào đến chất lượng quả bưởi [13].
- Đất đai:
+ Bưởi Phúc Trạch phân bố trên chân đất có độ cao 10m - 40m, độ dốc <
15
0
. Xét về nguồn gốc phát sinh, bưởi Phúc Trạch phân bố thích hợp trên các loại
đất thuộc nhóm phù sa và nhóm đất xám feralit.
+ Các chỉ tiêu nông hóa thổ những của các loại đất thích hợp cho việc trồng
bưởi Phúc Trạch là Mn
2+
10 - 30mg/1kg đất.

+ Độ pH thích hợp là 3,8 - 4,2 [13].

- Thời tiết khí hậu:
+ Nhiệt độ : Nhiệt độ trong các tháng phát triển và tích lũy của bưởi Phúc
Trạch tương đối cao khoảng 36 - 39
0
C, vào thời điểm nắng nóng nhất nhiệt độ có
thể lên tới 41
0
C, biên độ nhiệt độ tối cao và tối thấp 14 -24
0
C. Vì thế cần có biện

này chúng có cùng một hiệu quả.
Quan điểm thứ hai: Hiệu quả xác định bằng nhịp độ tăng trưởng sản phẩm xã
hội hoặc thu nhập quốc dân, hiệu quả kinh tế sẽ cao khi nhịp độ tăng của các chỉ
tiêu đó cao. Nhưng chi phí hoặc nguồn lực được sử dụng tăng nhanh vì sao? Hơn
nữa, điều kiện sản xuất hiện tại khác với năm trước, yếu tố bên trong bên ngoài của
nền kinh tế bị ảnh hưởng cũng khác nhau. Do đó, quan điểm này chưa thỏa đáng.
Quan điểm thứ ba: Hiệu quả là mức độ hữu ích của sản phẩm đó được sản
xuất ra, tức là giá trị sử dụng chứ không phải là giá trị được đánh giá toàn diện từ ba
khía cạnh: Hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội, hiệu quả môi trường.
Từ những quan điểm khác nhau về hiệu quả như trên ta thấy rằng hiệu quả là
một phạm trù trọng tâm và rất cơ bản của hiệu quả kinh tế và quản lý. Hơn nữa việc
xác định hiệu quả là vấn đề hết sức khó khăn và phức tạp về lý luận và cả thực tiễn.
Bản chất của hiệu quả xuất phát từ mục đích của sản xuất và phát triển kinh tế xã
hội là đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về đời sống vật chất và tinh thần của mọi
thành viên trong xã hội. Muốn vậy, sản xuất không ngừng phát triển cả về chiều
rộng lẫn chiều sâu [11].
Quan điểm về hiệu quả trong điều kiện hiện nay là phải thoả mãn vấn đề tiết
kiệm thời gian, tài nguyên trong sản xuất mang lại lợi ích xã hội và bảo vệ môi
trường [4]. Chính vì vậy mà hiệu quả của một quá trình nào đó cần được đánh giá
toàn diện cả ba khía cạnh: Hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội và hiệu quả môi trường.
Do đó khi xem xét hiệu quả kinh tế chúng ta phải xem xét trên tất cả các góc độ để
có cái nhìn toàn diện, chính xác, tùy theo mục đích và yêu cầu nghiên cứu.
1.1.2.2. Nội dung và bản chất hiệu quả kinh tế
Hiệu quả kinh tế là phạm trù kinh tế chung nhất, có liên qua trực tiếp đến nền
sản xuất hàng hóa và tất cả các phạm trù, các quy luật kinh tế khác [9].
Hiệu quả kinh tế được biểu hiện ở mức đặc trưng quan hệ so sánh giữa kết

16

quả đạt được và lượng chi phí bỏ ra [5].

Hiệu quả phát triển: Thể hiện sự phát triển của công ty, của vùng, đây là kết
quả tổng hợp của nhiều yếu tố như tình hình đời sống, dân trí của công dân, nhân

17

dân, phát triển cơ sở hạ tầng, sự phát triển sản xuất của cả vùng…
Hoạt động kinh tế luôn luôn nhằm đạt được mục đích kinh tế và mục đích xã
hội. Mục tiêu kinh tế và mục tiêu xã hội luôn gắn với nhau. Hiệu quả kinh tế xem
xét dưới góc độ là kết quả sản xuất gồm các chỉ tiêu kinh tế như tổng giá trị sản
phẩm, tổng chi phí, tổng sản lượng, thu nhập, lợi nhuận…Hiệu quả xã hội được
đánh giá thông qua các chỉ tiêu về giải quyết công ăn việc làm, bảo vệ môi trường,
an ninh chính trị xã hội… trong thời kỳ trước mắt cũng như lâu dài [14].
Hiệu quả phát triển được đánh giá thông qua các chỉ tiêu về tốc độ phát triển,
mức độ tái sản xuất mở rộng, sự tăng trưởng về kinh tế xã hội.
Trong các loại hiệu quả thì hiệu quả kinh tế cho là quan trọng nhất và quyết
định nhất. Hiệu quả kinh tế chỉ được đánh giá đầy đủ và đúng đắn nhất khi có sự
liên kết hài hòa của hiệu quả xã hội và hiệu quả phát triển.
b, Phân loại hiệu quả kinh tế theo phạm vi đối tượng xem xét
Phạm trù này được đề cập đến mọi đối tượng của nền sản xuất xã hội như
các ngành địa phương, các ngành sản xuất đến một phương án sản xuất hay một
quyết định quản lý… Có thể phân loại phạm trù hiệu quả kinh tế theo phạm vi và
đối tượng xem xét như sau:
Hiệu quả kinh tế quốc dân: là hiệu quả kinh tế tính chung trong toàn bộ nền
sản xuất xã hội.
Hiệu quả kinh tế ngành là hiệu quả tính riêng cho từng ngành sản xuất vật
chất như ngành nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ…, trong nông nghiệp được chia
thành hiệu quả kinh tế cây công nghiệp, hiệu quả kinh tế cây lương thực, hiệu quả
kinh tế chăn nuôi gia súc, gia cầm…
Hiệu quả kinh tế theo vùng lãnh thổ: tính theo từng vùng, khu vực và địa
phương (từng tỉnh, từng huyện)…

Bưởi Diễn chính gốc không bao giờ được bán ngoài các sạp hàng. Theo ông Phí
Văn Chân - Phó Chủ nhiệm HTX Phú Diễn khẳng định: “ Không bao giờ có chuyện
bưởi Diễn chính gốc mang ra bán ngoài đường. Loại bưởi có chất lượng ở mức trung
bình khá thì cũng đã được khách hàng đến đặt hết và thu mua ngay tại vườn.”
Thấy được HQKT cao và khả năng tiêu thụ tương đối ổn định nên bưởi Diễn
được người dân nơi đây coi là những loại cây trồng chủ lực mang lại thu nhập khá
cho nhiều hộ gia đình [10].
1.2.2. Kinh nghiệm nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất bưởi Da Xanh tại
xã Hòa Nghĩa, huyện Chợ Lách.
Bưởi da xanh, trong những năm qua nhờ thị trường tiêu thụ mạnh, giá cả tăng
cao, nhiều nông hộ trong xã mạnh dạng chuyển đổi cây trồng từ cây có giá trị kinh tế
thấp sang trồng bưởi da xanh. Xã Hòa Nghĩa, huyện Chợ Lách hiện có 1.038 ha diện
tích vườn cây ăn trái, năng suất bình quân hàng năm đạt trên 12 ngàn tấn [18].
Anh Đặng Văn Minh đã mạnh dạn tham gia và trồng 4.600 m
2
bưởi da xanh
chuyên canh. Anh tâm sự: ”Trồng bưởi theo tiêu chí Việt GAP không khó, tuy nhiên
việc chọn giống ở những nơi có uy tín, đáng tin cậy cũng là khâu quan trọng để hạn

19

chế mầm bệnh phát sinh sau này”. Về kỹ thuật trồng, anh phấn khởi cho biết:” Cũng
nhờ các nhà khoa học hướng dẫn kỹ thuật thông qua các buổi tập huấn, trao đổi kinh
nghiệm với các nhà nông Trồng bưởi chuyên canh dễ ra hoa, đậu trái, thu nhập lại
cao hơn nhiều”. Năm 2013 anh thu hoạch được 16,5 tấn, giá trung bình 20.000
đồng/kg. Cũng theo anh Minh, việc trồng bưởi da xanh theo tiêu chí Việt GAP vừa đáp
ứng nhu cầu thị trường, giá cả cao, đảm bảo an toàn cho người sử dụng.
Tổ liên kết sản xuất bưởi da xanh tại xã Hòa Nghĩa được thành lập năm
2009. Qua hơn 4 năm thành lập, Tổ liên kết sản xuất bưởi da xanh xã Hòa Nghĩa,
đạt nhiều kết quả quan trọng mà điển hình có được quy trình cơ bản chung cho việc

phải vất vả gì. Do được mùa nên năm 2013, gia đình ông cầm chắc gần 300 triệu
đồng từ việc trồng bưởi”.
Năm 2013, huyện đã phối hợp với Viện Nghiên cứu rau quả Trung ương, Sở
Nông nghiệp &PTNT, Trung tâm khuyến nông, UBND các xã, thị trấn vùng dự án
triển khai mở rộng diện tích mô hình: “Ứng dụng một số biện pháp kỹ thuật nhằm
phục hồi và phát triển bền vững bưởi đặc sản Đoan Hùng”[20]. Mô hình đã góp
phần hoàn thiện quy trình kỹ thuật canh tác giống bưởi đặc sản theo hướng hàng hóa,
ổn định sản lượng và chất lượng sản phẩm bưởi quả, bảo vệ thương hiệu bưởi đặc sản
từ đó tạo dựng niềm tin để nông dân yên tâm với nghề trồng bưởi. Khảo sát tại các
vườn cho thấy bưởi Bằng Luân, năng suất bình quân đạt 80 quả/cây, lãi thuần trên
307 triệu đồng/ ha Bước đầu, bưởi đã giúp nông dân Đoan Hùng thoát nghèo và dần
trở nên giàu có.
1.3. Các yếu tố ảnh hưởng và nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất cây bưởi
Phúc Trạch
1.3.1. Các yếu tố tự nhiên thuộc hệ sinh thái và môi trường
Ở Việt Nam, thị trường rau quả ngày càng sôi động với nhiều loại trái cây
đặc sản được đầu tư phát triển. Tuy nhiên, chúng ta biết rằng, “ đất nào cây ấy”, mỗi
loại hoa quả lại phù hợp với điều kiện sinh thái khác nhau [15].
Cùng với địa hình, đất đai, các yếu tố: nhiệt độ, ẩm độ trong không khí, lượng
mưa, thời gian chiếu sáng và sự thay đổi mùa đều ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, sản
lượng và chất lượng bưởi. Tuy nằm giáp biên giới Việt - Lào nhưng do yếu tố địa hình
vùng trồng bưởi Phúc Trạch nằm trọn trong thung lũng được khép kín bởi 2 dãy núi
Trường Sơn và Trà Sơn nên tần suất xuất hiện gió Lào chỉ 4 - 5 ngày/tháng và tốc độ gió
thấp chỉ 1,36 - 1,69 m/s, ít và nhẹ hơn các vùng phụ cận đã làm hạn chế bớt những tác
hại của gió. Sông Ngàn Sâu là con sông chính, chạy dọc suốt địa bàn huyện Hương Khê
110 km. Yếu tố nhiệt độ cao, biên độ nhiệt độ lớn và khô hạn trong những tháng phát
triển và tích lũy quả là những yếu tố quan trọng quyết định đến chất lượng đặc thù của
bưởi Phúc Trạch trồng ở Hương Khê [13].
Bởi danh tiếng, tính chất, chất lượng đặc thù của bưởi Phúc Trạch là sự liên
quan rất chặt chẽ giữa vùng chất lượng bưởi với các điều kiện sinh thái. Do đó để

thuận lợi cho bưởi Phúc Trạch phát triển, nhu cầu tiêu thụ ngày càng tăng thì việc
phát triển và đưa bưởi trở thành sản phẩm quan trọng trên cơ sở chính sách kinh tế
có tác dụng như đòn bẩy mạnh mẽ, là một yêu cầu cấp bách trong giai đoạn hiện
nay của xã Phúc Trạch nói riêng và tỉnh Hà Tĩnh nói chung. Bên cạnh đó tích cực
nâng cao năng suất, chất lượng của bưởi Phúc Trạch để phân phối sản phẩm trên cả
nước, nâng cao hiệu quả kinh tế cho sản phẩm.

22

1.3.2.2. Giá cả
Thực tế cho thấy rằng, thực hiện cơ chế thị trường, sự biến động của cơ chế
thị trường ảnh hưởng lớn đến đời sống của người sản xuất. Do đó, việc ổn định giá
cả và mở rộng thị trường tiêu thụ bưởi là hết sức cần thiết cho sản phẩm bưởi Phúc
Trạch góp phần vào sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá ngành nông nghiệp.
Để ổn định giá cả và mở rộng thị trường bưởi, một yếu tố cần thiết là thị
trường đầu ra. Cần có một đầu ra ổn định để bưởi Phúc Trạch phát huy hết giá trị
của một sản phẩm đã có thương hiệu, nâng cao hiệu quả kinh tế. Bên cạnh đó thị
trường đầu vào cũng ảnh hưởng hưởng tới kết quả sản xuất cây bưởi, đó là: giá các
yếu tố đầu vào như: giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, vốn sản xuất và lao
động, có vai trò hết sức quan trọng trong việc phát triển sản xuất, hình thành giá
cả sản phẩm, là nhân tố trực tiếp làm thay đổi trạng thái sản xuất, nâng cao chất
lượng và khối lượng sản phẩm quả, gây tác động lớn tới kết quả và hiệu quả kinh tế.
1.3.2.3. Vốn
Trong sản xuất bưởi Phúc Trạch, vốn luôn là yếu tố không thể thiếu và nó
mang tính quyết định đến kết quả và hiệu quả trong sản xuất. Hơn nữa, vốn giúp
cho các hộ sản xuất cây bưởi Phúc Trạch có điều kiện thâm canh, tăng năng suất,
nâng cao chất lượng sản phẩm, trên cơ sở đó mới có điều kiện giảm chi phí sản xuất
và nâng cao hiệu quả kinh tế. Trong giai đoạn kiến thiết cơ bản và giai đoạn kinh
doanh đều cần vốn để đầu tư sản xuất, mặt khác chu kỳ sản xuất bưởi Phúc Trạch
lại dài ngày nên sự thu hồi vốn là khá chậm, dẫn đến nông hộ sẽ gặp khó khăn nếu

dụng giống tốt phù hợp cho từng vùng sản xuất được các nhà khoa học và người sản
xuất quan tâm từ rất sớm. Tuy giống bưởi Phúc Trạch mang tính chất địa lý nhưng để
sản phẩm đạt năng suất, chất lượng cao thì người sản xuất phải chọn lựa giống cẩn
thận, chọn giống có năng suất cao, không sâu bệnh, ổn định, phẩm chất tốt. Bởi vậy
chọn giống tại trung tâm giống bưởi ghép của huyện sẽ giúp người dân có những giống
bưởi tốt được ghép cành đúng quy trình kỹ thuật và chọn lọc kỹ càng.
- Làm đất: Đối với đất trồng mới cần làm đất cẩn thận trước khi thực hiện
sản xuất bưởi Phúc Trạch. Trong quá trình làm đất cần loại bớt cỏ dại, xử lý đất
bằng vôi bột, belate, basudin và quan trọng là phải thiết kế thoát nước giữa các băng
luống. Bởi vì thời tiết khắc nghiệt, lũ lụt nhiều nên khi làm đất cần làm đúng quy
trình để tránh ngập úng trong quá trình sản xuất.
- Khoảng cách và mật độ trồng: Để năng suất cao cần đảm bảo mật độ và
khoảng cách trồng bưởi thích hợp. Có nghĩa là hàng cách hàng 500 - 600cm, cây
cách cây 500 - 600cm, tức khoảng 330 - 450 cây/ha. Bên cạnh đó cần trồng thêm
các cây chắn gió, chắn nắng, đây chính là những đai rừng chắn gió mạnh thường
xuyên gây hại cho quá trình phát triển của cây bưởi và chắn nắng từ phía Tây ảnh
hưởng trực tiếp tới mẫu mã cũng như chất lượng sản phẩm.
- Thời vụ và cách trồng: Thời vụ trồng tốt nhất vào vụ xuân, khoảng tháng 2
đến tháng 3, có thể trồng vào vụ thu, tháng 9, 10.

24

Cách trồng: đào 1 lỗ 30cm x 30cm giữa tâm hố, xé bao ngoài bầu cây, đặt
nhẹ bầu vào giữa tâm hố, gạt đất nén chặt, tránh làm vỡ bầu. Dùng cọc và dây mềm
để cố định cây, tránh gió lay ảnh hưởng đến việc bén rễ của cây. Khi đặt cây chú ý
để tư thế cho thuận lợi cho sự phát triển tán cây, tán lá ở tư thế tự nhiên. Trồng xong
tưới nước đủ ẩm, tủ rơm rác xung quanh, cách gốc 10cm để giữ ẩm cho đất. Đây là
biện pháp kỹ thuật không những có ảnh hưởng đến sinh trưởng phát triển của cây
bưởi mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, chất lượng bưởi [13].
- Chăm sóc: Trong quá trình chăm sóc bón phân cho bưởi là một biện pháp

ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu các vấn đề về hiệu quả kinh tế và nâng cao hiệu
quả kinh tế đối với những hộ trồng bưởi Phúc Trạch tại xã Phúc Trạch, huyện
Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh.
2.1.2. Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi không gian: Đề tài nghiên cứu trên địa bàn xã Phúc Trạch, huyện
Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh.
- Phạm vi thời gian: Thu thập các thông tin đã được công bố cần thiết phục vụ
cho khóa luận trong những năm gần đây, các số liệu thống kê từ năm 2011-2013 và các
số liệu đã điều tra tại các hộ trồng bưởi Phúc Trạch năm 2013.
2.2. Nội dung nghiên cứu
- Điều tra sơ lược về điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế của xã Phúc Trạch.
- Nghiên cứu về thực trạng sản xuất cây bưởi Phúc Trạch tại xã Phúc Trạch
trong những năm gần đây.
- Đánh giá hiệu quả kinh tế của cây bưởi Phúc Trạch theo số liệu đã điều tra được.
- Phân tích thuận lợi, khó khăn, cơ hội và thách thức trong sản xuất cây bưởi
Phúc Trạch trên địa bàn xã Phúc Trạch.
- Đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế trong việc sản xuất
cây bưởi Phúc Trạch tại xã Phúc Trạch.
2.3. Câu hỏi nghiên cứu
- Tại sao cần phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế của cây bưởi Phúc
Trạch trên địa bàn xã Phúc Trạch.
- Tình hình thực tế tại địa phương như thế nào? Việc tăng hiệu quả kinh tế
cho cây bưởi Phúc Trạch có khả thi không?
- Từ những khó khăn có những giải pháp khắc phục ra sao, giải pháp nào là
tối ưu nhất? Tại sao?
2.4. Phương pháp nghiên cứu