BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI

ĐINH THỊ VIỆT HÀ PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG CUNG ỨNG
THUỐC TRUNG TÂM Y TẾ
HUYỆN SƠN HÀ
TỈNH QUẢNG NGÃI NĂM 2012 LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I

HÀ NỘI – 2013 LỜI CẢM ƠN Tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và lời cảm ơn chân thành
nhất tới TS. Nguyễn Thị Thanh Hương - Phó trưởng Bộ môn quản lý
kinh tế Dược Trường đại học Dược Hà Nội, người đã trực tiếp hướng dẫn
tận tình cho tôi hoàn thành luận văn này.
Xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu Trường đại học Dược Hà
Nội, phòng sau đại học, Bộ môn quản lý kinh tế Dược cùng toàn thể các
thầy cô trong trường Đại học Dược Hà Nội đã tận tình giúp đỡ tôi từ khi
tôi bắt đầu vào học tại trường. Lòng nhiệt tình của các thầy cô sẽ theo tôi
trên suốt con đường công tác.

Xin chân thành cảm ơn Ban giám đốc Trung tâm y tế Sơn Hà cùng
các phòng ban đã giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài.
Tôi cũng xin cảm ơn các anh chị em trong khoa đã tạo mọi điều
kiện giúp tôi hoàn thành khóa học.
Cuối cùng tôi xin cảm ơn những người thân trong gia đình đã luôn
quan tâm
, chia sẽ cùng tôi trong cuộc sống và công việc.
Nha Trang, ngày 4 tháng 10 năm 2013
Học viên

1.2.2. Khoa dược: Vị trí, chức năng và nhiệm vụ
14

Chương 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 18

2.1. Đối tượng nghiên cứu 18
2.2. Phương pháp nghiên cứu: Hồi cứu 18
2.3. Cách thức thu thập dữ liệu 18
2.3.1. Danh mục thuốc BV 18
2.3.2. Danh mục thuốc sử dụng 18
2.3.3. Đơn thuốc, bệnh án 18
2.4. Các chỉ tiêu nghiên cứu 19
2.5. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu 20

Chương 3: KẾT Q
UẢ NGHIÊN CỨU 21

3.1. Phân tích hoạt động lựa chọn thuốc 21
3.1.1. Quy trình lựa chọn thuốc vào DMT BV 21
3.1.2. Cơ cấu danh mục thuốc 23
3.2. Hoạt động mua thuốc 27
3.3. Hoạt động tồn trữ và cấp phát 32
3.3.1. Hoạt động tồn trữ 32
3.3.2. Hoạt động cấp phát. 38
3.4. Phân tích thực trạng hoạt động sử dụng thuốc tại 40
BVĐK huyện Sơn Hà năm 2012
3.4.1. Sử dụng thuốc theo nhóm dược lý năm
2012 40
3.4.2. Sử dụng thuốc theo nguồn gốc sản xuất 41
3.4.3. Sử dụng thuốc theo nhóm dược lý năm 2012 41

DMT Danh mục thuốc
DMT BV Danh mục thuốc bệnh viện
DMT TY Danh mục thuốc thiết yếu
DMT YHCT Danh mục thuốc y học cổ truyền
HĐT và ĐT Hội đồng thuốc và điều trị
KCB Khám chữa bệnh
KP Kinh phí
TTYT Trung tâm y tế
TYT Trạm y tế
VTYT Vật tư y tế
Cơ cấu thuốc giảm đau, hạ sốt, chống viêm không
steroid
48
3.19 Cơ cấu nhóm vitamin và khoáng chất 49
3.20 Số ngày nằm viện trung bình 50
3.21 Số thuốc sử dụng trung bình/đợt điều trịs 51

3.22 Chi phí điều trị/đợt tại BV 51
3.23 Tỉ lệ đơn thuốc thực hiện đúng quy chế chuyên môn 52
3.24
Tỉ lệ đơn thuốc kê corticoid, vitamin, YHCT, kháng
sinh
53
3.25 Tỉ lệ thuốc kê tên gốc, tên thương mại 53


hình Trang
1.1 Chu trình cung ứng thuốc bệnh viện 3
1.2 Hoạt động mua thuốc 5
1.3 Hoạt động sử dụng thuốc 12
1.4 Bệnh viện đa khoa huyện Sơn Hà
12
1.5 Sơ đồ tổ chức của BVĐK huyện Sơn Hà 13
1.6 Khoa Dược - Trung tâm y tế Sơn Hà 15
1.7 Sơ đồ tổ chức khoa Dược 15
3.8 Quy trình xây dựng DMT tại BVĐK huyện Sơn Hà 21
3.9 Quy trình mua thuốc tại BVĐK huyện Sơn Hà 28
3.10 Sơ đồ xắp xếp trong kho chính 33
3.11 Sơ đồ xắp xếp thuốc trong kho ngoại trú 34
3.12 Quy trình nhập hàng tại kho Dược-BVĐK huyện
Sơn Hà 35
3.13 Quy trình xuất thuốc tại kho Dược - BVĐK huyện
Sơn Hà 36
3.14 Quy trình cấp phát thuốc tại BV 38

tháng 08 năm 2007.
10. Bộ y tế (2011), Quy định tổ chức và hoạt động của khoa Dược bệnh
viện, Thông tư 22/2011/TT-BYT ngày10 tháng 06 năm 2011.
11. Bộ y tế (2011), Danh mục thuốc chủ yếu sử dụng tại các cơ sở khám
bệnh, chữa bệnh được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán, Ban hành theo
thông tư số 31/2011/TT-BYT ngày 11 tháng 07 năm 2011.
12. Bộ y tế (2010), Danh mục thuốc y học cổ truyền chủ yếu sử dụng tại
các cơ sở khám chữa bệnh, Ban hành theo Thông tư số 12/2010/TT-
BYT ngày 29 tháng 04 năm 2010.
13. Bộ y tế (2012), Báo cáo tổng kết công tác y tế năm 2012, nhiệm vụ và
các giải pháp trong năm 2013, Hà Nội.
14. Bộ y tế (2001), Nguyên tắc "thực hành tốt bảo quản thuốc", Ban
hành theo Quyết định số 2701/
2001/QĐ-BYT ngày 29 tháng 6 năm
2001.
15. Bộ y tế (2007), Nguyên tắc thực hành tốt phân phối thuốc, Ban hành
theo Quyết định số 12/2007/QĐ-BYT ngày 24 tháng 1 năm 2007.
16. Bộ y tế (2008), Hướng dẫn định mức biên chế trong các cơ sở y tế
nhà nước,Ban hành theo TTLT số 08/2007/TTLT-
BYT-BNV ngày 5
tháng 6 năm 2007.
17. Bộ y tế (2012), Hướng dẫn đấu thầu mua thuốc trong các cơ sở y tế,
Ban hành theo TTLT số 01/2012/TTLT-BYT-BTC ngày 19 tháng 1
năm 2012.
18. Chủ tịch nước (2005), Luật đấu thầu, số 34/2005/L-CTN ngày 12
tháng 12 năm 2005.
19. Lê Văn Truyền (2010), Công nghiệp dược thế giới cuối thập niên đầu
và triển vọng của thập niên t
hứ hai thế kỷ XXI, Tạp chí Dược học số
406,2/2010

đảm bảo chất lượng, an toàn, hiệu quả và hợp lý. Hiện nay, công tác cung ứng
thuốc trong bệnh viện đã đạt được những thành tựu nhất định. Hầu hết các bệnh
viện đều đã thành lập Hội đồng thuốc và điều trị, đã xây
dựng được danh mục
thuốc phù hợp với hạng bệnh viện. Việc mua thuốc được thực hiện thông qua
đấu thầu, đảm bảo cho nhu cầu điều trị, đảm bảo cung ứng đủ thuốc trong danh
mục của bệnh viện. Chất lượng,
số lượng, nguồn gốc, giá thuốc mua vào được
đảm bảo, nhờ vậy việc sử dụng thuốc an toàn, hợp lý, tiết kiệm đã có nhiều tiến
bộ. Hiện nay, tỷ lệ sử dụng tiền thuốc sản xuất trong nước tại các bệnh viện
tuyến Trung ương đạt 11,9%, tuyến tỉnh 33,9%, tuyến huyện 61,5% trong tổng
số tiền thuốc sử dụng.[20]
Các thuốc trong nước không sản xuất được đều phải
nhập từ nước ngoài.
Công tác theo dõi phản ứng có hại của thuốc (ADR) được tăng cường,
chú trọng. Các khoa Dược bệnh viện từng bước vươn lên đảm nhiệm chức năng
thông tin, tư vấn sử dụng thuốc, bước đầu thiết lập mối quan hệ giữa bác sĩ,
dược sĩ, điều dưỡng và nữ hộ sinh nhằm thu thập và cung cấp về vấn đề sử dụng
thuốc an toàn, hợp lý, có hiệu quả cho người bệnh.

Tuy nhiên công tác cung ứng thuốc cũng còn nhiều tồn tại. Lượng thuốc
các đơn vị trúng thầu cung cấp chưa đảm đảo, một số loại thuốc bị từ chối cung
cấp vì nhiều lý do.
Sơn Hà là một huyện miền núi, nằm ở phía tây của tỉnh Quảng ngãi. Gồm
một thị trấn và 13 xã. Bệnh viện đa khoa huyện Sơn Hà là bệnh viện hạng III
với 150 giường. Bệnh viện đa khoa huyện Sơn Hà trực thuộc Trung tâm y tế
Sơn Hà - tỉnh Quảng Ngãi. Với nhiệm vụ chính là: khám chữa bệnh, chăm s
óc



1.1. Cung ứng thuốc bệnh viện
Cung ứng thuốc là một chu trình kép kín, gồm có 4 bước. Mỗi bước trong
chu trình đều có vai trò quan trọng và tạo tiền đề cho các bước tiếp theo.[6]
Hình 1.1 Chu trình cung ứng thuốc bệnh viện.
1.1.1. Lựa chọn:
Lựa chọn thuốc phù hợp để đưa vào DMT BV là bước đầu tiên và là vấn đề
quan trọng nhất trong quá trì
nh xây dựng DMT. Thuốc được lựa chọn phải dựa
trên chính sách thuốc quốc gia, phù hợp với mô hình bệnh tật của địa phương,
kinh phí mua thuốc của Bệnh viện, phù hợp với khả năng chi trả của người bệnh
và cũng như đảm bảo khả năng thanh toán của quỹ BHYT. Đây là cơ sở cho
việc thực hiện sử dụng thuốc an toàn, hợp lý và hiệu quả. DMT BV đư
ợc xây
dựng dựa trên các cơ sở sau[4][11][12]
Lựa chọn

11 tháng 7 năm 2011của Bộ y tế.
 DMT YHCT chủ yếu sử dụng tại các cơ sở khám chữa bệnh. Ban
hành theo Thông tư số 12/2010/TT-BYT ngày 29 tháng 04 năm 2010 của
Bộ y tế.
Mô hình bệnh tại địa phương, cơ cấu bệnh tật do bệnh viện thống kê hàn
g
năm
Mỗi một quốc gia, một địa phương đều có mô hình bệnh tật đặc trưng của
mình. Đó là tập hợp tất cả tình trạng mất cân bằng về thể xác, tinh thần dưới tác
động của những yếu tố khách quan, xuất hiện trong cộng đồng đó, xã hội đó
trong một khoảng thời gian nhất định.
Phác đồ điều trị chuẩn:
Do
Bộ y tế ban hành, là cơ sở để Bệnh viện xây dựng phác đồ điều trị của
mình.
Kinh phí của mua thuốc của bệnh viện và khả năng chi trả của người dân.
Nguồn kinh phí mua thuốc và khả năng chi trả của người dân tại địa
phương cũng là một trong những điều kiện để lựa chọn thuốc đưa vào DMT
BV. Khi n
guồn kinh phí mua thuốc dồi dào và người dân có khả năng chi trả
cao hơn, Bệnh viện có thể đưa vào DMT các thuốc có tên thương mại của các
hãng dược phẩm có uy tín trong nước và nước ngoài.
Trình độ cán bộ và theo Danh mục kỹ thuật mà bệnh viện thực hiện được.
Tuỳ vào trình độ chuyên môn của đội ngũ y bác sĩ, trang thiết bị kỹ thuật,
danh mục kỹ thuật mà bệnh viện đã được phê duyệt để lựa chọn thuốc đưa vào

DMT BV của Bệnh viện để lựa chọn thuốc cho phù hợp.


5

đấu thầu, chọn thầu, chỉ định thầu công khai theo quy định của Nhà nước”.
Cùng đó 10/08/2007 Bộ y tế ra thông tư liên tịch Số: 10/2007/TTLT-BYT-BTC
Hướng dẫn đấu thầu cung ứng thuốc trong các cơ sở y tế công lập và được áp
dụng đến ngày 31/12/2012. Từ ngày 01/01/2012, đấu thầu cung ứng thuốc
Hình 1.2. Ho
ạ
t đ
ộ
n
g
mua thu
ố
c
Xác định nhu cầu-cân
đối nhu cầu kinh phí
Kiểm nhập, kiểm tra
thuốc, nhập kho
Ký hợp đồng -đặt hàng,
theo dõi đơn ĐH
Chọn nhà cung cấp
thuốc
Chọn phương thức
mua thuốc
Thanh toán: Tiền mặt
hoặc chuyển khoản
Thu thập thông tin về
sử dụng, đánh giá


6

ứng yêu cầu
 Phải mời tối thiểu 5 nhà thầu.


7

 Chỉ định thầu: Là hình thức lựa chọn trực tiếp nhà thầu đáp ứng yêu
cầu của gói thầu để thương thảo hợp đồng.
 Mua sắm trực tiếp:
 Áp dụng khi hợp ðồng ðối với gói thầu có nội dung týõng tự
ðýợc ký trýớc ðó không quá 6 tháng.
 Ðýợc mời nhà thầu trýớc ðó ðã ðýợc lựa chọn thông qua ðấu
thầu ðể thực hiện gói thầu có nội dung týõng tự.
 Ðõn giá không ðýợc výợt ðõn giá thuộc gói thầu týõng tự ðã ký.
 Áp dụng ðể thực hiện gói thầu týõng tự.
 Chào hàng cạnh tranh:
 Gói thầu có giá gói thầu dýới 2 tỷ ðồng.
 Nội dung m
ua sắm là những hàng hóa thông dụng, sẵn có trên thị
trýờng với ðặc tính kỹ thụât ðýợc tiêu chuẩn hóa và týõng ðýõng nhau
về chất lýợng.
 Gửi yêu cầu chào hàng cho các nhà thầu. Mỗi gói thầu phải c
ó
tối thiểu ba báo giá từ ba nhà thầu khác nhau. Ðõn vị trúng thầu là
ðõn vị ðýa ra giá thấp nhất, không thýõng thảo về giá.
 Tự thực hiện:
 Áp dụng khi chủ ðầu tý là nhà thầu.
 Ðõn vị giám sát ðộc lập với chủ ðầu tý về tổ chức và tài chính.
Chọn nhà cung cấp thuốc:
 Tổ chức đấu thầu để lựa chọn ra các nhà thầu đáp ứng được đầy đủ

 Số tiền được thanh toán theo đúng số lượng đã mua và đúng giá trong
hợp đồng.
1.1.3. Tồn trữ, cấp phát
 Tồn trữ thuốc
Theo nguyên tắc “Thực hành tốt bảo quản thuốc” thì tồn trữ thuốc phải
đảm bảo các qui định cơ bản về : 

9

Nhân sự:
Thủ kho phải có trình độ tối thiểu là dược sĩ trung, có hiểu biết về bảo
quản. Phải thường xuyên được đào tạo cập nhật những qui định mới của nhà
nước về bảo quản, quản lý thuốc, các phương pháp, tiến bộ khoa học kỹ thuật
được áp dụng trong bảo quản thuốc.
Nhà kho và trang thiết bị trong kho:
Kho phải được xây dựng ở nơi cao ráo, an toàn, phải có
hệ thống cống
rãnh thoát nước, nằm ở nơi thuận tiện cho việc xuất nhập, vận chuyển, bảo vệ.
Nhà kho phải được thiết kế, xây dựng, bố trí đáp ứng các yêu cầu về đường đi
lại, đường thoát hiểm, hệ thống trang bị phòng cháy, chữa cháy.
Trang bị các phương tiện, thiết bị phù hợp để đảm bảo các điều kiện bảo
quản: quạt
thông gió, hệ thống điều hòa không khí, xe chở hàng, xe nâng, nhiệt
kế, ẩm kế Có đủ các trang bị, giá, kệ để xếp hàng. Không được để thuốc trực
tiếp trên nền kho. Các điều kiện bảo quản thực hiện theo điều kiện ghi trên nhãn
thuốc.


á
là không đảm bảo chất lượng, không đảm bảo an toàn cho người sử dụng cần
phải được xử lý theo qui định của pháp luật.

Hồ sơ tài liệu:
Qui trình thao tác: Cần phải có sẵn, treo tại các nơi dễ đọc, các qui trình
thao tác xác định phương pháp làm việc đã được phê duyệt trong khu vực nhà
kho. Các qui trình này cần mô tả chính xác các qui trình về tiếp nhận và kiểm
tra thuốc nhập kho, bảo quản, vệ sinh và bảo trì kho tàng thiết bị dùng trong bảo
quản. Các qui trình này phải được xét duyệt, ký xác nhận và ghi ngày tháng xét
duyệt bởi người có thẩm quyền. Phải có một hệ thống sổ sách thích hợp cho

việc ghi chép, theo dõi việc xuất nhập các thuốc, bao gồm tên thuốc, số lô, hạn
dùng, số lượng, chất lượng thuốc, nhà cung cấp, nhà sản xuất đáp ứng các qui
định của pháp luật.
 Cấp phát
Cấp phát thuốc là một khâu quan trọng trong chu trình cung ứng thuốc, là
khâu cuối cùng đưa thuốc đến tay người bệnh. Quy trình cấp phát thuốc do khoa
Dược BV xây dựng và thực hiện dựa trên điều kiện nhân lực, số lượt BN nội trú,
ngoại trú và phải đảm bảo phục vụ thuốc thuận tiện, đầy đủ, kịp thời nhất cho
điều trị.


11

Quy trình cấp phát thuốc được Giám đốc phê duyệt, phổ biến cho các khoa
phòng để thuận lợi trong quá trình thực hiện.
Trưởng khoa Dược hoặc người được uỷ quyền duyệt phiếu lĩnh thuốc cho
các khoa lâm sàng trong giờ hành chính. Đối với ngoài giờ, khoa Dược tổ chức
trực phát thuốc cấp cứu 24 giờ trong ngày. Các ngày nghỉ thứ Bảy, Chủ nhật

õi
Tuân thủ điều
t
r
ị
Cấp phát
Kê đơn
Hình 1.3. Hoạt động sử dụng thuốc


12


1.2. Bệnh viện đa khoa huyện Sơn Hà và khoa Dược
1.2.1. Bệnh viện đa khoa huyện Sơn Hà – tỉnh Quảng Ngãi Bệnh viện đa khoa huyện Sơn Hà đóng trên địa bàn thị trấn Di lăng -
huyện Sơn Hà - tỉnh Quảng Ngãi.
Hình 1.4. Trung tâm y tế Sơn Hà


13


1.2.1.1. Mô hình tổ chức


CÁC
PHÒNG
Khoa PK-
CC
Khoa Nội-
nhi-lây
Phòng
KHTH
Phòng tài
vụ
Khoa
Ngoại-sản
Khoa
KSNK
Phòng
Điều
dưỡng
Phòng Tổ
chức
CẬN LÂM
SÀNG
Chẩn đoán
hình ảnh
Phòng Xét
nghiệm
HĐT &ĐT
Khoa Dược
BAN GIÁM ĐỐC
Các hội đoàn thể