BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI VƯƠNG THỊ THANH TÂM
NGHIÊN CỨU NỒNG ĐỘ NT-PROBNP TRÊN BỆNH
NHÂN SUY THẬN MẠN TẠI
BỆNH VIỆN BẠCH MAI
LUẬN VĂN THẠC SĨ DƯỢC HỌC
LUẬN VĂN THẠC SĨ DƯỢC HỌC
CHUYÊN NGÀNH : HÓA SINH DƯỢC
MÃ SỐ : 60720408
Người hướng dẫn khoa học : PGS.TS Phạm Thiện Ngọc
HÀ NỘI 2014 LỜI CẢM ƠN
Nhân dịp hoàn thành luận văn, với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc, tôi xin được
bày tỏ lời cảm ơn tới:
Ban Giám hiệu, Bộ môn Hóa sinh, phòng Sau đại học Trƣờng Đại học Dƣợc Hà
Nội, Khoa Thận tiết niệu, Khoa Hóa sinh, Phòng Kế hoạch Tổng hợp, Bệnh viên Bạch
Mai đã tạo điềukiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu.
Đặc biệt tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới:
PGS.TS. Phạm Thiện Ngọc, ngƣời thầy đã hết lòng dạy dỗ và trực tiếp hƣơng dẫn,
động viên tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu đề tài này.
Tôi xin chân thành cảm ơn:
Các anh chị nhân viên phòng Lƣu trữ Bệnh viên Bạch Mai đã giúp đỡ tôi trong
quá trình thu thập số liệu tại bệnh viện.
Khoa Hóa sinh bệnh viên bạch Mai đã giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu.
1.1.2 Dịch tễ bệnh suy thận mạn………………………………………
3
1.1.3 Các giai đoạn của suy thận mạn …………………………………
4
1.1.4. Biểu hiện lâm sàng và cận lâm sàng của suy thận mạn…………
1.1.4.1 . Lâm sàng ………………………………………………
1.1.4.2. Biểu hiện cận lâm sàng của STM ………………………
5
5
6
1.1.5. Biến chứng tim mạch trên bệnh nhân suy thận mạn……………
7
1.1.5.1. Biến chứng tim……………………………………………
7
1.1.5.2. Biến chứng mạch………………………………………….
9 1.2 NT- PROBNP VÀ SUY THẬN MẠN……………………………………
9
1.2.1 Cấu trúc và tác dụng sinh học của NT-proBNP …………………
10
1.2.2 Cơ chế phóng thích nồng độ NT-proBNP huyết thanh …………
1278
1.2.3. Sự thanh thải nồng độ NT-proBNP huyết thanh …………………
14
1.2.4. Định lƣợng nồng độ NT-proBNP huyết thanh……………………
15
1.2.5 Các yếu tố ảnh hƣởng đến nồng độ NT-proBNP huyết thanh……
16
24
24
24
24
2.3 XỬ LÝ KẾT QUẢ……………………………………………………
2.4 ĐẠO ĐỨC NGHIÊN CỨU…………………………………………….
25
25
CHƢƠNG 3. NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
3.1. ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA NHÓM NGHIÊN CỨU
3.1.1. Phân bố bệnh nhân nghiên cứu theo giới
3.1.2. Phân bố bệnh nhân nghiên cứu theo nhóm tuổi và giới
3.1.3. Phân bố bệnh nhân theo nguyên nhân gây suy thận mạn
26
26
26
26
27
3.2. ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG VÀ CẬN LÂM SÀNG CỦA NHÓM NGHIÊN
CỨU
3.2.1. Lâm sàng
3.2.1.1. Các triệu chứng lâm sàng thƣờng gặp
3.2.1.2. Tỉ lệ tăng huyết áp và trị số HA của nhóm nghiên cứu
3.2.2. Cận lâm sàng
3.2.2.1. Huyết học
3.2.2.2. Protein, Albumin và các nitơ phi protein máu
3.2.2.3. Một số thành phần mỡ máu
3.2.2.4. Một số thông số liên quan đến chuyển hóa Ca-phosho
3.2.2.5. Xét nghiệm sinh hóa nƣớc tiểu ở nhóm nghiên cứu
3.3 KẾT QUẢ XÉT NGHIỆM NT-PROBNP
33
3.4 MỐI TƢƠNG QUAN GIỮA NT-PROBNP VỚI MỘT SỐ YẾU TỐ LÂM
SÀNG, CẬN LÂM SÀNG .
3.4.1 Tƣơng quan giữa NT-proBNP với một số yếu tố lâm sàng………
3.4.2 Tƣơng quan giữa NT-proBNP với một số yếu tố cận lâm sàng…
33
33
34
CHƢƠNG 4 : BÀN LUẬN
4.1. ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA NHÓM NGHIÊN CỨU……………………
4.1.1. Về tuổi ……………………………………………………………
4.1.2. Về giới ……………………………………………………………
4.1.3. Về nguyên nhân suy thận ………………………………………
37
37
37
38
38
4.2. BÀN LUẬN ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG VÀ CẬN LÂM SÀNG CỦA
NHÓM NGHIÊN CỨU
4.2.1. Thiếu máu ………………………………………………………
4.2.2. Phù ………………………………………………………………
4.2.3. Tăng huyết áp …………………………………………………….
4.2.4 Suy tim …………………………………………………………….
4.2.5 Kết quả siêu âm tim………………………………………………
39
39
39
DNP……………… Peptid lợi niệu thải Natri type D (D- type natriuretic
peptide)
CI………………… Khoảng tin cậy (Confidence Interval)
CAPD………………Lọc màng bụng liên tục ngoại trú (Continuous
Ambulatory Peritioneal Dialysis)
EF ………………….Phân suất tống máu ( Ejection Fraction)
KDOQI…………… Kidney Disease Outcomes Quality Initiative
NKF……………… Hội thận học quốc gia Hoa Kỳ (National Kidney
Foundation)
NT-proBNP ……… N-Terminal Pro-B type Natriuretic Peptide
proBNP…………….Pro-B type Natriuretic Peptide
STM……………… Suy thận mạn
THA……………… Tăng huyết áp
MLCT………………Mức lọc cầu thận
GFR……………… Mức lọc cầu thận(Glomerular Filtration Rate)
RAA ……………… Renine – Anggiotensin - Alodosterone
DANH MỤC CÁC BẢNG
Trang
Bảng 1.1 : Phân loại giai đoạn STM theo GS Nguyễn Văn Xang …………
5
Bảng 1.2 : Đặc điểm của BNP và NT-proBNP……………………………….
Bảng 1.3 : Các yếu tố ảnh hƣởng tới nồng độ NT-proBNP…………………
12
29
Bảng 3.9: Xét nghiệm sinh hóa nƣớc tiểu ở nhóm nghiên cứu
30
Bảng 3.10: Nồng độ NT-proBNP huyết tƣơng và MLCT
30
Bảng 3.11 : Nồng độ NT-proBNP huyết tƣơng giữa hai nhóm tuổi
31
Bảng 3.12: Nồng độ NT-proBNP huyết tƣơng giữa hai giới
31
Bảng 3.13: Nồng độ NT-proBNP huyết tƣơng theo nguyên nhân gây STM
31
Bảng 3.14: Nồng độ NT-proBNP huyết tƣơng giữa hai nhóm suy tim và
không suy tim
32
Bảng 3.15: Nồng độ NT-proBNP huyết tƣơng theo mức độ phân suất tống
máu
32
Bảng 3.16: Nồng độ NT-proBNP huyết tƣơng giữa nhóm BN có THA và không THA
32
Bảng 3.17: Nồng độ NT-proBNP huyết tƣơng giữa nhóm thiếu máu và
không thiếu máu……………………………………………………………
33
Bảng 3.18: Mối tƣơng quan giữa nồng độ NT-proBNP huyết tƣơng với một
số yếu tố lâm sàng
nồng độ creatinin máu ( µmol/L)……………………………………………
36
1 ĐẶT VẤN ĐỀ
Hiện nay bệnh thận mạn là một vấn đề sức khỏe của toàn thế giới, với tỉ lệ mắc
và tần suất đang gia tăng, tiên lượng xấu và chi phí điều trị cao. Ở Mỹ người ta ước
đoán tần suất bệnh thận mạn ở tất cả các giai đoạn là 20 triệu người, tỉ lệ tử vong trên
20% mỗi năm khi lọc thận với hơn phân nửa số tử vong là do bệnh tim mạch. Ước tính
năm 2010, số bệnh nhân phải lọc thận là 650,000 người, chi phí điều trị cho bệnh nhân
suy thận mạn giai đoạn cuối khoảng 23 tỷ USD [25]. Còn ở Anh, tỷ suất mới mắc hàng
năm của bệnh thận giai đoạn cuối đã gia tăng gấp đôi trong thập niên qua, ước tính
khoảng 100 bệnh nhân trên 1 triệu dân [23], [32]. Năm 1998, Tổ chức y tế quốc gia về
thận học của Hoa Kỳ (National Kidney Foundation – NKF) đã nhấn mạnh nguy cơ cao
của bệnh tim mạch ở bệnh nhân suy thận mạn và tỉ lệ tử vong do bệnh tim mạch cao
hơn 10 – 30 lần ở bệnh nhân lọc thận so với dân số chung. NKF cũng khuyến cáo rằng
những bệnh nhân suy thận mạn nên được xem là nhóm nguy cơ cao nhất cho những
3 CHƢƠNG I : TỔNG QUAN
1.1 BỆNH SUY THẬN MẠN VÀ BIẾN CHỨNG TIM MẠCH
1.1.1 Đại cƣơng về suy thận mạn
Suy thận mạn (STM) là một hội chứng biểu hiện hậu quả của các bệnh thận
mạn tính gây giảm sút từ từ số lượng nephron chức năng, làm giảm dần mức lọc cầu
thận. Khi mức lọc cầu thận giảm xuống dưới 50% (60ml/phút) so với mức bình thường
(120ml/phút) thì được xem là có suy thận mạn [5], [15], [16].
Theo KDOQI 2002 (Kidney Disease Outcomes Quality Initiative) bệnh thận được coi
là mạn tính khi có một trong hai tiêu chuẩn sau [44], [45] :
lọc máu và hàng nghìn người khác cần ghép thận để kéo dài sự sống [16].
Suy thận mạn được coi là một vấn đề sức khỏe có tính toàn cầu và có xu hướng
tăng lên do sự tăng lên của các yếu tố nguy cơ, đặc biệt là do đái tháo đường và tăng
huyết áp. Ở Mỹ năm 1999 có tới 340,000 người bị STM đòi hỏi phải điều trị lọc máu
hoặc ghép thận nhưng đến 2010 số người này có thể lên tới 651,000 [25] ,[32]. Năm
2002 nước Mỹ đã phải tiêu tốn 19,2 triệu đôla cho viêc điều trị bệnh nhân STM ở
người lớn . Đồng thời một số nghiên cứu của các tác giả khác cho thấy ở các nước phát
triển thì đái tháo đường và tăng huyết áp (THA) là hai nguyên nhân chính của STM
[15], [25]. Ở Việt Nam tuy chưa có số liệu cụ thể về số người bị STM nhưng theo
thống kê của Nguyễn Thị Thịnh và cộng sự [14] trên 2256 bệnh nhân điều trị nội trú
tại khoa Thận – Tiết niệu bệnh viện Bạch Mai từ 1991 đến 1995 có đến 40,4% bệnh
nhân bị suy thận (cả suy thận cấp và mạn). Những kết quả này chứng tỏ rằng STM vẫn
đang có xu hướng gia tăng ở cả Việt Nam và thế giới, là một gánh nặng cho xã hội.
Như chúng ta đã biết STM là hội chứng lâm sàng và sinh hóa tiến triển qua nhiều năm
tháng, khi suy thận ở giai đoạn nặng thận không còn đủ khả năng duy trì tốt sự cân
bằng của nội môi gây ra hàng loạt những biến loạn về sinh hóa và lâm sàng của các cơ
quan trong cơ thể mà hậu quả cuối cùng của STM được biểu hiện bằng hội chứng urê
máu cao, đòi hỏi phải điều trị bằng các phương pháp thay thế thận suy như: ghép thận,
thận nhân tạo chu kỳ, lọc màng bụng liên tục ngoại trú (Continuous Ambulatory
Peritioneal Dialysis – CAPD) mới có thể duy trì được sự sống cho người bệnh.
1.1.3 Các giai đoạn của suy thận mạn
- Theo hội thận học Hoa Kỳ (2002) bệnh thận mạn tính được phân loại giai đoạn dựa
theo MLCT: chia làm 5 giai đoạn [15], [45].
5
Giai đoạn I: MLCT: 90 – 130 ml/ph/1,73m2
Giai đoạn II: MLCT: 60 – 90 ml/ph/1,73m2
Giai đoạn III: MLCT: 30 – 60 ml/ph/1,73m2
Giai đoạn IV: MLCT: 15 – 30 ml/ph/1,73m2
Giai đoạn V: MLCT: 0 – 15 ml/ph/1,73m2
Suy thận giai đoạn IV
< 5
>900
Lọc máu/ Ghép
thận
1.1.4. BIỂU HIỆN LÂM SÀNG VÀ CẬN LÂM SÀNG CỦA STM
1.1.4.1 . Lâm sàng
Biểu hiện lâm sàng của bệnh nhân STM rất phong phú và thường có biến chứng đi
kèm nên triệu chứng lâm sàng của bệnh nhân STM có thể gặp một hoặc nhiều dấu hiệu
sau:
Phù
Hay gặp ở bệnh nhân suy thận mạn do viêm cầu thận mạn, do suy tim kết hợp và do
các yếu tố nội tiết khác gây giữ muối, nước. Trong khi đó STM do viêm thận bể thận
mạn thường không có phù [5], [7], [15].
Thiếu máu
6
Là dấu hiệu rất thường gặp mức độ nặng nhẹ tùy theo giai đoạn. Suy thận càng nặng
thì thiếu máu càng nhiều. Đây là một dấu hiệu quan trọng trên lâm sàng để chẩn đoán
phân biệt với các trường hợp urê máu cao do nguyên nhân cấp tính.[5],[7],[15].
Tăng huyết áp
Là biểu hiện rất thường gặp, khoảng 80% bệnh nhân có THA. Trên lâm sàng rất khó
phân biệt giữa THA do suy thận hay suy thận do THA ở những bệnh nhân đến muộn
hoặc không được theo dõi ngay từ đầu [3], [5], [7], [15].
Suy tim
Thường xuất hiện ở giai đoạn muộn do giữ muối, giữ nước, thiếu máu và THA lâu
ngày của quá trình suy thận đồng thời góp phần làm nặng nề thêm cho bệnh nhân STM
[3],[7],[15],[32].
Một số dấu hiệu khác: Xuất huyết, ngứa, chuột rút, viêm thần kinh ngoại vi,
Nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong bệnh thận mạn chính là bệnh tim mạch , tỷ
lệ này tăng cao ở bệnh nhân chạy thận nhân tạo.
1.1.5.1. Biến chứng tim:
Đây là biến chứng chiếm tỷ lệ cao và là một trong những nguyên nhân tử vong chính
(40 – 60%) [3], [13], [32], [45]. Các biến chứng gồm có
+ Tăng huyết áp gặp ở 80 – 90% trong số bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn cuối và
thường dẫn đến hàng loạt các biến chứng nặng nề ở tim, não, mắt …
+ Viêm màng ngoài tim và tràn dịch màng ngoài tim do tăng urê máu.
+ Phì đại thất trái và suy tim trái là một trong những nguyên nhân gây tử vong của
bệnh nhân thận nhân tạo chu kỳ.
+ Suy mạch vành, bệnh lý van tim, rối loạn nhịp tim do rối loạn điện giải (tăng kali
máu), suy tim, bệnh mạch vành.
Trong đó rối loạn chức năng thất trái ở bệnh nhân suy thận mạn được quan tâm
hơn cả. Bệnh nhân STM có rối loạn chức năng thất trái có thể biểu hiện về phương
diện lâm sàng bằng suy tim, loạn nhịp, tụt huyết áp lúc điều trị hay các triệu chứng của
thiếu máu cơ tim và cả hai thể rối loạn chức năng tâm trương lẫn tâm thu đều có thể
xảy ra [13],[24].
Rối loạn chức năng tâm trương thất trái thường có trước rối loạn chức năng tâm
thu thất trái . Rối loạn chức năng tâm trương thường biểu hiện bằng suy tim xảy ra khi
8
bệnh nhân chỉ hơi thừa nước và muối, hiếm khi xảy ra biểu hiện suy tim khi thể tích
dịch bình thường. Ngược lại rối loạn chức năng tâm thu khi trầm trọng sẽ gây suy tim
ứ huyết dù bệnh nhân không thừa muối và nước [3],[13]
Rối loạn chức năng tâm thu thất trái có biểu hiện lâm sàng bằng suy tim ứ huyết
, thường tụt huyết áp khi điều trị thận nhân tạo hoặc loạn nhịp tim .Rối loạn chức năng
tâm thu thất trái khi phân số tống máu EF ≤ 55% và phân suất co cơ FS ≤ 28%. Ở
bệnh nhân STM có điều trị thận nhân tạo thì rối loạn chức năng tâm thu thất trái
thường do bệnh cơ tim giãn, đôi khi do giảm động lan tỏa mà không có giãn thất trái.
Yếu tố nguy cơ đưa đến bệnh cơ tim giãn ở bệnh nhân STM vẫn chưa được biết rõ .
NT-proBNP)
Kết quả nghiên cứu của Đỗ Doãn Lợi và cộng sự (2004) nghiên cứu siêu âm
Doppler tim ở bệnh nhân bệnh thận mạn giai đoạn III, IV cho thấy rằng phì đại thất
trái chiếm 100% trong đó phì đại và giãn thất trái có kèm suy chức năng tâm thu thất
trái chiếm tới 40% ở bệnh nhân STM [10]. Kết quả này càng chứng tỏ rằng biến chứng
tim mạch là rất hay gặp và làm nặng nề thêm cho bệnh nhân STM.
1.1.5.2. Biến chứng mạch:
Đây là biến chứng được đề cập nhiều trong những năm gần đây ở bệnh nhân
STM. Trước đây việc chẩn đoán xơ vữa mạch máu sớm trên lâm sàng gặp rất nhiều
khó khăn và hầu như chỉ được chẩn đoán khi đã có những biểu hiện lâm sàng, thường
dựa vào kết quả xét nghiệm sinh hóa, nhưng các thông số này không thể khẳng định
tình trạng của thương tổn động mạch. Do vậy phát hiện sớm tổn thương xơ vữa động
mạch (giai đoạn tiền lâm sàng) là vấn đề có ý nghĩa quan trọng trong thực hành và
điều trị bệnh, đặc biệt ở bệnh nhân suy thận. Theo một số tác giả, quá trình xơ vữa
động mạch xảy ra sớm ở động mạch chủ, động mạch vành, và các động mạch ngoại vi
như động mạch cảnh, động mạch đùi [13], [32]. Cùng với việc ứng dụng siêu âm vào
trong y học, đây là phương pháp thăm dò không xâm nhập, không độc hại, có độ chính
xác cao có thể làm lại nhiều lần… Đặc biệt với sự có mặt của đầu dò có độ phân giải
cao cho phép chúng ta có thể đo được bề dày thành động mạch, quan sát đánh giá và
phát hiện tổn thương sớm của xơ vữa mạch máu [44], [45].
1.2 NT- PROBNP VÀ SUY THẬN MẠN
10
Peptide lợi niệu typ-B còn được gọi là peptide lợi niệu não (BNP: Brain
natriuretic peptide), được phát hiện năm 1988 sau khi phân lập từ não heo. Tuy nhiên,
BNP được phát hiện sớm có nguồn gốc chính từ tim, đại diện cho hormon của tim
.Nguồn gốc chính tổng hợp và tiết ra BNP là cơ thất. Phân tử BNP người được mã
hóabởi gen sao chép đơn ở vị trí nhiễm sắc thể số 1 bao gồm 3 exon và 2 intron. Tiền
[37].Tác dụng sinh học gián tiếp của BNP trong hệ thống tuần hoàn qua tương tác với
thụ thể peptide thải natri type A (NPR-A) tạo ra sản phẩm GMP vòng nội bào.Tác
dụng sinh học chính của BNP là thải natri niệu, lợi niệu, dãn mạch ngoại biên, ức chế
hệ thống renin-angiotensin-aldosteron và thần kinh giao cảm. Ngoài ra, nồng độ BNP
cũng còn ức chế sự co tế bào cơ thất, tiến trình tái định dạng và viêm của tế bào cơ
tim, và cơ trơn. Phân tử BNP được đào thải khỏi huyết tương do gắn với thụ thể
peptide thải natri type C (NPR-C) và thông qua quá trình thủy phân thành các phân tử
protein bởi những endopeptidase trung tính. Ngược lại, phân tử NT-proBNP được đào
thải chủ yếu qua thận.Thời gian bán hủy của phân tử BNP là 20 phút và NT-proBNP là
120 phút. Vì vậy, giải thích tại sao giá trị nồng độ NT- proBNP huyết tương cao hơn 6
lần so với BNP, mặc dù cả hai phân tử này được phóng thích với nồng độ cân bằng
[41], [53] . 12 BNP
NT-proBNP
Acid amin
32
76
Trọng lượng phân tử (kd)
3.5
8.5
Thời gian bán hủy (phút)
22
60-120
Tính ổn định
6 giờ
BNP sau tình trạng quá tải áp lực cấp tính của nhĩ và thất, những thay đổi này dẫn đến
tăng tiết nồng độ NT-proBNP huyết tương. Ngoài ra, các yếu tố khác gây tiết ra NT-
proBNP đã và đang được làm rõ [53].
13
Hình 1.2 Tổng hợp, phóng thích và tƣơng tác các thụ thể của BNP và NT-
proBNP [53]
Các peptide thải natri niệu (BNP và NT-proBNP) được phóng thích nhanh chóng sau
tổn thương thiếu máu cơ tim cấp. Nồng độ NT- proBNP tăng sau thiếu máu cơ tim có
lẽ do nhiều yếu tố khác nhau. Thiếu máu cơ tim gây ra tăng tình trạng căng giãn của tế
bào cơ tim, dẫn đến rối loạn chức năng tâm thu và/hoặc tâm trương thất trái là tác nhân
quan trọng gây phóng thích NT-proBNP huyết tương. Mặc dù, rối loạn chức năng tâm
thu cấp tính và suy bơm là yếu tố quan trọng gây phóng thích nồng độ NT- proBNP
huyết tương ở bệnh nhân bệnh động mạch vành, nhưng tình trạng giãn tâm thất bất
thường trong giai đoạn sớm của thiếu máu cơ tim xuất hiện trước khi thay đổi điện tim
và đau thắt ngực cũng có thể gây phóng thích nồng độ NT- proBNP huyết tương. Sau
thiếu máu cơ tim và nhồi máu cơ tim cấp có tình trạng giãn và tái đồng bộ thất dẫn đến
tăng áp lực trong thất và đường kính tâm thất gây phóng thích nồng độ NT-proBNP
huyết tương . Ngoài ra, thiếu máu cơ tim và giảm oxy tế bào cũng kích thích sản xuất
NT-proBNP huyết tương. Những yếu tố khác trong thiếu máu cơ tim bao gồm tăng tần
số tim, những cytokin tiền viêm và nội tiết tố thần kinh như co mạch, chống bài niệu,
14
phì đại và tế bào tăng sinh cũng gây kích thích tổng hợp NT- proBNP. Hơn nữa, thiếu
máu cơ tim gây hoạt hóa biểu thị gen BNP tim dẫn đến tiết ra nồng độ NT-proBNP. .
Ngoài ra, nồng độ NT-proBNP huyết tương tăng ở bệnh nhân suy tim có thể do các
yếu tố phối hợp như lớn tuổi, tăng huyết áp, đái tháo đường và rối loạn chức năng
thận. Những hormon peptid thải natri niệu hệ tim mạch có tác động mạnh trên hệ tim
tưởng của BNP khi chẩn đoán suy tim cấp ở các trường hợp khó thở [42]. Các tác giả
cho rằng khi bệnh thận tiến triển sang giai đoạn nặng hơn thì cần phải nâng cao điểm
cắt loại trừ của BNP ( lên khoảng 200pg/ml ). Các quan điểm tương tự cũng được đưa
ra đối với NT-proBNP , nghiên cứu 2006 của tác giả Anwaruddin và cộng sự cho thấy
các kết quả lâm sang về NT-proBNP tương tự các kết quả về BNP đã được báo cáo
trước đó trên bệnh nhân suy thận [20]. Ngoài ra NT-proBNP còn có giá trị tiên lượng
tử vong cao ở nhóm bệnh nhân STM thậm trí ngay cả ở nhóm có chức năng thận còn
trong giới hạn bảo tồn [28].
Tóm lại , tình trạng rối loạn chức năng thận có ảnh hưởng quan trọng lên nồng
độ của cả BNP và NT-proBNP đồng thời các chất này còn hữu ích trong việc chẩn
đoán và phân tầng nguy cơ, biến cố tim mạch trên nhóm bệnh nhân STM.
1.2.4. Định lƣợng nồng độ NT-proBNP huyết tƣơng
Hunt và cộng sự là những người đầu tiên đưa ra phương pháp xét nghiệm định
lượng NT-proBNP huyết tương. Về sau, nhiều phương pháp định lượng khác được tìm
ra và phát triển. Tất cả các phương pháp này đều dựa trên sự cạnh tranh trực tiếp của
kháng thể. Hiện nay, xét nghiệm NT-proBNP huyết thanh bằng phương pháp miễn
dịch điện hóa phát quang và phương tiện xét nghiệm hoàn toàn tự động được tìm ra và
phát triển rộng rải. Kháng thể gắn trực tiếp vào vị trí acid amin 1-21 và 39-50 của phân
tử NT-proBNP. Phân tích sinh hoá của NT-proBNP được tiến hành bằng xét nghiệm
miễn dịch điện hóa phát quang ECLIA (Electrochemiluminescence immunoassay) trên
máy Roche Elecsys 2010. Phương pháp định lượng nồng độ NT- proBNP huyết tương
của hãng Roche bằng cách dùng 2 kháng thể đa dòng để kết hợp kháng nguyên tại vị
trí đã bộc lộ là 1-21 và 39-50. Một vị trí được đánh dấu với Biotin và vị trí khác được
đánh dấu bằng phức hợp Ruthenium, để gắn với NT-proBNP hình thành phức bộ
“kẹp”. Sự phát hiện được hỗ trợ bởi chất đánh dấu vi mảnh Streptavidin. Phức hợp này
sau đó được gắn kết thông qua phản ứng Biotin-Streptavidin.
16
nhất và ảnh hưởng nhiều nhất được tóm tắt trong bảng dưới :
Copyright: Tài liệu đại học ©