HỘI CÁC TRƯỜNG CHUYÊN VÙNG
DUYÊN HẢI VÀ ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ
TRƯỜNG THPT CHUYÊN BẮC GIANG
TỈNH BẮC GIANG
ĐỀ THI ĐỀ XUẤT
ĐỀ THI MÔN: LỊCH SỬ 10 - KHỐI C
NĂM 2015
Thời gian làm bài: 180 phút
(Đề này 01 trang, gồm 07 câu)
Câu 1 (2.5 điểm)
a. Những thành tựu tiêu biểu của văn hóa cổ đại Hi Lạp và Rô-ma cổ đại.
b. Trong các thành tựu trên, thành tựu nào có ý nghĩa lớn nhất đối với văn minh
loài người nói chung và văn minh Việt Nam nói riêng?
Câu 2 (3.0 điểm)
Hãy nêu những thành tựu văn hóa chủ yếu của Trung Quốc thời phong kiến.
Trong những thành tựu ấy, thành tựu nào đã có ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển
của phương Tây?
Câu 3 (3.0 điểm)
Phong trào nào được coi là cuộc đấu tranh công khai đầu tiên của giai cấp tư
sản chống lại chế độ phong kiến đã suy tàn? Phân tích nguyên nhân, tính chất và ý
nghĩa của phong trào đó.
Câu 4 (2.5 điểm)
a. Em hãy nêu những nét chính về đời sống vật chất và tinh thần của cư dân
Văn Lang – Âu Lạc.
b. Những phong tục tập quán nào từ thời Văn Lang – Âu Lạc còn được nhân
dân ta lưu giữ đến ngày nay? Là một học sinh bậc THPT, em thấy mình cần làm gì để
giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa dân tộc.
Câu 5 (3.0 điểm)
a. So sánh sự khác nhau giữa hai cuộc kháng chiến chống Tống thời Lý và
kháng chiến chống Mông – Nguyên thời Trần theo các nội dung sau: chủ trương,
tương quan lực lượng, Quy mô – tính chất, nghệ thuật kết thúc chiến tranh.
+ Văn học đạt đến trình độ hoàn thiện, mang tính nhân đạo sâu sắc…
0.5
- Nghệ thuật
+ Để lại rất nhiều tượng và đền đài đều có giá trị nghệ thuật cao và giá
trị hiện thực sinh động.
+ Các công trình tiêu biểu: tượng Lực sĩ ném đĩa, Thần Vệ nữ ở Mi-lô,
đền Pác-te-nông…
0.5
b - Trong các thành tựu trên, thành tựu có ý nghĩa nhất đối với nền văn
minh của loài người là sự ra đời của hệ thống chữ cái.
- Vì: từ hệ thống chữ cái La-tinh, chúng ta có những ngôn ngữ mà ngày
nay được sử dụng làm ngôn ngữ chung cho cả thế giới trên tất cả các lĩnh
vực, mang nền văn hóa của các quốc gia xích lại gần nhau hơn.
- Đối với Việt Nam: chữ việt của Việt Nam (29 kí tự) ra đời trên cơ sở
bảng chữ cái Latinh, tạo điều kiện cho văn hóa Việt Nam phát triển toàn
diện.
0.5
Câu 2 a 1. Những thành tựu văn hóa chủ yếu của Trung Quốc thời phong kiến
- Trong lĩnh vực tư tưởng, tôn giáo
+ Trong lĩnh vực tư tưởng Nho giáo giữ vai trò quan trọng, trở thành cơ
sở lí luận và tư tưởng của chế độ phong kiến Trung Quốc; Trong lĩnh
vực tôn giáo, Phật giáo ở Trung quốc được thịnh hành, nhất là vào thời
nhà Đường…
0.5
- Sử học: sử học bắt đầu từ thời Tây Hán đã trở thành lĩnh vực nghiên
cứu độc lập mà người đặt nền móng là Tư Mã Thiên.
0.5
- Văn học: thơ đường đạt đến đỉnh cao của nội dung và nghệ thuật…Tiểu
thuyết chương hồi xuất hiện với những tác phẩm nổi tiếng…
0.5
- Là một phong trào của giai cấp tư sản trên lĩnh vực văn hóa tư tưởng,
tấn công vào hệ tư tưởng lỗi thời của chế độ phong kiến và giáo hội
Thiên chua nhằm:
+ Giải phóng tư tưởng tình cảm của con người khỏi sự kìm hãm, trói
buộc của giáo hội
0.5
+ Đề cao tinh thần dân tộc, xây dựng một quốc gia thống nhất
- Phong trào văn hóa Phục hưng thực chất là một cuộc cách mạng tư
tưởng lớn của giai cấp tư sản thời hậu kì trung đại.
0.5
* Ý nghĩa:
- Là cuộc đấu tranh công khai đầu tiên của giai cấp tư sản chống giai cấp
phong kiến đã suy tàn.
0.25
- Đóng vai trò tích cực trong việc phát động quần chúng chống lại chế độ
phong kiến, đề cao những giá trị tốt dẹp, cao quý của con người.
0.25
- Mở đường cho sự phát triển cao của văn hóa loài người. 0.25
Câu 4 a Những nét chính về đời sống vật chất – tinh thần….
* Đời sống vật chất:
- Cư dân Văn Lang – Âu Lạc có nền kinh tế nông nghiệp đa dạng, công
cụ sản xuất chủ yếu bằng đồng thau và có một ít đồ sắt.
0.25
- Nguồn lương thực chính của họ là gạo nếp, gạo tẻ, ngoài ra cong có các
loại khoai, sắn. Thức ăn gồm các loại rau củ, cá, chăn nuôi…
0.25
- Đồ dùng gia đình có nhiều loại như nồi, bát, chậu… bằng gốm và đồng
thau…
0.25
- Cư dân Văn Lang – Âu Lạc ở nhà sàn, sinh hoạt rất giản dị, thích ứng
giành thắng lợi
- Lúc đầu thực hiện
“vườn không nhà trống”
gây cho địch nhiều khó
khăn rồi mới đánh.
Tương quan
lực lượng
Nhà Tống đang khủng
hoảng, Đại Việt đang vươn
lên mạnh mẽ.
Đại Việt dười thời Trần
đang phát triển mạnh mẽ.
Quân đội Mông – Nguyên
cũng là lực lượng mạnh
nhất thê giới lúc bấy giờ.
Quy mô –
tính chất
Các trận đánh tương đối
nhỏ và ít ác liệt
Các trận đánh diếm ra
trên địa bàn rộng lớn hơn
và rất ác liệt.
Nghệ thuật
kết thúc
chiến tranh
Chủ động kết thúc chiến
tranh bằng biện pháp giảng
hòa, tránh tổn thất cho cuộc
chiến, đặt cơ sở cho hòa
hiếu lâu dài.
chia thành 5 đạo, dưới đạo là các phủ huyện, châu, xã với hệ thống quan
lại như cũ.
- Vào những năm 60 của thế kỉ XV, vua Lê Thánh Tông đã tiến hành
một cuộc cải cách hành chính
+ Ở trung ương: chức Tể tướng và các Đại hành khiển bị bãi bỏ. Vua
trực tiếp quyết định mọi việc. Bên dưới là 6 bộ trực tiếp phụ trách các
mặt và chịu trách nhiệm trước vua…
+ Địa phương: cả nước được chia thành 13 đạo thừa tuyên, mỗi đạo có 3
ti phụ trách các lĩnh vực quân sự, dân sự và kiện tụng….
0.5
- Quan lại được tuyển chọn chủ yếu qua giáo dục, thi cử…
- Luật pháp: ban hành bộ luật mới “Quốc triều hình luật” (Luật Hồng
Đức) với hơn 700 điều, mang tính dân tộc sâu sắc….
- Quân đội: dược tổ chức chặt chẽ, theo chế độ “ngụ binh ư nông”, được
trang bị vũ khí đầy đủ.
0.5
* Khôi phục và phát triển kinh tế 0.5
- Nhà nước khuyến khích nhân dân ra sức lao động, khôi phục sản xuất.
Nền kinh tế Đại Việt bước dần sang giai đoạn phát triển….
- TCN và thương nghiệp: dần được phục hồi và phát triển…
* Tư tưởng, văn hóa: 0.5
- Thời Lê sơ, Nho giáo giữ địa vị độc tôn, nền giáo dục nho học trở nên
thịnh đạt….
- Phật giáo và Đạo giáo trở thành tôn giáo trong nhân dân….
- Văn học chữ Hán và chữ Nôm phát triển mạnh….
=> Thời Lê sơ thế kỉ XV thực sự là một giai đoạn phát triển thịnh đạt của
nước Đại Việt
0.25
Câu 7 a Những thành tựu văn hóa Việt Nam thời Nguyễn ….
* Tư tưởng – tôn giáo
0.5
b Những thành tựu được UNESSCO công nhận là di sản thế giới
- Quần thể di tích cố đô Huế là di sản văn hóa của nhân loại (1993)
- Nhã nhạc cung đình Huế được công nhận là Di sản văn hóa phi
vật thể của nhân loại (2003)
- Mộc bản triều Nguyễn được công nhận là di sản tư liệu thế giới
(2009)
0.5
Người làm đáp án
Họ và tên
Nguyễn Thị Thu Thủy
Điện thoại: 01294168533
6