SỞ GD – ĐT BẮC NINH
TRƯỜNG THPT CHUYÊN BẮC NINH
GIỚI THIỆU ĐỀ THI CHỌN HSG VÙNG DUYÊN HẢI
ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ LẦN THỨ VIII
Năm học 2014 - 2015
Môn: Lịch sử (dành cho học sinh lớp 10)
Thời gian: 180 phút (không kể thời gian giao để)
Câu 1 (2,5 điểm).
Em hiểu thế nào là Chế độ chiếm nô? Nêu những biểu hiện về kinh tế, xã hội của chế
độ chiếm nô ở Hi Lạp – Rôma.
Câu 2 (3,0 điểm).
Nêu chính sách bành trướng lãnh thổ của Trung Quốc thời Minh - Thanh. Cha ông ta
đã có đối sách như thế nào để làm thất bại âm mưu bành trướng của Trung Quốc. Hiện nay,
chúng ta nên học tập bài học kinh nghiệm gì để giải quyết vấn đề biển đảo?
Câu 3 (3,0 điểm).
Cuộc phát kiến địa lí nào được coi là sự kiện nổi bật nhất của lịch sử phát kiến địa
lí ? Trình bày hiểu biết của em về cuộc phát kiến đó. Hệ quả của những cuộc phát kiến địa
lí đối với lịch sử nhân loại ?
Câu 4 (2,5 điểm).
Nêu nét chính về đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn Lang – Âu Lạc. Tại
sao nói văn minh Văn Lang – Âu Lạc định hình bản sắc dân tộc Việt Nam ?
Câu 5 (3,0 điểm).
Trong công cuộc xây dựng nhà nước phong kiến từ thế kỉ X đến đầu thế kỉ XV, nền
giáo dục nước ta có bước phát triển như thế nào ? Nhận xét của em về giáo dục nước ta giai
đoạn này ?
Câu 6 (3,0 điểm).
Cuộc kháng chiến chống Tống thời Lý được coi là cuộc kháng chiến rất đặc biệt
trong lịch sử : Em cho biết những nét đặc biệt ấy là gì ? Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa
lịch sử và bài học kinh nghiệm của cuộc kháng chiến này.
Câu 7 (3,0 điểm).
Trong 50 năm đầu thống trị, nhà Nguyễn trong nửa đầu thế kỉ XIX đưa ra chính sách

+ Nô lệ: chiếm đa số trong xã hội, là lực lượng lao động chính trong mọi
ngành sản xuất, phục vụ mọi nhu cầu khác nhau của đời sống, hoàn toàn lệ
thuộc chủ nô, không có bất cứ quyền lợi gì.
0.25đ
0.25đ
0.25đ
0.5đ
0.5đ
0.25đ
0.25đ
0.25đ
Câu 2 (3,0 điểm).
Nêu chính sách bành trướng lãnh thổ của Trung Quốc thời Minh - Thanh. Cha ông ta
đã có đối sách như thế nào để làm thất bại âm mưu bành trướng của Trung Quốc. Hiện nay,
chúng ta nên học tập bài học kinh nghiệm gì để giải quyết vấn đề biển đảo?
Câu
2
3điểm
• Chính sách bành trướng lãnh thổ của TQ thời Minh – Thanh
- Giống như những triều đại trước, các hoàng đế thời Minh – Thanh
tiếp tục thực hiện chính sách bành trướng, mở rộng lãnh thổ bằng việc đem
quân xâm lấn các nước láng giềng
- Minh Thành Tổ 5 lần tự mang đem quân đi đánh người Tác-ta và Oa-
ra của tộc Mông Cổ; cử sứ giả đến các nước Đông Nam Á, Nam Á để phô
trương sức mạnh.
- Đến giữa thế kỉ XVIII, nhà Thanh thôn tính được Mông Cổ, Tây
0,25đ
0,5đ
0,25đ
Tạng, Tân Cương.

trong hàng ngũ kẻ thù
Ngoại giao ứng xử khôn khéo với các nước lớn: Mĩ, tây Âu, NB,
Nga tranh thủ các tổ chức quốc tế, tổ chức khu vực, sự đồng tình ủng hộ
của bạn bè theo 2 nguyển tắc tôn trọng độc lập dân tộc, chủ quyền và toàn
vẹn lãnh thổ, giải quyết tranh chấp bằng phương pháp hòa bình
0,5đ
0,25đ
0,25đ

0,25đ
0,25đ
0,25đ
0,25đ
Câu 3 (3,0 điểm).
Cuộc phát kiến địa lí nào được coi là sự kiện nổi bật nhất của lịch sử phát kiến địa
lí ? Trình bày hiểu biết của em về cuộc phát kiến đó. Hệ quả của những cuộc phát kiến địa
lí đối với lịch sử nhân loại. .
Câu
3
3điể
m
• Cuộc phát kiến địa lý của Cô-lôm-bô năm 1492 được coi là “sự
kiện nổi bật nhất của lịch sử phát kiến địa lý ”
- Năm 1492, C.Cô – lôm –bô cùng đoang thủy thủ 90 người trên ba chiếc tàu biển đã
từ Tây Ban Nha đi về phía Tây, tiến ra Đại Tây Dương. Ông đã đến một số đảo thuộc
0.5đ
0.5đ
vùng biển Ca-ri –bê ngày nay. Quay trở về nước ông được phong làm phó vương Ấn
Độ và nhận danh hiệu quý tộc. Ông chính là người đã tìm ra châu Mỹ nhưng đến cuối
đời ông vẫn lầm tưởng đó là Ấn Độ.

Nêu nét chính về đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn Lang – Âu Lạc.
Tại sao nói văn minh Văn Lang – Âu Lạc định hình bản sắc dân tộc Việt Nam?
Câu
4
2,5đ
• Đời sống văn hóa, tinh thần của cư dân Văn Lang – Âu Lạc :
- Cư dân Văn Lang – Âu Lạc có đời sống vật chất, tinh thần phong
phú:
+ Nguồn lương thực chính là thóc gạo (gạo nếp và gạo tẻ), ngoài ra
còn có ngô, khoai sắn. Thức ăn có các loại cá, thịt, rau, củ.
+ Cư dân Việt cổ có tập quán ở nhà sàn, nhuộm răng đen, ăn trầu,
cả nam lẫn nữ đều thích dùng đồ trang sức. Thường ngày, nữ mặc áo,
váy, nam đóng khố.
+ Những tập quán này xuất phát từ đặc điểm của điều kiện tự nhiên
và nền kinh tế, đời sống tinh thần dễ hòa đồng, phong phú của người
Việt.
+ Tín ngưỡng phổ biến: sùng bái tự nhiên (thờ thần Mặt Trời, thần
0,25đ
0,25đ
0,25đ
0,25đ
Sụng, thn Nỳi ), tục phn thực với nghi lễ cầu mùa ma thuận gió hoà,
giống nòi phát triển
+ Tớn ngng th cỳng t tiờn, sựng kớnh cỏc anh hựng, ngi cú
cụng vi lng, vi nc l nột c sc ca ngi Vit c. T ú hỡnh
thnh mt s tc l: ci xin, ma chay; l hi khỏ ph bin, nht l hi
mựa.
i sng vn húa tinh thn ca c dõn VL-AL khỏ a dng, sm
to nờn truyn thng gin d, thớch ng hũa nhp vi thiờn nhiờn
Lớ gii : vn minh Vn Lang u Lc nh hỡnh bn sc dõn tc

- Thi Trn:
+ 1247: nh Trn t l ly Tam khụi, quy nh rừ ni dung hc tp,
m rng Quc T giỏm cho con em quý tc v quan chc n hc
+ S phỏt trin ca giỏo dc ó to nờn nhng trớ thc ti gii: Nguyn
Hin, Mc nh Chi, Phm S Mnh
- Thi Lờ s:
+ Nho giỏo chim v trớ c tụn, giỏo dc Nho hc vỡ vy m phỏt trin
thnh t. Cỏc khoa thi c t chc u n: 3 nm cú 1 kỡ thi Hi
chn nhõn ti. Tt c ngi dõn cú hc , cú lớ lch rừ rng u c i
thi Nhng ngi thi c khc tờn trờn bia ỏ dng Vn Miu
+ Di thi vua Lờ Thỏnh Tụng, nh nc m 12 khoa thi Hi, ly
501 Tin s, trong ú cú 9 Trng Nguyờn. õy l thi cc thnh ca giỏo
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
0,5
0,5
dục thi cử phong kiến.
• Nhận xét:
- Tích cực: Đào tạo đội ngũ quan chức và nhân tài cho đất nước; nâng
cao dân trí; góp phần không nhỏ vào việc xây dựng và phát triển quốc
gia Đại Việt (X - XV)
- Tiêu cực: Nội dung giáo dục Nho giáo chủ yếu thiên về thiên văn, triết
học, đạo đức, chính trị mà không chú ý tới các kiến thức khoa học phục
vụ sản xuất. Vì vậy không tạo điều kiện cho phát triển kinh tế
0,25đ
0,25đ

+ Kháng chiến toàn dân: toàn dân tham gia đánh giặc
+ Kháng chiến toàn diện: đánh địch trên nhiều phương diện, bằng
nhiều hình thức khác nhau
0,5đ
0.5 đ
0.5 đ
0.25 đ
0,25đ
0.5 đ
0.55 đ

Câu 7 (3 điểm): Trong 50 năm đầu thống trị ở nửa đầu TK XIX, nhà Nguyễn đã đưa ra
chính sách đối nội, đối ngoại như thế nào? Nêu đóng góp của nhà Nguyễn thời gian này?
Câu 7 3,0đ
a.Chính sách cai trị của nhà Nguyễn 50 năm đầu TK XIX
Sau khi lật đổ vương triều Tây Sơn, Nguyễn Ánh lên ngôi hoàng
đế lập ra vương triều Nguyễn (1802 - 1945). Trong 50 năm đầu nhà
Nguyễn đã thực thi những chính sách đối nội, đối ngoại nhằm ổn định
tình hình đất nước, củng cố quyền lực vương triều.
* Đối nội:
• Thời Gia Long
- Chính quyền TW tổ chức giống thời Lê sơ: bộ máy nhà nước
theo mô hình quân chủ chuyên chế, vua đứng đầu toàn quyền quyết
định mọi công việc quan trọng của đất nước. Dưới vua là 6 bộ do
thượng thư phụ trách, dưới bộ có các ti chuyên trách.
- ĐP: cả nước chia làm 3 vùng: Bắc thành, Gia Định thành và trực
doanh do triều đình trực tiếp cai quản.
• Thời Minh Mạng:
- Ở TW: Tổ chức bộ máy nhà nước được hoàn thiện chặt chẽ hơn.
Ngoài 6 bộ còn có các viện và các cơ quan chuyên trách như: Đô sát

0,25đ
- Đặc biệt với cải cách của Minh Mạng, đất nước được thống nhất về
mặt hành chính, đây là cơ sở cho việc phân chia đơn vị hành chính
ngày nay
0,25đ
0,25đ
HẾT
Người ra đề : Nguyễn Phương Thảo (SĐT : 0916.088.205)