Website: Email : Tel : 0918.775.368
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
KHOA NGÂN HÀNG- TÀI CHÍNH
BÁO CÁO THỰC TẬP CHUYÊN ĐỀ
Đề tài:
GIẢI PHÁP NÂNG CAO PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP
TRONG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG ĐT& PT VIỆT
NAM- CHI NHÁNH ĐÔNG ĐÔ
Giáo viên hướng dẫn: PGS.TS. NGUYỄN THỊ THU THẢO
Sinh viên thực tập : HOÀNG VĂN CHÍNH
Lớp : NGÂN HÀNG 46C
Khóa : 46
Hệ : CHÍNH QUY
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
LỜI MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong những năm gân đây, cùng với xu hướng tự do hoá và toàn cầu
hoá nền kinh tế và bước đầu gia nhập WTO đã đem lại cho nền kinh tế Việt
Nam nhiều cơ hội nhưng đồng thời cũng đặt ra không ít những thách thức đòi
hỏi Chính phủ và các ngành kinh tế chủ chốt có sự quyết tâm và nỗ lực rất
lớn, Trong lĩnh vực Ngân hàng, ngành Ngân hàng đã xây dựng được những
cơ sở quan trọng phù hợp dần với cơ chế thị trường, hiện đại hoá công nghệ
và tự do hoá, hoạt động kinh doanh tiền tệ, Những thể chế hoạt động Ngân
hàng đã được hoàn thiện, cơ chế điều hành chính sách tiền tệ được đổi mới
căn bản, các nguyên tắc và chuẩn mực quốc tế về hoạt động của các NHTM,
đang từng bước được áp dụng, chất lượng tín dụng được cải thiện đáng kể
chính vì vậy Đối với mỗi NHTM, hoạt động tín dụng là hoạt động có vai trò
quan trọng nhất. Đó là hoạt động mang lại lợi nhuận cao nhất nhưng đồng
thời cũng là hoạt động chứa đựng nguy cơ mang lại nhiều rủi ro nhất cho
ngân hàng. Nguyên nhân dẫn đến rủi ro này phần lớn là do chất lượng công
NHTM. Thực trạng của công tác này tại Ngân hàng ĐT&PT Việt Nam- Chi
nhánh Đông Đô.
Phạm vi nghiên cứu: Công tác phân tích tình hình tài chính doanh
nghiệp trong hoạt động tín dụng tại Ngân hàng ĐT&PT Việt Nam- Chi nhánh
Đông Đô từ tháng 07/ 2004 đến tháng 06/2007
4. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp khảo sát thực tiễn thu thập số liệu tại ngân hàng ĐT &PT
Việt Nam – Chi nhánh Đông Đô sau đó tiến hành phân tích, đánh giá số liệu.
Khóa luận sử dụng phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, ngoài
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
ra còn có sử dụng các phương pháp so sánh, phương pháp phân tích tỷ lệ,
phương pháp DUPONT, phân tích tổng hợp và phương pháp diễn dịch, sử
dụng các lý thuyết thống kê để thiết lập hệ thống chỉ tiêu.
5. Kết cấu của đề tài
Đề tài nghiên cứu: “Giải pháp nâng cao chất lượng phân tích tài chính
doanh nghiệp trong hoạt động tín dụng của Ngân hàng ĐT&PT Việt Nam -
Chi nhánh Đông Đô”.
Ngoài các phần mở đầu, kết luận và danh mục đề tài tham khảo, khoá
luận được bố cục thành 3 chương như sau:
Chương I: Một số vấn đề cơ bản về phân tích TCDN trong hoạt động
tín dụng tại các ngân hàng thương mại
Chương II: Thực trạng chất lượng Phân tích TCDN trong hoạt động
tín dụng tại ngân hàng ĐT&PT chi nhánh Đông Đô
Chương III: Giải pháp nâng cao chất lượng phân tích TCDN trong
hoạt động tín dụng tại ngân hàng ĐT & PT chi nhánh Đông Đô.
Qua quá trình nghiên cứu và tìm hiểu em xin đưa ra một vài đóng góp nhỏ
góp phần nâng cao chất lượng công tác phân tích tài chính khách hàng là doanh
nghiệp tại Ngân hàng ĐT&PT Việt Nam - Chi nhánh Đông Đô. Do kiến thức,
kinh nghiệm và thời gian hạn chế, chuyên đề chắc chắn không tránh khỏi những
Website: Email : Tel : 0918.775.368
người đi vay phải trả thêm phần lãi ngoài vốn gốc. Để thực hiện được nguyên
tắc này thì phải xác định được lãi suất danh nghĩa lớn hơn tỷ lệ lạm phát, hay
nói cách khác phải xác định lãi suất thực dương (Lãi suất thực = Lãi suất danh
nghĩa – tỷ lệ lạm phát).
- Trong quan hệ tín dụng ngân hàng, tiền vay được cấp trên cơ sở cam kết
hoàn trả vô điều kiện. Về khía cạnh pháp lý, những văn bản xác định quan hệ tín
dụng như hợp đồng tín dụng, khế ước nhận nợ… thực chất chỉ là một lệnh phiếu
trong đó bên đi vay cam kết hoàn trả vô điều kiện cho bên cho vay khi đến hạn
thanh toán.
Tín dụng ngân hàng có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc cung cấp
vốn cho nhu cầu kinh doanh của các đối tượng đặc biệt là đối tượng doanh
nghiệp. Khả năng cung ứng vốn của tín dụng ngân hàng góp phần đẩy mạnh
nhịp độ tích tụ, tập trung vốn và tăng cường khả năng cạnh tranh giữa các
doanh nghiệp. Tín dụng doanh nghiệp còn được sử dụng như một công cụ để
phát triển các ngành kinh tế chiến lược theo yêu cầu của Chính phủ.
1.1.1.2. Phân loại tín dụng
Trong nền kinh tế thị trường, hoạt động tín dụng rất đa dạng và phong
phú với nhiều hình thức khác nhau. Để sử dụng và quản lý tín dụng có hiệu
quả phải tiến hành phân loại tín dụng theo những căn cứ nhất định:
Theo thời hạn tín dụng: Gồm 3 loại hình tín dụng:
- Tín dụng ngắn hạn: Là loại tín dụng có thời hạn dưới 1 năm
- Tín dụng trung hạn: Là loại tín dụng có thời hạn từ 1 đến 5 năm
- Tín dụng dài hạn: Là loại tín dụng có thời hạn trên 5 năm
Theo đối tượng tín dụng: Gồm 2 loại hình tín dụng:
- Tín dụng vốn đầu tư tài sản ngắn hạn: Là loại tín dụng được sử dụng để
hình thành TSNH của các tổ chức kinh tế. Nó bao gồm: cho vay dự trữ hàng
hoá, cho vay chi phí sản xuất, cho vay để thanh toán các khoản nợ dưới dạng
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
chất lượng tín dụng vì vậy khi thiết lập hồ sơ tín dụng phải đảm bảo đầy đủ
một số yếu tố như: Thông tin căn bản về khách hàng. thông tin về lịch sử tài
chính và tình hình tài chính hiện tại của khách hàng, mục đích vay vốn,
phương án kinh doanh, thoả thuận giữa ngân hàng và khách hàng về việc vay
vốn và trả nợ…
Phân tích tín dụng.
Hoạt động tín dụng là hoạt động mang lại nhiều lợi nhuận nhất cho các
NHTM đồng thời cũng là hoạt động chứa nhiều rủi ro. Để phòng và hạn chế
rủi ro tín dụng các NHTM áp dụng nhiều biện pháp trong đó quan trọng nhất
là phân tích đánh giá khách hàng toàn diện trước khi cho vay. Nếu khách
hàng được đánh giá tốt thì sẽ được ngân hàng xem xét để cho vay và ngược
lại.
Quyết định tín dụng.
Kết quả của quá trình phân tích tín dụng là đưa ra quyết định tín dụng.
Ra quyết định tín dụng chấp thuận hay không chấp thuận là công việc quan
trọng không những ảnh hưởng đến tiến trình hoạt động của khách hàng mà
còn ảnh hưởng đến uy tín của ngân hàng. Nếu quyết định chấp thuận mà sau
đó khách hàng không có khả năng trả nợ thì ngân hàng sẽ giảm lợi nhuận,
thậm chí mất vốn. Nếu ngân hàng không chấp thuận khách hàng có khả năng
hoàn trả vốn tín dụng đúng hạn thì ngân hàng mất cơ hội tăng thu nhập, mất
một cơ hội mở rộng ảnh hưởng, thị phần của mình.
Giải ngân.
Giải ngân là nghiệp vụ cấp tiền cho khách hàng trên cơ sở mức tín dụng
đã cam kết theo hợp đồng. Giải ngân được thực hiện theo nguyên tắc “Vận
động của tín dụng gắn liền vận động của hàng hoá” Có thể tiến hành giải ngân
chỉ là thuần tuý cấp tiền cho khách hàng trong phạm vi mức tín dụng đã cam
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
kết mà có hoặc không kèm theo các điều kiện ràng buộc cho việc giải ngân.
Giám sát, thu nợ và thanh lý tín dụng.
hàng.
Một đặc trưng cơ bản trong kinh doanh tín dụng của các NHTM là tính
rủi ro, vì thế quan hệ tín dụng trước hết phải được thiết lập trên cơ sở lòng tin.
Các ngân hàng chỉ cấp tín dụng cho khách hàng khi ngân hàng tin tưởng vào
sự sẵn sàng trả nợ và khả năng trả nợ (cả gốc và lãi) đúng hạn của khách hàng.
Đối với một doanh nghiệp lần đầu tiên đặt quan hệ tín dụng với ngân
hàng, niềm tin đầu tiên mà doanh nghiệp tạo ra cho ngân hàng chính là một
doanh nghiệp có năng lực pháp lý và một năng lực tài chính lành mạnh. Trong
bối cảnh cạnh tranh gay gắt giữa các tổ chức tài chính, giữa các tổ chức tài
chính với các tổ chức phi tài chính như hiện nay, đối với một doanh nghiệp
được ngân hàng xác định là có triển vọng sẽ được hưởng những ưu đãi từ các
chính sách marketing mà ngân hàng xây dựng nhằm duy trì quan hệ hay lòng
trung thành của doanh nghiệp. Ngân hàng sẽ tiến hành tư vấn cho doanh nghiệp
về mặt tài chính để doanh nghiệp có thể đạt được những kết quả tốt hơn, tình
hình tài chính lành mạnh hơn, có lợi cho cả ngân hàng và cả doanh nghiệp.
1.2.2.2. Phân tích TCDN giúp xác định rõ khả năng thanh toán của doanh nghiệp,
cơ sở cho khả năng thu hồi vốn vay và lãi của ngân hàng.
Đối với các chủ ngân hàng mối quan tâm lớn nhất của họ hướng về khả
năng thanh toán của doanh nghiệp, điều này đảm bảo cho ngân hàng không
những bảo toàn vốn của mình còn thu được lợi nhuận từ hoạt động cho vay.
Vì hoạt động tín dụng là sự chuyển nhượng tạm thời một lượng giá trị từ
người sở hữu sang người sử dụng để sau một thời gian sẽ thu hồi về một
lượng giá trị lớn hơn lượng giá trị ban đầu. Nguyên tắc đầu tiên của tín dụng
là nguyên tắc có hoàn trả, mà khả năng hoàn trả của doanh nghiệp được thể
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
hiện ở tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Doanh
nghiệp sản xuất kinh doanh ở mức sinh lợi cao thì khả năng thu hồi vốn và lãi
của ngân hàng đối với khách hàng sẽ càng lớn. Đối với khả năng thanh toán
của khách hàng, ngân hàng quan tâm đến hai khía cạnh là thanh toán đủ và
định hồ sơ khách hàng, thẩm định phi tài chính thì phân tích tài chính của
khách hàng là một nội dung không thể thiếu trong quy trình tín dụng. Ngân
hàng là nhà tài trợ vốn, là chủ nợ của doanh nghiệp, bên cạnh vấn đề thu nhập
thì điều quan tâm nhất của ngân hàng là bảo toàn vốn của mình. Phân tích tài
chính không chỉ là phân tích hiện trạng tài chính của doanh nghiệp mà còn để
dự đoán về tình hình tài chính trong tương lai của khách hàng từ đó ngân hàng
có thể có những quyết định đầu tư đúng đắn, quyết định về phương hướng,
quy mô, lãi suất, thời hạn… của khoản vay. Việc ra quyết định đầu tư đúng
đắn căn cứ vào kết quả phân tích TCDN tại ngân hàng không chỉ trả lời cho
câu hỏi “Có ra quyết định đầu tư hay không?” mà còn xác định được chính
xác phương thức đầu tư nào là thích hợp. Doanh nghiệp có tình hình tài chính
lành mạnh, khả năng sinh lời cao và có triển vọng phát triển tốt trong tương
lai sẽ được ưu tiên lựa chọn.
Khi có quyết định tài trợ vốn, thì việc phân tích TCDN thực chất là quá
trình xác định các yếu tố chi tiết về khoản vay. Căn cứ vào tình hình hoạt
động, phương án xin vay vốn…ngân hàng xác định quy mô của nhu cầu vay
hợp lý. Thời hạn cho vay được tính từ khoảng thời gian từ lần đầu tiên phát
tiền vay cho đến khi khách hàng thanh toán xong khoản vay đó cả gốc và lãi.
Cơ sở để xác định thời hạn cho vay là tính chất luân chuyển vốn của phương
án sản xuất kinh doanh và phương án tài chính hoặc chu kỳ ngân quỹ của
khách hàng. Để xác định kì hạn trả nợ một cách chính xác thì ngân hàng phải
tiến hành phân tích phương án lưu chuyển tiền tệ của khách hàng. Trong thực
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
tế có trường hợp doanh nghiệp kinh doanh có lãi nhưng vẫn không có khả
năng trả nợ vì hiện tại hầu hết các doanh nghiệp đều kinh doanh theo phương
thức trả chậm, trong trường hợp khách hàng của doanh nghiệp gặp khó khăn
trong thanh toán sẽ dẫn đến luân chuyển tiền tệ của doanh nghiệp bị thâm hụt.
Ngân hàng chỉ áp dụng kỳ hạn trả nợ định kỳ khi luân chuyển tiền tệ thuần
của các kỳ trong thời gian vay của khách hàng là dương. Tuy nhiên, ngân
phải tuân thủ theo những nguyên tắc chung đề ra, các BCTC trình ngân hàng
phải tuân theo những quy chuẩn nhất định, đây chính là một thuận lợi lớn
trong quá trình phân tích tài chính của ngân hàng. Trong phương pháp phân
tích khách hàng được nêu sau đây tập trung chủ yếu nêu các phương pháp
phân tích các BCTC của doanh nghiệp.
Phương pháp phân tích tài chính bao gồm một hệ thống các công cụ và
biện pháp để tiếp cận, nghiên cứu các sự kiện, hiện tượng, các mối quan hệ
bên trong và bên ngoài, các luồng dịch chuyển và biến đổi tài chính, các chỉ
tiêu tài chính tổng hợp và chi tiết nhằm đánh giá tình hình tài chính của doanh
nghiệp qua chất lượng hoạt động và mức độ rủi ro trong hoạt động kinh doanh
của doanh nghiệp.
1.2.3.1. Phương pháp so sánh:
Phương pháp so sánh là phương pháp được sử dụng phổ biến trong phân
tích hoạt động kinh doanh và thường được thực hiện ở bước khởi đầu của quá
trình phân tích. Việc sử dụng phương pháp so sánh nhằm các mục đích:
- Đánh giá tình hình thực hiện nhiệm vụ kế hoạch mà doanh nghiệp đã
đặt ra bằng cách so sánh giữa trị số của chỉ tiêu kỳ thực tế với trị số của chỉ
tiêu kỳ kế hoạch.
- Đánh giá tốc độ, xu hướng phát triển của tài chính doanh nghiệp thông
qua việc so sánh giữa kết quả kỳ này với kết quả kỳ trước.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
- So sánh giữa số liệu của doanh nghiệp với số liệu của ngành để đánh
giá tình hình tài chính của doanh nghiệp là tốt hay xấu so với các doanh
nghiệp cùng ngành.
1.2.3.2. Phương pháp phân tích tỷ lệ:
Dựa trên ý nghĩa chuẩn mực các tỷ lệ của đại lượng tài chính trong các
quan hệ tài chính. Về nguyên tắc phương pháp tỷ lệ phải xác định được các
ngưỡng, các định mức nhận xét, đánh giá tình hình tài chính của doanh nghiệp
trên cơ sở so sánh tỷ lệ của doanh nghiệp với các giá trị của các tỷ lệ tham