Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
LỜI MỞ ĐẦU
Cùng với sự phát triển của nền kinh tế thế giới, thị trường toàn cầu
ngày càng trở nên nhạy cảm với những vấn đề về thời gian cũng như sự
cạnh tranh về giá cả. Bên cạnh đó là sự phát triển nhanh chóng của khoa
học công nghệ thông tin và những yêu cầu khắt khe trong các khâu quản
lý nguyên vật liệu thô cũng như các bộ phận cấu thành sản phẩm. Trước
những yêu cầu thực tiễn đó, dịch vụ logistics ra đời và không ngừng phát
triển, ngày càng đáp ứng được những đòi hỏi về yếu tố thời gian và đem
lại hiệu quả cao trong lĩnh vực kinh doanh.
Thuật ngữ logistics xuất hiện vào khoảng những năm 1960 và liên
tục phát triển cho đến nay, được hiểu như là việc quản lý toàn bộ hệ
thống chuỗi cung cấp từ khâu nguyên liệu thô đến phân phối thành
phẩm. Mục tiêu của nó là kiểm nghiệm từng quyết định trong kênh cung
cấp một sản phẩm và tác động của nó đối với toàn bộ hệ thống. Ở Việt
Nam, các hoạt động giao nhận hàng ở cảng biển và các vùng biên giới có từ
những năm 1954, song cho đến nay logistics vẫn là một khái niệm còn mới
mẻ đối với phần lớn các doanh nghiệp. Một số ít doanh nghiệp đã cung cấp
loại hình dịch vụ này nhưng thực chất vẫn là do các đối tác nước ngoài đảm
nhiệm, còn các doanh nghiệp Việt Nam chỉ đứng lo những phần công việc
trong lãnh thổ Việt Nam do cơ chế thủ tục nước ta còn phức tạp. Trong những
năm gần đây, các hoạt động trong lĩnh vực giao nhận kho vận đang diễn ra
khá sôi động và lĩnh vực này càng trở nên phức tạp hơn khi Việt Nam gia
nhập WTO.
Lựa chọn đề tài: “Nâng cao khả năng cạnh tranh của Công ty TNHH
Tiếp Vận Thăng Long về cung cấp dịch vụ logistics trong điều kiện Việt
Nam gia nhập WTO”, em hi vọng chuyên đề thực tập này sẽ một lần nữa
khẳng định lại tầm quan trọng của dịch vụ logistics đối với nền kinh tế Việt
Nam nói chung và đối với các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực giao
Hà Thị Hải Yến - Thương mại 46A
1
đến việc di chuyển, cung cấp trang thiết bị, tiếp tế cho các đơn vị quân đội.
Trong hoạt động thương mại, quản lý logistics là một quá trình tương tác
nhằm tối ưu hoá các dòng nguyên vật liệu và nguồn cung cấp thông qua tổ
chức để đến với khách hàng. Khái niệm logistics được đưa ra tuỳ theo giác độ
mà người ta nghiên cứu nó. Sau đấy là một số khái niệm về logistics:
Theo Hội đồng quản lý logistics của Mỹ thì “Logistics là quá trình lập
kế hoạch, thực hiện và kiểm soát dòng di chuyển và lưu kho những nguyên
vật liệu thô của hàng hoá trong quy trình, những hàng hoá thành phẩm và
những thông tin có liên quan từ khâu mua sắm nguyên vật liệu cho đến khi
được tiêu dùng, với mục đích thoả mãn yêu cầu của người tiêu dùng”.
Theo viện kỹ thuật công nghệ Florida - Mỹ thì: “Logistics là việc quản lý sự
vận động và lưu giữ của nguyên vật liệu vào trong doanh nghiệp của hàng hóa
trong lúc sản xuất tại doanh nghiệp và hàng thành phẩm đi ra khỏi doanh nghiệp”.
Logistics được ủy ban quản lý logistics của Mỹ định nghĩa như sau:”
Logistics là quá trình lập kế hoạch, chọn phương án tối ưu để thực hiện việc
quản lý, kiểm soát việc di chuyển và bảo quản có hiệu quả về chi phí và ngắn
nhất về thời gian đối với nguyên vật liệu, bán thành phẩm và thành phẩm,
cũng như các thông tin tương ứng từ giai đoạn tiền sản xuất cho đến khi hàng
hóa đến tay người tiêu dùng cuối cùng để đáp ứng yêu cầu của khách hàng”.
Hà Thị Hải Yến - Thương mại 46A
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Theo Luật Thương mại Việt Nam năm 2005:” Dịch vụ logistics là hoạt
động thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều
công đoạn bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải
quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã
hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ khác có liên quan đến hàng hóa theo thỏa
thuận với khách hàng để hưởng thù lao”.
Logistics là nghệ thuật tổ chức sự vận động của hàng hóa, nguyên
vật liệu từ khi mua sắm, qua các quá trình lưu kho, sản xuất, phân phối cho
VTĐPT ra đời vào cuối những năm 20, đầu những năm 30 của thế kỉ
20. Trong giai đoạn đầu những năm 30, VTĐPT chưa được áp dụng nhiều.
Chỉ từ sau năm 1960, VTĐPT mới được mở rộng và phát triển do kết quả tác
động của nhiều yếu tố: sự tiến bộ khoa học kỹ thuật và công nghệ, quá trình
thương mại hoá toàn cầu…Bước tiến bộ của khoa học kỹ thuật và công nghệ
trong vận tải là yếu tố quan trọng thúc đẩy sự phát triển VTĐPT. Trong đó
cần phải kể đến là sự hình thành phương thức vận tải bằng container. Hàng
hoá được đựng trong các thùng tiêu chuẩn (container, xe thùng, các toa
chuyên dụng, sà lan…) khi phải chuyển từ dạng vận tải này sang dạng vận tải
khác thì không phải dỡ ra và xếp lại. Chính những ưu điểm đó đã tạo điều
kiện thuận lợi cho sự phát triển của VTĐPT.
Trong giai đoạn hiện nay, các nước Châu Á đang có nhiều điều kiện
thuận lợi để đẩy mạnh VTĐPT đặc biệt là do tăng khối lượng hàng vận
chuyển bằng container xuất nhập khẩu. Sự phát triển sôi động của sản xuất
hàng hoá tạo nên sự trao đổi giao lưu buôn bán phát triển với các châu lục
khác nhất là Tây Âu và Bắc Mỹ làm tiền đề đẩy mạnh nhu cầu VTĐPT. Các
nước đang tăng cường xây dựng cơ sở hạ tầng, xây dựng mạng đường trên đất
liền trong đó có tuyến đường sắt - đường biển thực hiện VTĐPT nhằm đảm
bảo nhu cầu vận chuyển hàng ngoại thương giữa các nước trong vùng với các
nước Châu Âu. Việc xây dựng mạng lưới đường sắt có tầm cỡ chiến lược như
là một phương án tối ưu mang lại lợi ích cho vận tải ngoại thương của các
nước và cho sự phát triển kinh tế và xã hội nói chung.
Hà Thị Hải Yến - Thương mại 46A
5
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Tóm lại, quá trình hình thành và phát triển VTĐPT là kết quả tất yếu,
khách quan của sự tiến bộ khoa học kỹ thuật và công nghệ trong vận tải, sự
tác động của quá trình thương mại hoá quốc tế, sự tiến bộ của công nghệ tin
học cũng như nhu cầu đòi hỏi của hệ thống quản lý phân phối vật chất mà bây
giờ là logistics. Giai đoạn này đang là thời kỳ phát triển mạnh của VTĐPT
tế xã hội với các nước trong khu vực và trên thế giới.
Tóm lại, vận chuyển hàng hoá bằng container giữ một vị trí quan trọng
trong hệ thống vận tải phục vụ nền kinh tế quốc dân. Đây là phương thức vận
tải tiên tiến đã và đang mang lại hiệu quả cao trong chuyên chở, đặc biệt là
vận chuyển bằng đường biển. Chính vì vậy, so với lịch sử phát triển của vận
tải đường biển, vận tải container mới ra đời song tốc độ phát triển khá nhanh.
Để tạo khả năng áp dụng phương thức chuyên chở hiện đại này, nhiều nước
trên thế giới đã xây dựng đội tàu chuyên dụng có trọng tải lớn để chuyên chở
container. Xây dựng các cảng container với trang thiết bị xếp dỡ hiện đại, tự
động hoá cùng với hệ thống kho tàng, bến bãi đầy đủ tiện nghi nhằm khai
thác triệt để ưu thế của vận chuyển hàng hoá trong container bằng đường
biển. Vận chuyển hàng hoá bằng container ra đời đã làm thay đổi nhiều lĩnh
vực trong vận chuyển hàng hoá xuất nhập khẩu, từ việc đóng hàng, phương
pháp gửi hàng cũng như các chứng từ trong giao nhận vận chuyển hàng hoá.
Có thể nói vận chuyển hàng hoá bằng container là một cuộc cách mạng trong
vận chuyển, nó đã đóng vai trò thúc đẩy sự phát triển của vận tải đa phương
thức trong giao nhận hàng hoá xuất nhập khẩu trong đó người giao nhận đóng
vai trò như một người kinh doanh vận tải đa phương thức.
Trước những bước chuyển biến đã trình bày ở trên, người giao nhận đã
mở rộng phạm vi hoạt động của mình và đóng vai trò mới là một người kinh
doanh VTĐPT. Với vai trò này, người giao nhận sẽ cấp một vận đơn B/L hay
một chứng từ VTĐPT cho toàn bộ hành trình của hàng hoá, từ lúc hàng hoá
được đặt dưới sự kiểm soát của người giao nhận cho đến khi hàng hoá được
giao cho người nhận ở điểm đến cuối cùng. Tuy nhiên việc cấp một chứng từ
VTĐPT và chấp nhận chịu trách nhiệm về toàn bộ việc thực hiện chuỗi vận
tải không có nghĩa là người giao nhận chấp nhận chịu trách nhiệm đối với mọi
Hà Thị Hải Yến - Thương mại 46A
7
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
sai sót trong suốt hành trình. Điều này còn tuỳ thuộc vào những điều khoản
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
hiệu quả và kinh tế hơn nhiều so với việc doanh nghiệp tự làm lấy. Đối với
những doanh nghiệp đi sau trong lĩnh vực logistics thì vẫn có những cơ hội
đáng kể cho họ để thiết lập một sự cộng tác chiến lược với một người cung
cấp dịch vụ logistics bên thứ ba - Third Party Logistics Provider (được bắt
nguồn từ trong lĩnh vực quân sự, trong chương trình phòng thủ chiến lược -
Strategic Defense Initiative - do Tổng thống Mỹ Ronald Reagan đề xuất năm
1983 – ‘3PLs’). Nếu quản lý tốt, sự cộng tác này có thể góp phần làm giảm
chi phí, tăng hiệu quả và cải thiện đáng kể trong việc đáp ứng, thoả mãn nhu
cầu của khách hàng.
Những ưu điểm của việc sử dụng hợp lý dịch vụ logistics của bên thứ
ba khá nhiều ngay cho dù việc cộng tác này chỉ mang lại lợi nhuận cho các
nhà sản xuất trong một số lĩnh vực mũi nhọn. Thứ nhất là, việc sử dụng dịch
vụ của 3PLs phải thật uyển chuyển giúp công ty có thể tận dụng nguồn nội
lực và tài sản của mình tập trung vào những hoạt động trọng tâm, tận dụng tác
động đòn bẩy của tài sản và kiến thức chuyên môn của người cung cấp dịch
vụ 3PLs để thu được những lợi nhuận gia tăng. Hệ thống mạng lưới và cơ sở
hạ tầng toàn cầu của người cung cấp dịch vụ 3PLs cần phải tạo điều kiện cho
phép công ty thích ứng nhanh hơn và hiệu quả hơn trước những điều kiện
thay đổi của thị trường. Thêm vào đó, sự quản lý tập trung của người cung
cấp dịch vụ 3PLs nên phải tăng cường sự thống nhất trong toàn bộ quy trình
logistics của công ty từ khâu nhập kho, phân phối, điều chỉnh lượng tồn kho,
xuất khẩu, nhập khẩu, tính hữu hình về công nghệ và điện tử trong hàng hoá.
Người cung cấp dịch vụ 3PLs có thể mang lại những lợi ích như sau:
- Giảm chi phí trực tiếp thông qua việc định giá ưu đãi nhất cho khách
hàng.
- Giảm chi phí gián tiếp thông qua việc tăng cường các dịch vụ giá trị
gia tăng và thông qua việc sử dụng dịch vụ của bên thứ ba trong một loạt các
công việc văn phòng và quá trình tiến hành thực hiện việc mua bán (ví dụ như
đóng gói đưa hàng lên tàu)
‘Outsourcing’ là một lựa chọn hoàn toàn có thể thực hiện được của các
công ty. Việc thực hiện các thương vụ thông qua các bên thứ ba được điễn ra
Hà Thị Hải Yến - Thương mại 46A
10
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
vì nhiều lí do khác nhau, ví dụ như để tăng giá trị tài sản của các cổ đông,
giảm các chi phí chuyển giao các thương vụ, tăng hiệu quả các kế hoạch kinh
doanh, giải quyết những khả năng còn thiếu trong nội bộ công ty, tăng sản
lượng bán hàng, nâng cao chất lượng dịch vụ, giảm lượng tồn kho, tăng tốc độ
và vòng quay hàng hoá, giảm đầu tư tư bản, tăng hiệu quả dòng tiền, chuyển
chi phí cố định thành các chi phí biến đổi và các lợi nhuận khác cả vô hình lẫn
hữu hình.
Chính những người cung cấp dịch vụ 3PLs đã mở đường cho hoạt động
‘outsourcing’ logistics. Trong trọng tâm kinh doanh của họ dù là hoạt động
giao nhận, vận chuyển bằng xe tải hay nhập kho hàng hoá, họ đã mở rộng các
dịch vụ cung cấp cho khách hàng. Nó đã mở ra một con đường mới cho
những người cung cấp dịch vụ logistics về hàng hoá chuyển sang một mức độ
cao hơn đó là các dịch vụ trọn gói. Các khách hàng thường lo lắng về việc cắt
giảm chi phí, thực sự mong muốn những gì mà người cung cấp 3PLs thực
hiện. Cơ hội cho một thị trường mới đầy tiềm năng cho những người cung cấp
dịch vụ logistics ‘bên thứ ba’ dù là trong nội địa, quốc tế và/hoặc toàn cầu là
rất lớn.
2.2. Ba giai đoạn phát triển của logistics
Bắt đầu xuất hiện trong lĩnh vực quân sự, logistics trải qua ba giai đoạn
phát triển được trình bày dưới đây:
2.2.1. Phân phối vật chất
Ở Mỹ ngay từ những năm 60, các công ty đã tập trung chú trọng vào
cái được định nghĩa là logistics hướng nội - inbound logistics. Họ đã cố gắng
quản lý một cách hệ thống một chuỗi các hoạt động có mối liên hệ chặt chẽ
với nhau trong đó bao gồm các hoạt động vận tải nhằm đảm bảo việc giao
thống cho công ty và những giá trị gia tăng mà hệ thống đã tạo ra. Cần phải
nắm ngay lấy những số liệu, nhiều nguồn và biện pháp khác nhau. Dịch vụ
này không có trong bất kì một bản kê tài chính nào. Nhưng sự hiệu quả của
logistics còn hơn là về chi phí và giảm chi phí. Đó chỉ là một phương diện rất
hẹp và gián tiếp của logistics.
Hà Thị Hải Yến - Thương mại 46A
12
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Cần phải mở rộng phát triển các biện pháp đánh giá. Nhưng có thể
những biện pháp đó được nhìn nhận theo chủ nghĩa hoài nghi và cá nhân. Có
thể điều duy nhất mà công ty có thể nhớ được đó là vấn đề cuối cùng hoặc sai
lầm xảy ra với một đơn đặt hàng hoặc gửi hàng. Trong một số trường hợp nào
đó có thể là một thất bại hoàn toàn. Nếu điều đó là chưa đủ phiền toái thì
thêm vào đó, nhiều công ty còn có nhận thức sai lầm rằng logistics chỉ là một
hoạt động không được mong muốn nhưng vẫn phải chấp nhận vì lý do thực tế
và không cần phải có nhiều kỹ năng mới thực hiện được nó.
Sự thành công trong nền kinh tế toàn cầu phụ thuộc rất nhiều vào khả
năng đạt được ưu thế cạnh tranh logistics toàn cầu thực sự mạnh hơn của công
ty. Để đáp ứng được mong muốn, yêu cầu ngày càng tăng của khách hàng,
công ty cần phải luôn đứng đầu trong chiến lược kinh tế ở bất kỳ thị trường
nào, tuy nhiên khi một công ty hoà nhập vào thị trường toàn cầu - một thị
trường của người tiêu dùng, công ty phải đối mặt với những phức tạp mới đặc
biệt là khi khách hàng của các công ty là một trong các thị trường đang nổi.
Những khách hàng dù là ở thị trường nội địa hay ở bất kỳ đâu đều mong
muốn việc giao hàng được tiến hành một cách nhanh chóng với thời gian
quay vòng từ khi đặt hàng đến khi nhận được hàng ngắn. Hơn nữa, khách
hàng cũng mong muốn được cung cấp hàng với khâu bảo hành hiệu quả.
Nếu một sản phẩm được nhà sản xuất bảo hành thì khi người tiêu dùng
phát hiện khiếm khuyết của hàng hoá, chính lúc này nhiệm vụ của hệ thống
logistics là phải lên kế hoạch để thực hiện cam kết của công ty. Việc gửi lại
mới trong sự cộng tác với các nhà cung cấp, các mục tiêu ISO, TQM, JIT, sự
cải tiến không ngừng, tái tổ chức các công việc kinh doanh…Đó là toàn bộ
những giải pháp hoàn toàn có cơ sở nhưng chỉ một số ít công ty là thiết lập
những cam kết dài hạn hoặc thực sự thay đổi nhận thức cố hữu trong nội bộ
doanh nghiệp đủ để tiến hành thực hiện những cách thức mới nhằm hợp nhất
và quản lý toàn bộ kênh cung cấp dịch vụ.
Bán hàng và quản lý chuỗi cung cấp - Purchasing and suppy
management. Những người cung cấp cần phải được nắm rõ kế hoạch sản xuất
và nhu cầu trong chuỗi cung cấp. Việc bán hàng và quản lý chuỗi cung cấp
Hà Thị Hải Yến - Thương mại 46A
14
Copyright: Tài liệu đại học ©