Lời nói đầu
1-Tính cấp thiết của đề tài.
Ngày 7/11/2006, Việt Nam chính thức gia nhập ngôi nhà chung của tổ
chức thơng mại thế giới (WTO). Khi vào WTO, không chỉ ngành Ngân hàng mà
tất cả các ngành kinh tế liên quan ở nớc ta đã nhận thức rõ những thuận lợi và
những khó khăn thách thức và cả những giải pháp để đối mặt với những khó
khăn thách thức nhằm đứng vững trong cạnh tranh và hội nhập.
Sau một năm gia nhập WTO, nền kinh tế Việt Nam đã có những chuyển
động tích cực để từng bớc đáp ứng yêu cầu cam kết khi gia nhập WTO.
Việt Nam đã có những bớc phát triển kinh tế khá ấn tợng kể từ khi thực
hiện chính sách đổi mới kinh tế và thu hút đợc sự quan tâm của các nhà đầu t n-
ớc ngoài. Tuy nhiên, vấn đề huy động nguồn tài chính nội lực và sử dụng hiệu
quả nguồn lực đó cho mục tiêu tăng trởng kinh tế đã đặt trên vai các định chế
tài chính Việt Nam nói chung và các Ngân hàng thơng mại nói riêng với những
thách thức thực sự, trong đó việc sử dụng nguồn vốn đó có hiệu quả và đảm bảo
tính an toàn, lành mạnh trong hoạt động cấp tín dụng. Xây dựng mô hình quản
lý rủi ro phù hợp là một đòi hỏi khách quan và cần thiết để thực hiện mục tiêu
này.
Để thực hiện tốt hơn nữa việc tái cơ cấu Ngân hàng nhằm thích ứng với
môi trờng cạnh tranh khốc liệt trong vài năm tới thì một nhiệm vụ quan trọng
đặt ra cho các NHTM nói chung và Chi nhánh Ngân hàng Công thơng Hai Bà
Trng - Hà Nội nói riêng là phải phòng ngừa và xử lý đợc các khoản nợ xấu phát
sinh.
Nhận thức đợc điều đó em đã chọn đề tài:
Xử lý nợ xấu tại Chi nhánh Ngân hàng Công thơng Hai Bà Trng -
Hà Nội. Thực trạng và giải pháp
Trần Trung Hiếu Lớp: TC10A
1
2- Mục đích nghiên cứu.
Trên cơ sở hệ thống hóa phần lý luận chung và làm sáng tỏ các vấn đề lý
luận cơ bản về nợ xấu, từ đó đánh giá thực trạng nợ xấu và các biện pháp xử lý,

của mình. Ví dụ luật Ngân hàng Pháp, năm 1941 quy định: NHTM là những xí
nghiệp hay cơ sở thờng xuyên nhận tiền của công chúng dới hình thức ký thác
hay hình thức khác. Số tiền này đợc dùng cho chính họ vào nghiệp vụ chiết
khấu, tín dụng hoặc là dịch vụ tài chính. Hay nh luật ngân hàng của ấn Độ đợc
bổ sung năm 1950 có nêu: "Ngân hàng là cơ sở nhận các khoản tiền ký thác để
cho vay hay tài trợ, đầu t". Luật Ngân hàng Mỹ quy định: NHTM là một công
ty kinh doanh chuyên cung cấp dịch vụ tài chính và hoạt động dịch vụ khác
trong ngành tài chính.
ở Việt Nam theo pháp lệnh Ngân hàng 1990 quy định: "NHTM là một tổ
chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu của nó là thờng xuyên nhận tiền
gửi từ khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay
thực hiện nghiệp vụ chiết khấu và làm phơng tiện thanh toán". Theo định nghĩa
ở luật Ngân hàng 1997, sửa đổi bổ sung năm 2004 thì: "NHTM là một tổ chức
tín dụng đợc thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động khác có
liên quan".
Khái niệm trên cho thấy về cơ bản NHTM có tính chất hoạt động tơng tự
nh nhiều loại hình tổ chức tài chính khác nhau với t cách là những trung gian tài
chính. Điểm phân biệt quan trọng giữa NHTM với các loại hình trung gian tài
chính phi Ngân hàng hoặc các Ngân hàng đầu t ở chỗ NHTM là trung gian tài
chính đợc Nhà Nớc cho phép chuyên cung ứng các dịch vụ Ngân hàng cho nền
kinh tế nh: Nhận tiền gửi và sử dụng tiền gửi để cấp tín dụng, cung ứng các dịch
Trần Trung Hiếu Lớp: TC10A
3
vụ thanh toán và một số hoạt động Ngân hàng khác có liên quan. Sự phân biệt
giữa NHTM với các tổ chức tài chính khác còn thể hiện ở mức độ tham gia của
mỗi loại hình trên một số thị trờng tài chính khác.
Mặc dù có nhiều cách thể hiện khác nhau nhng có thể thấy ba đặc điểm
chính trong các khái niệm đó là: NHTM là một doanh nghiệp; hoạt động nhận
tiền ký thác, tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn để sử dụng vào các nghiệp vụ
cho vay, chiết khấu và làm dịch vụ thanh toán.

Hơn nữa chi phí cho mỗi lần vay lại cao. Do đó để giải quyết khó khăn này
doanh nghiệp có thể tìm đến Ngân hàng xin vay vốn nhằm thoả mãn nhu cầu
đầu t của mình. Nguồn vốn mà Ngân hàng cung ứng sẽ tạo điều kiện cho doanh
nghiệp trong việc nâng cao chất lợng mọi mặt của quá trình sản xuất kinh
doanh, tạo thế đứng cho doanh nghiệp trong môi trờng cạnh tranh ngày càng
gay gắt. Nh vậy, thông qua hoạt động tín dụng, Ngân hàng là chiếc cầu nối giữa
doanh nghiệp với thị trờng.
1.1.2.3. Ngân hàng thơng mại nhà nớc là công cụ để Nhà nớc điều tiết
vĩ mô nền kinh tế.
Trong sự vận hành của nền kinh tế thị trờng, NHTM hoạt động một cách
có hiệu quả thông qua các nghiệp vụ kinh doanh của mình sẽ thực sự là một
công cụ để Nhà nớc điều tiết vĩ mô nền kinh tế. Nhà nớc điều tiết hoạt động của
các NHTM thông qua những công cụ điều hành chính sách tiền tệ nh công cụ
lãi suất, công cụ dự trữ bắt buộc... mà làm tăng hay giảm việc tăng trởng tín
dụng, tăng lợng tiền cung ứng vào lu thông khi cần điều tiết nền kinh tế vĩ mô.
1.1.2.4. Ngân hàng thơng mại góp phần thu hút vốn, mở rộng đầu t
trong và ngoài nớc, thúc đẩy tăng trởng kinh tế.
Vốn đầu t là tiền tích luỹ của xã hội, của các cơ sở sản xuất kinh doanh,
Trần Trung Hiếu Lớp: TC10A
5
là tiền tiết kiệm của dân chúng và là vốn huy động từ các nguồn khác đợc đa
vào trong quá trình sản xuất kinh doanh nhằm duy trì tiềm lực sẵn có và tạo ra
tiềm lực mới.
Vốn đầu t bao gồm vốn đầu t trong nớc và vốn đầu t nớc ngoài. Khi
NHTM làm trung gian tài chính, Ngân hàng gom vốn của những ngời tiết kiệm
để cho các nhà đầu t vay vì các khoản tiết kiệm thờng nhỏ lẻ mà nhu cầu vốn để
thực hiện đầu t lại cao. Nh vậy các nhà đầu t hoàn toàn có đủ vốn để tiến hành
đầu t tại thị trờng tiềm năng đối với họ.
Hay đối với các dự án lớn của Chính phủ, Ngân hàng đợc sự uỷ quyền
của Chính phủ có thể vay tiền của Chính phủ các nớc về tài trợ cho các dự án

tính thời hạn và ẩn chứa nhiều khả năng rủi ro.
Một là, quan hệ tín dụng dựa trên cơ sở lòng tin. Ngời ta chỉ cho vay khi
ngời ta tin tởng, ngời đi vay có ý muốn trả nợ và có khả năng trả nợ. Đồng thời
ngời ta tin rằng ngời sử dụng lợng giá trị đó sẽ thu đợc lợng giá trị cao hơn, đạt
hiệu quả sau một thời gian nhất định, ngời cho vay cũng tin tởng ngời đi vay có
ý muốn trả nợ thì quan hệ tín dụng mới xảy ra. Nh vậy có thể nói đây là điều
kiện tiên quyết để thiết lập quan hệ tín dụng.
Hai là, tính hoàn trả. Đối với quan hệ tín dụng thì đây là đặc trng cơ bản
nhất và sự hoàn trả là tiêu chuẩn phân biệt quan hệ tín dụng với các quan hệ tài
chính khác. Trong tính hoàn trả thì lợng vốn đợc chuyển nhợng phải đợc hoàn
trả đúng hạn về cả thời gian và về giá trị bao gồm hai bộ phận : Gốc và lãi. Phần
lãi phải đảm bảo cho lợng giá trị hoàn trả lớn hơn lợng giá trị ban đầu. Sự chênh
lệch này là giá trả cho quyền sử dụng vốn tạm thời. Nói cách khác, nó là giá trị
cho sự sinh quyền sử dụng vốn hiện tại của ngời sở hữu, vì thế nó phải đủ hấp
dẫn để ngời sở hữu có thể sẵn sàng hy sinh quyền sử dụng nó. Mặt khác nếu
không có sự hoàn trả thì đó là quan hệ tín dụng không hoàn hảo.
Trần Trung Hiếu Lớp: TC10A
7
Ba là, tính thời hạn. Xuất phát từ bản chất của tín dụng là sự tín nhiệm,
ngời cho vay tin tởng ngời đi vay sẽ hoàn trả vào một ngày trong tơng lai. Ngời
đi vay chỉ đợc sử dụng tạm thời trong một thời gian nhất định, sau khi hết thời
gian sử dụng theo thỏa thuận, ngời đi vay hoàn trả cho ngời cho vay.
Bốn là, tín dụng ẩn chứa nhiều khả năng rủi ro. Do sự không cân xứng về
thông tin và ngời cho vay không hiểu rõ hết về ngời đi vay. Một mối quan hệ tín
dụng đợc gọi là hoàn hảo nếu ngời đi vay hoàn trả đợc đầy đủ gốc và lãi đúng
thời hạn.
Tuy nhiên trong thực tế không phải mọi việc lúc nào cũng diễn ra một
cách trôi chảy, không hiếm trờng hợp ngời đi vay không thực hiện đợc nghĩa vụ
của mình đối với chủ nợ do các nguyên nhân khách quan hay chủ quan gây ra.
Đó là trờng hợp khi đến hạn hoàn trả vốn vay, ngời đi vay không thể thực hiện

sung vốn lu động cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghiệp, thơng mại
và dịch vụ.
+ Tín dụng nông nghiệp là loại tín dụng cho vay để trang trải các chi phí
sản xuất nh phân bón, giống cây...
+ Cho vay các định chế tài chính bao gồm các khoản tín dụng cho các
Ngân hàng, các công ty cho thuê tài chính, quỹ tín dụng và các định chế tài
chính khác.
+ Cho vay cá nhân là loại cho vay đáp ứng các nhu cầu chi tiêu.
+ Cho thuê bao gồm cho thuê tài chính và cho thuê vận hành.
- Căn cứ vào mức độ tín nhiệm với khách hàng có: Tín dụng không bảo
đảm và tín dụng có bảo đảm.
+ Tín dụng không bảo đảm là loại tín dụng không có tài sản thế chấp,
cầm cố hoặc có sự bảo lãnh của bên thứ ba.
Trần Trung Hiếu Lớp: TC10A
9
+ Tín dụng có bảo đảm là loại cho vay dựa trên việc thế chấp, cầm cố
hoặc bảo lãnh.
- Căn cứ vào đặc điểm luân chuyển vốn: Tín dụng vốn lu động và tín
dụng vốn cố định.
+ Tín dụng vốn lu động: Là loại tín dụng đợc cung cấp để bổ sung vốn lu
động cho các khách hàng vay vốn trong khi nguồn vốn tự có của họ không đủ
để thực hiện phơng án sản xuất kinh doanh.
+ Tín dụng vốn cố định là loại tín dụng đợc cấp bổ sung để hình thành
nên TSCĐ cho các khách hàng vay vốn trong khi các nguồn vốn khác không đủ
để thực hiện dự án
- Căn cứ vào hình thái giá trị của tín dụng : Tín dụng bằng tiền và tín
dụng bằng tài sản.
+ Tín dụng bằng tiền : Là loại tín dụng mà hình thái giá trị của tín dụng
đợc cấp bằng tiền.
+ Tín dụng bằng tài sản : Là tín dụng mà hình thái giá trị của tín dụng đ-

hạn và không đợc điều chỉnh kỳ hạn nợ gốc hoặc lãi không đợc gia hạn nợ
gốc hoặc lãi, thì tổ chức tín dụng chuyển toàn bộ số d nợ sang nợ xấu".
Ngoài ra còn có khái niệm nợ tồn đọng: là các khoản nợ phải thu, phải
trả đã quá thời hạn thanh toán, doanh nghiệp đã áp dụng các biện pháp xử lý
nhng vẫn cha thanh toán đợc.
Các khoản nợ xấu là biểu hiện không lành mạnh của hoạt động tín dụng
có thể gây cho NHTM rủi ro đọng vốn (do khách hàng trả chậm) hoặc rủi ro
mất vốn (do khách hàng không trả đợc nợ).
Nh vậy có thể thấy nợ xấu thực chất là khoản tín dụng đợc cấp ra nhng
Trần Trung Hiếu Lớp: TC10A
11
không thu hồi đợc đúng theo thỏa thuận. Đó chính là mối quan hệ tín dụng
không hoàn hảo, trớc hết nó vi phạm đặc trng cơ bản của tín dụng là tính thời
hạn và tính hoàn trả, gây nên sự đổ vỡ lòng tin của ngời cấp tín dụng đối với ng-
ời nhận tín dụng.
1.2.2.2 Phân loại nợ xấu
Nợ xấu có nhiều loại khác nhau, theo quyết định số 18/2007/QĐ-NHNN
ngày 25 tháng 4 năm 2007 của Thống đốc Ngân hàng nhà nớc Việt Nam thì nợ
xấu đợc phân vào:
* Nợ nhóm 2 (Nợ cần chú ý) bao gồm:
- Các khoản nợ quá hạn từ 10 ngày đến 90 ngày
- Các khoản nợ điều chỉnh kỳ hạn trả nợ lần đầu (đối với khách hàng là
doanh nghiệp, tổ chức thì tổ chức tín dụng phải có hồ sơ đánh giá khách hàng
về khả năng trả nợ đầy đủ nợ gốc và lãi đúng kỳ hạn đợc điều chỉnh lần đầu);
- Các khoản nợ đợc phân loại vào nhóm 2 theo quy định tại Khoản 3
Điều này.
* Nợ nhóm 3 (Nợ dới tiêu chuẩn) bao gồm:
- Các khoản nợ quá hạn từ 91 ngày đến 180 ngày;
- Các khoản nợ cơ cấu lại thời gian trả nợ lần đầu, trừ các khoản nợ điều
chỉnh kỳ hạn trả nợ lần đầu phân loại vào nhóm 2 theo quy định tại Điểm b