Website: Email : Tel : 0918.775.368
Lời mở đầu
Trong những năm qua, xuất khẩu của Việt Nam đã có những bước
phát triển vượt bậc cả về kim ngạch xuất khẩu và giá trị sản lượng. Năm
2006, Việt Nam chính thức trở thành thành viên thứ 50 của Tổ chức Kinh
tế Thế giới ( WTO ). Việc gia nhập WTO vừa tạo ra nhiều cơ hội cho
Việt Nam trong công cuộc hội nhập kinh tế toàn cầu nhưng cũng đặt ra
nhiều thử thách cho nền kinh tế Việt Nam.
Cà phê là một trong những mặt hàng xuất khẩu mạnh của Việt Nam.
Hiện nay, xuất khẩu cà phê chưa tương xứng với tiềm năng của ngành cà
phê Việt Nam. Đẩy mạnh phát triển ngành cà phê xuất khẩu Việt Nam là
một công việc cần thiết để góp phần nâng cao hơn nữa xuất khẩu của
Việt Nam.
Chuyên đề nghiên cứu xin đưa ra một số giải pháp nhằm thúc đẩy
xuất khẩu mặt hàng cà phê của Việt Nam sau khi nghiên cứu hiện trạng
của ngành cà phê Việt Nam hiện nay.
Trong quá trình nghiên cứu, do còn nhiều hạn chế về con người và
nguồn tài liệu, chuyên đề không tránh khỏi có những thiếu sót, mong thầy
giáo xem xét và chỉ bảo hướng dẫn để em có thể hoàn thiện hơn nữa
chuyên đề nghiên cứu của mình.
Em xin chân thành cảm ơn !
Sinh viên
Đàm Tiến Thành
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
1. Sự cần thiết phải thúc đẩy xuất khẩu mặt hàng cà phê của Việt
Nam
1.1 Vị trí của mặt hàng cà phê trong xuất khẩu của Việt Nam và thế giới
Kể từ khi nền kinh tế Việt Nam chuyển sang cơ chế thị trường, kim
ngạch xuất khẩu các mặt hàng của Việt Nam sang nhiều thị trường trên thế
giới đã tăng lên đáng kể. Một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của

phì nhiêu cao, nhất là có tính vật lý lý tưởng, tại các tỉnh Tây Nguyên có độ
cao 450 - 600 m. Bởi vậy, cà phê robusta Việt Nam vừa có chất lượng cao,
vừa rất phù hợp cho chế biến cà phê pha trộn và cà phê hoà tan.
Chất lượng cà phê Robusta Việt Nam cũng được công nhận là ngon nhất thế
giới. Cà phê Robusta được ưu chuộng trên rất nhiều thị trường các nước
nhập khẩu.
1.3 Những vấn đề được giải quyết khi đẩy mạnh xuất khẩu
1.3.1 Diện tích trồng trọt lớn, đảm bảo đời sống kinh tế và việc làm cho nông
dân.
Với hơn nửa triệu ha cà phê hàng năm tạo việc làm cho hơn 600 nghìn
nông dân và đảm bảo cuộc sống cho hơn một triệu người dân ở vùng nông
thôn miền núi và Tây Nguyên, cây cà phê có một vị trí quan trọng trong cơ
cấu cây trồng của nước ta.
3
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Việc xuất khẩu cà phê không chỉ đem lại lợi ích cho Nhà Nước và doanh
nghiệp mà còn góp phần rất lớn trong việc ổn định kinh tế xã hội và đời sống
nhân dân.
1.3.2 Cà phê đứng vị trí thứ 6 trong các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam
Vượt qua gạo, cà phê chiếm tới 13 % xuất khẩu nông sản và đứng vị trí
thứ 6 trong các mặt hàng của Việt Nam, góp phần không nhỏ vào sự phát
triển của nền kinh tế, đem lại nguồn thu ngoại tệ lớn.
Tình hình và kim ngạch xuất khẩu cà phê có ảnh hưởng lớn tới xuất
khẩu của Việt Nam. Thúc đẩy xuất khẩu cà phê sẽ giúp Việt Nam đạt được
mục tiêu xuất khẩu 58 tỷ USD vào năm 2008 và đạt được những chỉ tiêu
kinh tế xã hội khác.
1.3.3 Việt Nam là nước có sản lượng lớn thứ 2 trên thế giới nhưng mức tiêu
thụ trong nước rất thấp.
Theo ông Đoàn Triệu Nhạn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Cà phê- Ca cao Việt
Nam, bình quân các nước thành viên của Tổ chức cà phê quốc tế (ICO) tiêu

1.317.7 USD, và giá chỉ thị ICO là 1.489,2 USD; gần nhất vào tháng 9/2007,
sự chênh lệch giá tương ứng vẫn là 1.582 USD - 1.835,8 USD - 2045,9
USD.
Trong cơ cấu xuất khẩu thì Việt Nam xuất khẩu chủ yếu là cà phê
Robusta, giá thường thấp hơn cà phê chè ( Arabica) 30 % và Robusta cũng
chỉ chiếm tới 30% lượng sản phẩm rang xay.
5
Website: Email : Tel : 0918.775.368
2.1.2 Chất lượng cà phê xuất khẩu
Chất lượng cà phê Robusta Việt Nam được coi là tốt nhất thế giới nhưng
lại không đồng đều, đặc biệt là tỉ lệ bị thải loại là cao nhất thế giới. Từ
tháng 10/2006 – 3/2007 tổng số cà phê bị loại của Việt Nam chiếm 88%
tổng số cà phê bị thải loại trên thế giới.
Do thói quen lâu nay, nông dân Việt Nam đã để lẫn cà phê quả xanh với
quả chín, cũng như chưa quan tâm đúng mức đến việc phơi khô cà phê. Mặt
khác, do 2 bên người mua và người bán cà phê ở Việt Nam đều thoả thuận
áp dụng tiêu chuẩn cũ TCVN 4193:93, chỉ chú ý tỉ lệ phần trăm hạt đen, vỡ,
do đó người ta không thể tính số lỗi như hạt mốc, hạt chưa chín và mẩu cây
vụn, sạn nhỏ...
Để đảm bảo chất lượng, cà phê xuất khẩu phải được phân loại theo
phương pháp tính số lỗi, có như thế Việt Nam mới có cơ sở ghi chứng chỉ
xuất xứ đầy đủ (hiện nay, Việt Nam vẫn nằm ngoài danh sách 28 nước xuất
khẩu cà phê đã báo cáo chất lượng cho Tổ chức Cà phê Quốc tế).
2.2 Thị trường xuất khẩu
Hiện nay, cà phê Việt Nam đã xuất khẩu sang gần 70 nước và vùng lãnh
thổ. Trong đó phải kể đến 10 nước nhập khẩu hàng đầu cà phê Việt Nam
gồm: Đức, Hoa Kỳ, Tây Ban Nha, Italia, Bỉ, Ba Lan, Pháp, Hàn Quốc, Anh,
Nhật Bản. Nhóm 10 nước này chiếm thị phần rất lớn tới ¾ khối lượng cà
phê xuất khẩu của Việt Nam.
Thị trường xuất khẩu cà phê của Việt Nam vẫn ổn định, trong đó Đức

ngoái. Anacafe cho biết trong tháng 10 năm 2006, xuất khẩu của Central
American Arabica là 97.369 bao.
2.3.3 Xuất khẩu cà phê của Costa Rica:
Theo tổ chức cà phê Costa Rican, xuất khẩu cà phê trong tháng 10 của nước
này đạt 34.018 bao loại 60 kg, giảm 12,2% so với cùng kỳ năm ngoái.
2.3.4 Xuất khẩu cà phê của Honduras:
Tổ chức cà phê Honduras cho biết xuất khẩu cà phê của nước này trong
tháng 10 đạt 47.488 bao loại 60kg, tăng 88%.
Nước sản xuất cà phê lớn thứ 2 Trung Mỹ này đang có kế hoạch tăng gấp
đôi sản lượng cà phê xuất khẩu hàng năm lên khoảng 7,7 triệu bao loại 60kg
vào năm 2010/2011 nhờ giá sản xuất thấp và nguồn đất trồng rộng.
8
Website: Email : Tel : 0918.775.368
3. Một số giải pháp thúc đẩy xuất khẩu cà phê của Việt Nam trong
thời gian tới
3.1 Nâng cao chất lượng sản phẩm
Chất lượng cà phê xuất khẩu của Việt Nam không có tính đồng đều, đây
là một điểm yếu lớn của cà phê Việt Nam. Để nâng cao chất lượng sản
phẩm, chúng ta có thể thực hiện một số công việc như sau:
3.1.1 Áp dụng tích cực các hệ thống quản lý chất lượng
Các cơ sở doanh nghiệp trồng và chế biến cà phê hiện nay gần như
không tuân theo một tiêu chuẩn nào cả. Trước đây có áp dụng tiêu chuẩn cũ
TCVN 4193:93, nay không còn phù hợp với tình hình mới, không kiểm soát
được chất lượng cà phê. Đến năm 2005, Việt Nam đã ban hành Tiêu chuẩn
cà phê xuất khẩu TCVN 4193:2005, áp dụng phân loại theo cách tính lỗi để
phù hợp với cách phân loại của Hội đồng Cà phê Thế giới. Tuy nhiên đây là
một tiêu chuẩn mang tính tự nguyện, không bắt buộc nên không được nhiều
cơ sở thực hiện. Hiện nay mới chỉ có 10% các doanh nghiệp áp dụng tiêu
chuẩn này, tương đương 1 – 1,5 % lượng xuất khẩu.
Ngày 1/10/2007, Bộ Công Thương đã ra văn bản yêu cầu thực hiện theo