9
B GIÁO DC ÀO TO
TRNG I HC KINH T TPHCM
C s lý lun đc tham kho t tài liu đc trích dn phn tài liu tham
kho. S liu và kt qu đc trình bày trong lun vn này là trung thc, không sao
chép ca bt k nghiên cu nào trc đây.
TP.HCM, ngày…….tháng…….nm 2013
Ngi thc hin lun vn
LU TH THANH HU II
LI CM N
Li đu tiên tôi xin đc cm n đn tt c các thy, cô trong khoa K Toán-
Kim Toán trng i Hc Kinh T TP.HCM, nhng ngi đã nhit tình ging dy và
truyn đt cho tôi nhng kin thc b ích trong sut thi gian hc tp. c bit cho tôi
gi li cm n sâu sc nht đn thy hng dn TS TRN VN TảO, ngi đã tn
tình hng dn cho tôi hoàn thành lun vn này.
Chân thành cm n các bn bè, đng nghip trong Công ty Rich Products Vit
Nam, là nhng ngi đã h tr tôi trong quá trình thc hin lun vn này, các bn bè,
các cá nhân đã giành thi gian tr li bng câu hi phng vn.
PLS: Partial Least Squares: Phng pháp bình phng nh nht tng phn
Sig: Observed significane level: mc ý ngha quan sát
SPSS: Statistical package for the social sciences: Phn mm thng kê cho khoa hc xã
hi
VIF: Variance Inflation Factor
WTO: World Trade Organization
IV
MC LC
Trang
LI CAM OAN I
LI CM N II
DANH MC CÁC T VIT TT III
MC LC IV
DANH MC BNG BIU XI
DANH MC HÌNH XII
PHN M U 01
1. S cn thit ca đ tài 01
2. Mc tiêu ca đ tài và câu hi nghiên cu 01
2.1 Mc tiêu đ tài 01
2.2 Câu hi nghiên cu 01
3. i tng và phm vi nghiên cu 02
3.1 i tng nghiên cu 02
3.2 Phm vi nghiên cu 02
1.1.16 Nng lc ca nhóm d án 10
1.1.17 Qun lý s thay đi 10
1.1.18 Xác đnh mc tiêu và chin lc rõ ràng 11
1.1.19 ào to v quy trình kinh doanh mi 11
1.1.20 Thông tin gia các phòng ban 11
1.1.21 Vn hóa trong Doanh nghip 11
1.1.22 H tr nhà cung cp dch v t vn trin khai ERP trong tng lai 11
1.2 Nghiên cu William H.DeLone và Ephraim R.McLean, 2001. Information
Systems Success: The Quest for the Dependent Variable 14
VI
1.3 Nghiên cu Hazar Daoud&Mohamed., (Vol.13,2013,pp1-35).Accounting
information systems in a ERP environment and Tunisian Firm performance 21
1.4 Các nhân t nh hng đn quá tình t chc h thng thông tin k toán -trin
khai thc hin ERP (Bn tin và s kin ca Công ty phn mm KMC, ngày 05 tháng
08 nm 2011) 30
1.4.1 Nhà t vn 31
1.4.2 Yêu cu qun lý doanh nghip 31
1.4.3 Ngun nhân lc 31
1.4.4 Công ngh thông tin 32
1.4.5 Chi phí thc hin d án 32
CHNG II: C S LÝ THUYT V CÁC NHÂN T NH HNG N
VIC T CHC H THNG THÔNG TIN K TOÁN
TRONG MÔI TRNG CNTT
2.1 Khái nim h thng thông tin k toán 34
2.1.1 Khái nim h thng 34
2.1.2 Khái nim h thng thông tin 34
2.2 T chc h thng thông tin k toán: 36
2.2.1 Khái nim 36
2.2.2 Ni dung t chc h thng thông tin k toán 37
3.2 Gi thuyt và mô hình nghiên cu. 47
3.2.1 Gi thuyt 47
3.2.2 Mô hình nghiên cu 49
3.3 Thit k nghiên cu 50
3.3.1 Phng pháp nghiên cu 50
VIII
3.3.2 Quy trình nghiên cu 51
3.4 Xây dng thang đo 52
3.4.1 EXPER-Thang đo kinh nghim và nng lc ca đi d án 52
3.4.2 MANAG-Thang đo s h tr t nhà qun lý cp cao 53
3.4.3 QUALI-Thang đo cht lng thông tin 53
3.4.4 TRAIN- Thang do s hun luyn và trình đ ca nhân viên trong Doanh
nghip 54
3.4.5 CULTU-Thang đo vn hóa trong Doanh nghip 54
3.4.6 RELAT-Thang đo nng lc nhà t vn 54
3.4.7 INFRAS-Thang đo c s h tng, cht lng thit b cho vic t chc h
thng thông tin 55
3.4.8 SYST-Thang đo t chc HTTT k toán trong môi trng CNTT 55
3.5 Mu nghiên cu đnh lng 55
3.5.1 Phng pháp chn mu 55
3.5.2 Kích thc mu kho sát 56
3.5.3 i tng kho sát 56
3.5.4 Phm vi kho sát 56
3.5.5 Công c thu thp d liu 56
3.5.6 Phân tích và x lý d liu 57
CHNG IV: KT QU NGHIÊN CU VÀ GII PHÁP V T CHC H
THNG THÔNG TIN K TOÁN TRONG CÁC DOANH NGHIP
TI VIT NAM TRONG MÔI TRNG CNTT
4.1 Gii thiu 58
X
TÀI LIU THAM KHO 86
PH LC 1: Dàn bài tho lun nhóm A
PH LC 2: Bng câu hi kho sát C
PH LC 3: Kt qu phân tích EFA K
XI
DANH MC BNG BIU
Bng 1.1: Bng xp hng trung bình theo mc đ quan trng ca các nhân t tác đng
McLean’smodel
Hình 1.4: Mô hình các nhân t trong quá trình t chc thc hin ERP
Hình 1.5: Kt qu kim đnh gi thuyt
Hình 3.1: Mô hình nghiên cu
Hình 3.2: Quy trình nghiên cu
Hình 4.1: Biu đ tn s ca phn d chun hóa
Hình 4.2: Kt qu kim đnh mô hình nghiên cu
1
PHN M U
1. S cn thit ca đ tài
Công ngh thông tin gi vai trò quan trng trong s phát trin kinh t, các doanh
nghip phi phát trin kh nng ca mình và ngun nhân lc đ đt đc li th trong
cnh tranh toàn cu vi các t chc kinh t nc ngoài. Bên cnh đó, vi s phát trin
vt bc ca công ngh thông tin, ng dng rng rãi ca internet đã nh hng sâu
rng đn phng thc kinh doanh, phng thc qun lý, t chc h thng k toán
trong doanh nghip khp ni trên th gii. Các phng thc kinh doanh và qun lý
truyn thng chuyn dn sang phng thc kinh doanh, qun lý ng dng công ngh
thông tin. Lúc này,quá trình t chc h thng k toán cng bin chuyn cho phù hp,
tc là ng dng công ngh thông tin vào quá trình t chc h thng k toán ca mt
Doanh nghip. Do đó, trong môi trng công ngh thông tin, “ VIC NHN DNG
VÀ ÁNH GIÁ MC NH HNG CA CÁC NHÂN T CHI PHI N
QUÁ TRÌNH T CHC H THNG THÔNG TIN K TOÁN TRONG CÁC
DOANH NGHIP TI VIT NAM” là thit yu nhm giúp các Doanh nghip t chc
pháp đnh tính) và (2) nghiên cu chính thc (dùng phng pháp đnh lng).
Nghiên cu đnh tính: đc thit k có tính cht thm dò t nhiên, khám phá các
ý tng, c gng gii thích s tng quan có ý ngha t các thang đo, t kt qu này
xây dng bng câu hi chính thc đc hình thành sao cho phù hp v mt ý ngha các
thang đo và đi tng ly mu.
K thut thc hin trong nghiên cu đnh tính: Tho lun tay đôi, s lng
ngi phng vn 12 ngi (vì nu tip tc phng vn cng không tìm hiu thêm đc
thông tin v d liu).
Nghiên cu đnh lng: đc thit k vi d liu thu thp thông qua bng câu
hi nghiên cu chính thc. Mu trong nghiên cu đnh lng là 270 nhân viên trong
3
các Doanh nghip ti Vit Nam. D liu đc phân tích thông qua phn mm SPSS
20.0.
K thut thc hin trong nghiên cu đnh lng: Thu thp d liu s cp. Hình
thc phng vn qua bng câu hi gi qua email.
5. Ý ngha ca đ tài
Thc t hin nay cha có nhiu nghiên cu ti Vit Nam áp dng và điu chnh
mô hình t chc h thng thông tin k toán. Thông qua nghiên cu này cho thy s phù
hp gia mô hình lý thuyt vi tình hình thc t cng nh vic chp nhn các gi
thuyt đ ra trong nghiên cu này và đa ra mt s ý ngha thit thc cho các Doanh
nghip ti Vit Nam, các nhà qun tr trong vic nhn dng và đánh giá mc đ nh
hng ca các nhân t chi phi đn quá trình t chc h thng thông tin k toán nhm
thit lp mt h thng thông tin thành công và hiu qu trong Doanh nghip.
6. Cu trúc lun vn
M đu
Chng I : Tng Quan Nghiên Cu
Chng II: C S Lý Thuyt V Các Nhân T Chi Phi n Vic T Chc
H Thng Thông Tin K Toán Môi Trng Công Ngh Thông Tin.
chc ln, các Doanh nghip đã thc hin mt h thng ERP. Tác gi đã kim tra ý
ngha ca các kt qu nghiên cu và thc tin.
Nghiên cu thc nghim v các nhân t nh hng. Ví d, mt s các "nhân t
thành công" xác đnh trong bn nghiên cu :
Trng hp nghiên cu ca Sumner [60] bao gm: h tr ca qun lý cp cao,
thit k li quy trình kinh doanh đ "phù hp" nhng gì các phn mm s h tr,
5
đu t vào vic đào to ngi s dng, và s dng "các nhà phân tích kinh
doanh" vi c kin thc kinh doanh và công ngh.
Bingi, Sharma và Godla [8]xác đnh các vn đ quan trng cho là có nh hng
đn vic trin khai ERP. Ví d, s cam kt ca lãnh đo, tái cu trúc ca h
thng hin ti, tích hp các h thng ERP vi các h thng khác thông tin kinh
doanh, phi xem xét đn vic la chn và qun lý vic t vn và đào to nhân
viên v h thng mi đ đm bo thc hin thành công. Tóm tt nhng gì h tin
tng là nhng nhân t cn thit trong các d án phn mm nh hng đn s
thành công qun lý là vic n lc phát trin phn mm, và gi đúng bt k vic
thit k và phng pháp phát trin, ngôn ng thc hin, hoc min ng dng.
Holland và Light [31] đã phát trin mt khuôn mu cho nhóm các nhân t quan
trng (CSFs) ca quá trình trin khai ERP vào nhân t chin lc và chin thut.
Fitzgerald và O'Kane [23] tho lun v bài hc kinh nghim ca Tp đoàn
Motorola ti Cork, Ireland áp dng khái nim các nhân t quan trng (CSFs)
đn chng trình ci tin quy trình x lý phn mm.
Các công ty trong nghiên cu này đã đc rút ra ngu nhiên t hai ngun: (1)
500 công ty ln và, (2) mt mu ngu nhiên ca 200 t chc t nhng nhà điu hành
máy tính, nhng ngi này ch ra s tn ti ca mt h thng ERP. D liu đc bo
đm bng mt bng câu hi qua th đin t. Kt qu t nghiên cu ca “Toni
nghip có th vt quá kh nng ca h thng mc dù h thng đã có nhng đóng góp
tích cc. Cn cân nhc và đo lng nhu cu mong đi t cp qun tr trong sut quá
trình thc hin t chc h thng thông tin ERP [30].
1.1.5 Quan h đi tác gia nhà cung cp và khách hàng.
7
(Vendor/customer parnerships)
Mi quan h hp tác gia nhà cung cp và khách hàng s dng ERP là cc k
quan trng trong d án ERP thành công [57]. Nghiên cu Willcock and Sykes [65] cho
thy rng có s phi hp tt gia nhà cung cp và Doanh nghip s đem đn s thành
công cho d án t chc h thng thông tin trong Doanh nghp.
1.1.6 Li ích t công c tiên tin ca nhà t vn.
(Use of vendors’development tools)
Có du hiu cho bit vic cung cp nhanh chóng công ngh và chng trình t
nhà cung cp có th làm gim đáng k chi phí và thi gian trin khai h thng ERP.
Mt mc tiêu khác là chuyn giao kin thc liên quan đn vi vic s dng phn mm
và hiu bit v quy trình kinh doanh [11].
1.1.7 Vic la chn cn thn gói phn mm thích hp.
( Careful selection of the appropriate package)
La chn gói phn mm đáp ng đc nhng quyt đnh quan trng có liên
quan đn ngân sách, khung thi gian, mc tiêu….s đnh hình đc toàn b d án. La
chn gói phn mm ERP phi phù hp vi nhu cu và cách x lý thông tin ca Doanh
nghip là vic rt quan trng đ đm bào có nhng điu chnh ít nht và thc hin t h
thng tin thông đc thành công trong Doanh nghip [33]. La chn sai phn mm t
chc h thng thông tin ngha là các ng dng không phù hp vi mc tiêu, chin lc
và quy trình kinh doanh ca Doanh nghip [48].
1.1.8 Qun lý d án (Project management)
1.1.11 Hn ch s hiu chnh (Minimal customization)
9
Vi mc tiêu nâng cao hiu qu trong doanh nghip bng vic áp dng công
ngh thông tin vào vic t chc h thng thông tin, thì vic hiu chnh (customization)
là phi có. Tuy nhiên vic đa ra yêu cu hiu chnh thng có hai mt li- hi mà nhà
cung cp phn mm và Doanh nghip cn quan tâm. Cn chú ý đn mc đ khó và thi
gian thc hin vic hiu chnh (customization) nh hng đn thi gian thc hin và tài
chính thc hin. Có nhiu Doanh nghip do chú ý nhiu đn vic customization đã làm
nh hng đn tin đ và tài chính khi thc hin t chc h thng thông tin k toán
trong Doanh nghip.
1.1.12 Phân tích và chuyn đi d liu (Data Analysis and conversion)
Mt yêu cu c bn và hiu qu ca h thng ERP là s sn có và kp lúc ca d
liu mt cách chính xác. Các vn đ v d liu có th nh hng đn tin đ thc hin,
vì vy d liu đu vào rt quan trng. Thách thc trong vic tìm kim d liu đu vào
nhp vào ERP và chuyn đi tt c cu trúc d liu khác nhau thành mt đnh dng phù
hp nht. Ngoài ra, giao din gia ni b và bên ngoài, các phòng ban, các phn hành
trong h thng thông tin nh sn xut, bán hàng, tài sn…đòi hi phi có kh nng x
lý ngun d liu phc tp này.
1.1.13 Quy trình tái cu trúc kinh doanh (Business process reengineering)
Mt trong nhng vn đ liên quan đn kh nng phn mm đóng gói là không
tng thích vi tính nng nhu cu thông tin và quá trình kinh doanh ca Doanh nghip
[33]. đt đc li ích ln nht t mt h thng ERP, nó bt buc là quá trình kinh
doanh phi liên kt vi các h thng ERP, theo lý thuyt tái cu trúc [29] và các tài liu
ERP cho rng mt h thng ERP mt mình không th ci thin đc vic t chc h
thng thông tin tr khi mt t chc tái cu trúc quy trình kinh doanh ca mình [8]
theoWillcocks và Sykes [65], mô hình kinh doanh mi và tái cu trúc là nhân t có th
góp phn thc hin ERP thành công. ti đa hóa li ích ca vic đu t ERP, thit k
10
1.1.18 Xác đnh mc tiêu và chin lc rõ ràng (Clear goals and objectives)
Xác đnh mc tiêu và chin lc liên quan đn d án trin khai ERP nhm đáp
ng phm vi, thi gian và chi phí ca d án [52].
1.1.19 ào to v quy trình kinh doanh mi. (Education on new business process)
Song song vi vic t chc h thng thông tin k toán Doanh nghip là vic tái
cu trúc Doanh nghip, các nhà qun lý phi giáo dc và truyn đt mc tiêu ca
Doanh nghip đn tt c nhân viên nhm đt đc s ng h ca các nhân viên b nh
hng bi s đi mi này [40].
1.1.20 Thông tin gia các phòng ban (Interdepartmental communication)
Thông tin là rt cn thit vi đi d án, gia các nhóm và các b phn khác
trong Doanh nghip.
1.1.21 Vn hóa trong Doanh nghip (Interdepartmental cooperation)
Chìa khóa cho vic thc hin ERP thành công là vn hóa ca doanh nghip,
nhn mnh s chia s ca các nhân viên, các nhà qun lý và các đi tác ca doanh
nghip đi vi mc tiêu kinh doanh ca Doanh nghip[59].
1.1.22 H tr nhà cung cp dch v t vn trin khai ERP trong tng lai
(Ongoing vendor support).
S h tr t phía nhà t vn, phát trin phn mm là mt nhân t quan trng vi
mt phn mm đóng gói nh m rng k thut, bo trì khn cp, cp nht và đào to
ngi s dng.