B GIÁO DC VÀ ÀOăTO
TRNGăI HC KINH T TP. H CHÍ MINH
LÊ TH M NGUYT T CHCăKăTOÁNăQUNăTRă
TIăăCÁC DOANHăNGHIPă
HOTăNGăTRONGăLNHăVCăLOGISTICSă
TRÊNăAăBÀN THÀNHăPHăHăCHÍăMINH
LUNăVNăTHCăSăKINHăT Thành ph H Chí Minh – Nm 2014
B GIÁO DC VÀ ÀOăTO
nào t n nay và tôi xin hoàn toàn chu trách nhim v tính xác thc ca lun
Tp. HCM, ngày tháng
Tác gi Lê Th M Nguyt
MC LC
Trang
Trang ph bìa
L
Mc lc
Danh mc ch vit tt
Danh mc bng
PHN M U 1
TNG QUAN K TOÁN QUN TR VÀ T CHC K TOÁN
QUN TR TRONG CÁC DOANH NGHIP LOGISTICS 7
1.1 Tng quan v k toán qun tr 7
1.1.1 toán qun tr 7
1.1.2 Vai trò ca k toán qun tr 8
1.1.3 Ni dung ca k toán qun tr 9
1.1.3.1 H thng k toán chi phí 9
1.1.3.2 D toán ngân sách 11
1.1.3.3 K toán theo các trung tâm trách nhim 13
1.1.3.4 Thit lp thông tin k toán qun tr cho vic ra quynh và d báo 14
1.2 Tng quan logistics và t chc k toán qun tr trong DN 18
1.2.1 Gii thiu chung v m logistics 18
1.2.2 Dch v logistics 20
1.2.3 Ni dung ca công tác t chc k toán qun tr trong DN 22
2.2.3 Kt qu kho sát 39
2.2.3.1 Tình hình chung v ng và phm vi kho sát 39
2.2.3.2 Công tác t chc k toán qun tr ti các DN hoc logistics
a bàn Tp.HCM 44
2.3 c trng t chc KTQT ti các DN hoc
a bàn Tp. H Chí Minh 51
2.3.1 Nhm 51
2.3.2 Nhng tn ti 52
2.3.3 Nguyên nhân ca nhng tn ti 53
KT LU 54
MT S GII PHÁP T CHC K TOÁN QUN TR TI
CÁC DOANH NGHIP HOC LOGISTICS TRÊN
A BÀN TP. HCM 55
3.1 ng t chc k toán qun tr ti các doanh nghip
hoc logistics 55
3.1.1 m 55
3.1.2 ng 55
3.2 Gii pháp t chc k toán qun tr ti các doanh nghip hong trong
a bàn Tp. H Chí Minh 56
3.2.1 Gii pháp t chc thu thp thông tin 56
3.2.2 Gii pháp phân loi chi phí và t chc tài khon k toán theo cách ng x ca
chi phí 60
3.2.3 Gii pháp xây dng h thng báo cáo k toán qun tr 63
3.2.4 Gii pháp t chc b máy k toán qun tr 72
3.3 Kin ngh 74
3.3.1 i vi hi ngh nghi 74
3.3.2 i vi doanh nghip 76
3.3.3 i vo ngun nhân lc 77
KT LU 78
KT LUN 79
SXKD
Sn xut kinh doanh
TK
Tài khon
TNHH
Trách nhim hu hn
TT
DANH MC BNG
DANH MC BNG
Bng 1.1: N các trung tâm trách nhim 14
Bng 1.2: Các loi quyng gp 16
Bng 2.1: Thành phn mi phng vn 38
Bng 2.2: T l loi hình doanh nghip hoc logistics 39
Bng 2.3: T l thi gian hong ca các DN logistics ti Tp. HCM 40
Bng 2.4: T l quy mô các DN logistics ti Tp. H Chí Minh 40
Bng 2.5: Chi phí logistics ca các DN logistics ti Tp. H Chí Minh 40
Bng 2.6: T l nhân viên k toán 41
Bng 2.7: T l phn mm qu dng ca các DN ho
vc logistics ti Tp. HCM 42
Ba DN khi kinh doanh trong ngành logistics ti Tp. HCM 42
Bng 2.9: 43
Bng 2.10: T l m thuê ngoài ca hong kho bãi 43
Bng 2.11: T l m thuê ngoài ca hong giao nhn 43
Bng 2.12: T l m hiu qu ca hong logistics các DN ti Tp.HCM 44
Bng 2.13: Mi quan h ca KTTC và KTQT 45
Bng 2.14: Tm quan trng ci vi DN 45
Bng 2.15: Chi vi các DN logistics ti Tp.HCM 45
Bng 3.19: Ch tiêu la ch 72
DANH M
1.1: Mô hình nh thông tin t trên xung 11
1.2: Mô hình thông tin phn hi 12
1.3: Mô hình thông tin t i lên 12
3.1: Mô hình t chc b máy k toán kt hp 73
1
PHN M U
1. Tính cp thit c tài
Trong nn kinh t hin nay mt doanh nghip mun tn ti và phát trin thì li
nhun là mt trong các mc tiêu quan trng u mà doanh nghip cn
p phng xuyên da vào nhiu ngu ra
quynh nhc kt qu tt nht trong quá trình sn xut kinh doanh ca
k toán phát huy tt chm tra thì phi xây dng mt
h thng k toán hoàn chnh không ch cung cy ra, d
giúp nhà qun lý honh, t chn
toán qun tr cung cp rt nhiu thông tin hu hiu cho các nhà
qun tr trong vic ra quynh trong kinh doanh phc v cho công tác quu
hành doanh nghip thông qua các báo cáo k toán ni bi vi các doanh
nghip Vit Nam vic vn dng thông tin k toán qun tr phc v o trong
vic ra quyc thc hin ph bin.
Là mt b phn quan trng ca nn kinh t,
logistics, ng 20%-25% GDP c
cho thy không phi phn ln doanh thu này là do các tc gia hay các
doanh nghim nhn, mà mt h thng các doanh nghip logistics Vit
ng t sc mnh ni tc c
- Research on Enterprise Logistics Cost Management (nghiên cu qun tr chi phí
logistics trong các doanh nghip) ca XIA Xunjia, SHAN Shengdi Central
South University of Forestry and Technology, Changsha, Human Province,
P.R.China. Trong tài liu tác gi trình bày các v v chi phí logistics, s cn
thit phi qun lý chi phí logistics trong doanh nghi phát huy li th cnh
tranh và nâng cao li ích kinh t, li ích xã hi cho Trung Quc.
- T chc công tác k toán qun tr ti các doanh nghip vn ti thy n a
a bàn thành ph H Chí Minh: lun Thành
i hc kinh t thành ph H tài
tác gi lý lun v t chc KTQT ti các DN vn ti thy na
logistics, t o sát thc trng t chc KTQT ta bàn
Tp. H xut mt s các gii pháp hoàn thin t chc KTQT ti
các DN vn ti thy na.
- Nghiên cu vn dng k toán qun tr ti các doanh nghip nh và va hot
c logistics ti thành ph H tài nghiên cu
3
khoa hc cp b: TS Phm Châu Thành. Trong nghiên cu này, tác gi
lý lun v cn thc trng áp dng KTQT dành cho các DN
có quy mô va và nh c logistics ti Tp. H
m, mc tiêu và nguyên tc vn dng KTQT và xây
dng ni dung KTQT, t c gii pháp nhm vn dng KTQT cho
các DN nh và va hoc logistics.
- Lý thuyt và thc hành thông tin k ra quy tài
nghiên cu khoa hc: PGS.TS. Phc, TS. Tr
tài, các tác gi ng v lý lun v thông tin k ra quynh
kinh doanh kt hp vi tìm hiu thc trng t chc thông tin k toán phc v
cho nhà qun tr ra các quynh kinh doanh ca mt s DN sn xu
yt c phiu S giao dch chng khoán Tp. H Chí Minh, t ng
gii pháp nhm thit lp thông tin k toán giúp cho các nhà qun tr
- ng nghiên cu: k toán qun tr ti các doanh nghip hong trong
c logistics.
- Phm vi nghiên cu: k toán qun tr ti các doanh nghip hong trong
c logistics ti thành ph H Chí Minh.
5. u
c mc tiêu nghiên cu, trong lun án này tác gi s d
nghiên cnh tính.
- H thng hóa các v lý lun v k toán qun tr, ni
dung k toán qun tr, t chc k toán qun tr ca doanh nghip ho ng
c logistics.
toán qun tr, logistics.
c m t chc k toán qun tr ca doanh nghip hong trong
c logistics.
Vn dc logistics mt s quc gia trên th
gii và bài hc kinh nghim cho Vit Nam.
- Thc trng t chc k toán qun tr ti các doanh nghip hong
c logistics a bàn thành ph H Chí Minh.
Khái quát v tình hình chung ca các DN hoc
logistics ti Vit Nam.
5
c trng t chc KTQT ti các DN ho
vc logistics a bàn Tp. H Chí Minh.
ng vn: phng vn nhà qun tr DN, k ng,
i trc tip làm công tác k toán trong DN v thc trng t chc
KTQT ti các DN honh vc logistics ta bàn Tp. H
Chí Minh.
Ngoài li m u, kt lun, mc lc, ph lc và tài liu tham kho, b cc c
tài g
- ng quan k toán qun tr và t chc k toán qun tr trong
các DN logistics.
- c trng t chc k toán qun tr ti các doanh nghip hot
c logistics a bàn Tp. H Chí Minh.
- t s gii pháp t chc k toán qun tr ti các doanh nghip
hoc logistics ta bàn Tp. H Chí Minh.
7
TNG QUAN K TOÁN QUN TR
VÀ T CHC K TOÁN QUN TR
TRONG CÁC DOANH NGHIP LOGISTICS
1.1 Tng quan v k toán qun tr
1.1.1 toán qun tr
Có nhiu quan nim khác nhau v k toán qun tr do tip cn t nhi khác
nhau. Các khái nic s dng ph bin hi
- toán quc t toán qun
tr nh dng, tng hp, phân tích, lp báo biu, gii trình
và truyt thông tin cho nhà qun tr lp k hoc
thc hin trong phm vi ni b mt t chc m bo vic s dng có hiu
qu các ngun lc ca t ch.
- Vin k toán viên Hoa K toán qun
tr là mt ngh n vic h tr ra quynh, xây dng và trin
khai k hoch và h thng qun lý kt qu thc hin, cung cp chuyên môn v
tình hình tài chính, ki h tr qun lý trong vic xây dng và thc
hin chic t chc.
- Theo GS H.Bouqui hc Paris ng phái k toán qun tr ca
toán qun tr là mt h thng cung cp cho các
thc hin, nhà qun tr cc cung cp các báo cáo thc hin nhm phn hi
v v n kt qu sn xut và tiêu th, t
guyên nhân y thông tin k toán giúp nhà qun tr
thc bn cht v u chnh cho h s
dng tn lc.
- Cung cp thông tin cho quá trình ra quynh: ra quynh là s kt hp ca
c ba chc p k hoch, t chc thc hin, ki có
c thông tin thích hp cho quá trình ra quynh k toán qun tr phi chn
lc nhng thông tin cn thit, thích hp ri tng hp, phân tích cho nhà qun tr.
T i mi, ci tin công tác qun lý ca doanh nghip, tt c các
ngun lc ca doanh nghic k ng thành các
ch tiêu kinh t, biu hii hình thc giá tr, nhm cung cp thông tin có giá
tr cho chrình kit qu
9
hong kinh doanh nh nhn bit ti thc hin và nhng nguyên
nhân sai lch gia kt qu so vi m ra, t n nhi
có th xy ra ra các gii pháp tin hàn
lai giúp doanh nghip phát hin các tin phc khai thác, phát
hin nhng tn ti yu kém.
1.1.3 Ni dung ca k toán qun tr
1.1.3.1 H thng k toán chi phí
a. Khái nim chi phí và phân loi chi phí
Chi phí là giá tr ca mt ngun lc b tiêu dùng trong ho ng sn xut kinh
doanh ca t ch c mt m.
Chi phí sn xut là nhng hao phí v ng sng vt hóa phát sinh
gn lin vi quá trình sn xut. Chi phí sn xut phát sinh liên t
dng theo tng loi hình sn xut.
Có nhiu cách phân loi chi phí phát sinh trong mt DN, mi cách phân loi s
mang li mt công dng khác nhau trong vic cung cp thông tin cho nhà qun lý:
phm dnh mc tiêu hao v vt tng; d toán v chi phí
phc v sn xut. Cui k, da vào nhng chi phí thc t phát sinh trong k k
so sánh vnh mc k toán s nh khon chênh lch do
nh mc, tìm ra nguyên nhân chênh ln pháp x
lý. Yêu cu ca mô hình này là doanh nghip phi thit lc h thnh
mc kinh t, k thut hoàn chnh, phù hp vm sn xut kinh doanh
c và trung bình chung c ng thi có h thng hch toán
c thit k ng có kh p thông tin nhanh nh
tin cy cao.
Xây dng mt h thng ch nh mc theo tiêu chun là mt công vic mang
tính ngh thut cao. Trách nhim xây dnh mc chi phí không ch thuc v
nhân viên KTQT mà c nhng nhà qun tr hiu rõ hong sn xut kinh doanh ca
t chc. Vic phân tích kt qu thc hin so vnh mc ca các yu t sn xut
thành các nhân t ng nhu t
nào:
+ Bing v giá phn ánh giá ca m nguyên liu hay giá ca m
th sn xut ra m sn ph nào.
11
+ Bing v ng phn ánh tiêu hao vt chng th sn
xut ra mt sn ph nào.
Bing xy ra do nhiu yu t ng, va ch quan va khách quan, có th do
chính quá trình sn xut ca doanh nghip hoc do bing ca các yu t bên ngoài
doanh nghip. Mui DN phi kic chi phí, nguyên
nhân ca s bi có gii pháp kp thi nhm s dng ngun lc mt
cách có hiu qu. [8]
1.1.3.2 D toán ngân sách
D toán ngân sách là nhng tính toán, d kin mt cách toàn din mc tiêu kinh t,
tài chính mà doanh nghip cc trong k hong, ng thi ch rõ cách thc
và bing ngun l thc hin mc tiêu và nhim v toán ngân
cp cao ra quynh thc hic truyn xung ban qun tr
cp trung gian, ban qun tr cp trung gian nhc quynh s giao cho qun tr
c thc hin các m ra. [19]
Mô hình nh thông tin phn hi: (Ngun: Thomas P. Edmonds, Cindy D. Edmonds, Bor Yi Tsay (2000))
c cp qu ra mc tiêu d toán, các ch tiêu này s
xung cho cp qun lý trung gian, cp qun lý trung gian trin khai xung cp qun lý
. cp qu tùy theo ngun lc mà tng b ph gi các mc tiêu
có th n hi v cp trung gian nhng mc tiêu khó thc hin, cp
trung gian phn hi cp qun lý cao cp xem xét thêm vào các ch tiêu hay b bt các
ch tiêu cho phù hp vu kin hin ti doanh nghii, xét
duyng hong ca DN mình. [19]
Mô hình thông tin t i lên:
(Ngun: Thomas P. Edmonds, Cindy D. Edmonds, Bor Yi Tsay (2000))
Qun tr cp cao
Qun tr trung gian
Qun tr c
Qun tr trung gian
có trách nhiu hành ho ng sn xut t
c k hoch sn xung thm bo chi phí thc t phát
t quá chi phí tiêu chun.
o Trung tâm chi phí d toán: nhà qun trung tâm CP d toán có trách
nhi u hành ho ng sn xut trung tâm sao cho hoàn thành
nhim v ng thm bo chi phí thc t phát sinh không
t quá chi phí d toán. [10]
- Trung tâm li nhun: là trung tâm trách nhim mà nhà qun tr phi chu trách
nhim vi kt qu sn xut và tiêu th ca trung tâm. Do vy, nhà qun tr c
quyn quynh v nhng v nh giá, marketing, sng sn xut,
ngun cung cng thc giao qun lý và s dng
mt s vn ca t chc cùng nhim v to ra li nhun t vic s dng ngun
v. Thành qu ca các trung tâm li nhu
ch tiêu:
o Mm li nhun.
14
o T l thc hin k hoch li nhun.
Bên cn tr còn phi nh phm vi chi phí mà nhà qun tr
trung tâm có th kii vi ch tiêu doanh thu, còn ph
o c mc tiêu th d toán hay không?
o toán hay không?
o toán hay không? [10]
- Trung : là mt b phn mà các nhà qun tr cc quyn ra
quyi vi li nhun và v ca các
ng vic s d
T l hoàn v.
Li nhun còn li RI. [4]
Bng tng hp các ch t qu ca các trung tâm:
Bng 1.1: N các trung tâm trách nhim
Ra quynh là mt trong nhng chn nht ci qun lý, nhà
qun lý luôn ph t ra câu hi và t tr lp tc sn xut nhng sn
phm nào? La chn sn ph tiêu th trên th có
i, ra quynh là mt nhim v c ti nhà qun lý
phi tp hp nhiu loi thông tin và bit cách la chn các thông tin thích hp cho vic
ra quynh.
Có hai loi quynh kinh doanh:
Quynh ngn hn: là quynh kinh doanh mà thi gian hiu lc, thi
gian ng và thc thi ci mc ngt
chu k kinh doanh ca DN.
Quynh dài hn: là nhng quynh có thi gian hiu lc, thi gian
ng và thi gian th c mt chu k kinh
doanh ca doanh nghip. Vì v n quynh chính xác nhà qun tr
phi cân nhc, so sánh, la chn da trên nh khoa hc. [4]
16
Bng 1.2: Các loi quyng gp
Quynh ngn hn
Quynh dài hn
Quy nh v s tn ti hay
loi b mt b phn kinh
doanh trong k k hoch
Quy sn
xut hay mua ngoài nguyên
liu, sn phm
Quy nh bán ra ngoài các