!∀ #∃%∀
&∀∋()
%∗+∀,
−+./01
!∀ #∃%∀
&∀∋()
2345667862 98:;2<62−7=62867
>?≅ 9Α/Β1/./0
Χ∆
∀734Ε6Φ3Γ67
−+./01
LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cu ca tôi di s hng dn khoa
hc ca TS. Nguyn Hu Dng, s liu thng kê trung thc và đc ly t các ngun tin
cy. Ni dung, kt qu nghiên cu ca lun vn này cha tng đc công b trong bt
c công trình nào cho ti thi đim hin nay.
Tp. H Chí Minh, ngày tháng nm 2014
Tác gi
Lê Th Hà Thanh
1.2.5.1 i vi nhà xut khu 18
1.2.5.2 i vi nhà nhp khu 20
1.2.5.3 i vi Ngân hàng 21
1.3 Gii thiu chung v L/C UPAS 22
1.3.1 Th nào là L/C UPAS 22
1.3.2 c đim ca L/C UPAS 22
1.3.3 Quy trình thc hin thanh toán bng L/C UPAS 23
1.3.4 So sánh L/C UPAS và L/C tr ngay 25
1.4 Ri ro trong quá trình thc hin L/C UPAS ca các NHTM 27
1.5 Li th ca vic s dng L/C UPAS 28
1.5.1 i vi nhà nhp khu 28
1.5.2 i vi nhà xut khu 29
1.5.3 i vi Ngân hàng 29
1.5.3.1 i vi NHPH 29
1.5.3.2 i vi NHđC 30
1.6 Tim nng phát trin sn phm L/C UPAS ti Vit Nam . 30
1.6.1 Tình hình xut nhp khu ca Vit Nam trong nhng nm gn đây 30
1.6.2 Tim nng phát trin sn phm L/C UPAS ti Vit Nam 31
KT LUN CHNG 1 33
CHNG 2: THC TRNG HOT NG SN PHM L/C UPAS TI
NGỂN HẨNG TMCP SẨI GÒN THNG TÍN 34
2.1 Gii thiu chung v Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thng Tín 34
2.1.1 Lch s hình thành và phát trin 34
2.1.2 Kt qu hot đng kinh doanh nm 2013 và 6 tháng đu nm 2014 34
2.1.3 S nét v hot đng thanh toán quc t 35
2.2 Thc trng hot đng ca sn phm L/C UPAS ti các NHTM Vit Nam 35
2.2.1 Tình hình hot đng ca sn phm L/C UPAS ti các NHTM Vit
Nam 35
2.2.2 Gii thiu sn phm L/C UPAS ti các NHTM Vit Nam 37
2.2.2.1 Gii thiu sn phm L/C UPAS ti Ngân hàng TMCP K Thng
3.1 nh hng phát trin hot đng TTQT ti Sacombank 66
3.2 C s đ xut gii pháp 67
3.3 Gii pháp phát trin sn phm L/C UPAS ti Ngân hàng TMCP Sài Gòn
Thng Tín 69
3.3.1 V sn phm 69
3.3.1.1 M rng đng tin thanh toán theo L/C UPAS 69
3.3.1.2 M rng các hình thc đm bo khi phát hành L/C 70
3.3.1.3 Hoàn thin quy trình sn phm 71
3.3.1.4 Thit k biu phí linh hot 72
3.3.1.5 Áp dng các chng trình u đãi kèm theo 73
3.3.2 V ngân hàng 74
3.3.2.1 Gii thiu, tip th sn phm đn khách hàng 74
3.3.2.2 Chú trng công tác đào to và bi dng cán b nhân viên 76
3.3.2.3 Tng cng công tác kim tra kim soát nhm hn ch ri ro 79
3.3.2.4 Các gii pháp h tr 80
3.4 Kin ngh 81
3.4.1 Kin ngh vi Chính ph 81
3.4.2 Kin ngh vi Ngân hàng nhà nc 82
KT LUN CHNG 3 84
KT LUN 85
TÀI LIU THAM KHO
PH LC
S đ 1.1: Tính đc lp ca Th tín dng
S đ 1.2: Quy trình nghip v tín dng chng t thanh toán ti NHPH
S đ 1.3: Quy trình nghip v tín dng chng t thanh toán ti NhđC
S đ 1.4: Quy trình nghip v L/C UPAS
S đ 1.5: Các giai đon t lúc phát hành đn lúc thanh toán L/C UPAS
Bng 1.1: So sánh L/C UPAS và L/C tr ngay
Biu đ 1.1: Kim ngch xut khu, nhp khu và cán cân thng mi hàng hóa t tháng
1/2013 đn tháng 06/2014
Bng 2.1: Biu phí chp nhn hi phiu L/C UPAS ca Techcombank (Áp dng đi vi
phn không ký qu)
Bng 2.2: Biu phí chp nhn hi phiu ca L/C UPAS ca Techcombank (Áp dng đi
vi phn ký qu, cho toàn b phân khúc khách hàng)
Bng 2.3: Doanh s L/C UPAS và phí thu đc ca Techcombank t tháng 06/2012 đn
tháng 03/2014
Bng 2.4: Thi hn tr chm theo L/C UPAS ca ACB
Bng 2.5: Biu phí L/C UPAS ca ACB
Bng 2.6: Doanh s L/C UPAS và phí thu đc ca ACB t tháng 01/2013 đn tháng
03/2014
Bng 2.7: Mc phí chp nhn thanh toán L/C UPAS ca Techcombank và ACB
Bng 2.8: Thi hn tr chm theo L/C UPAS ca Sacombank
Bng 2.9: Các NHL và các điu kin ca NHL cung cp dch v L/C UPAS cho
Sacombank
Bng 2.10: Biu phí thanh toán ngay theo L/C UPAS ca Sacombank
Bng 2.11: Doanh s L/C UPAS và phí thu đc ca Sacombank t tháng 06/2012 đn
tháng 03/2014
Bng 2.12: Bng lit kê chi tit tình hình s dng sn phm L/C UPAS ti các khu vc
và Chi nhánh Ngân hàng Sacombank
Bng 2.13: So sánh sn phm L/C UPAS Sacombank và các NHTM Vit Nam
Bng 2.14: So sánh hiu qu sn phm L/C UPAS ca Sacombank, Techcombank và
ACB
Vt tri hn v tính nng s dng so vi nhng sn phm truyn thng, gn
đây, mt s ngân hàng đã đi tiên phong trong vic nghiên cu và gii thiu vi nhóm
doanh nghip nhp khu sn phm th tín dng tr chm có th thanh toán ngay (L/C
UPAS). u đim ca L/C UPAS là cho phép các doanh nghip nhp khu thanh toán
ngay cho nhà xut khu trong khi vn đc hng thi gian tr chm ti đa lên ti
2
360 ngày. Li th này s giúp doanh nghip nâng cao tính thanh khon, ci thin dòng
tin, duy trì, m rng mi quan h vi đi tác nc ngoài. Mt u đim vt tri
khác ca dch v L/C UPAS là ngoài các phí liên quan đn nghip v L/C thông
thng, doanh nghip ch cn tr thêm phí chp nhn hi phiu L/C UPAS và chi phí
này thp hn rt nhiu so vi chi phí vay VN đ thanh toán L/C tr ngay.
ây là gii pháp tài chính hu hiu dành cho tt c các doanh nghip nhp
khu, giúp doanh nghip gim áp lc v ngoi t, tit kim thi gian, chi phí và nâng
cao hiu qu kinh doanh trong bi cnh kinh t bin đng và cnh tranh hin nay.
Còn đi vi ngân hàng, các ngân hàng s thu đc phí dch v L/C UPAS vi thu
nhp tng đng vi dch v cho vay ngoi t đi vi khách hàng, thúc đy hot
đng thanh toán quc t, mua bán ngoi t và dch v khác.
Mc dù thy rõ li ích ca vic s dng L/C UPAS nhng trong thi gian va
qua, vic trin khai sn phm này ti mt s ngân hàng, trong đó có Ngân hàng TMCP
Sài Gòn Thng Tín đã cha mang li kt qu nh mong đi. Khách hàng dè dt khi
tip cn vi sn phm mi, quy trình thc hin sn phm còn nhiu khâu cha đc
thông sut dn đn vic L/C UPAS cha đc s dng rng rãi ti các chi nhánh ca
ngân hàng. đáp ng tt hn na nhu cu vn ca doanh nghip nhp khu cng
nh tng thu dch v cho ngân hàng, thit ngh cn phi có nhng gii pháp c th,
thc t và hiu qu đi vi vic phát trin sn phm này. Chính vì tính cp thit đó,
tôi chn đ tài “GII PHÁP PHÁT TRIN SN PHM L/C UPAS TI NGÂN
4. i tng và phm vi nghiên cu
i tng nghiên cu ca lun vn là sn phm L/C UPAS và thc trng s
dng sn phm này ti Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thng Tín và mt s NHTM Vit
Nam, c th là các quy đnh chung v vic s sng sn phm, biu phí, quy trình thc
hin, doanh s và phí các Ngân hàng thu đc. Qua vic nghiên cu tình hình s dng
4
sn phm L/C UPAS t lúc sn phm ra đi ti các NHTM vào tháng 06/2012 đn
hin ti, lun vn s đa ra nhng gii pháp thích hp cho các bên liên quan nhm
khuyn khích khách hàng s dng sn phm này nhiu hn na.
5. Phng pháp nghiên cu
Lun vn s dng phng pháp nghiên cu đnh tính. Trong sut quá trình
nghiên cu, lun vn s dng phng pháp tng hp, thng kê, phân tích các tài liu
v tình hình s dng L/C UPAS ti Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thng Tín và các
NHTM khác thông qua các quy đnh v sn phm (nhng quy đnh chung, các loi
phí và quy trình thc hin) và hiu qu sn phm mang li. Lun vn cng s dng
ma trn SWOT đ làm rõ nhng đim mnh, đim yu, c hi, thách thc trong quá
trình trin khai sn phm ti Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thng Tín, đ đa ra các
gii pháp thích hp nhm phát trin sn phm L/C UPAS.
Phng pháp nghiên cu chính ca đ tài đc th hin trong mô hình sau:
TMCP Sài Gòn Thng Tín so vi các ngân hàng bn. T đó, lun vn tin hành
phân tích thc trng hot đng ca sn phm (đim mnh, đim yu, c hi, thách
thc). ây là c s ca vic phân tích ma trn SWOT đ đ ra gii pháp phát trin
sn phm trong chng 3.
Chng 3: Gii pháp phát trin sn phm L/C UPAS ti Ngân hàng
TMCP Sài Gòn Thng Tín
Sau khi phân tích rõ các đim mnh, đim yu, c hi, thách thc ca Ngân
hàng TMCP Sài Gòn Thng Tín khi trin khai sn phm L/C UPAS, bng vic phân
tích ma trn SWOT, chng 3 nêu ra nhng gii pháp c th cho Ngân hàng TMCP
Sài Gòn Thng Tín và nhng kin ngh đi vi Chính ph và Ngân hàng nhà nc
nhm thc hin đng b các gii pháp mt cách hiu qu nht.
6
CHNG 1: TNG QUAN V PHNG THC TÍN DNG CHNG T
VÀ L/C TR CHM CHO PHÉP THANH TOÁN NGAY (L/C UPAS)
1.1 Tng quan v TTQT
1.1.1 Khái nim
Thanh toán quc t là vic thc hin ngha v tin t phát sinh t hot đng
mu dch hoc phi mu dch gia cá nhân, t chc ti quc gia này vi cá nhân, t
chc quc gia khác; hoc gia mt quc gia vi t chc quc t thông qua h thng
ngân hàng.
1.1.2 c đim
- Thanh toán quc t khác vi thanh toán trong nc là đây nó liên quan đn
vic trao đi tin ca quc gia này ly tin ca quc gia khác. Vì vy khi ký kt các
hp đng mua bán ngoi thng các bên phi tha thun vi nhau ly đng tin ca
nc nào là tin t tính toán và thanh toán trong hp đng, đng thi phi tính toán
hàng phát hành cho mt bên th ba khi ngi này xut trình cho ngân hàng phát hành
b chng t thanh toán phù hp vi nhng điu kin và điu khon quy đnh trong
L/C.
Theo điu 2, UCP 600: ắTín dng là mt tha thun bt k, cho dù đc gi
tên hoc mô t nh th nào, th hin mt cam kt chc chn và không hy ngang ca
ngân hàng phát hành (NHPH) v vic thanh toán khi xut trình phù hp”.
mi quc gia, Tín dng th có th đc gi vi nhiu tên khác nhau chng
hn nh Letter of Credit, Credit, Documentary Credit… Nhng trên thc t, tên gi
ph bin nht và đc s dng nhiu nht là ắTín dng chng t” (Documentary
Credit) vì nó th hin đúng nht Ủ ngha tín dng kèm chng t. Dù Tín dng th có
đc gi hay miêu t nh th nào đi na thì bn cht ca nó cng chính là s cam kt
thanh toán ca NHPH cho ngi hng khi b chng t xut trình phù hp.
8
Trong các phiên bn trc, t ắpay” đc dùng đ ch hành đng ắtr tin”.
Còn trong UCP 600, t ắhonour” đã đc s dng đ thay th cho t ắpay” và nó có
ngha rng hn ắpay”. Theo điu 2: ắThanh toán ngha là: tr tin ngay, nu tín dng
có giá tr thanh toán ngay; cam kt tr chm và tr tin khi đn hn nu tín dng có
giá tr thanh toán tr chm; chp nhn hi phiu do ngi th hng kí phát và tr
tin hi phiu khi đn hn, nu tín dng có giá tr thanh toán bng chp nhn”. Nh
vy, mi khi t ắthanh toán” xut hin trong các điu khon ca UCP 600 thì ta có
th hiu rng lúc đó các ngân hàng s có 3 la chn đ thc hin trách nhim và ngha
v ca mình.
Cng theo điu 2, UCP 600, thut ng ắNegotiation” (thng lng/chit khu
b chng t) ngha là Ngân hàng đc ch đnh chit khu hi phiu và/hoc b chng
t khi nó xut trình bng vic ng trc hoc đng ý ng trc mt s tin cho ngi
th hng vào ngày hoc trc ngày ngân hàng nhn đc tin bi hoàn.
ca mình s cùng NHPH bo đm vic tr tin cho ngi th hng trong
trng hp NHPH không đ uy tín và đ tin cy . NHXN có th va là ngân
hàng thông báo th tín dng hay là mt Ngân hàng khác do ngi xut khu
yêu cu .
Ngân hàng hoàn tr (Reimbursing Bank):
là ngân hàng đc ch th và/hoc
đc u quyn hoàn tr tin theo u quyn hoàn tr tin do Ngân hàng phát
hành tín dng phát hành.
Ngân hàng hoàn tr có trách nhim thanh toán cho
Ngân hàng đòi tin trong trng hp L/C có ch đnh.
1.2.1.3 C s pháp lý
Cho đn nay, các bên tham gia trong phng thc TDCT thng chn UCP
là vn bn pháp lỦ đ điu chnh giao dch. Tuy nhiên, b quy tc này không phi là
lut mà ch là tp hp các thông l và tp quán quc t v hng dn thc hành giao
dch TDCT. Tuy nhiên, trong trng hp có tranh chp xy ra, Tòa án s xem xét
mi quan h gia các bên trong giao dch L/C đ xác đnh Lut áp dng. iu cn
10
lu Ủ là do tính cht đc lp ca giao dch L/C và hp đng c s nên lut áp dng
trong hp đng c s không nht thit phi áp dng trong L/C.
Thông thng, do các mi quan h ca tng cp đi tác khác nhau s áp dng
theo các lut khác nhau. Mi quan h gia ngi m L/C và NHPH đc điu chnh
bi Lut ca mt nc vì c hai đi tác cùng chung mt quc gia. Có th Lut quc
gia ca nc NHđC, NHTB và ngi hng s đc áp dng trong gii quyt tranh
chp gia các cp đi tác này.
Vic la chn lut s phc tp đi vi tranh chp gia NHPH và NHđC
thanh toán cho nhà xut khu khi nhà xut khu xut trình đc b chng t phù hp.
Mt khác, ngân hàng đm bo cho nhà nhp khu không phi tr tin chng nào nhn
đc b chng t phù hp. Nh vào s u vit hn so vi nhng phng thc chuyn
tin, nh thu… nên phng thc tín dng chng t đã tr thành phng thc hu
hiu vi c hai bên xut khu và nhp khu và nó đã tr thành phng thc thông
dng nh hin nay.
Tuy nhiên, trong thc tin thng mi quc t, vn còn rt nhiu tranh chp
xy ra xung quanh phng thc thanh toán đc cho là an toàn nht này (Chng hn
L/C có th b lm dng tr thành công c đ t chi nhn hàng, t chi thanh toán và
thm chí là đ gian ln, la đo. Phng thc tín dng chng t tn ti nhng mt
trái nh vy là xut phát t chính bn cht và đc đim ca nó).
Bn cht ca L/C là ch giao dch bng chng t và khi kim tra chng t li
ch xem xét trên b mt, ch không xem xét ắtính cht bên trong ca chng t”. Trong
thc t, không phi là d dàng đ lp đc mt b chng t hoàn ho, không có bt
c sai sót nào. Và trong nhiu trng hp thì vic xác đnh mt b chng là là ắhp
l” hay ắbt hp l” gp phi rt nhiu khó khn do ranh gii gia s phù hp và sai
sót rt mong manh. Nó còn tùy thuc vào trình đ và kh nng din gii UCP, ISBP
ca các bên liên quan. Chính vì điu này mà đã có không ít các tranh chp xy ra
trong thc t liên quan đn vic xác đnh s hp l/bt hp l ca chng t.
12
Hp đng thng mi
L/C Giy đ ngh m L/C
nu ngi mua có đc phán quyt ca Tòa án yêu cu NHPH đình ch thanh toán
do ngi bán vi phm hp đng, thì NHPH s t chi thanh toán vì NHPH phi tuân
theo các quy đnh ca pháp lut quc gia.
1.2.3 Quy trình thc hin phng thc TDCT
1.2.3.1 Trng hp L/C có giá tr thanh toán ti NHPH S đ 1.2: Quy trình nghip v tín dng chng t thanh toán ti NHPH
(Ngun: Nguyn Vn Tin và Nguyn Th Hng Hi, 2013. Giáo trình Thanh toán
quc t và Tài tr ngoi thng. Nhà xut bn Thng kê. Trang 355)
(1) Hai bên nhà xut khu và nhà nhp khu ký kt hp đng ngoi thng vi
điu khon thanh toán theo phng thc L/C.
(2) Cn c các điu khon và điu kin ca hp đng ngoi thng, nhà nhp
khu làm đn (theo mu) gi đn ngân hàng phc v mình, yêu cu ngân hàng
này phát hành mt L/C cho nhà xut khu hng.
(3) Cn c vào đn m L/C, NHPH đa ra quyt đnh m L/C theo yêu cu ca
ngi nhp khu và thông qua NHTB (ngân hàng đi lỦ hoc chi nhánh ca
mình nc nhà xut khu) đ thông báo L/C cho nhà xut khu.
(4) Khi nhn đc thông báo L/C, NHTB s thông báo L/C cho nhà xut khu.
(3)
(6)
NHPH
Ngöôøi m
1.2.3.2 Trng hp L/C thanh toán ti NhđC S đ 1.3: Quy trình nghip v tín dng chng t thanh toán ti NhđC
(Ngun: Nguyn Vn Tin và Nguyn Th Hng Hi, 2013. Giáo trình Thanh toán
quc t và Tài tr ngoi thng. Nhà xut bn Thng kê. Trang 357)
(1) - (5) Ging trng hp thanh toán ti NHPH
(3)
(8)
NHPH
Ngöôøi m Ngöôøi hng
NHđC
(9)
(11) (2)
(5)
(5)
(6) (10) (7) (4)
(1)