B GIÁOăDCăVÀăÀOăTO
I HC KINH T THÀNHăPH H CHệăMINH
_______________ THÁIăTRÚCăTH PHÂNăTệCHăNNGăLC CNH TRANH
CMăNGÀNHăLÚAăGO ST CAăSịCăTRNG LUNăVNăTHC S CHệNHăSÁCHăCỌNG
TP. H CHệăMINH - NMă2014 B GIÁOăDCăVÀăÀOăTO
I HC KINH T THÀNHăPH H CHệăMINH
_______________
CHNGăTRỊNHăGING DY KINH T FULBRIGHT THÁIăTRÚCăTH
TháiăTrúcăTh
ii

LI CMăN

TôiăchơnăthƠnhăcámănăquỦăthy,ăcôăcaăChngătrìnhăGing dy Kinh t Fulbrightăđưătn
tìnhătruynăđt tri thc cho tôiăsutănmăhc tp trung; khiălng kin thc vaăsơuăva
rng luônălƠmătôiăthíchăthú, khi dyătrongătôiăngn laăđamămêăcng hin, nim khátăkhao
gópăphnălƠmăchoăxưăhiăngƠyăcƠngăttăđpăhn. Cámănăcácăanh,ăch côngătácă cácăb
phnăđưăhng dn, ch bo tnătìnhătrongăcácăhotăđngăhƠnhăchính,ătƠiăchính,ăthăvin,
phòngămáy,…
TôiăchơnăthƠnhăcámănăthy Trn TinăKhaiăđưăhng dn, truynăđt, gi m cáchătip
cn đ tƠi,ăthyăđưănhită tìnhă hng dn, truynăđt kin thc, kinh nghimăphongăphú,ă
thit thcăđ tôiăhoƠnăthƠnhălunăvnănƠy.
ChơnăthƠnhăcámănăquỦăLưnhăđo UBND tnh, Cc Thngăkê,ăS NôngănghipăvƠăPhátă
trinănôngăthôn, Trung tơmăGingăCơyătrng,ăCôngătyăLngăthcăSócăTrng, v.v… đưăh
tr tôiărt nhiuătrongăquáătrìnhăđiu tra, thu thp s liuăchoăđ tƠi;ăđc bit,ătôiăbitănăsơuă
scăđnăLưnhăđoăVnăphòngăUBNDătnhăđưătoăđiu kin thun liăchoătôiătrongăsutăquáă
trìnhăhc tpătrungăvƠăthc hin lunăvn.
Cui li,ătôiărtătrơnătrng, bitănăđiăgiaăđìnhăFulbrightănóiăchung,ăgiaăđìnhăMPP5ănóiă
riêng;ăthi gian gnăbóătuyăkhôngădƠi,ănhngătìnhăcm tht sơuăsc, chan cha yêuăthng,ă
thƠnhăviênăMPP5ăđưăsátăcánhăbênănhau,ăđngăviênăgiúpăđ nhau trong hc tpăcngănhă
trong cuc sng;ăgiaăđìnhăMPP5ăđưămangăliăchoătôiătìnhăcm măáp,ăbit chia s vƠăthngă
yêu,ăbit th nƠoălƠăcnhătranhăcôngăbng,ăđưăgiúpătôiănhn ra vƠăxóaăb khongăcách,ăđnh
kinăvùngămin,ăgiúpătôiăkhng đnh giáătr bnăthơnămìnhăvƠăphnăđu htămìnhătrong hc
tp, côngăvicăvƠăcuc sng.
iii


iv

đn viă ngiă tiêuădùng.ăCácăngƠnhă chcă nngă ca tnhătngăcng h tr nghiênăcu,
chn to gingălúaăSTămi, sn xut gingăđiăđôiăvi kimăsoátăchtălng ging cht ch,
chuyn giao khoa hc, k thut; to cu ni liênăkt gia doanh nghip xut khuălúaăthmă
ST vi nôngădơn.
NhƠănc cnăcóăchínhăsáchătngătínhăliênăktăvùng,ăthúcăđy cmăngƠnhăphátătrin,ănơngă
cao sc cnh tranh caălúaăthmăST;ăh tr lúaăthmăSTăthơmă nhp chuiăgiáătr vùng,ă
qucăgiaăvƠătoƠnăcu; đng thi, đƠoăto ngunănhơnălcăcóăk thut, k nngăápădng, vn
dng khoa hc, k thutăvƠoăsn xutăđ toăđng lcăphátătrin sn xut goăthmăST, n
đnhăgiáăc, giúpănôngădơnănơngăcaoăthu nhp, năđnh cuc sng.
Tácăgi cngăquanătơmăđn miăliênăkt trong cmăngƠnhăvƠăđ xutăcácăbinăphápătngă
tínhăliênăkt,ănơngăcaoăvaiătròăcácătácănhơnătrongăcmăngƠnhăđ nơngăcaoănngălc cnh
tranh cm ngƠnhălúaăgo ST.
v

MC LC
LIăCAMăOAN i
LI CMăN ii
TịMăTTăNGHIÊNăCU iii
MC LC v
DANH MC T VIT TT vii
DANH MC BNG, HP viii
DANH MCăHỊNH ix
DANH MC PH LC x
CHNGă1.ăGII THIU 1
1.1 Bi cnhănghiênăcu 1

4.2 Kin ngh chínhăsách 32
4.2.1ăiu kin cuăvƠăbi cnh cnh tranh 32
4.2.2 Chínhăsáchăđi vi cmăngƠnh 33
4.2.3ăVaiătròăcaăcácăt chc h tr 35
4.2.4ăiu kinăđuăvƠo 35
4.3 Hn ch caăđ tƠi 36
TÀIăLIU THAM KHO 37
PH LC 39

vii

DANH MC T VIT TT

BSCL

ng bngăsôngăCu Long
GDP
Gross Domestic Product
Tng sn phm quc ni
IPM
Integrated Pest Management
QunălỦădch hi tng hp
HTX

Hpătácăxư
KH&CN

Khoa hcăvƠăCôngăngh
KTXH


Bng 3.2. GiáăphơnăbónăNPKăuăTrơu
Hp 1. Ni dung phng vnăôngăLêăThƠnhăTrí,ăPhóăCh tch UBND tnhăSócăTrng
Hp 2. Ni dung phng vnăôngăT Thanh Kit,ăPhóăGiámăđcăCôngătyăLngăthcăSócă
Trng

ix

DANH MCăHỊNH

Hìnhă1.1.ăVùngănghiênăcu trngălúaăSTătrênăđaăbƠnătnhăSócăTrng.
Hìnhă2.1.ăNngălc cnh tranh ca cmăngƠnh
Hìnhă2.2.ăMôăhìnhăkimăcngăca Michael Porter
Hìnhă3.1. Bnăđ hƠnhăchính,ăđa gii tnhăSócăTrng
Hìnhă3.2. Săđ cmăngƠnhălúaăgo ST caăSócăTrng
Hình 3.3. Chuiăgiáătr go ST caăSócăTrng
Hìnhă3.4.ăSăđ kt hp cmăngƠnhăvƠăchuiăgiáătr lúaăgo ST

x

DANH MC PH LC

Ph lc 1. Bn giaiăđon nghiênăcu,ăhìnhăthƠnhăcácăgingălúaăSTă
Ph lcă2.ăcătínhămt s gingălúaăthmăST
Ph lc 3. Mt s hìnhănh v cácăgingălúaăSTă
Ph lcă4.ăCăcuăchiăphíăsnăxutălúaăST
Ph lcă5.ăChiăphíăvƠăgiáăthƠnhăsn xutălúaăthng
Phălcă6. Danhăsáchăđápăviên

CôngătyăLngăthc SócăTrng, Côngătyăđưăxut khu go ST5 sang th trng HngăKôngă
viăgiáă720ăUSD/ătn, trong khi goăthng 25% tmăcùngăthiăđimăcóăgiáăsƠnăxut khu
lƠă480ăUSD/tn
4
;ăđiuăđóăchoăthy li nhun t lúaăthmăSTămangăli rt ln.ăVìăvy,ăphátă
trin cmăngƠnhălúaăgoăSTălƠămcătiêuăvôăcùngăhp dn,ăđángăđcăquanătơmăđi vi Sócă
Trng.
TuyălúaăgoălƠăth mnh ca tnh,ăđc bitălúaăthm STăđcăquanătơmăphátătrinădoăgiáătr
giaătngăcaoăhn nhngăthiăgianăquaă cácăcpăchínhăquyn, doanh nghip vƠăngiădơnă

1
yăbanănhơnădơnătnhăSócăTrng (2013)
2
S NôngănghipăvƠăPhátătrinănôngăthônătnhăSócăTrngă(2012)
3
Ph lc 4ăvƠăPh lc 5
4
S NôngănghipăvƠăPhátătrinănôngăthônătnhăSócăTrngă(2012)
2

chaăphơnătíchăđúngăbn chtăđ cóăs đuătăđúngămc.ăVìăvy,ăđ đánhăgiáănngălc cnh
tranhălúaă go ST caă SócăTrng,ăcnă cóănhngăphơnătích,ăđánhăgiáă cácăyu t ca cm
ngƠnh;ăt đó,ăđaăraămt s khuyn ngh chínhăsáchăđ xơyădngăvƠăphátătrin cmăngƠnhă
sn xutălúaăgoăST.ăơyălƠălỦădoătácăgi chnăđ tƠiă“Phân tích nng lc cnh tranh cm
ngành lúa go ST ca Sóc Trng”.
1.2 Cơuăhi nghiên cu
1) Nhngă nhơnă t quytă đnhă nngă lc cnh tranh cmă ngƠnhă lúaă go ST caă Sócă
TrngălƠăgì?
2) Chínhăsáchăcn thitănƠoănhmănơngăcaoănngălc cnh tranh cmăngƠnhălúaăgo ST
caăSócăTrng?

Hìnhă1.1 Vùngănghiênăcu trngălúaăSTătrênăđaăbƠnătnhăSócăTrng

Ngun: S NN&PTNT tnh Sóc Trng (2012)
1.6 Cuătrúcăcaălunăvn
Lunăvnăcó bnăchng.ăChngă1ăgiiăthiuătngăquanăvnăđănghiênăcu; Chngă2ă
giiăthiuăcăsălỦăthuytăcaăđătƠiăvƠătngăquanăcácănghiênăcu; Chngă3ăphơnătích vƠă
đánhăgiáăcácănhơnăt nhăhngănngălc cnh tranh cmăngƠnhălúaăgoăSTălƠăni dung
Vùngănghiênă
cu
Vùngănghiênă
cu
Vùngănghiênă
cu
4

chínhăca lunăvn; Chngă4ăktălunăvƠăđăxutămtăsăkhuynănghăchínhăsáchăđănơngă
cao nngălcăcnhătranh cmăngƠnhălúaăgoăST.ă
5

CHNGă2. C SăLụăTHUYTăVÀăTNGăQUANăNGHIÊNăCU
2.1 Nngălcăcnhătranhăcaăcm ngƠnh
Theo Michael Porter, quytăđnhănngălc cnh tranh ca mt sn phmăhƠngăhóa,ădch v
trong mt cmăngƠnhăgmăbaănhómănhơnăt sau:ăCácăyu t snăcóăcaăđaăphng,ănngă
lc cnh tranh  cpăđ đaăphngăvƠănngălc cnh tranh  cpăđ doanh nghip.ăNngă
lc cnh tranh ca cmăngƠnhălúaăgoăSTăđcăphơnătíchătheo Hìnhă2.1 sauăđơy:
Hìnhă2.1 Nngălc cnh tranh ca cmăngƠnh

Ngun: Porter (2008) đc hiu chnh bi V Thành T Anh (2011)
Nhómăcácăyu t li th snăcóăcaăđaăphngăgmătƠiănguyênăt nhiên,ăv tríăđaălỦăvƠă
quyămôăđa phng.ăNhómănhơnăt nngălc cnh tranh  cpăđ đaăphngăgm cht

5
Porter (2008)
6
Porter (2008)
7

côngăngh mi t nhƠăcung cpăđaăphng.ăNgc li,ăcácăcôngătyănhăhngăđn n lc
ci tin k thutăcôngăngh caănhƠăcungăcpăvƠătr thƠnhăngi kimătraăđu ra sn phm.
Nhơnăt cóăvaiătròăquytăđnh li th cnh tranh quc gia trong mtăngƠnhălƠăbi cnh cho
chinălcăvƠ cnh tranh. C th,ăđóălƠăhoƠnăcnhămƠăcácăcôngătyăđcăhìnhăthƠnh,ăt chc
vƠăqunălỦăcngănhăbn cht cnhătranhătrongănc
7
.
2.3 KhungăphơnătíchăktăhpăcmăngƠnh vƠăchuiăgiáătr
2.3.1 Kháiănim cmăngƠnh
CmăngƠnhălƠămtănhómăcácăcôngătyăliênăquanăvƠăcácăth ch h tr trong mtălnhăvc c
th, quy t trong mt khu vcăđaălỦăđc kt ni bi nhng s tngăđngăvƠătngăh.
PhmăviăđaălỦăca mt cmăngƠnhăcóăth lƠămtăthƠnhăph hay tiuăbangăđnănht, hocălƠă
c mt quc gia hay mngăliăcácăncălángăging
8
. Cuătrúcăca cmăngƠnhărtăđaădng:
Cácădoanh nghip sn xut sn phm cuiăcùng,ăcácădoanh nghip  thng ngunăvƠăh
ngun,ăcácădoanh nghip cung ngăchuyênăbit,ăcácăđnăv cung cp dch v vƠăcácăngƠnhă
liênăquanăv sn xut,ăcôngăngh, quan h kháchăhƠng,ăcácăth ch h tr nhătƠiăchính,ă
giáoădc,ănghiênăcuăvƠăcăs h tng
9
.
CmăngƠnhăgiúpăcácădoanh nghip giaătngăuăth cnh tranh nh vƠoăkh nngăđi mi,
giaătngănngăsutăvƠăthúcăđyăthngămiăhóaăcngănhătoăcăhi cho doanh nghip mi
raăđi

Chuiăgiáătr môăt toƠnăb cácăhotăđng cn thit ca mtăchuătrìnhăsn xut sn phm
hoc dch v t cácăgiaiăđonănghiênăcu, sn xut,ăphơnăphi sn phmăđnăngiătiêuă
dùng,ăsauăcùngălƠăx lỦărác thi sau s dng
11
.ăPhơnăkhúcăca mt chuiăgiáătr rt phc
tp,ăthngăcóăbn ni dung gm thit k, sn xut, tip th tiêuădùngăvƠătáiăch.
Theoăđnhănghaă trên,ăcmăngƠnhănêuăbt tm quan trng s tngătác,ăh tr,ăđuătăca
nhƠăncălƠăch yu; ngc li chuiăgiáătr lƠăs liênăkt giaăcácătácănhơnăthamăgiaăchui;
do vy, s kt hp c haiăcáchătip cnănƠyăs b tr ln nhau, cácătácănhơnătrongăchuiăgiáă
tr chu s nhăhng caăcácăth ch h tr,ămôiătrng cnh tranh, h tngăcăs;ăđng
thi,ăcácădoanh nghip trong cmăngƠnhăthamăgiaăchuiăgiáătr, chu s tngătácăbi quy
lut cung cu.ăDoăđó,ăphơnătíchăcmăngƠnhăkt hp chuiăgiáătr s giúpănơngăcaoănngălc
cnh tranh ca cmăngƠnhădoăcóăs kt hp, h tr ln nhau caăcácăthƠnhăphn, toăgiáătr
giaătngăcaoăhn,ăgiúpădoanh nghip tip cn,ătngătínhăcnh tranh trong th gii rng m,
th trngătoƠnăcuăthôngăsutănhăhin nay.
2.4 Giiăthiuăvălúa thm ST
SócăTrngăcóănhiu gingălúaăthm, t thi k lƠăthucăđa caăPhápăđưăni ting v cht
lng go. Gnăđơy,ăcácăgingălúaăthmăST đc k s H QuangăCuaăvƠănhómăchuyênă
giaănôngănghipăcaătnhănghiênăcu,ăchnălc t nmă1991ăđn nay (Ph lc 1). Gingălúaă
nƠyăphátătrinăphùăhpăđiuăkinăthănhng,ăngunăncă cácăhuyn M Xuyên,ăLong
Phú,ăTrnă, Thnh Tr vƠ th xưăNgưăNm.

11
Kaplinsky,ă2000,ătríchătrongăVăThƠnhăT Anh, 2012
9

n nay, đưăđaăvƠo sn xutăcácăging ST1, ST3, ST5, ST8, ST10, ST13, ST16, ST19,
ST20, ST21, STă đ, STă tím, v.v… Lúaă STă cóă phm cht tt, go trong (t l bc
bng thp), mmă cmă(amyloseă17,5-8,7%),ăcóă mùiăthm, do,ăcmăngon,ă chiuădƠiă ht
go t 7,9-8,7mm, t l dƠi/ngangă>ă3ăphùăhp viătiêuăchun xut khuăvƠăBE 2541 ca


Ngun: S NN&PTNT tnh Sóc Trng (2012)
V đng thy, SócăTrngăcóătuynăđng bin quc t qua caăsôngăHuăvƠoăcng Cáiă
Cui - thƠnhăph CnăTh.ăTnhăcóăđiu kin t nhiênăthun li cho vicăxơyădng, phátă
trinăgiaoăthôngăđng thy niăđaăvƠăquc t nh cóăh thngăsôngăvƠăca bin lnăcóăth
11

phc v cácătƠuătrng ti ln. Nh vƠoăđa th nƠy,ăSócăTrng cóăth khaiăthácăth trng
cácătnhălơnăcn vƠăm rngăvùngăsn xut,ănguyênăliu cho cmăngƠnhălúaăgoăđc sn ST.
3.1.2 TƠiănguyênătănhiên
Tng dină tíchăđt t nhiênăca tnhă 331.118ăhaă(tngăđngă3.311ă km
2
), bng 8,33%
dinătíchăvùngăBSCLăvƠăbng 1% dinătíchăc nc; trongăđó,ădinătíchăđt s dngăvƠoă
mcă đíchă nôngă nghip 276.958 ha, chim 83,64%. Trongă đtă nôngă nghip, t l đt s
dng sn xutănôngănghip chim 75,24% cho thy th mnh sn xutănôngănghip th
hin t trongăcăcu s dngăđt vƠădinătíchăsn xutălúaăSTăchimăhnă7%ădinătíchătrng
lúa.
Nh nm  cuiăluăvcăsôngăHu nên SócăTrng đc biăđp biălngăphùăsaădiădƠoă
hƠngănm,ădoăvy đtăđaiămƠuăm,ăthíchăhp sn xutălúa;ămtăkhác,ăvùngăđt ven bin đa
bƠnăcácăhuyn M Xuyên,ăLongăPhú,ăTrnă thng b xơmănhp mn, vùngătrngăThnh
Tr vƠăth xưăNgưăNmăcóăđiu kin th nhng, ngunănc rtăthíchăhpălúaăthmăST.
Tuyănhiên,ăsn xut còn manhămúnăvƠănh l choănênăkhóăkhnătrong phátătrin sn xut
hƠngăhóa.
Mngăliădòngăchyăsôngăngòi,ăkênhărch cóăth luăthôngătƠu,ăthuynăcóămtăđ dƠyăbìnhă
quơnăhnă0,2ăkm/km
2
lƠăngun cpănc mt ngt kháădiădƠoăcho sn xutăvƠălƠătuyn
đngăsôngăraăbin. VƠo mùaăkhô,ănc mnăxơmănhp nhăhngăkhôngănh đn sn xut
lúa; vƠoămùaăma,ămt phn dinătíchăca tnh b ngpăúng, lƠmăgimănngăsut lúa. Din

Dơnăs trongăđ tuiălaoăđng lƠă860.160 ngi, chimă65,79%ădơn s; s ngiăđangălƠmă
vicătrongăcácăngƠnhăkinhăt 750.570 ngi, chim 87,26% trong tng s laoăđng. Tuy
nhiênăch cóă4,34%ălaoăđngălƠmăvic trong khu vc kinh t nôngănghip, đi vi ngh
trngălúaăSTăcƠngăb thu hp; đơyălƠ đng lcăđ ápădngăcăgiiăhóaăcácăkhơuătrongăsn
xut lúaăgo ST vìălaoăđng khan him,ăchiăphíăthuêămnătngăcaoălƠmăgim li nhun.
3.2 Nngălcăcnhătranhăcpăđăđaăphng
3.2.1 Hătngă"mm"ăđiăviăngƠnh lúaăgo
SócăTrngăcó vn hóa, lch s lơuăđiăcùngăvi s hìnhăthƠnhăvƠăphátătrin vùngăBSCL,ă
đóăchínhălƠăs kt hp, tngăhòaăbaădơnătcăKinh,ăHoaăvƠăKhmer.ăNgh trngălúaălƠăngh
truyn thngăđc cha truyn, con ni t khiăvùngăđtănƠyăđc khai hoang m cõi. T
nmă2006ăđn nay đưăđaăvƠo sn xutăcácăging ST1, ST3, ST5, ST8, ST10, ST13, ST16,
ST19, ST20, ST21, STăđ, STătím, gópăphnăkhôngănh trong vic sn xutălúaăgo phm
cp cao đ tiêuăth trongăncăvƠăxut khu.
Giáo dc năđnhăvƠăcóăquyămôăhpălỦ.ăNh trìnhăđ vnăhóaăđcănơngăcao,ăngiădơnă
thun liăhnătrongăvic tipăthu,ăápădng tin b KH&CN, k thutătiênătin trong sn xut
lúaăthmăST. HƠngănm,ătnh t chc nhiu lpăđƠoăto ngh choălaoăđngănôngăthôn, tp
hun mt s ngh phc v sn xut lúaăthmăST nhăs dngămáyăcƠy,ămáyăgtăđpăliênă
hp,ămáyăxi, v.v…
13

Lc lng lao đng đưăcóăquáătrìnhălch s trngălúaălơuănm vƠăhnă10ănmăkinhănghim
trngălúaăthmăST nênăhiuărõăcácăyêuăcuăđ phátătrin nhăging, k thutăcanhătác,ăchmă
sóc,ăthuăhoch, th trngătiêuăth. Nh hiuărõ phngăthcăcanhătác lúaăthmăSTănên đa
s nôngădơn đuăcóăli nhunătngăthêmăkhiătrngălúaăđcăsn (tham kho chi tit li nhun
ti Ph lc 4ăvƠăPh lc 5). T kt qu trên,ăcùngăvi s phátătrinăquyămôăsn xut kinh
doanh caăcácădoanh nghip xut khu go ST đưăgii quyt vicălƠmăđángăk choălaoăđng
nôngănhƠn th hin qua t l s dng thiăgianălaoăđng t 76,05%ănmă2001ătngă79,5%ă
nmă2005ăvƠăkhongă85%ănmă2011
13
. Nhìnăchung,ăcácăyu t vnăhóa,ăxưăhi,ăgiáoădcăđưă