LIăCAMăOAN
TP. H ChíăMinh,ănmă2014
B GIÁO DCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
CHNGăTRỊNHăGING DY KINH T FULBRIGHT
NGUYN TH PHNGăTHO TIP CN TÍN DNG CA H NG BÀO DÂN TCăểể
TRNG HP NGHIÊN CU TIăXẩăCUỌRăNG,ă
HUYNăCăM’GARăậ TNHăK LK Chuyên ngành: Chính sách công
Mã s: 60340402 LUNăVNăTHCăSăCHệNHăSỄCHăCỌNG -ii-

MCăLC
CHNGă1ăGII THIU 1
1.1. Bi cnh chính sách ca đ tài 1
1.2. Mc tiêu nghiên cu 2
1.3. Câu hi nghiên cu 3
1.4. i tng và ni dung nghiên cu 3
1.5. Cu trúc ca lun vn 3
CHNGă2ăTNG QUAN LÝ THUYT NGHIÊN CU 4
2.1. Cung tín dng ti khu vc nông thôn 4
2.1.1. Tín dng nông thôn và đc đim ca th trng tín dng nông thôn 4
2.1.2. Các t chc tài chính nông thôn 4
2.1.3. Thông tin bt cân xng và c ch sàng lc trong th trng tín dng 7
2.2. Cu tín dng ti khu vc nông thôn 8
2.2.1. c đim cu tín dng ti khu vc nông thôn 8
2.3. Dân tc thiu s 9
2.3.1. nh ngha 9
2.3.2. c đim kinh t xã hi ca ngi Êđê ti tnh k Lk 9
2.4. Các nghiên cu có liên quan 10
CHNGă3ăPHNGăPHỄPăNGHIểNăCU 13
3.1. Khung phân tích 13
-iv-

TịMăTT

Ngun cung tín dng ti huyn C M’gar, tnh kLk khá phong phú, gm tt c
các ngun: chính thc, bán chính thc và phi chính thc. Ti đim nghiên cu thuc huyn
là xã Cuôrng, h đng bào Êđê ch tip cn vi hai ngun là tín dng chính thc và tín
dng phi chính thc. Tín dng chính thc vi s tham gia ph bin ca Ngân hàng Chính
sách Xã hi, cung ng các gói tín dng u đưi cho h nghèo và các đi tng chính sách,
tip đn là Ngân hàng Nông nghip và Phát trin Nông thôn và mt s Ngân hàng Thng
mi C phn cung ng các sn phm tín dng h tr trng và chm sóc cây cà phê. Ngun
cung tín dng chính thc cha đáp ng ht đc nhu cu vay vn ca h, vì th, tip cn
thay th đc hng đn nhóm tín dng phi chính thc lãi sut vay vn rt cao. T l h
b hn ch tip cn tín dng còn  mc cao, tp trung vào nhóm h nghèo và cn nghèo.
Ngi ph n Êđê có vai trò quan trng trong quá trình vay vn ca h. Thit k chính
sách tín dng
-cn-lng-ghép-gii đ h tr tip cn tín dng ca h ti đim nghiên cu.
Cht lng bình xét h nghèo ti đa phng khin mt s h thuc nhóm này b
hn ch tín dng hoàn toàn. Vai trò ca chính quyn đa phng và các t chc Hi cn

Nông nghip Liên Hip
Quc
NHTM

Ngân hàng thng mi
TCVM

Tài chính vi mô
TDCT

Tín dng chính thc
TDPCT

Tín dng phi chính thc
VBARD
Vietnam Bank for
Agriculture and Rural
Development
Ngân hàng Nông nghip và
Phát trin Nông thôn Vit
Nam
VBSP
Vietnam Bank for Social
Policies
Ngân hàng Chính sách Xã
hi Vit Nam


Hình 4.7: Thông tin v ngi đng tên Giy Chng nhn Quyn s đt 29
Hình 4.8: T trng ngi đa ra quyt đnh vay vn trong h 30
Hình 4.9: Tip cn tín dng ca h 31
-vii-

DANHăMCăPHăLC

PH LC 1: Quyt đnh s 9/2011/Q-TTG ca Th tng Chính ph : V vic ban hành
chun h nghèo, h cn nghèo áp dng cho giai đon 2011 - 2015 41
PH LC 2: BNG HI 42
PH LC 3: Tình hình cho vay ca Ngân hàng Chính sách thông qua đn v y thác ti 3
Buôn nghiên cu 52
PH LC 4: Danh sách các t chc cung tín dng có sn phm dành cho th trng nông
thôn trên đa bàn tnh k Lk, huyn C M’Gar và Xư Cuôr ng, tính đn 31/12/2013 53
PH LC 5: D n cho vay lnh vc nông nghip, nông thôn trên đa bàn tnh k Lk
phân theo mc đích, chng trình vay, tính đn 31/08/2013 54
PH LC 6: Thông tin c bn v 2 h nghèo có nhu cu nhng không xin vay vn 54
PH LC 7: Ngun thông tin và cht lng thông tin mà h nhn đc 54
PH LC 8: ánh giá v dch v tín dng mà h đư s dng trong thi gian qua 55
PH LC 9: Các yu t ch quan nh hng đn tip cn tín dng ca h 55
PH LC 10: Các yu t khách quan nh hng đn tip cn tín dng ca h 56
-1-

CHNGă1ă

. Tuy nhiên, xét v nhóm dân tc thì còn tn ti s khác
nhau khá ln. Nhng li ích mà công cuc đi mi trong nhng nm qua ca Vit Nam
đem li cho ngi dân nông thôn nói chung và DTTS nói riêng t vic m rng c s vt
cht (đin, đng, trng, trm) là không th ph nhn. Nhng  khía cnh tip cn và s
dng dch v liên quan đn quá trình phát trin kinh t h, thì còn tn ti rt nhiu hn ch
và rào cn đi vi các nhóm DTTS nghèo khin cho “DTTS đc hng li t quá trình

1
Trn Ái Kt, Hunh Trung Thi (2013)
2
Nguyn Kim Anh và đ.t.g (2011)
3
WB (2007)
4
Nhóm nghiên cu Kinh t Phát trin - i hc Copenhagen và đ.t.g (2011)
-2-

tng trng kinh t ca Vit Nam ít hn so vi nhóm đa s”
5
. Vic
-tip-cn-vi-ngun-tài-
chính-mt-cách-hiu qu-còn-liên-quan-đn-vn-đ-s-dng-ngun-vn-đó-nh-th nào
trong phát trin kinh t
h, điu này cng nh hng rt ln đn tin trình xóa đói gim
nghèo và phát trin bn vng. H qu là t l ngi nghèo ca các h DTTS cao hn khá
nhiu so vi t l nghèo ca các h dân tc đa s và “Nghèo
--Vit-Nam-đư-tr-thành-
mt-hin-tng-gn-lin-vi-đng bào DTTS”
6
. Vì-vy, vic-tìm-hiu-kh-nng-tip-cn-

6
Phm Thái Hng và đ.t.g (2011)
7
Cng thông tin đin t tnh k Lk (2013)
-3-

1.3. Cơuăhiănghiênăcu
Câu hi 1: Tình hình tip
-cn-tín dng ca các h đng bào Êđê ti đim nghiên cu-
đang-din-ra-nh-th-nào? Nhng thun li và khó khn t phía chính sách tín dng, t t
chc cung ng, t phía ngi dân và các c quan h tr có nh hng nh th nào đn tip
cn tín dng ca h?
Câu hi 2: Gii pháp chính sách nào nhm tng cng kh nng tip cn tín dng ca h
ti đim nghiên cu?
1.4. iătng vƠăniădung nghiênăcu
i tng nghiên cu: Các vn đ liên quan đn kh nng tip cn tín dng ca h đng
bào dân tc Êđê ti đim
-nghiên-cu.
Ni dung nghiên cu:
V phía cung tín dng: Các chính sách và sn phm tín dng hin có trên đa bàn nghiên
cu đi vi h Êđê, c th v mc tiêu chung, các điu kin cho vay, chính sách lãi sut,
qun lý n, nhng thun li và khó khn ca các t chc cung ng dch v tín dng dành
cho nhóm
-đi-tng-ngi-đng-bào-Êđê.
V phía cu tín dng: Các đc trng ca h ngi Êđê ti đim nghiên cu, hat đng sn
xut kinh doanh chính là gì, nhu cu đi vi tín dng, nhng mong mun
-chính-sách-ca-
h-đi-vi-vic-tip-cn-vn-trong-quá-trình-phát-trin-kinh-t-h.
1.5. Cuătrúcăcaălunăvn
Lun vn đc thit k gm 5 chng:

dch v tín dng phù hp cho tng đi tng tr nên rt khó khn. Khách hàng c trú trên
quy mô rng ln, mc đ phân tán cao cng vi c s h tng ca khu vc nông
-thôn còn
yu v giao thông vn ti và thông tin liên lc đư đy chi phí giao dch lên cao. Quá trình
tip th sn phm, thi gian đi li trc, trong và sau khi cho vay thng phi kéo dài
nhng li ch cho vay đc nhng món vay nh khin các t chc
-tài-chính-e-ngi-khi-
tham-gia-vào-phân-khúc-th-trng-này.
(ii) Tn ti nhiu ri ro: Th trng tín dng
-nông-thôn tn ti nhiu ri ro là do bn cht
ca hot đng nông nghip mang li. Th nht, mi hot đng nông nghip đu ph thuc
rt nhiu vào t nhiên, môi trng, s bin đi ca khí hu thi tit nh hng trc tip
đn kt qu sn xut. Ngun tr n t khon li nhun ít i ca hot đng sn xut trong
khi tài sn th chp ch là đt, các danh mc tài sn khác thng có giá tr thp và ít đc
chp nhn. Bên cnh đó, giá c các mt hàng nông sn li thng xuyên
-bin-đng, gây-
khó-khn-cho-c-bên-đi-vay-và-bên-cho-vay.
2.1.2. CácătăchcătƠiăchínhănôngăthôn
Theo Qu phát trin nông nghip quc t (IFAD), tín dng-nông-thôn đc cung ng bi
các t chc tài chính nông
-thôn bao gm Ngân hàng nông-thôn, Hp tác xã tín dng tit
kim, các Ngân hàng theo mô hình Grameen Bank, các t chc phi chính ph (NGOs) có
-5-

chng trình tín dng, v.v. Phm vi hot đng ca các t chc này gói gn trong khu vc
nông
-thôn, cung ng các sn phm tín dng và các dch v khác theo quy đnh ca Ngân
hàng
-trung-ng. Các t chc tài chính nông-thôn là các t chc cung ng các sn phm
tài chính, trong đó-6-

Hình 2.1:ăCăcu th trng tín dng ti Vit Nam phơnăđon theo thu nhp ca
khách hàng

Ngun: Ngân hàng th gii (2007)
Phân đon thu nhp thp và ngi nghèo, chim 24% tng th phn, trong đó 74% là 
nông-thôn, không có s tham gia ca các NHTM nhà nc và c phn. VBSP, các chng
trình bán chính thc và TDPCT đm nhim vai trò ch đo trong vic cung ng các dch
v tài chính cho phân đon này. VBARD hng đn th trng tài chính nông-thôn thông
qua vic
-cam-kt-tài-tr-vn-thông-qua-Hi-Ph-n, Hi-Nông-dân.
Ngân hàng Nông nghip và Phát trin Nông thôn (VBARD), Ngân hàng Chính sách Xã hi
(VBSP) là hai t chc cung ng đa dng và ph bin nht đn th trng nông-thôn Vit
Nam. VBARD hot đng theo nguyên tc thng mi, còn VBSP hot đng trên nguyên
tc tái phân phi
8
, cung ng nhng khon tín dng r hoc mc chi phí bng không cho
các đi tng ngi nghèo, ngi có thu nhp thp không đ các tiêu chun vay  các
NHTM. T s liu ca cuc điu tra Tip cn ngun lc ca h gia đình Vit Nam qua các
nm 2006 – 2008 – 2010, Nhóm nghiên cu ca i hc Tng hp Copenhagen đư cho
thy, thông qua TDCT t VBARD và VBSP: “Tín dng làm tng thu nhp thông qua ci
thin nng sut lao đng” và “cung cp tip
-cn-tín dng có tim nng nâng cao phúc li
cho nông dân trong dài hn”.
 mng bán chính thc, Ngân hàng Hp tác xã Vit Nam (Co-op Bank, chuyn đi t Qu

-cân-xng-tn-ti-trong-th-trng-tín dng, đc-
bit-là-th-trng-tín dng-nông-thôn.
Thông tin bt cân xng xy ra khi trong mt giao dch, mt bên có thông tin đy đ hn và
tt hn so vi (các) bên còn li. i vi vic vay – mn gia t chc cung ng tín dng
và khách hàng, các điu kin ràng buc đc c th hóa trong hp đng tín dng. Hp
đng tín dng li là mt dng hp đng đc bit, hp đng không hoàn chnh, ngha là sau
khi ký kt, vic thc hin các điu khon mi thc s din ra, khác vi các hp đng hoàn
chnh trong các giao dch khác, mi điu khon thc thi hoàn thành trc khi ký kt. Các
tình hung phát sinh sau khi ký kt thng không đc d đoán mt cách chính xác.
Thông tin bt cân xng và hành vi đi kèm trong hot đng tín dng thng din ra  hai
giai đon: trc và sau khi ký hp đng. Trc khi ký hp đng, t chc cung ng tín
dng thng có ít thông tin v ngi đi vay, dn đn vic la chn bt li, ngha là trong
quá trình sàng lc trc cho vay, vic thiu thông tin đư khin ngi cho vay không phân
bit đc mc đ “tt – xu” ca khách hàng, quyt đnh không cho vay hoc cho vay ít
hn nhu cu đi vi nhng khách hàng tt và ngc li. Khi ngun vn tín dng đư đc
cung ng đn khách hàng không tt, tâm lý  li hay ri ro đo đc s din ra do hp đng

9
Putzeys (2002) trích trong Phan ình Khôi (2012)
-8-

tín dng đư đc ký kt, ngi đi vay chc chn v vic ngi cho vay s chia s ri ro vi
mình. H s không có đng lc đ thc hin các điu khon cam kt, vic giám sát và thc
thi sau cho vay ca ngi cho vay gp nhiu khó khn.  tránh nhng ri ro có th xy ra
do thông tin bt cân xng, trong hot đng tín dng, các t chc cung ng đư to nên mt
c ch thanh lc đi vi bt k mt khách hàng nào. Vic thanh lc khách hàng có th
đc thc hin theo mt trong hai c ch sau, hoc kt hp c hai:
(i) C ch gián tip: s dng lãi sut đ hn ch tín dng trc khi cho vay. i vi các
bin pháp bo đm kh nng chi tr, có th thc hin các tác đng khuyn khích nh đe-
da-ct-tín dng.

. Vic đu t vào nông nghip nông thôn Vit Nam hin cha tng xng vi
mc đóng góp. Hn 70% dân s Vit Nam hin sinh sng  nông
-thôn, t l ngi nghèo 
nông
-thôn là 59% chim hn 90% tng s ngi nghèo
11
. Hn 48% ngi dân nông-thôn
da vào nông nghip làm sinh k vi nng sut lao đng thp, là lao đng chân tay, vic
ng dng k thut vào sn xut còn hn ch. Nhu cu tín dng ca ngi dân nông-thôn
ngày càng tng lên, không ch thiu vn trong xóa đói gim nghèo mà ngun vn chy v
nông
-thôn còn vi mc tiêu phc v cho quá trình chuyn đi đang din ra mnh m, thay
đi công ngh, k
-thut-sn-xut, phc-v-các-hot-đng-phi-nông-tri-khác.
Không ch có ngi nghèo  nông
-thôn, thiu đt canh tác, thiu kin thc k nng sn
xut cn đn ngun vn tín dng mà các h nông dân, các trang tri, các doanh nghip
nông-thôn va và nh, các h kinh doanh nông sn, v.v. cng cn đn nhng ngun lc tài
chính
-phong-phú, thng-xuyên-cho-quá-trình-phát-trin-ca-mình.
2.3. Dơnătcăthiuăsă
2.3.1. nhăngha
T nm 1979, Vit Nam đư phân chia thành 54 nhóm dân tc khác nhau sinh sng trên
lãnh th Vit Nam
12
. Theo ngh đnh s 05/2011/N-CP ca Th tng Chính ph v công
tác dân tc: “Dân
-tc-thiu-s là nhng dân tc có s dân ít hn so vi dân tc đa s trên
phm vi lãnh th nc Cng hòa xã hi Ch ngha Vit Nam”. “Dân tc đa s là dân tc
có-s-dân-chim-trên-50%-tng-s-dân-ca-c-nc, theo-điu-tra-dân-s-quc-gia.”

-cm. Các-cây-trng-ca-ngi-Êđê--k-Lk-là-cà-phê, cao-su, ca-cao, lúa.
Ch đ mu h ca ngi Êđê là mt trong nhng nét vn hóa truyn thng tiêu biu.
Ngi ph n trong gia đình ngi Êđê có quyn s hu tài sn, có quyn quyt đnh
nhng vn đ quan trng trong gia đình trong khi nam gii đóng vai trò h tr. Theo Thu
Nhung Mlo (1998)
13
, ngi đàn ông là lao đng chính trong gia đình nhng ngi ph n
mi là ngi quyt đnh và chu mi trách nhim trong các khon chi tiêu, qun lý tài sn.
C th đi vi nhng khon vay mn trong gia đình, ngi ph n Êđê có quyn quyt
đnh vay bao
-nhiêu, chi-tiêu-nh-th-nào-và-có-trách-nhim-hoàn-tr-chúng.
2.4. Cácănghiênăcuăcóăliênăquan
Nghiên cu v tip-cn-tín dng  th trng nông-thôn đc thc hin rt nhiu ti Vit
Nam và các nc trên th gii. V phía cu, các nghiên cu đnh tính và đnh lng đư ch
ra các nhân t nh hng đn tip-cn-tín dng, vai trò ca tín dng nông-thôn đn sn
xut kinh doanh ca h, mc đ tip
-cn-tín dng ca h. V phía cung, các nghiên cu
cho thy Ủ ngha ca các chng trình tín dng nông thôn, cách thc phát trin th trng
tài chính nông-thôn-đ-nâng-cao-hiu-qu-hot-đng-và-tng-cng-tip-cn-cho-ngi-
dân.
V tính sn có và hiu qu ca tín dng
-nông-thôn  Vit Nam qua hai ngun chính thc là
VBSP và VBARD, nhóm nghiên cu Kinh t phát trin thuc i hc Copenhagen (2011)
cho bit hai ngân hàng này đang làm nhim v rt tt trong vic cung ng các sn phm tài
chính đn th trng nông
-thôn Vit Nam. VBARD cung ng các món vay phc v cho

13
Thu Nhung Mlo (1998), trích trong Nguyn Th Minh Phng (2011)
-11-

đnh chi tiêu vi s tin ln. Quyn kim soát tài sn, s hu đt đai cng có s phân bit
gia nam và n trong khi đây là nhng tài sn th chp c bn đ có đc nhng món vay
tng đi ln. Ph n có ít nhu cu tín dng hn so vi nam gii, trong trng hp có nhu
cu thì lng vn vay h nhn đc cng ít hn. Cá nhân có trình đ giáo dc càng cao thì
càng có nhiu kh nng đ to ra thu nhp n đnh và cao hn nhng ngi không đc
giáo
-dc,to-ra-nhiu-tài-sn-hn, có-th-tin-hành-nhiu-hot-đng-sn-xut-kinh-doanh.
Thêm mt nm đc giáo dc làm tng nhu cu tín dng khong 0,3% và làm tng c hi
cho vic tip-cn-tín dng thành công lên đn 17%
15
. Tình trng hôn nhân cng nh hng
đn nhu cu tín dng do cá nhân đư lp gia đình s có nhu cu chi tiêu gia tng hn so vi

14
Paul Mpuga (2008)
15
Paul Mpuga (2008)
-12-

ngi cha lp gia đình. Ngh nghip, tình trng nhà  hin ti, s giàu có ca h gia đình
-
cng-là-nhng-yu-t-nh-hng-đn tip-cn-tín dng.
Th hai: Các thuc tính ca t chc tài chính có th nh hng đn quyt đnh vay/không
vay ca-cá-nhân/h-gia-đình-là-mc-lãi-sut-và-các-điu-khon-cho-vay
Bên cnh nhng yu t nêu trên, bng chng thc nghim cng đư ch ra mt s yu t
khác nh hng đn tip-cn-tín dng ca các h gia đình Vit Nam nh cú sc thu nhp
ca h, thành viên ca các Hi
16
. T l nhng h gp phi cú sc thu nhp trong nm có
mt khon vay nht đnh thng ln hn t l này  nhng h không gp cú sc nào.

Phân tích kh nng tip
-cn-tín dng ca h đc da trên nhng mô t c th v nhu cu
tip
-cn-tín dng, các yu t nh hng đn quá trình tip-cn-tín dng ca h nh sau:
Th nht, v nhu cu tín dng và quá trình tip
-cn-tín dng ca h. Mt h nu có nhu
cu vay vn s có th có nhng quyt đnh: yêu cu vay vn đn các t chc cung ng
hoc không yêu cu vay vn. Khi yêu cu vay vn, có th h s đc vay đúng bng mc
h đư yêu cu, khi đó, h đc xem là không b hn ch trong tip
-cn-tín dng. Nu ch
đc vay mt phn hoc b t chi cho vay, h đc xem là b hn ch trong tip
-cn-tín
dng. i vi nhng h có nhu cu nhng không yêu cu vay vn, có th h t nhn thy
rng mình không đ điu kin đ đc vay điu này cng th hin s hn ch trong tip-
cn-tín dng. Nu h không có nhu cu vay vn thì tt yu s không có yêu cu vay vn,
nhng h này
-cng-thuc-din-không-hn-ch-trong tip-cn-tín dng.
Hình 3.1: Quá trình tip cn tín dng ca h

Ngun: Ferede (2012)
-14-

Th hai, v các yu t tác đng trc tip đn tip
-cn-TD ca h: Tác gi da trên c s lý
thuyt, các công trình nghiên cu thc nghim đư nêu  các phn trên cùng vi vic tìm
hiu v đa bàn nghiên cu, đc thù đi tng h ngi Êđê đ xây dng nên khung phân
-
tích-nh-sau:
Hình 3.2: Khung phân tích v tip cn tín dng ca h


Cnănghèo
Khá
Să
h
Tăl
Să
h
Tăl
Să
h
T l
Să
h
Tăl
Să
h
Tăl
Să
h
Tăl
1
Cuôr
ng
A
331
83
25.08%
18
5.44%
230

54
29.03%
23
12.37%
109
58.60%
18
5
27.78%
3
16.67%
10
55.56%

Tng
933
197
21.11%
76
8.15%
660
70.74%
92
19
20.65%
9
9.78%
64
69.57%
Ngun: Tính toán ca tác gi

đi vi
-vic-tip-cn-tín dng-ti đim-nghiên-cu.
3.2.4. PhngăphápănghiênăcuăvƠăphân tích
Tác gi thc hin nghiên cu bng phng pháp đnh tính.
Thc hin tng hp d liu bng Microsoft Ecxel. Áp dng thng kê mô t và thng kê
-so-
sánh-đ-đa-ra-bng-chng-và-d-liu-đnh-tính-cho-nghiên-cu.
Thc hin điu tra kho sát h và tng hp, tìm ra các thông tin đnh tính đ phân tích thc
trng v nhu cu vn cng nh các thun li, khó khn nh hng đn kh nng tip
-cn-
tín dng-ca-h-ngi Êđê-ti-đim-nghiên-cu.