B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHệ MINH

PHM NGÔ HOÀNG TRANG
TÁC NG CA CHệNH SÁCH C TC N
GIÁ TR TÀI SN C ÔNG CA DOANH NGHIP
NIểM YT TRểN TH TRNG CHNG KHOÁN
VIT NAM
LUN VN THC S KINH T
TP. H Chí Minh - Nm 2014
TP. H CHI MINH NM 2014
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHệ MINH

PHM NGÔ HOÀNG TRANG
TÁC NG CA CHệNH SÁCH C TC N
GIÁ TR TÀI SN C ÔNG CA DOANH NGHIP
NIểM YT TRểN TH TRNG CHNG KHOÁN
VIT NAM
Ngành : Tài chính ậNgân hàng
Mư s : 60340201
LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN KHOA HC:
PGS.TS. NGUYN TH LIểN HOA
TP. H Chí Minh - Nm 2014
LI CAM OAN

Tôi xin cam đoan lun vn này hoàn toàn do tôi thc hin. Các đon trích

2.1.2.1. Thu nhp mi c phn (Earning per share-EPS) 4
2.1.2.2. C tc mi c phn (Dividend per share -DPS) 5
2.1.2.3. Ch s thanh toán c tc 5
2.1.2.4 Ch s thu nhp gi li 6
2.1.3. Tác đng ca chính sách c tc đi vi giá tr tài sn c đông 6
2.2. Các nghiên cu thc nghim 7
2.2.1. Công trình nghiên cu thc nghim v nh hng ca c tc trên giá
chng khoán  Nepal. 7
2.2.2. Công trình nghiên cu thc nghim v tác đng ca chính sách c tc
đn giá tr tài sn c đông ca các công ty hóa cht  n  8
2.2.3. Công trình nghiên cu thc nghim v tác đng ca chính sách c tc
đn giá c phiu trên th trng chng khoán Pakistan (2011) 9
2.2.4. .Công trình nghiên cu v tác đng ca chính sách c tc đn s thay đi
giá c trong th trng chng khoán Malaysia 9
2.2.5. Công trình nghiên cu v s quan h gia chính sách c tc và tài sn
c đông ca các công ty  Pakistan (2012) 10
2.2.6. Công trình nghiên cu nh hng ca chính sách c tc đn giá c
phiu: Mt trng hp các công ty trên sàn giao dch chng khoán Nairobi . 10
2.2.7. Mt s công trình nghiên cu khác 11
Chng 3 PHNG PHÁP NGHIểN CU VÀ MÔ HỊNH NGHIểN CU
15
3.1. Phng pháp nghiên cu 15
3.2. Mô hình nghiên cu ca đ tài 16
3.2.1. Các bin trong mô hình nghiên cu 17
3.2.1.1. Bin ph thuc: 18
3.2.1.2. Bin đc lp 18
3.2.2. Mô hình hi quy d liu bng 21

DANH MC CÁC Kụ HIU VÀ CH VIT TT Ch vit tt
Tên Ting Anh
Tên Ting Vit
DNNY

Doanh nghip niêm yt
DPS
Dividend per share
C tc trên mi c phiu
DSE
Dhaka Stock Exchange
S giao dch chng khoán
Dhaka
FEM
Fixed Effects Model
Mô hình nhng nh hng c
đnh
HNX
HANOI Stock Exchange
S giao dch chng khoán Hà
Ni
HOSE
Hochiminh Stock
Exchange
S giao dch chng khoán
TP.HCM
KSE
DANH MC CÁC BNG BIU, BIU 

Danh mc bng:
Bng 3.1: Gii thích các bin trong mô hình nghiên cu
Bng 4.1: S doanh nghip tr c tc t 2008-2012
Bng 4.2: Tình hình bin đng c tc ca các Doanh nghip t 2008-2012
Bng 4.3: Tng hp mc tr c tc ca các Doanh nghip t 2008-2012
Bng 4.4: Phân tích d liu các bin ca các DNNY trong giai đon 2008-2012
Bng 4.5: Ma trn tng quan gia các bin trong mô hình 1
Bng 4.6: Ma trn tng quan gia các bin trong mô hình 2
Bng 4.7: Ma trn tng quan gia các bin trong mô hình 3
Bng 4.8: Kt qu c tính các nhân t tác đng đn giá c phiu theo Pooled và
FEM.
Bng 4.9: Thc hin kim đnh Hausman test cho mô hình hi quy 1
Bng 4.10: Thc hin kim đnh Hausman test cho mô hình hi quy 2
Bng 4.11: Thc hin kim đnh Hausman test cho mô hình hi quy 3
Bng 4.12: Kt qu đnh lng mô hình nghiên cu (theo FEM)
Bng 4.13: Phân tích và tóm tt mô hình 1
Bng 4.14: Phân tích và tóm tt mô hình 2
Bng 4.15: Phân tích và tóm tt mô hình 3
Bng 4.16: Thc hin kim đnh phng sai sai s thay đi
Bng 4.17: Thc hin kim đnh t tng quan
Bng 4.18: Kt qu đnh lng mô hình nghiên cu (sau khi hiu chnh)

Danh mc biu đ:

TịM TT

Trong nhng nm gn đây, s suy gim tng trng kinh t bi nh hng
ca khng hong kinh t toàn cu làm th trng chng khoán Vit Nam có nhiu
bin đng, đc bit là giá c phiu có nhng phiên thay đi bt thng. Giá c
phiu là mt vn đ đc nhiu nhà đu t và xã hi rt quan tâm, là vn đ quan
trng nht đi vi doanh nghip.  tng thêm giá tr ca doanh nghip, đm bo
doanh nghip hot đng không b l và có li nhun cao các nhà qun lý phi đa
ra các quyt đnh kinh doanh và tài chính quan trng cho dài hn vi mc tiêu là
ti đa hóa giá tr doanh nghip.
Ti đa hóa giá tr ca doanh nghip đc thc hin nht quán thông qua 3
quyt đnh c bn: quyt đnh đu t, quyt đnh tài tr và quyt đnh chi tr c
tc. Mc tiêu chính đi vi nhà qun lý doanh nghip là phi ti đa hóa giá tr
doanh nghip, hay đc hiu là ti đa hóa tài sn c đông. Tài sn c đông đc
th hin trong th giá c phiu ph thông ca doanh nghip. C đông mun chia
c tc nhiu nhng h cng mun tng li nhun trên mi c phiu mà h có.
Chính sách c tc ti u, ti đa hóa giá c phiu ca doanh nghip, dn đn ti
đa hóa tài sn c đông và s đm bo cho s tng trng kinh t bn vng là mc
tiêu ca các doanh nghip.
Lun vn này tìm hiu mc đ tác đng ca chính sách c tc đn giá tr
tài sn c đông ca 196 doanh nghip niêm yt ti s Giao dch chng khoán
TP.HCM và Hà Ni trong thi gian t nm 2008-2012. ng thi cng nghiên
cu mi quan h gia tài sn c đông và vic chi tr c tc, phân tích xem mc
đ chi tr c tc có nh hng nh th nào đn tài sn c đông.  đo lng tác

1

Chng 1
GII THIU
1.1. Lý do nghiên cu
Tác đng ca chính sách c tc đn giá tr tài sn c đông là mt vn đ
đc nghiên cu rt nhiu trên th gii. Có nghiên cu cho rng chính sách c tc
không tác đng đn giá tr tài sn c đông và có nghiên cu cho thy chính sách c
tc có tác đng đn giá tr tài sn c đông, đây là vn đ còn rt nhiu tranh cãi. S
tác đng ca chính sách c tc đn giá tr doanh nghip hay gián tip nh hng
đn giá tr tài sn c đông là mt vn đ đc các nhà đu t rt chú trng và các
doanh nghip rt quan tâm. Nó giúp cho các nhà qun lý doanh nghip có cái nhìn
sâu sc hn v tm quan trng ca chính sách c tc trong công tác tài chính ca
mình.
 Vit Nam cng có rt nhiu nghiên cu v chính sách c tc nhng đa s
các nghiên cu ch phân tích các chính sách c tc và các nhân t tác đng đn
chính sách c tc, cha nghiên cu sâu v s tác đng ca chính sách c tc đn giá
tr tài sn c đông. Vi mong mun đóng góp mt phn nào vào vic la chn quyt
đnh phân phi chính sách c tc ca các doanh nghip, cng nh xác đnh tm
quan trng ca chính sách c tc đn giá tr tài sn c đông tác gi nghiên cu đ tài
“Tác đng ca chính sách c tc đn giá tr tài sn c đông ca doanh nghip niêm
yt trên th trng chng khoán Vit Nam”.
1.2. Mc tiêu nghiên cu
Lun vn nghiên cu s tác đng ca chính sách c tc đn giá tr tài sn c
đông trong các doanh nghip niêm yt trên sàn chng khoán Vit Nam. Kt qu
nghiên cu giúp các doanh nghip tham kho đ đa ra các chính sách c tc phù
hp và các nhà đu t nm bt thêm đ tn dng c hi đu t vn vào các doanh
nghip niêm yt trên sàn chng khoán Vit Nam hin nay.
2


Chng 5: a ra các kt lun và t kt qu nghiên cu xây dng các đ
xut chính sách c tc cho các DNNY. 4

Chng 2
C S Lụ THUYT VÀ CÁC NGHIểN CU V TÁC NG CA
CHệNH SÁCH C TC N GIÁ TR TÀI SN C ÔNG

2.1. LỦ thuyt v chính sách c tc
2.1.1 . Khái nim v c tc vƠ chính sách c tc

sau thu sau khi tr c tc u đãi. C tc mi c phiu (c phn) đc tính bi
công thc sau:
Thu nhp ròng - c tc u đãi – Thu nhp gi li
DPS
=
––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– S c phn thng đang lu hành

Do c tc mi c phn là phn thu nhp thc t mà nhà đu t nhn đc
ngay trong hin ti nên các nhà đu t rt quan tâm đn ch tiêu này. Các c đông
thng quan tâm đn mc thay đi trong c tc t k này sang k khác. Khi mc c
tc mi c phn tng lên thng mang li hiu ng tt trong tâm lý các nhà đu t
và ngc li nu mc c tc mi c phn b st gim.
2.1.2.3 Ch s thanh toán c tc
Là ch s phn ánh mc c tc mà các c đông ca công ty c phn đc
hng chim t l bao nhiêu trong thu nhp mt c phn thng mà công ty to ra
trong k.
Ch s thanh toán c tc đc tính bi công thc sau:
DPS
Ch s thanh toán c tc
=
––––––

đng đn giá c phiu ca doanh nghip trên th trng, làm thay đi giá tr tài sn
ca các c đông.
Hn na, th trng chng khoán Vit Nam có điu khác bit so vi các th
trng chng khoán trên th gii. Trên th trng chng khoán Vit Nam thng có
hin tng tâm lý by đàn ca các nhà đu t. Nguyên nhân là th trng chng
khoán Vit Nam tn ti s bt cân xng thông tin ln gia nhà đu t và doanh
nghip (Trn Th Hi Lý, 2010). Vì vy, các nhà đu t rt quan tâm đn chính sách
7

c tc nh là mt công c cung cp thông tin cho h v doanh nghip. Vì th, có th
xem rng chính sách c tc có tác đng đn s bin đng ca giá tr c phiu trên
th trng. Khi có nhng thay đi v mc tr c tc s nh hng đn nhn đnh
ca các nhà đu t đi vi doanh nghip và nh hng đn giá c phiu ca doanh
nghip hay nói khác đi chính là nh hng đn giá tr tài sn ca c đông.
2.2. Các nghiên cu thc nghim
2.2.1. Công trình nghiên cu thc nghim v nh hng ca c tc trên
giá chng khoán  Nepal.
Shyam Pradhan, R. (2003), nghiên cu s nh hng ca c tc trên giá
chng khoán thông qua 29 công ty niêm yt trên th trng chng khoán Nepal
trong thi gian 09 nm (t nm 1991-1999) đ xác đnh tm quan trng tng đi
ca các c tc và li nhun gi li trong vic xác đnh giá th trng ca c phiu.
Ông đã s dng các mô hình sau đ phân tích:
MPS
it
= a + b

DPS
it
+ c


+ (MPS)
it-1
+ e
it

Trong đó:
. Ch s “i” biu th doanh nghip th i trong mu gm “n” doanh nghip
đc chn đ nghiên cu.
. Ch s “t” : là d liu thi gian nghiên cu (nm)
. MPS
it
:

Giá th trng trên mi c phiu
. DPS
it
: C tc trên mi c phiu
. RE
it
: Li nhun gi li trên mi c phiu

.
(PE)
it-1
: T s giá trên thu nhp mt c phn
. (MPS)
it-1
: Giá th trng trên mi c phiu ca nm trc
Các kt qu nghiên cu  Nepal cho thy rng vic thanh toán c tc là quan
trng hn so vi li nhun gi li. C tc nh hng ch yu đn giá c phiu và

DPS
it
+ c

RE
it
+ (PE)
it-1
+ e
it
(2.2-2)
MPS
it
= a + b

DPS
it
+ c

RE
it
+ (MPS)
it-1
+ e
it
(2.2-3)
Trong đó:
. Ch s “i” biu th doanh nghip th i trong mu gm “n” doanh nghip
đc chn đ nghiên cu.
. Ch s “t” : là d liu thi gian nghiên cu (nm)

đã nghiên cu thc nghim v tác đng ca chính sách c tc đn ri ro giá c
phiu trên th trng chng khoán ca Pakistan. Các d liu ca nghiên cu này
đc ly t các ngun d liu đc công b bi Ngân hàng Nhà nc Pakistan và
sàn chng khoán Karachi trong giai đon 2005 - 2009. Bng phng pháp thng kê
mô t, tng quan và kim đnh mô hình hi quy đc s dng đ thc hin phân
tích d liu.
Kt qu ca nghiên cu cho thy có mi tng quan gia giá c phiu và t
sut c tc khi so sánh vi các bin s khác. Hn na s thay đi giá có mi tng
quan tiêu cc vi tc đ tng trng tài sn. Tc đ tng trng tài sn có nh
hng đn s thay đi giá trong giai đon 2005 – 2009.
2.2.4. Công trình nghiên cu v tác đng ca chính sách c tc đn s
thay đi giá c trong th trng chng khoán Malaysia
Theo Hashemijoo, M. và Mahdavi Ardekani, A. (2012) đã nghiên cu mi
quan h gia chính sách c tc và s thay đi giá, tp trung vào các công ty sn
xut sn phm tiêu dùng đc niêm yt trên th trng chng khoán Malaysia. Mt
mu nghiên cu đã đc la chn gm 84 công ty trong s 142 công ty sn xut sn
phm tiêu dùng đc niêm yt trong th trng chính Bursa ca Malaysia. Công
trình nghiên cu v mi quan h gia thay đi giá c phiu vi chính sách c tc,
c tc và chi tr c tc đã đc kim tra bng nhiu kim đnh cho mt khong thi
gian 6 nm t 2005 đn 2010.
Các kt qu nghiên cu này cho thy ý ngha tiêu cc mi quan h gia s
thay đi giá c phiu vi giá tr c tc. Mt khác nghiên cu cng cho thy t l c
10

tc, s bin đi li nhun có nh hng nht đn giá c phiu và gây ra nh hng
tích cc đi vi bin đng ca giá c phiu.
2.2.5. Công trình nghiên cu v s quan h gia chính sách c tc vƠ tƠi
sn c đông ca các công ty  Pakistan (2012)
Theo Gul, S. và Sajid, M. (2012) đã xem xét nh hng ca chính sách c
tc đn tài sn ca các c đông thông qua 75 công ty niêm yt trên KSE trong thi

mnh chính sách c tc có nh hng đn giá c phiu ca các công ty niêm yt 
trên th trng. Vì vy, các công ty chi tr c tc phi duy trì giá c phiu  mc
cao.
2.2.7. Mt s công trình nghiên cu khác
Mt nghiên cu đu tiên v chính sách c tc đã đc thc hin bi Lintner
(1956), đã nghiên cu thông qua vic kho sát quan đim ca các nhà qun lý doanh
nghip  M v chính sách c tc. Ông đã nhn thy đa s các nhà qun lý tin rng
c đông thích chi tr c tc n đnh, phn ánh trin vng tng trng n đnh ca
công ty. Các nhà qun lý cng nhn thc đc vic ct gim c tc cao là điu
không mong mun. Tuy nhiên, nghiên cu ca ông không ch rõ chính sách c tc
có tht s tác đng và tác đng nh th nào đn giá tr doanh nghip hay không.
Black và Scholes (1974) đã nghiên cu s nh hng ca c tc và chính
sách c tc đn giá c phiu và li nhun gi li. Kt qu cho thy không có mi
quan h gia chính sách c tc và giá c phiu, chính sách c tc không nh hng
đn giá c phiu và nó ph thuc vào quyt đnh ca nhà đu t đ li li nhun cao
hoc chi tr c tc thp.
Mt nghiên cu khác đc thc hin bi Ho, H. (2002) liên quan đn chính
sách c tc, trong nghiên cu s dng d liu bng và mô hình hi quy nh hng
c đnh đ thc hin. Kt qu nghiên cu cho thy mi quan h tích cc gia chính
sách c tc đn qui mô công ty  Úc và tính thanh khon ca các công ty  Nht
Bn. Nghiên cu cho thy mi quan h tiêu cc gia chính sách c tc và ri ro
trong trng hp ca các công ty Nht Bn.
12

Rashid, Afzalur and Rahman, A. Z. M. Anisur (2008), nghiên cu chính sách
c tc đn s bin đng ca giá c phiu  th trng chng khoán Bangladesh.
Nghiên cu đa ra bng chng ca mi quan h gia s bin đng giá c phiu và
chính sách c tc  Bangladesh, bng cách s dng phân tích mô hình hi quy, vi
s bin đng giá là bin ph thuc và bin đc lp là: Thu nhp, t l thanh toán,
n, quy mô doanh nghip và tng trng tài sn. C phiu ca các công ty b hn

s dng mt phng pháp nghiên cu s kin đ phân tích phn ng giá c phiu
có b tác đng bi vic công b c tc. Kt qu trong s mu 25 ngân hàng niêm yt
trong thi gian quan sát, th giá c phiu điu chnh gim đi vi 11 ngân hàng,
tng 6 ngân hàng và không có thay đi 8 ngân hàng và thng kê T-test cng cho
thy phn ng ca giá c phiu đn vic thông báo chia c tc là không có ý ngha
thng kê. Cui cùng, thông báo chia c tc không chuyn ti bt k thông tin do s
đóng góp mnh m ca các giao dch ni gián cng nh mt s yu t nh hng
khác trên th trng vn.
Petros Jecheche (2012), nghiên cu chính sách c tc và bin đng giá c
phiu ca các công ty  th trng chng khoán Zimbabwe. Thc hin vi mu 60
công ty niêm yt  th trng chng khoán Zimbabwe, trong giai đon 2001-2011.
Qua kt qu nghiên cu cho thy chính sách chia c tc (t l c tc và t l thanh
toán) có tác đng đáng k đn s thay đi giá c phiu. Mi quan h gia chính
sách c tc và giá c phiu không thay đi nhiu ngay c sau khi thc hin kim
soát các yu t nêu trên. iu này cho thy chính sách c tc có nh hng đn bin
đng giá c phiu . S thay đi thu nhp có tác đng tiêu cc và đáng k giá c
phiu.
Theo Trn Th Hi Lý (2012), nghiên cu v các quan đim ca các nhà
qun lý doanh nghip Vit Nam v chính sách c tc vi giá tr doanh nghip.
Nghiên cu đc thc hin thông qua vic kho sát 76 nhà qun lý doanh nghip
Vit Nam, đã cho thy rng các nhà qun lý đã nhn thc đc tm quan trng ca
chính sách c tc và đng ý vi vic thit lp mt chính sách c tc ti u. Các nhà
14

qun lý đng tình vi vic chính sách c tc phát tín hiu đn các nhà đu t trên th
trng chng khoán Vit Nam.