B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
oOo
PHệ ỌNG QUỂN
NGHIÊN CU CÁC NHÂN T
TÁC NG N S HÀI LÒNG CA
KHÁCH HÀNG S DNG DCH V
ADSL CA VNPT TI TP HCM LUN VN THC S KINH T
TP. H Chí Minh - Nm 2014
LI CAM OAN
thc hin lun vn ắNghiên cu các nhân t tác đng đn s hài lòng ca khách
hàng s dng dch v ADSL ca VNPT ti TP HCM”, tôi đã t mình nghiên cu, tìm
hiu vn đ, vn dng các kin thc đã hc và trao đi kinh nghim vi ging viên
hng dn, thy cô, bn bè, đng nghip…
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cu ca riêng tôi, các s liu và kt qu
trong lun vn này là trung thc và chính xác.
TP HCM, ngày 29 tháng 03 nm 2014
Ngi thc hin lun vn
2.1.3. S hài lòng ca khách hàng……………………………………… 26
2.1.4. Mi quan h gia cht lng dch v và s hài lòng khách hàng….28
2.2. Mô hình nghiên cu đ ngh 30
CHNG 3: PHNG PHÁP NGHIÊN CU 33
3.1. Phng pháp nghiên cu 33
3.2. Thang đo 38
3.3. Thu thp mu và d liu 41CHNG 4: KT QU VÀ THO LUN 43
4.1. Mô t mu nghiên cu 43
4.2. Kim đnh đ tin cy ca thang đo và mô hình đo lng 45
4.3. Kim đnh các gi thuyt và mô hình nghiên cu 53
4.4. Phân tích cm nhn khách hàng v cht lng dch v ADSL và giá c 60
4.5. Phân tích mc đ hài lòng ca khách hàng đi vi dch v ADSL 62
4.6. ánh giá s khác bit gia các nhóm khách hàng 62
4.7. Nhn xét kt qu nghiên cu này vi kt qu nhng nghiên cu khác 72CHNG 5: XUT KIN NGH VÀ KT LUN 74
5.1. xut kin ngh 74
5.2. Kt lun 77
5.3. ụ ngha ca nghiên cu 78
5.4. Hn ch ca đ tài 79
5.5. Hng nghiên cu tip theo 80
GVHD : Giáo viên hng dn
HAILONG : S hài lòng (Satisfaction)
HVTH : Hc viên thc hin
HUUHINH : Phng tin hu hình (Tangibility)
KMO : H s Kaiser - Mayer - Olkin
PHANHOI : S phn hi (Responsiveness)
Sig : Mc Ủ ngha quan sát (Observed significance level)
SPSS : Phn mm thng kê cho khoa hc xã hi
(Statistical Package for the Social Sciences)
TINCAY : S tin cy (Realiability)
TP HCM : Thành ph H Chí Minh
VDC : Công ty in toán và Truyn s liu Vit Nam
(Vietnam Data Communication company)
VIETTEL : Tng Công ty Vin thông Quân đi
(Vietnam Telecommunications)
VIF : H s nhân t phóng đi phng sai (Variance Inflation Factor)
VNPT : Tp đoàn Bu chính Vin thông Vit Nam
(Viet Nam Posts and Telecommunications Group)
DANH MC CÁC BNG BIU
Bng 2.1: Các nhân t trong thang đo SERVPERF 21
Bng 2.2: Thang đo giá c (Mayhew và Winer ,1992) 26
Bng 3.1: Thang đo các thành phn cht lng dch v ADSL 39
Bng 3.2: Thang đo thành phn cm nhn giá c dch v ADSL 40
Bng 3.3: Thang đo thành phn s hài lòng đi vi dch v ADSL 41
Bng 4.1: Cu trúc mu kho sát theo đ tui 43
Bng 4.2: Cu trúc mu kho sát theo gii tính 44
Bng 4.3: Cu trúc mu theo mc đích chính s dng dch v 44
Bng 4.4: Kt qu kim đnh Cronbach Alpha các thang đo mô hình đ ngh 47
Bng 4.5: Kt qu EFA các thành phn thang đo cht lng dch v và giá c 49
Bng 4.6: Kt qu EFA đi vi thang đo s hài lòng khách hàng dch v ADSL 51
TÓM TT
Nghiên cu này đã thc hin điu chnh thang đo cht lng dch v ca các tác gi
Siew-Phaik Loke, Ayankunle Adegbite Taiwo, Hanisah Mat Salim và Alan G.Downe
(2011) và thang đo giá c ca Mayhew và Winer (1992) đ đo lng cht lng dch v
và cm nhn giá c dch v ADSL. Nghiên cu s dng phng pháp phân tích nhân t
EFA, vi mu kho sát có kích thc n = 205 đ xây dng thang đo, kim đnh nh
hng ca cht lng dch v và cm nhn giá c đn s hài lòng ca khách hàng.
Kt qu cho thy thang đo cht lng dch v ADSL có 6 thành phn là đng
truyn, phng tin hu hình, s đm bo, s cm thông, s phn hi và s tin cy vi
26 bin quan sát, thang đo cm nhn giá c dch v ADSL bao gm 5 bin quan sát.
Khách hàng đánh giá càng cao cht lng dch v và càng tha mãn vi giá c ca dch
v thì h càng hài lòng dch v đó.
Kt qu nghiên cu giúp cho các doanh nghip hiu rõ các thành phn ca cht
lng dch v ADSL, mi quan h gia cht lng dch v, cm nhn giá c đn s hài
lòng ca khách hàng, mc đ đánh giá ca khách hàng đi vi các yu t này, t đó có
các chin lc phù hp nhm nâng cao cht lng dch v, s hài lòng khách hàng.
2
CHNG 1: GII THIU TÀI NGHIÊN CU
Gii thiu
Nghiên cu này xem xét các nhân t tác đng đn cht lng và cm nhn giá c v
dch v internet ADSL ca VNPT ti TP HCM nh hng nh th nào đn s hài lòng
ca các khách hàng đang s dng dch v ADSL ca VNPT trong tp hp các nhà cung
cp dch v internet ADSL ti Vit Nam.
Chng này cung cp các thông tin chung v lý do nghiên cu, xác đnh các mc
tiêu nghiên cu, câu hi nghiên cu, phng pháp và Ủ ngha nghiên cu, đng thi
phác tho kt cu ca bài nghiên cu.
1.1. Tng quan các nghiên cu trc v cht lng dch v ADSL
mãn ca ngi s dng dch v gii trí trc tuyn ti TP HCM.
V lnh vc vin thông, c th là dch v ADSL thì có 2 nghiên cu đ cp đn cht
lng dch v ADSL Vit Nam là ca tác gi V c Trng (2006) và Trn Tun
Anh (2007). Tuy nhiên các nghiên cu này ch yu xem xét trên khía cnh c s vt
cht k thut, tc là phng tin hu hình. Còn các thành phn vô hình thì không đc
quan tâm. Ngoài ra còn có 2 nghiên cu ca nhóm tác gi Muhammad Adnan Waseem,
Ali Shafiq và Dr.Syed Tahir Hijazi v các nhân t nh hng đn s hài lòng ca khách
hàng s dng Internet Pakistan (2012); và nghiên cu ca nhóm tác gi Siew-Phaik
Loke, Ayankunle Adegbite Taiwo, Hanisah Mat Salim và Alan G.Downe v cht lng
dch v và s hài lòng ca khách hàng đi vi mt nhà cung cp dch v vin thông
Malaysia (2011).
1.2. S cn thit ca vn đ nghiên cu
Dch v internet tc đ cao đang ngày càng tr nên ph bin và s phát trin nhanh
chóng ca công ngh thông tin đã và đang nh hng đn đi sng ca mi ngi
chúng ta. Tm quan trng ca công ngh thông tin và truyn thông là không th ph
4
nhn vì nó đc ng dng trong tt c các lnh vc khác nhau nh giáo dc, ngân hàng,
hành chính… Nhng dch v internet c bn đã tn ti Vit Nam t rt lâu, đu nhng
nm 1990, đn nm 1997, nhà cung cp dch v internet đu tiên là Công ty in toán
và Truyn s liu Vit Nam (VDC) thuc Tp đoàn Bu chính và Vin thông Vit Nam
(VNPT).
Theo Trung tâm internet Vit Nam, tính đn tháng 11/2012 Vit Nam có khong
31,3 triu ngi đang s dng Internet, tng ng vi t l 35,58 % dân s, d báo s
tng lên 40-45% vào nm 2015 (theo www.thongkeinternet.vn
). Ti Vit Nam, mi
ngày nhng ngi s dng Internet dành khong 5 gi 36 phút trên Internet, 88% vào
mng ti nhà và 36% ti quán cà phê và hin nay ti Vit Nam có khong 8,5 triu
ngi dùng Facebook. Tc đ tng s ngi s dng Internet trong nc là 5% tính t
phn cao hn và li nhun ln hn, đng thi cng tác đng đn s hài lòng và lòng
trung thành ca khách hàng theo hng tích cc.
Bng cách đánh giá nhng khách hàng s dng dch v internet ca VNPT ti TP
HCM, nghiên cu đã xác đnh đc các nhân t đo lng cht lng dch v ADSL và
mc đ nh hng ca cht lng dch v và cm nhn giá c đn s hài lòng ca
khách hàng. ó là lỦ do thc hin đ tài: ắNGHIÊN CU CÁC NHÂN T TÁC
NG N S HÀI LÒNG CA KHÁCH HÀNG S DNG DCH V ADSL
CA VNPT TI TP HCM”.
1.3. Mc tiêu nghiên cu và câu hi nghiên cu
tài nghiên cu đt ra các mc tiêu nghiên cu c th sau:
- o lng mc đ tác đng ca cht lng dch v và cm nhn giá c đn s hài
lòng ca khách hàng đ t đó đa ra nhng đ xut phù hp.
- Xem xét s khác bit trong vic đánh giá cht lng dch v và s hài lòng gia
các nhóm khách hàng khác nhau v đc đim cá nhân (đ tui, gii tính, mc đích s
dng) đ hiu rõ hn đc đim ca khách hàng s dng dch v.
- xut mt s kin ngh đ nâng cao cht lng dch v và s hài lòng ca khách
hàng đi vi dch v.
6
Tng ng vi các mc tiêu nghiên cu trên, nghiên cu cn tr li các câu hi sau:
- Mc đ tác đng ca cht lng dch v và cm nhn giá c đn s hài lòng ca
khách hàng s dng dch v ADSL nh th nào?
- Có s khác bit nào trong vic đánh giá cht lng dch v và s hài lòng gia các
nhóm khách hàng khác nhau v đc đim cá nhân (đ tui, gii tính, mc đích s dng)
hay không?
- Da vào kt qu nghiên cu thu đc, nhng đ xut kin ngh nào s đc đa ra
nhm giúp nhà cung cp dch v nâng cao s hài lòng ca khách hàng.
1.4. Phng pháp nghiên cu
1.7. ụ ngha ca nghiên cu
Cht lng dch v phn nh t phía khách hàng mang đ tin cy cao và xác thc.
Làm rõ hn thang đo trong h thng thang đo cht lng dch v, làm tài liu cho
các nghiên cu tip theo.
Giúp doanh nghip nm bt đc các thành phn ca cht lng dch v ADSL t
đó có các kin ngh nâng cp h thng, cht lng phc v, chm sóc khách hàng đ
đem li s hài lòng ngày càng cao cho khách hàng, đng thi nâng cao kh nng cnh
tranh ca các công ty trong lnh vc này.
8
CHNG 2: C S LÝ THUYT V CHT LNG DCH V VÀ S HÀI
LÒNG CA KHÁCH HÀNG
Gii thiu
Chng 2 trình bày v các c s lý thuyt có liên quan ca nghiên cu v dch v,
cht lng dch v và s hài lòng ca khách hàng. T đó, nghiên cu đa ra mô hình lỦ
thuyt và các gi thuyt làm tin đ cho các phân tích sau.
2.1. C s lý thuyt v cht lng dch v và s hài lòng
2.1.1. Khái nim vƠ đc đim dch v ADSL
2.1.1.1. Khái nim dch v
2.1.1.1.1. Khái nim
Dch v là mt khái nim ph bin trong marketing và kinh doanh. Có rt nhiu
cách đnh ngha v dch v nhng theo Valarie A Zeithaml và Mary J Bitner (2000) thì
ắDch v là nhng hành vi, quá trình và cách thc thc hin mt công vic nào đó nhm
to ra giá tr s dng cho khách hàng làm tha mãn nhu cu và mong đi ca khách
hàng”.
2.1.1.1.2. c tính dch v
Dch v là mt ắsn phm đc bit” có nhiu đc tính khác vi các loi hàng hóa
giao đn ngi tiêu dùng thì dch v đc to ra và s dng ngay trong sut quá trình
to ra đó. i vi sn phm hàng hóa, khách hàng ch s dng sn phm giai đon
cui cùng (end-users), còn đi vi dch v, khách hàng đng hành trong sut hoc mt
phn ca quá trình to ra dch v. Nói cách khác, s gn lin ca hai quá trình này làm
cho dch v tr nên hoàn chnh.
10
Tính không th ct tr (unstored)
Dch v không th ct tr, lu kho ri đem bán nh hàng hóa khác. Chúng ta có th
u tiên thc hin dch v theo th t trc sau nhng không th đem ct dch v ri sau
đó đem ra s dng vì dch v thc hin xong là ht, không th đ dành cho vic ắtái s
dng” hay ắphc hi” li. Chính vì vy, dch v là sn phm đc s dng khi to thành
và kt thúc ngay sau đó.
Chn la đim phc v b ràng buc bi khách hàng
Khách hàng và nhân viên phi gp nhau đ mt dch v có th thc hin đc, do
vy đim kinh doanh phi gn khách hàng.
2.1.1.2. Khái nim cht lng dch v
Cht lng dch v có nhiu cách đnh ngha khác nhau tùy thuc vào đi
tng nghiên cu và môi trng nghiên cu và vic tìm hiu cht lng dch v
là c s cho vic thc hin các bin pháp ci thin cht lng dch v ca doanh
nghip. Vì vy, vic đnh ngha cht lng dch v không ch quan trng trong
vic xây dng mc tiêu phát trin mà còn đnh hng cho doanh nghip phát huy
đc th mnh ca mình mt cách tt nht. Theo Ghobadian & ctg (1994), cht
lng dch v bao gm nhng đc đim sau:
Tính vt tri (Transcendent)
i vi khách hàng, dch v có cht lng là dch v th hin đc tính vt tri,
ắu vit” (innate excellence) ca mình so vi nhng sn phm khác. Chính tính u vit
này làm cho cht lng dch v tr thành th mnh cnh tranh ca các nhà cung cp
Cng phi nói thêm rng trong môi trng kinh doanh hin đi thì đc đim này càng
tr nên quan trng hn bao gi ht vì các nhà cung cp dch v phi luôn hng đn
nhu cu khách hàng (customer orientation) và c gng ht mình đ đáp ng các nhu cu
12
đó. S là vô ích và không có cht lng nu cung cp các dch v mà khách hàng đánh
giá là không có giá tr.
Xét trên phng din ắphc v khách hàng”, ắtính tha mãn nhu cu” đã bao hàm
c Ủ ngha ca ắtính cung ng”. S d nh vy vì tuy cht lng dch v bt đu t khi
doanh nghip nm bt nhu cu ca khách hàng đn khi tin hành trin khai dch v
nhng chính trong quá trình thc hin cung ng dch v mà khách hàng s cm thy hài
lòng hay không và t đó cm nhn cht lng dch v tt hay xu. Nu tính cung ng
mang yu t ni ti (internal focus) thì tính tha mãn nhu cu li b chi phi bi tác
đng bên ngoài nhiu hn (external focus).
Tính to ra giá tr (Value led)
Rõ ràng, cht lng dch v gn lin vi các giá tr đc to ra nhm phc v khách
hàng. Dch v không sn sinh ra giá tr nào ht thì đc xem nh là không có cht
lng. Doanh nghip to ra giá tr và khách hàng là đi tng tip nhn nhng giá tr
đó. Vì vy vic xem xét cht lng dch v hay c th hn là các giá tr đem li cho
khách hàng ph thuc vào đánh giá ca khách hàng ch không phi ca doanh nghip.
Thông thng, khách hàng đón nhn nhng giá tr dch v mang li và so sánh chúng
vi nhng gì h mong đi s nhn đc.
Nói cách khác, tính giá tr ca cht lng dch v cng b chi phi nhiu bi yu t
bên ngoài (khách hàng) hn là ni ti (doanh nghip). Dch v cht lng cao là dch v
to ra các giá tr không ch đáp ng nhu cu khách hàng mà còn vt hn hn các mong
mun ca khách hàng và làm cho doanh nghip ca bn ni bt hn đi th cnh tranh.
Do đó, tính to ra giá tr là đc đim c bn và là nn tng cho vic xây dng và phát
trin cht lng dch v ca doanh nghip.
2.1.1.3. Khái nim đng dây thuê bao s bt đi xng (ADSL)
đó, có thêm mt s nhà cung cp khác nh VNPT, SCTV-Net, liên doanh EVNtelecom
14
ậ HTVC, liên doanh EVNtelecom ậ VCTV. Hin nay, chim th phn cao nht th
trng Vit Nam vn là thng hiu MediaNet chim 70% (www.medianet.vn).
- FTTx: là loi hình Internet bng rng s dng cáp quang đ truyn tín hiu đn
khu vc ca khách hàng. FTTx gm có FTTH (Fiber to the Home: cáp quang đn nhà
khách hàng), FTTB (Fiber to the Building: cáp quang đn tòa nhà cao tng), FTTN
(Fiber to the Node: Cáp quang đn đim), FTTC (Fiber to the Carbinet: cáp quang đn
t), nhng ph bin nht vn là FTTH và FTTB.
- Mng 3G (Third-Generation network) là th h th ba ca chun công ngh đin
thoi di đng, cho phép truyn c d liu thoi và d liu ngoài thoi (ti d liu, gi
email, tin nhn nhanh, hình nh ), 3G cung cp c hai h thng là chuyn mch gói và
chuyn mch kênh.
2.1.1.4. c đim dch v và cht lng dch v ADSL
Dch v ADSL có nhng đc đim chính sau:
- ADSL là dch v truy nhp Internet bng thông rng, khá n đnh.
- Truyn dn 2 chiu bt đi xng: tc đ đng lên và đng xung chênh lch rt
ln.
- Môi trng truyn dn là cáp đng xon đôi.
- Tc đ đng lên ti đa là 1Mb/s và tc đ đng xung là 8Mb/s
- Khong cách truyn dn đt 5 km và gim đi khi tc đ lên cao.
- tin cy cao.
Cht lng dch v ADSL là kt qu tng hp ca các ch tiêu th hin mc đ hài
lòng ca ngi s dng dch v đi vi dch v đó (tiêu chun TCN 68 ậ 227: 2006),
các ch tiêu đó bao gm:
- Các ch tiêu k thut nh: tc đ ti d liu trung bình, lu lng s dng trung
bình, t l dung lng truy nhp b tính cc sai.
15
Ít nht 90% s ln mt kt ni đc khc phc trong khong thi gian quy đnh nh
sau:
- Ni thành, th xã: R ≤ 36 gi.
- Th trn, làng, xã: R ≤ 72 gi.
Khiu ni ca khách hàng v cht lng dch v
Khiu ni ca khách hàng v cht lng dch v bình quân 0,25 khiu ni/100
khách hàng/3 tháng.
Hi âm khiu ni ca khách hàng
Doanh nghip cung cp dch v phi có vn bn hi âm cho 100% khách hàng khiu
ni trong thi hn 48 gi k t thi đim tip nhn khiu ni.
Dch v h tr khách hàng
Thi gian cung cp dch v h tr khách hàng bng nhân công qua đin thoi là 24
gi trong ngày, 7 ngày trong tun.
T l cuc gi ti dch v h tr khách hàng chim mch thành công và 80% nhn
đc tín hiu tr li ca đin thoi viên trong vòng 60 giây.
2.1.1.5. Mô hình cht lng dch v
Ngày nay, có hai mô hình thông dng đc dùng đ đánh giá cht lng dch v là
mô hình Gronroos (1984) cho rng cht lng dch v đc đánh giá trên hai khía cnh,
(1) cht lng k thut và (2) cht lng chc nng; và mô hình Parasuraman & ctg
(1985) cho rng cht lng dch v đc đánh giá da vào nm khác bit (gap). Nhng
có l mô hình Parasuraman et al. đc s dng ph bin hn c, bi tính c th, chi tit
17
và là công c đ đánh giá đc tác gi và đng nghip kim đnh và cp nht. Theo mô
hình này có 5 sai lch nh hng đn cht lng dch v cm nhn đc:
Hình 2.1: Mô hình 5 khong cách trong cht lng dch v
ca Parasuraman, Zeithaml, Berry (1985)