B GIÁO DCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP. HCM
o0o

B GIÁO DCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP. HCM
o0o NGUYN TH THU HNG NH HNG CA MINH BCH THÔNG TIN
VÀ K HN N LÊN HIU QU U TăCA
CÁC CÔNG TY NIÊM YT VIT NAM

Chuyên ngành: Tài chính ậ Ngân hàng
Mã s: 60340201


MC LC
TRANG PH BÌA
LIăCAMăOAN
MCăLC
DANHăMCăCỄCăCHăVITăTT
DANHăMCăCỄCăBNGă

TịMăTT 1
CHNGă1ăậ GIIăTHIUăVăăTĨI 2
1.1. Lý do chn đ tài 2
1.2. Mc tiêu nghiên cu và các vn đ nghiên cu 2
1.3. Phng pháp nghiên cu 3
1.4. Ý ngha ca đ tài 4
1.5. Kt cu ca đ tài 4
CHNGăă2ăăậ NHNGăNGHIểNăCUăTHCăNGHIMăTRểNăTHăGIIă
VăNHăHNGăCAăMINHăBCHăTHỌNGăTINăVĨăKăHNăNăI
VIăHIUăQUăUăT 6
2.1. Các yu t quyt đnh hiu qu đu t ca doanh nghip 6
2.2. Hiu qu đu t và minh bch thông tin 6
2.3. Hiu qu đu t và k hn n 7

3.5.1. Thng kê mô t 33
3.5.2. Mô hình hi quy Pooled ậ OLS ậ hi quy kt hp tt c các quan sát 33
3.5.3. Kim đnh gi thit v h s hi quy 33
3.5.4. Kim đnh đa cng tuyn 34
3.5.5. Kim đnh phng sai ậ sai s thay đi 34
3.5.6. Kim đnh t tng quan ậ Kim đnh Durbin Watson 35
3.5.7. Kim đnh ni sinh 36
KÉTăLUNăCHNGă3 38
CHNGă4:ăKIMăNHăSăNHăHNGăCAăMINHăBCHăTHỌNGă
TINăVĨăKăHNăNăLểNăHIUăQUăUăTăCAăCỄCăCỌNGăTYă

NIểMăYTăVITăNAM 40
4.1. Thng kê mô t 40
4.1.1. Thng kê mô t các bin 40
4.1.2. Ma trn tng quan 42
4.2. Kt qu hi quy 45
4.2.1. Kt qu kim đnh nh hng ca FRQ và STDebt lên hiu qu đu t trong
các doanh nghip ti Vit Nam theo mô hình M1 45
4.2.2. Kt qu kim đnh tác đng tng tác gia FRQ và STDebt lên hiu qu đu
t trong các doanh nghip ti Vit Nam theo mô hình M2 51
4.2.3. Kt qu him đnh nh hng ca FRQ và STDebt lên InvEff theo mô hình
hiu qu đu t thay th 54
4.3. Kim tra tính vng chc 56
4.3.1. Mô hình hiu qu đu t vi thp phân v 25 và 75 ca STDebt 56
4.3.2. Kim tra vn đ ni sinh 60
4.4. Tóm tt và đi chiu kt qu nghiên cu thu đc vi bài nghiên cu gc ti
Tây Ban Nha 62

Z Ch s sc mnh tài chính
DANHăMCăCỄCăBNGă
Bng 3-1: Ngành ngh hot đng ca các công ty trong mu nghiên cu 17
Bng 3-2 : Cách tính các h s trong công thc tính ch s Z ca Altman 29
Bng 3-3 : Bng tng hp các bin kim soát 32
Bng 4-1: Thng kê mô t 41
Bng 4-2: Ma trn tng quan 44
Bng 4-3: nh hng ca FRQ, STDebt và bin kim soát lên hiu qu đu t theo
mô hình M1 45
Bng 4-4: nh hng ca FRQ và STDebt lên hiu qu đu t ca các công ty đu
t quá mc và đu t di mc ậ theo mô hình M1 49
Bng 4-5: Kt qu hi quy có xét tác đng tng tác gia FRQ và STDebt (I) 51
Bng 4-6: Kt qu hi quy khi s dng c lng đu t d kin theo mô hình Chel
(2011) 54
Bng 4-7: Kt qu hi quy có xét tác đng tng tác gia FRQ và STDebt (II)
57
Bng 4-8: Kt qu hi quy có xét tác đng tng tác gia FRQ và STDebt (III)
59

2 CHNGă1ăậ GIIăTHIUăVăăTĨI
1.1. Lý do chn đ tài
Nhng nm qua, nn kinh t Vit Nam đư tri qua khá nhiu bin đng, t tng trng
n đnh đn tng trng cao, suy thoái và b nh hng ca cuc khng hong kinh t
th gii vào nhng nm 2008 ậ 2009, vi hu qu kéo dài cho đn hin nay đư tác
đng mnh đn hiu qu đu t ca các doanh nghip Vit Nam. Vì vy, các doanh
nghip cn phi chú trng đn các yu t nh hng đn hiu qu đu t.

ư có nhiu hc gi trên th gii nghiên cu các yu t tác đng đn hiu qu đu t
nh Gary C.Biddle, Gilles Hilary và Rodrigo vào nm 2009, Juan Manuel Garcia vào
nm 2010. Kt qu nhng nghiên cu này đư phát hin ra yu t minh bch thông tin
tác đng tích cc đn hiu qu đu t. Và gn đây nht nm 2013 M.Fuensanta
Cutillas và Juan Pedro Sanchez đư nghiên cu tính minh bch thông tin và k hn n
tác đng lên hiu qu đu t ca các công ty niêm yt ti Tây Ban Nha kt qu đa ra
là càng minh bch thông tin thì càng đu t có hiu qu, k hn n ngn giúp doanh
nghip ci thin đc tình trng đu t quá mc và đu t di mc. Vi xu hng
nghiên cu mi này tác gi mun xem xét liu  Vit Nam có tn ti nh hng ca
minh bch thông tin và k hn n lên hiu qu đu t hay không? Vì vy tác gi
nghiên cu “nh hng ca minh bch thông tin và k hn n lên hiu qu đu t
ca các công ty niêm yt Vit Nam” trong giai đon t nm 2009 đn 2012 cho Lun
vn Thc s Kinh t ca mình.

1.2. Mc tiêu nghiên cu và các vnăđ nghiên cu
Nghiên cu này nhm mc tiêu kim đnh nh hng ca minh bch thông tin tài

Bin gii thích:
- FRQ: minh bch thông tin tài chính
4 - STDebt: k hn n
Bin kim soát:
- LnSales: qui mô doanh nghip
- LnAge: tui ca doanh nghip
- Tang: mc đ tài sn hu hình trong tng tài sn
- StdCFO: đ bin đng ca dòng tin hot đng
- StdSales: đ bin đng ca doanh thu
- Tobin’săQ: ch s TobinQ
- Z: ch s sc mnh tài chính Altman
- Loss: s hin din ca tn tht
- CFO_ATA: dòng tin hot đng trên tng tài sn bình quân
- Opercycle: đ dài ca chu k kinh doanh
1.4. ụănghaăcaăđ tài
Trong nhng nm qua, nn kinh t Vit Nam đư tri qua nhiu bin đng, to điu kin
thun li cng nh gây ra nhng khó khn cho doanh nghip trong vic la chn các
d án đu t có hiu qu. Lun vn này cung cp mt bng chng thc nghim nh
hng ca minh bch thông tin tài chính và k hn n lên hiu qu đu t. Da vào
nn tng đó, các nhà qun lý có thêm nhiu gii pháp đ ci thin hiu qu đu t giúp
ti đa hóa kh nng sinh li to ra giá tr cho doanh nghip, cho các c đông - đc bit
là ti th trng mi ni nh Vit Nam.
1.5. Kt cu caăđ tài
Ngoài phn tóm tt, danh mc các ch vit tt, danh mc bng, tài liu tham kho, ph
lc, đ tài gm 5 chng, bao gm:
Chngă1: Gii thiu v đ tài. Trong chng này tác gi trình bày tng quan v lý
do chn đ tài, mc tiêu và các câu hi nghiên cu, phng pháp và phm vi nghiên


CHNGăă2ăăậ NHNGăNGHIểNăCUăTHCăNGHIMă
TRểNăTHăGIIăVăNHăHNG CAăMINHăBCHă
THÔNG TIN VÀ K HNăNăIăVIăHIUăQUăUăT
2.1. Các yu t quytăđnh hiu qu đuăt ca doanh nghip
Khi đánh giá mt d án có đt đc hiu qu đu t hay không doanh nghip cn xem
xét nhng yu t tác đng tích cc hay tiêu cc đn hiu qu đu t. Hin nay trên th
gii có nhiu nghiên cu khung lý thuyt v hiu qu đu t giúp các doanh nghip có
cái nhìn chính xác hn v các yu t nh hng đn quyt đnh hiu qu đu t, c
th:
Theo lý thuyt tân c đin, giá tr khon đu t ca doanh nghip đt cc đi khi li
nhun biên bng chi phí biên. Và trong điu kin th trng hoàn ho thì các d án có
NPV (hin giá thun) dng s đc tài tr và thc hin. Tuy nhiên các hc thuyt ca
Hubbard vào nm 1998; ca Bertrand và Mullainathan vào nm 2003 li mâu thun
vi gi đnh này. Các tác gi này cho rng, trong th trng không hoàn ho, thông tin
bt cân xng làm cho tính minh bch thông tin b gim, dn đn vic các doanh nghip
thc hin đu t quá mc hoc đu t di mc.
Liên quan đn ri ro đo đc Jensen và Meckling vào nm 1976 cho rng s khác bit
v li ích gia các c đông và ngi qun lý có th dn đn vic ngi qun lý vì mc
tiêu ti đa hóa li ích cá nhân ca mình mà thc hin các quyt đnh đu t không nh
mong đi ca các c đông. Trong khi đó theo la chn bt li, các tác gi này cho rng
qun lý thông tin tt hn vn có th mc phi vn đ đu t quá mc hoc công ty có
th ri vào tình trng đu t di mc khi b qua mt s d án có kh nng sinh li do
ngun tài tr b hn ch.
2.2. Hiu qu đuătăvƠăminhăbch thông tin
Bushman và Smith vào nm 2001; McNichols và Stubben vào nm 2008 đư phát trin
hng nghiên cu da trên nh hng ca minh bch thông tin đn hiu qu đu t.
Các tác gi này cho rng minh bch thông tin cao hn làm cho các nhà qun lý có
7


8 quá mc. ng thi các nghiên cu này tìm thy vai trò ca k hn n trong tình trng
thông tin bt cân xng và cho thy rng vic s dng các khon n ngn hn là mt c
ch có th làm gim bt s bt cân xng thông tin và chi phí trung gian gia các c
đông, ch n và nhà qun lý.
Bên cnh đó Flannery vào nm 1986 đng trên góc đ ca ngi đi vay cho rng vi
tình trng thông tin bt cân xng, các doanh nghip có d án tt s thích k hn n
ngn hn. T góc đ ca ngi cho vay, khi đi mt vi thông tin bt cân xng, vic
s dng các khon n ngn hn là phù hp hn so vi n dài hn đ giám sát quá trình
qun lý hot đng ca doanh nghip. Vì vy, vic rút ngn k hn n cho phép kim
soát tt hn các nhà qun lý, bi vì k hn n ngn hn đòi hi thng lng thng
xuyên hn. Lúc này ngi cho vay có th xác đnh hiu qu ca các công ty trong giai
đon đu và sau đó h có th quyt đnh gia hn hoc thay đi các điu khon hp
đng vay (Ortiz - Molina và Penas, 2008).
Khi nghiên cu v nh hng ca k hn n lên hiu qu đu t trong các trng hp
đu t quá mc và đu t di mc. Các bng chng cho thy rng k hn n có th
đc s dng nhm gim thiu vn đ đu t quá mc và đu t di mc: khi có các
d án NPV dng các doanh nghip có th tài tr bng n ngn hn làm gim vn đ
đu t di mc, bi vì các khon n s đc thanh toán trong mt thi gian ngn to
ra li nhun cho công ty (Myers, 1977). Ngoài ra, da vào vòng quay n ngn hn,
ngi cho vay có th giám sát ngi đi vay tt hn do đó làm gim xung đt gia
ngi cho vay và ngi đi vay khi có c hi đu t (Barclay và Smith, 1995 ; Guedes
và Opler 1996; Parrino và Weisbach, 1999; và Lai, 2011).
Ngoài vic kim đnh nhng nh hng riêng bit ca minh bch thông tin tài chính và
k hn n đn hiu qu đu t, bài nghiên cu kim đnh thêm hiu ng tng tác ca
hai yu t này, tc là kim đnh nh hng ca minh bch thông tin đi vi hiu qu
đu t khi  mt k hn n xác đnh. iu này có ngha, hiu qu ca minh bch thông
tin trong quyt đnh đu t có th gim nh khi có hin din ca n ngn hn vì thông

Các bng chng thc nghim ca bài nghiên cu này cho thy FRQ làm gim đ nhy
cm dòng vn đu t bng tin mt và vic qun lý thu nhp dn đn đu t quá mc
vì khi đu t quá mc s làm bin dng các thông tin mà nhà qun lý s dng. Các tác
10 gi này còn tin hành kim tra xem mi quan h gia cht lng báo cáo tài chính và
hiu qu đu t b nh hng bi ngun tài tr nh th nào; và kt qu là, các nn kinh
t mà vn ch s hu chim t trng cao hn trong cu trúc vn đ tài tr nh M thì
tác đng ca cht lng báo cáo tài chính mnh m hn so vi các nc b chi phi
bi n vay nh Nht.
Nmă2006 Rodrigo S. Verdi đư đa ra nhng kt lun v nh hng ca minh bch
thông tin lên hiu qu đu t trong nghiên cu ắFinancial Reporting Quality and
Investment Efficiency” - Bài vit này nghiên cu nh hng ca minh bch thông tin
lên hiu qu đu t trên mt mu ca 49.543 quan sát t nm 1980 đn nm 2003.
Minh bch thông tin đc xem là yu t tác đng nâng cao hiu qu đu t, nhng có
rt ít bng chng thc nghim h tr cho nhn đnh này. Phù hp vi tuyên b này, tác
gi thy rng các đi din cho minh bch thông tin có nh hng tiêu cc vi c hai
trng hp công ty đu t di mc và đu t quá mc. Hn na, minh bch thông tin
nh hng r ràng đn trng hp đu t di mc khi các công ty phi đi mt vi
khó khn tài chính và đu t quá mc vi các công ty có s d tin mt ln, điu này
cho thy minh bch thông tin làm gim thông tin bt cân xng phát sinh t vn đ la
chn bt li và mâu thun ni b. Cui cùng, minh bch thông tin và hiu qu đu t
có mi quan h cht ch đi vi các công ty có môi trng thông tin th hin tính
minh bch thp. nh hng ca minh bch thông tin lên hiu qu đu t không đ
mnh cho các công ty phi đi mt vi khó khn tài chính , phù hp vi lp lun rng
thông tin k toán tài chính có th làm gim thông tin bt cân xng gia công ty và các
nhà đu t, và làm gim chi phí huy đng vn ca công ty. Tng t nh vy, nh
hng ca minh bch thông tin lên mc đu t quá mc là mnh m hn cho các
doanh nghip có s d tin mt ln.

qu phù hp vi gi thit khi tác gi tìm thy mi tng quan gia minh bch thông tin
và hiu qu đu t là càng minh bch thông tin càng ci thin hiu qu đu t. Các
bng chng ca bài nghiên cu ch ra rng tác đng ca minh bch thông tin lên hiu
qu đu t là thp khi các công ty có nhiu tin mt và s dng vn vay, và tác đng
ca minh bch thông tin lên hiu qu đu t là cao khi các công ty hn ch tin mt và
s dng vn vay. Kt qu ca nghiên cu này phù hp vi nhng nhn đnh trc đây
rng tính minh bch thông tin cao to điu kin đu t cho các công ty đu t di
12 mc, và kim ch các khon đu t cho các công ty đu t vt mc. Các công ty vi
minh bch thông tin cao kh nng đi chch khi mc đu t d kin là thp.
Nm 2010 Juan Manuel García Lara; Beatriz García Osma and Fernando
Penalva đư tìm ra tính bo th trong thông tin k toán nh hng đn hiu qu đu t
trong bài nghiên cu: ắAccounting Conservatism and Firm Investment Efficiency”-
“k toán bo th và hiu qu đu t”. Bài nghiên cu ly d liu t COMPUSTAT và
CRSP vi k quan sát t nm 1990 đn nm 2007 cho mt mu ln 41.851 quan sát ti
M. Th nht tính bo th đc trông đi nhm ci thin quá trình giám sát các quyt
đnh qun lý đu t, gim đu t  nhng ni mà các nhà qun lý thích đu t quá
mc. Th hai đ to điu kin tip cn vi ngun tài tr bên ngoài vi chi phí thp
hn, tng cng đu t  nhng ni mà công ty đu t di mc mong đi. Các tác
gi thy rng tính bo th trong k toán cao s giúp doanh nghip hn ch đu t quá
mc hoc đu t di mc. Bng chng bài nghiên cu cho thy mi tng quan cùng
chiu gia tính bo th và hiu qu đu t, tuy nhiên không có bng chng cho thy
các công ty bo th trong k toán thì các d án đu t ít ri ro hn.
Kt qu ca bài nghiên cu cho thy rng ch ngha bo th ci thin hiu qu đu t
trong các công ty phi đi mt vi khó khn tài chính, bng cách gim đu t quá mc,
Bài nghiên cu cng cho thy rng các công ty có xu hng bo th hn trong k toán
đt đc hiu qu đu t tt hn trong tng lai. Tuy nhiên, vai trò này ca FRQ ti
công ty ni b thp hn so vi các công ty đi chúng. iu này đc ông gii thích

hng ca minh bch thông tin và k hn n lên hiu qu đu t. Bài nghiên cu ly
d liu ca 48 công ty niêm yt trên th trng chng khoán  Tây Ban Nha trong
khon thi gian nghiên cu t 1997 ậ 2008.
Bài nghiên cu đa ra các gi thit :
Gi thuyt đu tiên: các công ty càng minh bch thông tin thì càng ci thin hiu qu
đu t. Minh bch thông tin có tác đng tích cc trong vic ci thin tình trng đu t
quá mc và đu t di mc.
Gi thuyt th hai: các công ty có k hn n thp hn s đt đc hiu qu đu t cao
hn. Vic s dng các khon n ngn hn s giúp kim soát vic đu t di mc và
14 đu t quá mc, bi vì điu này cho phép s linh hot tài chính cao hn cho ngi đi
vay và s giám sát tt hn cho ngi cho vay.
Gi thuyt th ba là mi quan h gia minh bch thông tin và hiu qu đu t ph
thuc vào k hn n.
Kt qu nghiên cu phù hp vi các gi thit khi các bng chng ch ra rng minh
bch thông tin cao và k hn n thp làm tng hiu qu đu t. Trong trng hp đu
t quá mc và đu t di mc, minh bch thông tin giúp ci thin hiu qu đu t và
làm gim đu t quá mc. Tuy nhiên, không có bng chng r ràng trong trng hp
minh bch thông tin ci thin hiu qu đu t trong trng hp đu t di mc. nh
hng ca k hn n lên hiu qu đu t là tích cc cho hai trng hp đu t quá
mc và đu t di mc. Ngoài ra, các tác gi tìm thy bng chng cho thy minh
bch thông tin và k hn n có mi quan h thay th trong vic nâng cao hiu qu đu
t. Trong nhng doanh nghip có n ngn hn thp nh hng minh bch thông tin lên
hiu qu đu t cao hn so vi các công ty có mc n ngn hn cao. Bài nghiên cu
thy rng trong các công ty minh bch thông tin thp, k hn n là c ch chính đc
s dng giúp ngi cho vay kim soát các hot đng qun lý và đánh giá đúng hiu
qu đu t. Mt khác, nhng công ty minh bch thông tin cao, các thông tin k toán
giúp nhà qun tr, ngi cho vay đánh giá đúng đn các trng hp đu t thiu hiu

đc bit quan trng đi vi công ty va và nh; bi hu ht các tài sn ca các công ty
này là tài sn ngn hn; và n ngn hn là mt trong nhng ngun tài tr chính. Theo
thng kê mi nht, c nc hin có trên 500.000 doanh nghip va và nh, chim ti
98% s lng doanh nghip. Vic áp dng các nghiên cu trên th gii cho các công ty
ti Vit Nam nhm đa ra gi ý và kin ngh cho các nhà qun tr đ doanh nghip
nâng cao tính minh bch thông tin tài chính, đng thi s dng k hn n hp lý giúp
ti đa hóa kh nng sinh li, nâng cao giá tr doanh nghip.

KTăLUN CHNGă2
ảiu qu đu t luôn đc đánh giá da vào NPV ca d án. Tuy nhiên, trong vài
trng hp do tn ti thông tin bt cân xng và nhng ri ro bt li mà các d án có
NPV âm vn đc thc hin. Vì vy, các khung lý thuyt luôn chú trng đn tính minh
bch thông tin đ làm tng hiu qu đu t ca d án.
16 Khi đi vào phân tích nh hng ca minh bch thông tin lên hiu qu đu t thì kt
qu cho rng tính minh bch thông tin cao s ci thin hiu qu đu t. Ảóp phn vào
vic đánh giá đúng đn các d án đc thc hin. Trong các trng hp doanh
nghip ri vào tình trng đu t quá mc, minh bch thông tin giúp cho doanh nghip
ci thin đc tình trng này.
Ngoài tính minh bch thông tin thì k hn n cng đc các nhà nghiên cu đa vào
khung lý thuyt v các yu t nh hng đn hiu qu đu t. i sâu vào phân tích tác
đng ca nhân t k hn n lên hiu qu đu t đã tn ti bng chng cho thy vic
rút ngn k hn n giúp đu t có hiu qu hn. ng thi vi k hn n thp doanh
nghip s ci thin đc tình trng đu t quá mc hay đu t di mc.


4
Dc phm-Y t-Hóa cht
16
5
Giáo dc
12
6
Nng lng đin/khí/gas
17
7
Nhóm du khí
9
8
Nha - bao bì
14
9
Khoáng sn
5
10
Sn xut - Kinh doanh
43
11
Thc phm
22
12
Thng mi
24
13
Thy sn
17