B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM H TH PHNG NG DNG TH IM CÂN BNG VÀ CH S O
LNG HIU SUT (KPI) THC HIN CH
KHUYN KHÍCH TÀI CHÍNH I VI NGI LAO
NG TI CÔNG TY C PHN XI MNG HÀ TIÊN 1 Chuyên ngành : Qun tr kinh doanh
Mã s : 60.34.01.02
LUN VN THC S KINH T
NGI LAO NG 6
1.1 Tng quan v Th đim cân bng (Balanced Scorecard - BSC) 6
1.1.1 Ngun gc ca th đim cân bng 6
1.1.2 Khái nim th đim cân bng 7
1.1.3 Các vin cnh ca th đim cân bng (BSC) 8
1.1.3.1 Vin cnh tài chính 9
1.1.3.2 Vin cnh khách hàng 10
1.1.3.3 Vin cnh quy trình ni b 10
1.1.3.4 Vin cnh Hc hi và Phát trin 10
1.2 Ch s đo lng hiu sut (KPI) và s kt hp ng dng BSC và KPI 10
1.3 Các khuyn khích tài chính đi vi ngi lao đng 12
1.3.1 Khái nim v khuyn khích tài chính 12
1.3.2 Các chng trình khuyn khích tài chính cá nhân 13
1.3.2.1 Tng lng tng xng thc hin công vic 13
1.3.2.2 Tin thng 14
1.3.2.3 Phn thng 14
1.3.2.4 Các ch đ tr công khuyn khích 15
1.4 Các phng pháp liên kt BSC và KPI vi ch đ khuyn khích tài chính 15
1.4.1 Da vào các kt qu chung đ khen thng 15
1.4.2 Da vào kt qu tt c các cp đ trong t chc đ khen thng 17
1.4.3 Chi tr da trên nng lc 18
1.4.4 Chia s li ích ca t chc vi nhân viên 18
1.4.5 Các phn thng không bng tin mt 18
1.5 iu kin áp dng thành công BSC và KPI 19
1.6 Thc t ng dng Th đim cân bng ti Vit Nam…………………………… 23
CHNG 2: PHÂN TÍCH THC TRNG CÔNG TÁC KHUYN KHÍCH
TÀI CHÍNH VÀ KH NNG NG DNG BSC VÀ KPI TI CÔNG TY C
PHN XI MNG HÀ TIÊN 1 24
2.1 Gii thiu Công ty c phn xi mng Hà Tiên 1 24
3.2.7.1 Áp dng kt qu đánh giá đ tr lng cho ngi lao đng 81
3.2.7.2 Áp dng kt qu đánh giá đ tr thng cho ngi lao đng 85
3.2.7.2 Áp dng kt qu đánh giá đ tr thng đt xut cho ngi lao đng 92
3.3 Phng hng hoàn thin ng dng BSC và KPI ti Công ty Hà Tiên 1 93
3.3.1 Xây dng s quyt tâm thc hin t lãnh đo cp cao đn nhân viên 93
3.3.2 Hoàn thin BSC trong Công ty 93
3.3.3 Cp nht mô t công vic 93
3.3.4 Thu thp d liu quá kh đ xác đnh các ch s phù hp 94
3.3.5 Thc hin theo dõi thng xuyên 94
3.3.6 Xây dng phn mm d liu phc v cho đánh giá BSC và KPI 94
KT LUN 95
TÀI LIU THAM KHO
PH LC
DANH MC CÁC KÝ HIU, CH VIT TT
BSC: Balanced scorecard: Th đim cân bng
KPI: Key Performance Indicator: Ch s đo lng hiu sut ct yu
KRI: Key Result Indicator: Ch s đo lng kt qu ct yu
PI: Performance Indicator: Ch s đo lng hiu sut
Công ty Hà Tiên 1: Công ty c phn xi mng Hà Tiên 1.
CBCNV: Cán b công nhân viên
F: Finance: Tài chính
C: Customers: Khách hàng
P: Internal Processes Quy trình ni b
L: Leaning and Development: Hc hi và phát trin
Bng 3.3: BSC ca Công ty Hà Tiên 1 Nm 2014
Bng 3.4: BSC ca Trm nghin Th c nm 2014
Bng 3.5: BSC ca chc danh công nhân vn hành máy nghin
Bng 3.6: Tiêu chí đánh giá nhân viên theo BSC
Bng 3.7: ánh giá nhân viên
Bng 3.8: Tiêu chí và hng dn đánh giá nng lc
Bng 3.9: Ví d kt qu đánh giá nng lc nhân viên
Bng 3.10: Ví d tính mc thng trung bình cho Công ty
Bng 3.11: Ví d Tính mc thng c th cho nhân viên 1
M U
1. Lý do chn đ tài
Nâng cao cht lng ngun nhân lc là mt yêu cu tt yu cho s phát trin
túng. Hin nay, Công ty vn cha xây dng đc h thng BSC và KPI cho các cp
trong Công ty, vic xây dng BSC và KPI mi đang trong quá trình nghiên cu và
th nghim, nó cha đc áp dng đ đánh giá thc hin công vic ca ngi lao
đng cng nh cha s dng đc vào công tác qun tr nhân lc ca Công ty.
Qua vic nm bt đc k vng ca lãnh đo và nhu cu ca Công ty trong
vic ng dng BSC và KPI vào Công ty, đng thi là thành viên trong Ban trin
khai áp dng BSC và KPI ca Công ty, tác gi đã la chn thc hin đ tài: “ng
dng th đim cân bng (BSC) và ch s đo lng hiu sut (KPI) đ thc hin
ch đ khuyn khích tài chính vi ngi lao đng ti Công ty c phn xi mng
Hà Tiên 1” nhm mc tiêu xây dng phng án, hng dn mt cách chi tit và c
th đ ng dng công c BSC và KPI vào Công ty Hà Tiên 1.
2. Mc tiêu nghiên cu
Lun vn thc hin vi mc tiêu nghiên cu nh sau:
Mc tiêu chung: Trên c s nghiên cu lý thuyt v BSC và KPI và nghiên cu
thc trng công tác khuyn khích tài chính ti Công ty xi mng Hà Tiên 1, xây dng
BSC và KPI cho các cp trong Công ty, đánh giá kt qu thc hin BSC và KPI và
đ xut gii pháp s dng kt qu đánh giá vào thc hin các khuyn khích tài chính
ti Công ty.
Các mc tiêu c th:
a) ánh giá thc trng công tác khuyn khích tài chính và điu kin áp dng
BSC và KPI ti Công ty c phn xi mng Hà Tiên 1.
b) Tin hành xác đnh s mnh, tm nhìn và phân tích SWOT đ xác đnh mc
tiêu chin lc cho Công ty cho phù hp vi giai đon phát trin hin nay,
xây dng bn đ chin lc cho Công ty, t đó xây dng BSC và KPI cho tt
c các cp đ trong Công ty c phn xi mng Hà Tiên 1.
c) xut cách thc s dng kt qu đánh giá BSC và KPI vào thc hin các
khuyn khích tài chính ti Công ty c phn xi mng Hà Tiên 1. 3
Trc khi thc hin đ tài này, chúng tôi đã nghiên cu nhng tài liu liên
quan đn h thng th đim cân bng, đáng chú ý là nhng đ tài sau:
4
- tài 1: “Xây dng h thng Th đim cân bng ti Công ty cho thuê tài
chính quc t Chailease”do Tng Tun Linh (2013) thc hin. u đim ca đ tài
là hng dn đc c th cách thc phát trin t công vic thc hin thành tiêu đ
KPI và đã xây dng đc th đim cân bng c th cho Phòng Kinh doanh và
Phòng Tín dng ca Công ty. Tuy nhiên hn ch ca đ tài này là cha xây dng
trin khai đc BSC và KPI xung cho ngi lao đng. Mc tiêu cha trin khai
đc đn cp thp nht ca t chc, do đó vic thc hin chin lc ca t chc còn
hn ch.
- tài 2: “ng dng phng pháp th đim cân bng (BSC) và ch s đo
lng hiu sut (KPI) vào đánh giá nhân viên ti Tng công ty Công nghip – in –
bao bì Liksin” ca tác gi oàn Ngc Hà (2010). u đim ca đ tài là đã xây dng
đc h thng BSC và KPI ca tt c các cp đ trong t chc, xây dng đc quy
ch đánh giá. Tuy nhiên hn ch ca đ tài là ch đ cp chung chung mà cha xây
dng đc phng án s dng kt qu đánh giá vào tr lng, thng cho nhân
viên.
- tài 3:“Áp dng Th đim cân bng ti các doanh nghip dch v Vit
Nam” do ng Th Hng (2010) thc hin. u đim là nêu đc nhng khó khn
ca các doanh nghip Vit Nam khi thc hin vic xây dng th đim cân bng, tác
gi cng xây dng đc chi tit công c bn đ chin lc cho Công ty FBS. Tuy
nhiên đ tài còn hn ch là cha tip tc trin khai công c bn đ chin lc thành
h thng th đim cân bng chi tit đn tng phòng chc nng ca doanh nghip vì
vy tính ng dng ca đ tài còn hn ch.
im mi ca đ tài này là:
a. Xây dng H thng th đim cân bng ca t cp cao nht đn cp đ thp nht 6
CHNG 1: TNG QUAN V TH IM CÂN BNG
(BSC), CH S O LNG HIU SUT (KPI) VÀ KHUYN
KHÍCH TÀI CHÍNH I VI NGI LAO NG
1.1 Tng quan v Th đim cân bng (Balanced Scorecard - BSC)
1.1.1 Ngun gc ca th đim cân bng
K t khi xut hin các t chc kinh doanh thì tài chính đã tr thành phng
pháp đo lng truyn thng, các công ty ch yu da trên các ch s tài chính và
ngân sách đ đo lng mc đ thành công. Khi bc sang th k 21, nhiu ngi đã
nghi ngi v s ph thuc gn nh duy nht ca các doanh nghip vào các thc đo
tài chính đi vi hiu sut. Các hot đng to ra giá tr ca t chc không còn gn
vi tài sn c đnh hu hình ca doanh nghip, mà nó còn gn vi các tài sn vô
hình nh: thng hiu, s trung thành ca khách hàng, ngun nhân lc, vn hóa,
nng lc t chc… Do đó các t chc cn có mt h thng có th cân bng đc
tính chính xác ca các s liu tài chính trc đây vi nhng yu t đnh hng
thành tích trong tng lai, đng thi khai thác đc sc mnh ca tài sn vô hình và
h tr t chc trong vic thc hin nhng chin lc khác nhau. Th đim cân bng
chính là mt công c có th gii quyt đc nhu cu đó.
Nm 1990, Robert Kaplan – mt giáo s chuyên ngành k toán thuc i hc
Havard và David Norton – mt chuyên gia t vn thuc vùng Boston đã dn dt
mt công trình nghiên cu 12 công ty nhm kho sát các phng pháp mi trong
lnh vc đo lng hiu sut. Kt qu ca cuc nghiên cu đã cht li vi ý tng v
Th đim – công c đ cao các thc đo hiu sut và thu hút đc các hot đng
chin lc. Bn đ chin lc là mt bn mô t bng đ th trên mt trang giy v
nhng gì bn mun thc hin tt nhm thc thi chin lc ca mình mt cách
thành công. Bn đ chin lc truyn đt ti tt c mi ngi trong và ngoài t
chc nhng vic mà t chc mun làm đ đt đc chin lc, mc tiêu ca mình,
đó là s din gii trc tip và rõ ràng v chin lc ca t chc. Bng vic s dng
bn đ chin lc, th đim cân bng nh là mt công c giao tip đ báo hiu cho
C
Công c giao tip
H thng
o l
ngH thng
Qun lý
chin lc
8
các phòng ban b phn, cho các nhân viên trong t chc bit nhng điu h phi
đi vi đa s các t chc, nhng nó ch là khuôn mu ch không phi là s bt
buc, các t chc nu thy cn thit có th b sung thêm nhng vin cnh cn thit.
Các vin cnh trong BSC có mi quan h nhân qu đc mô t trong Hình 1.2.
Hình 1.2: Quan h nhân qu ca chin lctheo BSC
Ngun: Shinichiro KAWAGCHI (2009)
1.1.3.1 Vin cnh tài chính
Các thc đo tài chính là thành phn rt quan trng ca th đim cân bng,
đc bit là đi vi các doanh nghip kinh doanh vì mc tiêu li nhun. Vin cnh
này bao gm các ch tiêu đo lng ti chính đ có th đt đc mc tiêu chin lc
mà doanh nghip đã đ ra. Các ch s đnh v c đin trong vin cnh tài chính
thng là li nhun, tng trng doanh thu hay s dng tài sn.
1.1.3.2 Vin cnh khách hàng
Khi xem xét ti vin cnh khách hàng, các t chc phi tr li ba câu hi
quan trng: Ai là khách hàng mc tiêu ca chúng ta? Tuyên b giá tr ca chúng ta
trong vic phc v khách hàng là gì?Khách hàng mong đi hay yêu cu gì chúng
ta. a s các t chc hin nay xác đnh đã có nhóm khách hàng mc tiêu ca mình
nhng hành đng ca h li cho thy mt chin lc h mong mun đáp ng nhu
cu ca tt c khách hàng.S thiu tp trung này s là rào cn đi vi t chc trong
vic to ra s khác bit so vi các đi th cnh tranh. Vin cnh này thng bao
gm nhng thc đo nh: s tha mãn ca khách hàng, s trung thành ca khách
hàng và giành đc khách hàng.
10
1.1.3.3 Vin cnh quy trình ni b
Trong vin cnh quy trình ni b chúng ta nhn din các quy trình chính mà
Norton và đã to ra mt công c xut sc đ đo lng các mc tiêu trong BSC đó là
vic áp dng các ch s đo lng hiu sut KPI.
Theo Parmenter (2007, trang 17-22), “KPI là phng pháp o lng hiu sut
(kt qu thc hin công vic) bng cách thit lp mt H thng ch s hiu sut (mt
tp hp có tính h thng ca các ch s đo lng hng vào các phng din hot
đng ca t chc), bao gm khong 100 ch s, chia làm 3 loi ch s”. Chúng ta gi
phng pháp KPI là đ ch chung c 3 loi ch s đó gm: KRI (Ch s kt qu ct
yu – 10 ch s), PI (Ch s hiu sut- 80 ch s) và KPI (Ch s hiu sut ct yu –
10 ch s). Theo David Parmenter, có 3 loi ch s đo lng hiu sut là:
Ch s kt qu ct yu - KRI: cho bit bn đã làm đc gì vi mt vin cnh (tài chính,
khách hàng, quy trình ni b, hc hi và phát trin, môi trng và cng đng, s hài lòng
ca nhân viên ) trong chin lc ca t chc.
Ch s hiu sut - PI: cho bit bn cn làm gì đ đt đc mc tiêu.
Ch s hiu sut ct yu - KPI: cho bit bn phi làm gì đ làm tng hiu sut lên
mt cách đáng k.
o lng theo KPI cn phi có trng tâm. Ngha là đo phi đo lng nhng
yu t quyt đnh thành công ca Công ty và nhng yu t liên quan có tác đng
đn mc tiêu chin lc. Theo Parmenter (2007, trang 23-25), KPI có các đc đim
sau:
-Là ch s đánh giá phi tài chính.
-ánh giá thng xuyên (chu k đánh giá hàng gi, ngày, tun…)
-Chu tác đng bi Giám đc điu hành và Ban qun lý cp cao.
-òi hi nhân viên phi hiu ch s và có hành đng điu chnh.
-Gn trách nhim cho tng nhóm hoc cá nhân. KPI không phi gn vi mt nhà
qun tr mà là kt qu ca nhiu hot đng di s ch đo ca nhiu nhà qun tr
khác nhau.
-Có tác đng đáng k đn các yu t thành công then cht ca t chc và không ch
nh hng đn mt ch tiêu ca th đim cân bng.
12
phong phú đ phát huy u đim và khc phc các nhc đim ca tng hình thc.
- Thu hút ngi lao đng tham gia và vic thit k chng trình thù lao đ nâng cao
nhn thc và n lc làm vic ca h.
- S dng các bin pháp to đng lc và các khuyn khích phi tài chính khác nh
khen ngi, trao tng các danh hiu, giao trách nhim… đ khuyn khích thc hin
công vic.
1.3.2 Các chng trình khuyn khích tài chính cá nhân
1.3.2.1 Tng lng tng xng thc hin công vic
Phng pháp này da vào t l tng lng tng xng vi kt qu thc hin
công vic ca ngi lao đng đ khuyn khích ngi lao đng thc hin tt công
vic ca mình. nh k các t chc s tin hành đánh giá kt qu thc hin công
vic ca ngi lao đng và xác đnh t l tng lng tng xng vi kt qu thc
hin công vic. Tng lng tng xng vi thc hin công vic thng đc đi
kèm vi tng lng đ điu chnh mc sng, tng lng cho nâng cao tình đ hoc
tng lng theo thâm niên.
Có nhiu cách đ thc hin tng lng tng xng vi thc hin công vic.
Sau đây là mt s cách thng áp dng:
Tng lng không có hng dn: Theo cách này Phòng Nhân s không son tho
các vn bn hng dn v t l tng lng mà t l tng lng cho tng nhân viên
s đc ngi qun lý n đnh tùy theo mc đ thc hin công vic ca nhân viên.
Các t l tng lng không đc kim soát, không đc gii hn. Nhc đim ca
cách này là không đm bo tính công bng, không nht quán và có th dn đn tình
trng tng lng đng lot mc quá cao.
14
Tng lng có hng dn: Phòng Nhân s s son tho và ban hành các hng dn
v các t l tng lng có th n đnh tùy theo kt qu đánh giá thc hin công vic.
Chng hn, ngi qun lý trc tip s đc quy đnh qu tng lng trong k (ví d
1.3.2.4 Các ch đ tr công khuyn khích
Các ch đ tr công khuyn khích là nhng dng khuyn khích tài chính có
nhiu tác dng tt đi vi ngi lao đng. Các ch đ tr công khuyn khích có
nhiu dng nh:
-Tr công theo thi gian có thng: Tin công ca ngi lao đng đc tính toán
da trên c s mc tin công đã đc xác đnh cho công vic và thi gian làm vic
thc t vi điu kin h phi đáp ng các tiêu chun thc hin công vic ti thiu đã
đc xây dng t trc nu mun tip tc đc nhn mc tin công cho công vic
đó và s có mt khon thng nu h thc hin tt hn các tiêu chun thc hin
công vic đã đ ra.
- Tr công theo sn phm có thng: Tin công ca ngi lao đng s ph thuc
trc tip vào s lng đn v sn phm đc sn xut ra và đn giá tr công cho
mt đn v sn phm. Nu ngi lao đng đt đn mt s lng sn phm cao nht
đnh s đc nhn mt khon thng. Xu hng ngày nay các ch đ tr công theo
sn phm ít s dng vì tính liên kt cao ca quá trình sn xut hin đi, s thay đi
nhanh chóng ca công ngh và s nhn mnh v cht lng và phc v nhiu hn
v s lng.
1.4 Các phng pháp liên kt BSC và KPI vi ch đ khuyn khích tài chính
Có nhiu phng pháp đ liên kt BSC và KPI vi ch đ khuyn khích tài
chính. S thay đi trt t và kt hp các yu t to ra phn thng, các thc đo và
kt qu có th mang li nhiu phng pháp liên kt th đim cân bng vi ch đ
khuyn khích tài chính khác nhau.
1.4.1 Da vào các kt qu chung đ khen thng
Phng pháp này s dng th đim ca cp cao nht trong t chc làm trng
tài cho vic khen thng. Theo phng pháp này nu cp cao nht ca t chc đt
đc mt s hoc tt c các mc tiêu ca mình thì nhân viên s đc thng mt t
l phn trm tng ng trong mc thng hoc mc lng ca mình.Tt c các
nhân viên s đc hng cùng mt mc thng nh nhau.Di đây là ví d v cách
thc vn hành ca chng trình.