B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
  
NG ANH TUN NGHIÊN CU CÁC NHÂN T TÁC NG N U
T TRC TIP NC NGOÀI  CÁC QUC GIA
ANG PHÁT TRIN CHÂU Á

LUN VN THC S KINH T

Chuyên ngành: Tài chính- Ngân hàng
Mã s: 60340201
LUN VN THC S KINH T

NGI HNG DN KHOA HC:
PGS.TS TRN TH THỐY LINH
TP. H Chí Minh – Nm 2014

i

LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan rng lun vn “Nghiên cu các nhân t tác đng đn đu t
trc tip nc ngoài  nhng quc gia đang phát trin Châu Á” là công trình nghiên
cu ca riêng tôi.
Các thông tin d liu đc s dng trong lun vn là trung thc, các ni dung
trích dn đu có ghi ngun gc và các kt qu trình bày trong lun vn cha đc
công b ti bt k công trình nghiên cu nào khác.
TP.HCM, tháng …. nm 2014
Hc viên
NG ANH TUN
ii

iii

3.4.1. Phng pháp Pooled OLS 27
3.4.2. Phng pháp Fixed Effects (FEM) 28
3.4.3. Phng pháp Random Effects (REM) 29
3.4.4. Kim đnh Hausman 29
3.4.5. Kim đnh phng sai thay đi 30
3.4.6. Kim đnh t tng quan 30
3.4.7. Phng pháp FGLS 30
CHNG 4: KT QU NGHIÊN CU 32
4.1. Thng kê mô t 32
4.2. Kt qu nghiên cu 35
4.3. Tho lun 44
CHNG 5: KT LUN VÀ GI Ý CHÍNH SÁCH 47
5.1. Kt lun 47
5.2. Hn ch lun vn 49
5.3. Hng nghiên cu tip theo 49
DANH MC TÀI LIU THAM KHO
PH LC 1: NGUN D LIU NGHIÊN CU
PH LC 2: PHNG PHÁP CHY MÔ HÌNH BNG STATA
iv

DANH MC KÝ HIU, CH VIT TT
Kí hiu
ụ ngha
FDI
u t trc tip nc ngoài
FEM
Phng pháp fixed effects
FGLS

Bng 4.3: Kt qu hi quy theo mô hình Pooled OLS 35
Bng 4.4: Kt qu hi quy theo mô hình FEM 37
Bng 4.5: Kt qu Testparm 38
Bng 4.6: Kt qu hi quy theo mô hình REM 39
Bng 4.7: Kim đnh Hausman 40
Bng 4.8: Tng hp kt qu hi quy theo mô hình Pooled OLS, FEM, REM 41
Bng 4.9: Kt qu kim đnh phng sai thay đi 42
Bng 4.10: Kt qu kim đnh t tng quan 42
Bng 4.11: Kt qu kim đnh các nhân t tác đng đn FDI theo FGLS 43
1

TÓM TT
u t trc tip nc ngoài (FDI) là mt yu t quan trng nh hng đn tng
trng kinh t ca các quc gia đang phát trin, FDI b sung ngun vn đu t,
cung cp công ngh mi, gii quyt vic làm phát trin ngun nhân lc, chuyn
dch c cu kinh t và m rng th trng xut khu. Bài lun vn này nghiên cu
các nhân t quyt đnh đn ngun vn đu t trc tip nc ngoài (FDI) vào 25
quc gia đang phát trin Châu Á (trong đó có Vit Nam) trong giai đon t 2000-
2013 vi mô hình da trên bài nghiên cu ca Vinit Ranjan và Gaurav Agrawal
(2011) s dng d liu bng đc hi quy theo các cách: Pooled OLS, Fixed effect
(hiu ng c đnh), Random effect (hiu ng ngu nhiên) và phng pháp FGLS.
Kt qu cho thy tng sn phm quc ni (GDP) bin đi din cho quy mô th
trng là nhân t có tác đng cùng chiu và đáng k nht lên ngun vn FDI ti các
quc gia đang phát trin Châu Á vi mc ý ngha thng kê ti mc 1% và h s  là
1.113147, tip theo đó là các bin: tích ly tài sn gp (GCF) vi  = 0.9933819 
mc ý ngha 1%, đ m ca thng mi (TRAO) có ý ngha thng kê 1% vi  =
0.0125795. Ngc li, tng s lc lng lao đng (LAB) là nhân t có tác đng

đy phát trin kinh t, và chuyn giao công ngh tiên tin, k nng qun lý Thêm
vào đó, mt trong nhng vn đ kinh t ca các quc gia đang phát trin là h
không có đ ngun lc tit kim quc gia đ tài tr cho vic đu t và ngun vn
đu t trc tip nc ngoài đc xem là s lp đi khong cách gia đu t trong
nc và tit kim trong hu ht các quc gia đang phát trin bi vì thu nhp và tit
kim ca các quc gia này là rt thp.  giành đc li th hu ht các quc gia
3

đang phát trin đang c gng thu hút FDI bng các khuôn kh chính sách khác nhau
nh t do hóa thng mi và to ra mt môi trng đu t v mô hp dn. Chính vì
vy, tôi quyt đnh chn đ tài “Nghiên cu các nhân t tác đng đn đu t trc
tip nc ngoài  các nc đang phát trin Châu Á” cho lun vn ca mình.
1.2. Mc tiêu nghiên cu:
Mc tiêu ca đ tài là đánh giá nhng nhân t tác đng đn ngun vn FDI  các
nc đang phát trin Châu Á, nhn mnh đn vai trò ca các nhân t lên quyt đnh
đu t ca các MNCs trong khu vc này thông qua vic s dng mô hình d liu
bng, bao gm 25 quc gia đang phát trin khu vc Châu Á qua 14 nm (giai đon
2000 – 2013).
1.3. i tng và phm vi nghiên cu:
Lun vn nghiên cu các nhân t quyt đnh đn ngun vn FDI  25 quc gia
đang phát trin Châu Á s dng d liu bng trong giai đon 2000 – 2013, kim
đnh các yu t: quy mô nn kinh t (GDP), n đnh kinh t và trin vng tng
trng (INFL), đ m thng mi (TRAO), c s h tng (INFREX), chi phí lao
đng (WAGE), tng s lc lng lao đng (LAB) và tích ly tài sn gp (GCF) ca
quc gia nhn đu t tác đng đn dòng vn FDI nh th nào  khu vc này.
1.4. Phng pháp nghiên cu:
Bài lun vn kim đnh mô hình nghiên cu bng cách la chn gia phng
pháp Pooled OLS và phng pháp Fixed Effect thông qua kim đnh F, kim đnh
Hausman cng đc s dng đ la chn phng pháp Fixed Effect hay phng
pháp Random Effect là phù hp hn. Cui cùng, mô hình nghiên cu s dng

khi đt đc trng thái cân bng (lãi sut hai nc bng nhau). Sau đu t, c hai
nc trên đu thu đc li nhun và làm cho sn lng chung ca th gii tng lên
so vi trc khi đu t.
Lý thuyt này đc các nhà kinh t tha nhn nhng nm 1950 dng nh phù
hp vi lý thuyt. Nhng sau đó, tình hình tr nên thiu n đnh, t sut đu t ca
M gim đi đn mc thp hn t sut trong nc, nhng FDI ca M ra nc ngoài
vn tng liên tc. Mô hình trên không gii thích đc hin tng vì sao mt s nc
đng thi có dòng vn chy vào, có dòng vn chy ra; không đa ra đc s gii
thích đy đ v FDI. Do vy, lý thuyt li nhun cn biên ch có th đc coi là
bc khi đu hu hiu đ nghiên cu FDI.

6

2.1.2. Lý thuyt Hymer (1976):
Hymer (1976) gii thích các lý thuyt ca FDI bng cách so sánh s khác bit
gia đu t trc tip nc ngoài và đu t theo danh mc đu t. Da trên lý thuyt
đu t danh mc, ngun vn di chuyn t ni có lãi sut thp đn ni có lãi sut cao
cho đn khi lãi sut cân bng. Lý thuyt này gi đnh rng không có các rào cn đi
vi vic luân chuyn vn nh các ri ro và s không chc chn. Tuy nhiên, Hymer
lp lun rng lý thuyt v đu t danh mc không gii thích s kim soát (Hymer
1976). Trong đu t danh mc, các nhà đu t đu t  nc ngoài không có quyn
kim soát doanh nghip mà h đu t vào.
Da trên Hymer, có hai lý do gii thích ti sao các nhà đu t tìm kim s kim
soát có ngha là các công ty đa quc gia kim soát các doanh nghip nc ngoài đ
đm bo vic đu t ca h là an toàn và đ loi b đi th cnh tranh  nc ngoài
và t nc khác. Hymer cho rng các công ty đa quc gia đang thúc đy đu t ra
nc ngoài do li th nht đnh mà h nhn đc thông qua kim soát các doanh
nghip. Hymer đã phân tích li th ca các công ty nc ngoài so vi các công ty
nhn đu t. Nhng li th này đang nhn đc các yu t ca sn xut vi chi phí
thp hn, phng thc sn xut, bng sáng ch, vn…  ni mà bt hoàn hoàn ho

đnh cao) và các nhà máy  nc ngoài bt đu đc hình thành (sn xut thông qua
FDI). Giá tr thành yu t quan trng trong quyt đnh ca ngi tiêu dùng.
Giai đon 3: sn phm đc tiêu chun hóa, th trng n đnh, hàng hóa tr
nên thông dng, các doanh nghip chu áp lc phi gim chi phí càng nhiu càng tt
đ tng li nhun hoc gim giá đ tng nng lc cnh tranh. Cnh tranh ngày càng
gay gt, các th trng trong nc trì tr, cn s dng lao đng r. Sn xut tip tc
đc chuyn sang các nc khác có lao đng r hn thông qua FDI. Nhiu nc
xut khu sn phm trong giai đon trc (trong đó có nc tìm ra sn phm) nay
tr thành các nc ch đu t và phi nhp khu chính sn phm đó vì sn phm
sn xut trong nc không còn cnh tranh đc v giá bán trên th trng quc t.
8

2.1.4. Lý thuyt OLI ca Dunning (1993):
Dunning (1993) nghiên cu các yu t quyt đnh đn FDI thông qua lý thuyt
mô hình OLI. Mô hình này cung cp mt khuôn kh cho nhóm các yu t vi mô và
v mô đ phân tích lý do ti sao và  đâu các doanh nghip đa quc gia (MNEs) đu
t ra bên ngoài. Theo quan đim ca Dunning, các MNCs chc chn phi s hu
mt s li th nht đnh đ có th cnh tranh vi các hãng trong nc ti th trng
quc gia s ti. Trong mô hình ca Dunning các li th đó bao gm: li th v
quyn s hu (Ownership), v v th (Location) và li th quc t hóa
(Internalization) là khuôn kh ca lý thuyt OLI. Th nht, các công ty nên có li
th v quyn s hu cho phép h cnh tranh hiu qu trong th trng ni đa, ví d,
quy trình sn xut ca công ty, công ty có li th cnh tranh hn các công ty trong
nc, và nó cng bao gm thng hiu, bn quyn, công ngh và k nng qun lý.
Th hai, nc ch nhà nên s hu nhng li th cnh tranh quc gia, điu này s
khuyn khích công ty nc ngoài đn trc tip sn xut phc v th trng trong
nc thay vì xut khu vào nc đó, ví d, chi phí sn xut và vn chuyn thp, u
đãi thu, ri ro thp,… Và cui cùng, li th quc t hóa (li th công ty t sn xut
ra sn phm ch không phi thông qua vic hp tác vi công ty ti nc ch nhà)
giúp công ty xây dng và khai thác nng lc ca mình nh chi phí vn chuyn thp,

đó, phn xem xét li bng chng thc nghim này s ch yu tp trung vào nhng
nghiên cu v các nhân t tác đng lên FDI ti các nc đang phát trin, các nn
kinh t mi ni và nhng quc gia có nn kinh t chuyn đi.
Nghiên cu ca Dawn Holland và Nigel Pain (1998) “S ph bin ca vic
đi mi  Trung và ông Âu: mt nghiên cu v yu t quyt đnh và tác đng lên
đu t trc tip nc ngoài”. u t trc tip nc ngoài (FDI) đc cho là mt
kênh quan trng cho s ra đi ca nhng ý tng mi, công ngh và các tiêu chun
đ các nn kinh t chuyn đi  Trung và ông Âu. Nghiên cu ca Dawn Holland
và Nigel Pain (1998) s dng phân tích d liu bng đ nghiên cu các nhân t nh
hng đn FDI  các nc Trung và ông Âu: Bulgaria, Croatia, Czech Republic,
10

Estonia, Hungary, Latvia, Lithuania, Poland, Romanina, Slovenkia và Slovak
Republic bao gm các bin: t nhân hóa, biên gii và đ liên kt thng mi, chi
phí lao đng, ri ro và đ n đnh kinh t v mô lên FDI trong giai đon 5 nm t
1992 - 1996. Kt qu ca bài nghiên cu này cho thy rng vic t nhân hóa, mc
đ liên kt thng mi vi các nn kinh t tiên tin và gn vi EU có tác đng đáng
k vào mc đ đu t. Bài nghiên cu cng tìm thy vai trò ca ri ro và chi phí lao
đng tng đi trong các nn kinh t nhn đu t, cho thy mc đ cnh tranh đ
thu hút đu t trong nc. Ngoài ra, tác gi đã tng cng các kt qu này bng vic
phân tích d liu bng riêng bit ca nhng yu t nh hng đn tin b k thut
trong tám nn kinh t ông Âu so vi k trc. iu này cho thy tác đng lan ta
t dòng vn đu t và thng mi quc t đu có mt tác đng tích cc đn nng
sut trong các nn kinh t chuyn đi, vi tác đng có li ca FDI là cao hn trong
nn kinh t đnh hng th trng tt hn.
Nghiên cu ca Beven và Estrin (2000) “Các nhân t tác đng đn đu t
trc tip nc ngoài  các nn kinh t chuyn đi” s dng phng pháp d liu
bng và hi quy hai bc đ xác đnh các yu t nh hng đn FDI ti các nn
kinh t chuyn đi (Trung và ông Âu) t nm 1994 – 1998 trong s các nhân t
ri ro quc gia, chi phí lao đng, quy mô th trng nc nhn đu t và các bin v

nó phân tích yu t đy và kéo ca dòng vn FDI vào và ra. FDI là bin ph thuc
và là khong cách gia nc ch nhà và nc nhn đu t; tng trng GDP, quy
mô th trng, lm phát, ri ro, m ca thng mi, đc s dng nh là các bin
đc lp.
Kt qu cho thy rng s phát trin kinh t đc đa ra bi tc đ tng trng GDP
là yu t quan trng đi vi dòng vn FDI vào quc gia nhn đu t. Thêm vào đó,
quy mô th trng đc đi din bi GDP có vai trò quan trng đi vi dòng vn
FDI. M ca thng mi đc tính bng tng kim ngch xut nhp khu trên GDP
có tác đng tích cc trên dòng vn FDI vào các nc nhn đu t. Lm phát là ch
s n đnh kinh t có tác đng tiêu cc lên dòng vn FDI.
12

Nghiên cu ca Pravakar Sahoo (2006) “u t trc tip nc ngoài  Nam
Á: Chính sách, xu hng, tác đng và các nhân t nh hng”, tác gi đã thc hin
nghiên cu các nhân t tác đng lên FDI ti các nc Nam Á trong giai đon 1975
– 2003, bao gm n , Pakistan, Bangladesh, Srilanka, s dng bng đng liên
kt và OLS tng hp (GLS), trong mô hình có 11 bin gii thích, kt qu cho thy
các nhân t nh quy mô th trng, t l tng trng lc lng lao đng, ch s c
s h tng và đ m thng mi có tác đng lên FDI. Nghiên cu cng khuyn ngh
rng đ thu hút nhiu hn na dòng vn FDI vào nhng nc này cn duy trì đà
tng trng đ ci thin quy mô th trng, chính sách thng mi đ s dng lao
đng d tha tt hn, gii quyt nhng ách tc v c s h tng và cho phép chính
sách thng mi m ca hn.
Nghiên cu ca Nunes và cng s (2006) “Các nhân t tác đng đn FDI 
Châu M Latin”, mc đích ca bài vit là xác đnh các nhân t chính nh hng đn
dòng vn cho các nn kinh t mi ni  Châu M Latin và đc đo lng bng mô
hình c th ca nó. Bài nghiên cu này da trên mu d liu 15 nc Châu M
Latin trong giai đon t nm 1991 – 1998. Bài vit nghiên cu phng pháp hi
quy d liu bng đ nm bt đc các nhân t quyt đnh đn vic phân chia các
ngun vn này qua thi gian và không gian. Các bin đc lp đc xem xét  đây:

tìm kim th trng, tìm kim ngun lc và tìm kim hiu qu”. Bài nghiên cu này
đc thc hin đ nghiên cu tác đng ca các nhân t tìm kim th trng (market
seeking), tìm kim hiu qu (efficiency seeking) và tìm kim ngun lc (resources
seeking) ca các nc nhn đu t lên dòng vn FDI bng mu 10 quc gia đang
phát trin Châu Á trong khong thi gian 1991-2008 (18 nm) và s dng mô hình
hi quy d liu bng. Các bin đc lp đc s dng đ nghiên cu đc chia ra
làm 3 nhóm da vào các dng FDI: các nhân t tìm kim th trng FDI (GDP, tc
đ tng dân s hàng nm, % xut khu hàng hóa và dch v trên GDP); các nhân t
tìm kim ngun lc FDI (% nhp khu hàng hóa và dch v trên GDP, s ngi s
dng Internet trên 100 ngi, s ngi s dng đin thoi trên 100 ngi, m
14

đng (road paved) là t l phn trm ca tng s đng giao thông); tìm kim hiu
qu FDI đc đo lng bi t l lm phát hàng nm.
Kt qu cho thy trong s các yu t tìm kim th trng, GDP và xut khu có
tng quan cùng chiu và đáng k đn FDI. Nhng trong trng hp hi quy vi
hiu ng c đnh, ch GDP có tng quan cùng chiu và đáng k đn FDI ngha là
FDI ca tt c các quc gia không phi là tìm kim th trng. Tng t, trong các
yu t tìm kim ngun lc thì nhp khu, s thuê bao di đng trên 100 ngi và FDI
có mi tng quan cùng chiu và đáng k, còn s ngi s dng Internet trên 100
ngi và FDI có mi tng quan ngc chiu và đáng k. Cui cùng, lm phát là
thc đo ca s bt n kinh t v mô có tác đng ngc chiu vi FDI.
Nghiên cu ca Vinit Ranjan và Gaurav Agrawal (2011) “Các nhân t nh
hng đn dòng vn FDI vào các quc gia BRIC” nghiên cu các nhân t nh
hng đn dòng vn đu t trc tip nc ngoài  bn quc gia: Brazil, Nga, n
 và Trung Quc (gi tt là BRIC). Mô hình REM đc áp dng đ phân tích d
liu bng đc lp trong thi gian 35 nm, t nm 1975 đn nm 2009 đ xác đnh
các nhân t tác đng đn FDI. Trong mô hình nghiên cu, FDI là bin ph thuc,
các bin đc lp đc đa vào mô hình bao gm: Tng thu nhp quc ni, t l lm
phát, chi phí lao đng, đ m thng mi, tng lc lng lao đng và tích ly tài

tác đng đn FDI trong mi nghiên cu  các nc đang phát trin, các nn kinh t
mi ni và nhng quc gia có nn kinh t chuyn đi. Hu ht nhng nhân t tác
đng và có ý ngha đáng k lên dòng vn FDI  nhng bài nghiên cu này có th
đc k đn ch yu là quy mô th trng thng đc đi din bng Tng sn
phm quc ni (GDP), đ m thng mi đc đo lng bng tng giá tr kim
ngch xut nhp khu trên GDP, c s h tng ca nc nhn đu t, t l lm phát
và chi phí lao đng.
Các nghiên cu thc nghim trc đây trên th gii nhn mnh vào mi liên kt
gia FDI và môi trng kinh t ca nc s ti và ch ra rng môi trng kinh t b
nh hng bi chin lc phát trin và chính sách ca ch nhà. a s các nghiên
16

cu đi đn kt lun rng có quan h tng quan gia tng trng FDI và kinh t ph
thuc vào các đc tính ca nc s ti nh quy mô th trng, đ m thng mi,
môi trng kinh doanh, lao đng…Các nghiên cu nghim cho thy s không đng
b trong vic xem xét mi quan h gia các nhân t vi FDI và kt qu nghiên cu
cng không ging nhau. ng thi, các bài nghiên cu này cng không cung cp
thông tin chung v các nhân t tác đng đn FDI ti các nc đang phát trin. Bài
lun vn s tp trung vào phân tích thc nghim các nhân t nh hng đn vic thu
hút FDI ti 25 quc gia đang phát trin Châu Á trong giai đon 2000 – 2013.
Qua vic nghiên cu v các khung lý thuyt nghiên cu và các nghiên cu thc
nghim đã có trc đây, bng 2.1 s trình bày ngn gn các nhân t đc la chn
đ đa vào mô hình nghiên cu và kim đnh tác đng ca các nhân t này lên
ngun vn đu t trc tip nc ngoài  các nc đang phát trin Châu Á.
Bng 2.1 Các nhân t và nghiên cu thc nghim
TT
Các nhân t
Bin
Kt qu
nghiên

đng
WAGE
-
Alan A. Bevan and Saul Estrin (2000);
Frenkel và cng s (2004); Nunes và
cng s (2006); Narayanamurthy
Vijayakumar, Perumal Sridharan and
Kode Chandra Sekhara Rao (2010); Vinit
Ranjan, Dr. Gaurav Agrawal (2011); Ab
Quyoom Khachoo và Mohd Imran Khan
(2012).
4
Ch s c s h
tng
INFREX
+
Narayanamurthy Vijayakumar, Perumal
Sridharan and Kode Chandra Sekhara
Rao (2010); Vinit Ranjan, Dr. Gaurav
Agrawal (2011).
5
 m thng
mi
TRAO
+
Dawn Holland and Nigel Pain (1998);
Nunes và cng s (2006); Pravakar
Sahoo (2006); Narayanamurthy
Vijayakumar, Perumal Sridharan and
Kode Chandra Sekhara Rao (2010); Vinit

đng
Vinit Ranjan, Dr. Gaurav Agrawal (2011)

T bng tng hp trên, bài lun vn này s s dng nghiên cu ca Vinit
Ranjan, Dr. Gaurav Agrawal (2011) “Các nhân t nh hng đn dòng vn FDI
vào các quc gia BRIC” làm c s nghiên cu và s dng các bin, mô hình mô
hình nghiên cu đ áp dng kim đnh cho lun vn này “Nghiên cu các nhân t
tác đng đn đu t trc tip nc ngoài  các quc gia đang phát trin Châu Á”.