B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH

Phm Th Huyn Trang

N CỌNG VÀ TNG TRNG KINH T
BNG CHNG THC NGHIM TI VIT NAM
LUNăVNăTHCăSăKINHăT
Tp. H Chí Minh – Nm 2014
LI CAM OAN

TôiăxinăcamăđoanălunăvnăắN CÔNGăVÀăTNGăTRNG KINH T - BNG
CHNG THC NGHIM TI VIT NAMẰălàăcôngătrìnhănghiênăcu ca chính
tác gi. Niădungăđcăđútăkt t quá trình hc tp và các kt qu nghiên cu thc
tin. S liu s dng là trung thc và có ngun gc rõ ràng. Lunăvnăđc thc
hinădi s hng dn khoa hc ca PGS. TS. Phan Th Bích Nguyt.

Tác gi lunăvn
PHM TH HUYN TRANG
MC LC

TRANG PH BÌA
LIăCAMăOAN
MC LC
DANH MC T VIT TT
DANH MC BNG, HÌNH V,  TH
TÓM TT 1
CHNG 1: GII THIU. 2
1.1. Lý do chnăđ tài. 2
1.2. Mc tiêu nghiên cu 4
1.3. Câu hi nghiên cu 4
1.4. B cc ca lunăvn: 4
CHNG 2: TNG QUAN LÝ THUYT VÀ CÁC KT QU NGHIÊN
CU TRC ÂY. 5
1.1 Tng quan lý thuyt. 5
1.1.1 N công. 5
DANH MC T VIT TT

ADB (The Asian Development Bank): Ngân hàng phát trin châu Á
BOJă(BankăofăJapan):ăNgânăhàngăTrungăngăNht Bn
FDIă(Foreignădirectăinvestment):ăuătătrc tipănc ngoài
FED (Federal Recerve System): Cc d tr liên bang M
GDP (Gross Domestic Product): Tng sn phm quc ni
IMF (International Monetary Fund): Qu tin t quc t
ODA (Official Development Assistance): H tr phát trin chính thc
OLSă(Ordinaryăleastăsquare):ăBìnhăphngăbéănht
WB (World Bank): Ngân hàng th gii

Bài nghiên cu này nhm mcăđíchăđoălng mi quan h gia n công và tngă
trng kinh t ca Vit Nam trong thi gian t khi Vit Nam btăđu m ca nn
kinh t nmă1986ăđnănmă2013;ăquaăđóătìmăraăđcăngng n tiăuăchoăs phát
trin kinh t caăđtănc.
Bng k thut hiăquyătheoăphngăphápăbìnhăphngăbéănht OLS d liu chui
thi gian t nmă1986ăđnănmă2013ăvà thc hin các kimăđnh cn thit, nghiên
cuăđưătìmăraăđc mi quan h cân bng trong dài hn gia các bin nghiên cu.
Kt qu đưăkhngăđnh tn ti mi quan h phi tuyn gia n công và tngătrng
kinh t ti Vit Nam và mcăngng n côngăđ nn kinh t tngătrng tiăđaălàă
62,61%.ăNgng n tìmăđc gn viăngng n 65% do Quc hiăđ ra.
T khóa: N công, Tng trng kinh t. 2

CHNG 1: GII THIU.

1.1. Lý do chn đ tƠi.
N công là mt thành phn quan trng và không th thiu trong nn tài chính ca
mi quc gia. T nhngănc nghèo nht  châuăPhiăđn nhng qucăgiaăđangăphátă

thâm ht ngân sách trin miên b các t chc tài chính quc t xp vào mc ri ro
cao, gây cn tr ln trong vic thu hút các lung vnăđuătăgiánătip, trc tip và
cho vay t nc ngoài.
- Binăđng t giá hiăđoáiăkhóălng to ra nhng ri ro nhtăđnh trong vic vay,
tr ngoi t cho các doanh nghip xut nhp khuăcngănhăchoăhot đng ngoi hi
caăcácăngânăhàngăthngămi. Viăcăcu n công ca Vit Nam nghiêng v n
nc ngoài nhiu thì nh hng ca t giá ti kh nngăhoànătr vn khi qun lý n
công là cao.
Trc nhng hu qu nng n ca cuc khng hong n công  Châu Âu, M và
tácă đng ca cuc khng hong tài chính toàn cuă nmă 2008, n công càng tr
thành vnăđ quanătâmăhàngăđu  Vit Nam hin nay. N côngăgiaătngăđángăk 
hu htăcácăncăđưăvàăđangăphátătrin dy lên lo ngi liuănóăcóăđangăbtăđuăđt
đn mcăđ mà tiăđóănóăcóăth làm chmătngătrng kinh t? Có hay không mt
"đnhăđim" tn ti? Làm th nàoătácăđngătngătrng mnh m đc nu n đưă
vtăquaăngng?ăiu gì s xy ra nu n vn  mc cao trong mt thi gian dài?
Tìm hiu vnăđ này,ătrongăncăcngăđưăcóănhiu các phân tích v mi quan h
gia n công và phát trin kinh t nhngăphn ln các phân tích thuc v đnh tính,
tng hpăvàăđaăraănhn xét tình hình n công caănc ta hin nay.
Doăđó,ăvic nghiên cuăsâuăhnăs tácăđng này trong thc trng ca nn kinh t
Vit Nam là ht sc cn thit,ă đ rút kinh nghimă vàă đ xut nhng bin pháp,
nhng chính sách qun lý n công mt cách có hiu qu nht,ă đm bo s tngă
4

trng kinh t bn vngătrongătng lai.
Vì vy, tác gi quytăđnh chnăđ tài “N công và tng trng kinh t - Bng
chng thc nghim ti Vit Nam” làmăđ tài nghiên cu ca mình.
1.2. Mc tiêu nghiên cu
Mc tiêu nghiên cu caăđ tài là đnhălng mi quan h gia n công và tngă
trng kinh t Vit Nam. Tìmăraăngng n tiăuăđ ti thiu hóa chi phí kinh t
ca n (nói cách khác là tìm ra mc n bn vng). Khoăsátăxemăngng n do

là khon n phát sinh t các khonăvayătrongănc,ăncăngoài,ăđc ký kt, phát
hànhănhânădanhăNhàănc, nhân danh Chính ph hoc các khon vay khác do B
Tài chính ký kt, phát hành, y quynăphátăhànhătheoăquyăđnh ca pháp lut. N
Chính ph không bao gm n doăNgânăhàngănhàănc Vit Nam phát hành nhm
thc hin chính sách tin t trong tng thi k. N đc Chính ph bo lãnh là
khon n ca doanh nghip, t chc tài chính, tín dngăvayătrongănc,ănc ngoài
đc Chính ph bo lãnh. N chính quynăđaăphngălàăkhon n do y ban nhân
dân tnh, thành ph trc thucăTrungăngăkỦăkt, phát hành hoc y quyn phát
hành. Thông thng, n nc ngoài chim t trng ln trong n Chính ph và ODA
chim t trng ln trong n nc ngoài.
Theo các tip cn ca WB (2002), n công theoănghaărng đc hiuălàănghaăv
n ca bn nhóm ch th, bao gm: n ca Chính ph,ăTrungăngăvàăcácăB, ban,
ngànhăTrungăng;ăn ca chính quynăđaăphng;ăn ca WB và n ca các t
6

chcăđc lp mà Chính ph s hu trên 50% vn hoc vic quyt lp ngân sách phi
đc phê duyt ca Chính ph hoc Chính ph làăngi chu trách nhim tr n
trongătrng hp t chc đóăv n. Theoănghaăhp, n công bao gmănghaăv n
ca Chính ph trungăng,ăcácăcp chính quynăđaăphngăvàăn ca các t chc
đc lpăđc Chính ph bo lãnh thanh toán.
Theo IMF (2010), n côngăđc hiuălàănghaăv tr n ca khu vc công, bao gm
khu vc Chính ph (Chính ph Trungăng,ăchínhăquyn liên bang, chính quynăđa
phng)ăvàăkhuăvc các t chc công (các t chc công phi tài chính và các t chc
công tài chính, gm: ngânăhàngătrungăng, các t chcănhàănc nhn tin gi tr
ngân hàng trungăng và các t chc tài chính công khác). Các t chc công phi tài
chính có th là các tpăđoànănhàănc hotăđngătrongăcácălnhăvcăđin t, vin
thông,…hocă cngă cóă th là các t chcă nhă bnh vină công,ă trng hc
công,…Nhng t chc công tài chính là nhng t chc nhn h tr t Chính ph và
hotăđngătrongălnhăvc tài chính, thc hin nhim v nhn tin gi và tr lãi thuc
khu vc công, cung cp các dch v tăvn tài chính, bo him hay qu lngăhu.

tngătrng kinh t ca W.Rostow hoc Solow hoc hàm sn xut Cob Douglas.
Quáătrìnhătngătrng kinh t có th bao gm tngătrngăhng ni,ătngătrng
hng ngoi hoc là s kt hp ca c haiătùyăđiu kin và s la chn chin lc
ca các quc gia.
1.1.3 Tác đng ca n công đn tng trng kinh t
Tokunbo và cng s (2007) vi các nghiên cuăbanăđu ca các nhà kinh t trong
nhng thpăniênă50ăvàă60ăđưătìmăthy mt lý thuyt chung v mi quan h gia n
ncăngoàiăvàătngătrng kinh t. Theoăđó,ăvic chuyn giao hp lý các ngun lc
nc ngoài (thông qua các khon vay, vin tr và tài tr) tiăcácănc kém vàăđang
phát trin s giúp b sung ngun vn thiu htătrongănc và chuynăđi nn kinh
t đ to ra mcătngătrngăcaoăhn. Các quc gia  giaiăđon phát trinăđu vi
dungălng vn nh s có nhngăcăhiăđuătăvi t sut hoàn vnăcaoăhnăsoăvi
các nn kinh t phát trin. Do vy, ch cn các quc gia này s dng vnăvayăđ đu
8

tăsn xut thì tngătrng s tngăvàăchoăphép h thanh toán các khon n vay kp
thi.ăiuănàyăcngăhàmăỦărng trong ngn hn tn ti mi quan h t l thun gia
n ncăngoàiăvàătngătrng kinh t. N nc ngoài là mt b phn quan trng
ca n công.ăDoăđó,ăhàmăỦăchínhăsáchănàyăcngăđúngăvi mi quan h gia n công
vàătngătrng kinh t. Soludo (2001) trong nghiên cu ca mình, ch ra rng chu
k n có 03ăgiaiăđon:ătrongăgiaiăđonăđu tiên n phát trinăđ b sung các ngun
lc thiu htătrongănc; trongăgiaiăđon th hai, quá trình s dng n to ra thng
dănhngăcóăth khôngăđ bùăđp các khon thanh toán lãi sut; trong giaiăđon th
ba, quá trình s dng n phi to ra thngădăđ đ trang tri lãi và n gc.
Các nghiên cu trên ch miă đ cpă đn mi quan h ngn hn gia n vàătngă
trng kinh t.ă gii thích toàn din mi quan h lâu dài gia n vàătngătrng
kinh t, lý thuytăắDebtăoverhangẰăraăđiăvàăđcăxemănhămt lý thuyt nn tng.
Lý thuytănàyăđc giiăthíchăquaăđ th đng cong Laffer n.
TheoăKrugmană(1988)ăđnhăngha ắdebtăoverhangẰălàătìnhătrng s tin d kin chi
tr n s gim dnăkhiădungălng n tngălên.ăLỦăthuytăắdebtăoverhangẰăchoărng

tr n Dungălng n

Hình 1.1: ng cong Laffer n
(Ngun: Catherine Pattillo, Helene Poirson and Luca Ricci, 2011. External Debt
and Growth. Review of Economics and Insitutions 2 (3)) 10

KhiăchaăđtăắdebtăoverhangẰ,ăn côngătácăđng tích ccălênătngătrng kinh t,
biu hin c th:
- N công làmăgiaătngăngun lcăchoăNhàănc, quaăđóălàm tngăcng ngun vn
đ phát trinăcăs h tng, tngăkh nngăđuătăđng b caăNhàănc và tngă
nngălc sn xut cho nn kinh t.
- Huyăđng n công góp phn tn dng ngun tài chính nhàn riătrongădânăc qua
đóăđemăli hiu qu kinh t cho c khu vc công ln khu vcăt., góp phn thcăđy
tngătrng kinh t.
- N công s tn dngăđc s h tr t nc ngoài và các t chc tài chính quc
t,ăquaăđóăgópăphnăthúcăđy quan h hp tác kinh t songăphng hocăđaăphng,ă
quaăđóăthúcăđy nn kinh t đtăncătngătrng.
KhiăvtăắdebtăoverhangẰ,ăn công s gây áp lc lên chính sách tin t,ăđc bit là
t các khon tài tr ngoàiănc.ăDoăđó,ănu k lut tài chính caăNhàănc lõng lo,
n công s t ra kém hiu qu và tình trngăthamănhng, lãng phí s tràn lan nu
thiuăcăch giám sát cht ch vic s dng và qun lý n công dnăđnătácăđng
tiêu ccălênătngătrng kinh t
1.2 Tng quan các kt qu nghiên cu trc đơy
1.2.1 Các nghiên cu ca tác gi nc ngoài

thâm ht là 1,5% GDP.
- Theo nghiên cu ca Clements và Bhattacharya (2003), Catherine Pattillo và cng
s (2011) thì n có miătngă quană nghch bin viătngă trng kinh t và mi
tngăquanănàyăs ngày càng mnh m khi n đtăđnăngng nhtăđnh.
- S.Malik vàăcngăsă(2010) s dng d liu chui thiăgianătrongăgiaiăđon 1972-
2005 kimă traă tácă đng ca n ncă ngoàiă lênă tngă trng kinh t  Pakistan.
Nghiên cu s dng mô hình tuyn tính kinh t đn gin viătngătrng GDP là
bin ph thuc và n nc ngoài, dch v n là binăđc lp. Nghiên cu ch ra rng
12

n nc ngoài và dch v n tácăđng tiêu ccălênătngătrng kinh t  Pakistan.
- Nghiên cu ca C.Checherita và P.Rother (2010) s dng d liu bng  12ănc
khu vcăchâuăÂuăđưătìmăraăđc mi quan h phi tuyn gia n Chính ph vàătngă
trng GDP bình quân đuăngi.ăNgng n nm trong khong 90-100% GDP.
Vtă quaă ngng này, n s tácăđng tiêu ccă lênă tngă trng GDP. Tuy nhiên
nghiên cuăcngăch ra rng vi mt mc tin cyăthìătácăđng tiêu cc cngăđưăxy
ra trcăđâyăkhi n vt mc 70%. Nghiên cuăcngăch ra rng n tácăđng lên
tngătrng thông qua tit kimătănhân,ătngănngăsut nhân t,ăđu tu công, lãi
sut thcăvàădanhăngha trong dài hn.
- Nghiên cu ca C.M.Reinhart và K.S.Rogoff (2010a,b) khai thác b d liu chui
thi gian trong thi k dàiă200ănmăca 44 nn kinh t mi ni và tiên tin, qua
3.700 quan sát v n côngă đ tìm ra mi quan h gia mc n côngă cao,ă tngă
trng và lm phát. Da vào t l n trên GDP ca miă nc, nghiên cu chia
thànhă04ănhómănc: (1) nhóm n thp:ădi 30%, (2) nhóm n trung bình: t 30
đn 60%, (3) nhóm n cao: t 60ăđn 90%, (4) nhóm n rt cao: trên 90%. Nghiên
cu tìm ra mi quan h yu gia n vàă tngă trng kinh t khi n  mc bình
thng.ăi vi nhngănc có n khong 90% GDP, tcăđ tngătrng kinh t
trung bình thpăhnăsoăviăcácănc  mc n khác.
- Nghiên cu ca Andrea F.Presbitero (2010) ti nhngăncăđangăphátătrin có thu
nhp thpăvàătrungăbìnhătrongăgiaiăđon 1990-2007 ch ra rng n côngătácăđng

trin các nghiên cu chng minh s tn tiăngng n vàăcătínhăngng n (n
công trên GDP) cho tng qucăgia,ăđ t đóăcóănhng chính sách phù hpăđi phó
viănguyăcăkhng hong n đangăđeădaăcácănc có n nc ngoài cao hin nay.
Kt qu nghiên cu cho thyăngng n (debt threshold) trung bình dài hn ca n
công so vi GDP là 77% cho toàn mu (gm các qucăgiaăđưăphátătrinăvàăđangă
phát trin)ăvàă64%ăchoăcácăncăđangăphátătrin. Nu n côngăvt qua mc 77%
thì miă đim phnă trmă tngă thêmă trongă t l n công trên GDP s làm mtă điă
0,0174ăđim phnătrmătngătrng thcătrungăbìnhăhàngănm.ăDiăngng này,
miăđim phnă trmătngă thêmă trongă t l n công trên GDP s làmă tngă 0,065ă
14

đim phnă trmă tngă trng thcă trungă bìnhă hàngă nm.ă (Ngun:
www.tapchitaichinh.vn).
- Nghiên cu ca Cristina Checherita, Philipp Rother (2010) ti 12 quc gia khu
vcăđng euro trong khong thiăgiană40ănmăbtăđu t nmă1970ăchoăthy tn ti
mtătácăđng phi tuyn tính ca n chính ph lênătngătrngăGDPăbìnhăquânăđu
ngi.ăTheoăđó,ăkhiăt l n Chính ph  mc 90-100% GDP s là mtăbc ngoc
gây nhăhng tiêu ccălênătngătrng trong dài hn. Trong khong tin cy thì khi
t l n Chính ph  mc 70-80%ăGDPăcngăđưăbtăđu nhăhng tiêu ccăđn
tngătrng kinh t và kêu gi mt chính sách n thn trngăhn.ăng thi, nghiên
cuăcngăch ra rng s thayăđiăhàngănmătrongăt l n công và t l thâm ht
ngân sách so vi GDP có nhăhng tiêu cc và tuynătínhălênătngătrng GDP
bìnhăquânăđuăngi. N chính ph tácăđng lên tcăđ tngătrng kinh t thông
qua các kênh: tit kimătănhân;ăđuătăcông;ănngăsut tng nhân t (TFP) và lãi
sut thcăvàădanhănghaătrongădàiăhn. T gócăđ chính sách, kt qu nghiên cu
ng h gim n đ tngătrng kinh t trong dài hn.
- Vi nghiên cu v mi liên h gia t l n chính ph trên GDP viătngătrng
thu nhpă bìnhă quână đuăngi thc t tiăụătrongă giaiă đon 1861-2009, Fabrizio
Balassone, Maura Francese, Angelo Pace (2011)ăđưăng h gi thuyt n công có
tácăđng tiêu ccăđi viătngătrng kinh t và s tácăđng này ngày càng mnh

đi din cho thu nhpăGDPăđuăngi thiăđimăđu.
+ ln(Debt to GDP
t
) là logarităcăs t nhiên ca t l n công trênăGDPănmăt, dùng
đ tìmăraăngng n.
+ GCF
t
là tngătrng trong t l tíchălyătàiăsnătrênăGDPănmăt,ăđi din cho tác
đng caăđuătălênătngătrng kinh t.
+ Popg
t
là tngătrng dân s nmăt.
+ X
t
đi din cho các bin kim soát: tcăđ tngătrngăthng mi,ătngătrng
trong s tin b,ătngătrng trong t l bit ch,ălogarităcăs t nhiên ca t l
thâm ht ca Chính ph trên GDP và lãi sut vào nmăt.
16

+ D
1971
, D
1972
, D
2001
là các bin gi đcăđaăvàoămôăhìnhăđ tránhătácăđng bt
thng ca nn kinh t khiătngătrng vi tcăđ âm lnăltăvàoăcácănmă1971,ă
1972, 2001.
là gim chi tiêu công mt cách nghiêm túc và kiên trì. 18

CHNG 3: D LIU VÀ PHNG PHÁP NGHIÊN CU

3.1. Thu thp d liu
D liu cho các bin nghiên cu đc thu thp trongăgiaiăđon t 1986ăđn 2013 t
ngun s liu thng kê ca WB, IMF, The Economist, Tng cc thng kê và Ngân
hàngăNhàănc.
Các s liu theo các bin ca mô hình hu ht là sn có t các ngun s liu trên.
i vi nhng bin không có s liu trc tip thì tác gi thc hin tính toán gián
tip t nhng ngun s liu sn có.
Tuy nhiên, có mt vài s liu caăcácănmădoăkhôngăđc h thng trên các ngun
d liu này nên nghiên cu phi tham kho t các trang web hoc bài báo, tin tc
liênăquanăđ đm boăcóăđc chui s liu liên tc.
3.2. Mô hình nghiên cu
Nghiên cu này s dng mô hình hi quy phi tuyn tính ca Hemantha Kumara,
N.S.Cooray (2013) vì Sri Lanka là mt nn kinh t mi ni, thu nhp trung bình
thp, tngăđng vi Vit Nam, cùng thuc khu vc châu Á, thi gian thc hin khá
mi, phù hp tình hình kinh t hin ti. Nghiên cu thc hin hi quy d liu chui
thi gian. Các bin nghiên cuăđc chn theo mô hình ca Hemantha Kumara,
N.S.Cooray (2013).
Do s liu quan sát thu thpăđc trong bài nghiên cuăđc ly theo d liu hàng
nmătrongă giaiăđon 1986-2013 nên s quanăsátă thuăđc thp (28 quan sát) nên
nghiên cu ch tin hành thc hin hi quy và kimăđnh trên d liu chui hàng
nm.ăKhôngăthc hin hi quy theo các s liuătrungăbìnhă02ănmăvàă03ănmălp và
không lp.