B GIÁO DCăVẨăẨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP. HCM LÊ NGUYÊN BO TRÂM GII PHÁP NăNH TH TRNG VÀNG
TI VIT NAM LUNăVNăTHCăSăKINHăT
TP. H Chí Minh- Nmă2013 B GIÁO DCăVẨăẨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP. HCM

LÊ NGUYÊN BO TRÂM

GII PHÁP NăNH TH TRNG VÀNG
TI VIT NAM
CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH- NGÂN HÀNG

-ii-

MC LC
Liăcamăđoan
Mc lc
Danh mc các t vit tt
Danh mc các bng
Danh mcăcácăđ th
M U 1
CHNGă1:ăCăS LÝ LUN V NăNH TH TRNG VÀNG 4
1.1. Vàng và vai trò ca vàng 4
1.1.1. Vàng 4
1.1.2. Phân lai vàng 4
1.1.2.1. Vàng tài sn tài chính (financial gold) 4
1.1.2.2. Vàng hàng hóa (commodity gold) 5
1.1.3. Công dng ca vàng trong đi sng kinh t- xã hi 5
1.2. Th trng vàng 8
1.2.1. Kinh doanh vàng 8

2.2.1. Bin đng giá vàng trên th trng th gii t nm 2008 đn nay 41
2.2.2. Bin đng giá vàng trên th trng Vit Nam t nm 2008 đn nay 47
2.2.2.1. n v đo lng và cách quy đi giá vàng th gii và trong nc 47
2.2.2.2. Phân tích bin đng giá vàng và din bin th trng vàng t nm 2008
đn nay 48
2.3. ánhăgiáăthc trng năđnh th trng vàng Vit Nam hin nay 57
2.3.1. Tích cc 57
2.3.1.1. Tình hình kinh t- xã hi 57
2.3.1.2. Các yu t liên quan đn Chính ph- lut pháp 57
2.3.1.3. Vn đ cân bng cung- cu trên TTV, n đnh giá vàng 58
2.3.1.4. Các yu t khác 59
2.3.2. Hn ch 59
2.3.2.1. Tình hình kinh t- xã hi 59
2.3.2.2. Các yu t liên quan đn Chính ph- lut pháp 60
-iv-

 Chính sách qun lý thiu n đnh 60
 Nhng quy đnh bt cp ti Ngh đnh 24/2012/N-CP 63
 Mâu thun trong điu hành th trng vàng vi Ngh quyt Quc hi v
K hoch phát trin kinh t - xã hi nm 2013 68
 Mc giá đu thu vàng ming cha hp lý 69
 Vn đ huy đng vàng trong dân cha có hng gii quyt 70
 Vàng Vit Nam cha đáp ng tiêu chun quc t 71
2.3.2.3. Vn đ cân bng cung- cu trên TTV, n đnh giá vàng 71
 Khong cách chênh lch gia giá vàng trong nc và th gii vn còn ln71
 Tình trng nhp lu, đu c vàng khá ph bin 74
 Tác đng qua li gia vàng và t giá, lm phát 75
2.3.2.4. Các yu t khác 76
Kt lunăchngă2 76
CHNGă3:ăGIIăPHÁPăNăNHăTHăTRNGăVẨNG TIăVITăNAM . 77


T vit tt T đyăđ
FED Cc d tr liên bang M ( Federal Reserve System)
GDP Tng sn phm ni đa (Gross Domestic Product)
GETFs Qu đu t vàng (Gold Exchange Traded Funds)
IMF Qy tin t th gii (International Monetary Fund)
KDV Kinh doanh vàng
LBMA Hip hi th trng vàng Luân ôn (London Bullion
Market Association)
NT Nhà đu t
Ngh đnh 24 Ngh đnh 24/2012/N-CP
NHNN Ngân hàng Nhà nc Vit Nam
NHTM Ngân hàng thng mi
NHTW Ngân hàng trung ng
OTC Giao dch trao tay (không qua sàn) (Over-the-counter)
PBOC Ngân hàng nhân dân Trung Quc
RBI Ngân hàng trung ng n 
SJC Công ty TNHH MTV Vàng Bc á QuỦ Sài Gòn (Saigon
Jewelry Company Limited)
TCTD T chc tín dng
TTBS Th trng bt đng sn
TTCK Th trng chng khoán
TTV Th trng vàng
TTTC Th trng tài chính
WGC Hi đng vàng th gii (World Gold Council)

-vii-

DANH MC CÁC BNG


4.  th 2.2: Ngun cung vàng trung bình 5 nm 2008-2012
5.  th 2.3: Nhu cu vàng th gii t nm 2003-2012
6.  th 2.4: Nhu cu vàng th gii trung bình giai đon 2008-2011 theo
quc gia
7.  th 2.5: Nhu cu vàng th gii nm 2012 và trung bình nm 2008-
2012
8.  th 2.6: Cu vàng Vit Nam giai đon 2008-2011
9.  th 2.7: Bin đng giá vàng th gii t tháng 8/2003 đn nay
10.  th 2.8: Bin đng giá vàng th gii và giá vàng Vit Nam t nm
2008 đn nay
11.  th 2.9: Tc đ tng giá vàng ti Vit Nam qua các nm 2002-2012
12.  th 2.10: Ch s Vnindex và khi lng giao dch t 2008 đn 2012
-1-

M U
1. Lý do chnăđ tài
Vàng là hàng hóa và tài sn đc bit, cu vàng d bin đng, kéo theo s bt
n TTV, đc bit khi các nn kinh t quc gia và th gii trong tình trng bt n v
mô. TTV nh hng đn s n đnh v mô ca toàn b nn kinh t, chính tr và đi
sng xã hi ca ngi dân, đc bit là hot đng KDV. Hn na, ngi dân Vit
Nam đang tích tr lng vàng khá ln, nu không có nhng kênh đu t hp dn thì

Tuy nhiên, do điu kin kinh t- xã hi, chính sách pháp lut ti thi đim
nghiên cu và hin nay có nhiu đi khác, mt s kin ngh tác gi đ cp đư đc
thc hin hoc không còn phù hp, do đó cn có nghiên cu mi nhm đa ra gii
pháp n đnh TTV trong bi cnh hin nay.
3. Mc tiêu nghiên cu:
 tài tp trung nghiên cu đ hng đn ba mc tiêu ct lõi:
 H thng li nhng quan đim, lý lun v vàng và TTV, cùng vi vic đúc
kt kinh nghim qun lý TTV ca các nc có nn vn hóa và tp quán s dng
vàng tng t Vit Nam.
 Phân tích thc trng TTV ti Vit Nam và đánh giá nhng mt tích cc và
nhng mt còn hn ch ca TTV Vit Nam.
  xut các gii pháp nhm n đnh TTV ti Vit Nam trong xu hng hi
nhp vi th gii, không còn các cn bin đng giá vàng gây bt n xã hi, gây ra
các h ly tiêu cc cho nn kinh t- xã hi, gim áp lc lên TTV vt cht, s dng
hiu qu ngun lc vàng trong dân.
4. iătng và phm vi nghiên cu:
i tng nghiên cu ca đ tài: TTV ti Vit Nam
Phm vi nghiên cu: đ tài tp trung đn th trng vàng ming, thi gian
nghiên cu t nm 2008 đn đu tháng 8/2013, khong thi gian mà th trng
trong nc và th gii có nhiu din bin phc tp.
5. Phngăphápănghiênăcu
Lun vn s dng các phng pháp nghiên cu: thng kê, so sánh đi chiu,
tng hp, phân tích Thông tin đc tham kho t các bài tng kt và phân tích
-3-

trên báo, trên các trang web tài chính trong và ngoài nc, các vn bn pháp lut
ca Nhà nc và các lun vn trc.
6. Kt cu caăđ tài
Ngoài phn m đu, kt lun và ph lc, kt cu đ tài bao gm ba chng:
 Chng 1: C s lý lun v n đnh th trng vàng.

tip (hoá tr 3 và 1) mm, d un, d dát mng, màu vàng và chiu sáng, vàng
không phn ng vi hu ht các hoá cht nhng li chu tác dng ca nc cng
toan (aqua regia) đ to thành axít cloroauric cng nh chu tác đng ca dung dch
xyanua ca các kim loi kim. Kim loi này có  dng qung hoc ht trong đá và
trong các m bi tích và là mt trong s kim loi đúc tin.
Vàng là mt tài sn đc bit, va là mt loi hàng hóa, va là tài sn tài
chính. Vàng là kim loi quỦ đc đánh giá cao trong hàng ngàn nm qua vi các
tính nng dn đin, dn nhit tt, tính bn vng và có kh nng chng n mòn, mm
do và d chia nh, d nhn bit và có tính đng nht cao; vàng là hàng hóa tin t
trong hn 6.000 nm vi đnh cao là ch đ bn v vàng trc khi h thng Bretton
Woods sp đ nm 1971.
1.1.2. Phân lai vàng: đ phc v cho vic qun lý, IMF chia vàng ra làm 2
loi: vàng tài sn tài chính và vàng hàng hóa.
1.1.2.1. Vàng tài sn tài chính (financial gold) là vàng đc s dng nh tài
sn tài chính bao gm vàng tin t và vàng phi tin t.
 Vàng tin t (monetary gold) là vàng đc nm gi bi các c quan qun
lý tin t nh mt phn ca d tr chính thc quc gia, các t chc quc t nh
IMF, BIS. Giao dch vàng tin t là giao dch trc tip gia các c quan qun lý tin
t hoc gia các c quan qun lý tin t vi các t chc quc t nh IMF, BIS, đc
ghi nhn là giao dch tài khon vn trong h thng tài khon quc gia (SNA).
 Vàng phi tin t (non- monetary gold) là vàng đc nm gi bi các t
chc tài chính trung gian, các nhà KDV cho mc đích kinh doanh, đu t. Doanh s
bán vàng tin t chuyn sang vàng phi tin t đc phân bit rõ: làm thay đi phân
loi vàng ca c quan qun lý tin t th hin bng s thay đi s tin trên bng cân
-5-

đi k toán và s tin trên tài khon vn ca c quan qun lý tin t hoc giá tr
hàng hóa xut khu nu ngi mua là ngi không c trú (hoc giá tr hàng hóa
nhp khu nu ngi mua là ngi không c trú).
1.1.2.2. Vàng hàng hóa (commodity gold) là vàng đc nm gi phc v

nc đó, vàng mang tính cht ca công c trao đi nhng không chu kim soát hay
nh hng bi nn kinh t c th nào. Trong lch s, vàng là hàng hóa tin t trong
hn 6.000 nm vi đnh cao là ch đ bn v vàng trc khi sp đ nm 1971, khi
M b ch đ chuyn đi USD ra vàng. Khi đó, giá tr đng tin đc xác đnh qua
sc mua hàng hóa ca tin t, không ph thuc vào khi lng vàng nhà nc s
hu, nhng vai trò tin t ca vàng không hoàn toàn mt đi, đc bit là chc nng
ct tr giá tr và tin t quc t. Vai trò tin t ca vàng đc xem là sn phm ca
quá trình tin hóa t nhiên, là sn phm ca nn kinh t th trng chân chính, là
tin t thc đáng tin cy ca loài ngi. Hu nh quc gia nào cng d tr vàng
trong d tr ngoi hi ca mình. Dù có thi k các nc phát trin xem nh vai trò
tin t ca vàng vì đng c khng ch tin t th gii thì đn nay, cha bao gi h
xa ri đc vàng. Trong lch s tin t th gii, vàng đc coi là mt loi tin t đc
bit hi đ 5 chc nng ca đng tin: thc đo giá tr, phng tin lu thông,
phng tin thanh toán, phng tin ct tr và tin t quc t. Vàng khác vi các tài
sn khác bi vì tim nng đi vi vàng là tính thanh khan cao và phn ng vi
nhng thay đi giá (Lawrence, 2003). Hn na, không ging hàng hóa khác, vàng
đc sn xut đ tích ly, tt c s vàng tng đc khai thác vn còn tn ti đn nay
(Ranson và Wainwright, 2005).
 Vàng giúp đa dng hóa danh mc đu t, b sung vào nhng tài sn
truyn thng nh c phiu, trái phiu, hn ch nhng ri ro, tng kh nng sinh li.
Sherman (1986), Jaffe (1989), Chua và cng s đư chng minh rng vàng cung cp
li ích cho vic đa dng hóa. Danh mc đu t có vàng s n đnh hn so vi các
danh mc đu t khác. Vàng là mt tài sn tài chính có giá tr thc ít bin đng hn
các loi tài sn tài chính khác. c xem là tài sn tài chính an toàn nht, vàng s
đm bo v giá tr trong trng hp th trng bin đng dn đn ri ro mt giá ca
-7-

các tài sn tài chính. Trong tt c các loi hàng hóa ch có vàng mang thuc tính ca
tin t, tính đng nht, khó làm gi, d vn chuyn và tr thành công c bo toàn
giá tr đ các NT “tránh bưo” khi khng hong tài chính, khng hong kinh t, bt

th gii tng cng gi vàng trong danh mc đu t ca mình đ bo tòan vn hoc
đu c tích tr.  đi phó tình trng mt n đnh trong giá tr các đng tin và suy
thoái kinh t, các NHTW đu mun d tr vàng trong danh mc d tr, và có xu
hng tng đ tránh nguy c gim giá tr do lm phát và phá giá tin t, bo đm h
tr cán cân thanh toán quc t và đi phó vi khng hong hay các s c nh thiên
tai, ha hon, chin tranh… Vàng tr thành kênh huy đng và luân chuyn vn liên
thông gia các TTTC (tin t, tín dng, ngoi t, chng khoán), là công c thc hin
mc tiêu khng ch tin t, nâng cao uy tín và tm nh hng trên trng quc t.
Các nn kinh t ngày càng ph thuc và tác đng ln nhau thì ri ro bt n v mô
càng cao, do chính sách kinh t các nc thay đi, hoc bn thân kinh t trong nc
bt n, hoc khng hong kinh t toàn cu lan rng, lm phát tng cao thì vàng vn
đm bo đc giá tr nguyên bn, vn là công c có th kích thích mi hot đng
ca nn kinh t. Vàng cng mang đn s đa dng cn thit trong danh mc đu t
ti NHTW. Mc d tr đnh cao đc xác đnh vào nm 1960 vi khi lng
38.000 tn, chim khong 50% s vàng tn kho trên mt đt lúc đó. NHTW và các
t chc đa quc gia (nh IMF) hin gi khong 1/5 tng lng vàng d tr toàn
cu. Tính trung bình, vàng chim khong 15% tài sn d tr ca các chính ph. Các
nc phát trin Tây Âu và Bc M gi khong hn 40% tng d tr toàn cu. Các
nc đang phát trin nm gi khong 5% tng d tr. Tng d tr vàng th gii
tính đn tháng 3/2013 là 31.671,4 tn. Trong đó, M có lng d tr vàng ln nht,
vi s lng chính thc là 8.133,5 tn vàng, t l d tr ngoi hi bng vàng chim
75,6%; gp hn 2 ln nc đng v trí th hai là c (3.391,3 tn).
1.2. Th trng vàng (TTV):
1.2.1. Kinh doanh vàng (KDV):
-9-

1.2.1.1. Khái nim: KDV là hot đng s dng các yu t sn xut nhm sn
xut, gia công các sn phm bng vàng; mua bán, xut khu, nhp khu vàng. Vàng
là hàng hóa đc bit, KDV va là kinh doanh hàng hóa, va là kinh doanh tin t.
Trên th gii hin nay ch yu thc hin KDV tài khon do đm bo tính

thun trong khang thi gian xác đnh trong tng lai. Khách hàng có nhu cu mua
vàng trong tng lai có th mua Quyn chn mua đ bo him trng hp giá vàng
tng và ngc li. Có hai kiu quyn chn :
 Quyn chn kiu M: Ngi mua quyn chn có th thc hin quyn
chn ti bt c thi đim nào trong thi gian hiu lc ca hp đng.
 Quyn chn Châu Âu: Ngi mua quyn chn ch có th thc hin
quyn chn vào ngày đáo hn ca hp đng.
Các nghip v trên s dng rt ph bin trong lnh vc KDV  các nc
cng nh trên th gii, tng t kinh doanh ngoi t. Phng thc kinh doanh kiu
Option, Swap hoc Forward giúp hn ch ri ro, góp phn n đnh TTV, đm bo
ngun vàng đáp ng nhu cu ch bin ca các công ty. Tuy nhiên, khi lng gii
hn khá ln và phi mt phí, ch phù hp vi khách hàng có quy mô giao dch ln
hoc là bo him ri ro cho nhng giao dch không chc chn cng nh tn dng s
bin đng mnh ca th trng đ tìm kim li nhun.
1.2.2. Th trng vàng:
1.2.2.1. Khái nim: TTV là ni có các quan h mua bán vàng và các dch v
liên quan đn vàng gia nhng ngi mua và ngi bán có quan h cnh tranh vi
nhau. TTV có vai trò quan trng thc s khác nhau  các nn kinh t vì vàng đm
nhim vai trò va là hàng hóa thông thng, va là tài sn tin t.
V thành phn tham gia, ngi bán ch yu là các nc khai thác, sn xut
vàng và các qu d tr vàng, ngi mua ch yu là các nhà sn xut và kinh doanh
n trang, nhà t bn công nghip, NT, ngi có nhu cu tích tr vàng và nhà đu
c, trong mt vài trng hp có c s tham gia ca các NHTW. Hu ht TTV  các
quc gia đu hp pháp, tuy nhiên mt s nc, chính ph cm công dân giao dch
vàng, s tn ti th trng vàng ch đen.  các TTV quc t, vàng đc xut và
nhp khu t do. TTV Luân ôn là mt trong nhng th trng lâu đi nht trên th
-11-

gii và là th trng ln nht xét v khía cnh giao dch vàng vt cht, sau đó là
TTV New York, Zurich và Tokyo. Dù các th trng giao dch vàng vt cht  khp

nc trên th gii. Luân ôn và Zurich là hai TTV quc t chính, có mi quan h
liên thông nhau. Luân ôn đc coi là trung tâm giao dch vàng ca th gii, chi
phi toàn b doanh s khai thác vàng ca các quc gia.
 Da vào hình thc giao dch:
 TTV giao ngay: Ngi mua phi thanh toán trong 48 gi. KDV giao
ngay chim t trng ln, xy ra gia hai đi tác giao dch trc tip vi nhau, giao
dch 24 gi mi ngày. Vic đnh giá th trng gm các thành viên ca LBMA. Các
trung tâm chính gm Luân ôn, New York và Zurich. Các công ty khai thác m,
NHTW, doanh nghip sn xut n trang đu có khuynh hng hot đng qua th
trng này. Quy mô chun ca giao dch t 5.000 đn 10.000 ounces. Chênh lch
giá mua và bán khong 0,5 USD/oz. Tính thanh khon ln nht ti Luân ôn và
New York. Quy trình thanh toán tng t th trng ngoi hi quc t, bng thi
vàng (London Gold Delivery) và ô la M thông qua tài khon ti New York. Tin
trình quyt toán là mt h thng chuyn dch chng t thông qua các tài khon vàng
trung gian nhm tránh ri ro v an ninh và chi phí vn chuyn vàng vt cht.
TTV vt cht là TTV giao ngay, trung tâm mua di dng vàng mt, quá
trình thanh toán và giao hàng ti thi đim giao dch. Mt s trung tâm giao dch
vàng vt cht trên th gii: Th trng Hng Kông (The Hong Kong Chinese Gold
and Silver Exchange Society) giao dch t nm 1918; Th trng Istabul Th Nh
K (Istanbul Gold Exchange) giao dch t ngày 26/7/1995; Th trng Thng Hi
(The Shanghai Gold Exchange – SGE) giao dch t ngày 30/10/2002.
 TTV tng lai: là mt loi th trng hàng hóa tng lai, ngi mua
và ngi bán ký kt hp đng  mt mc giá xác đnh, ti mt ngày c th trong
tng lai. TTV tng lai rt hp dn các NT, là mt trong nhng th trng đu t
ln trên th gii, va giúp nhà sn xut, nhà kinh doanh gim thiu ri ro trc s
bin đng giá mnh m ca th trng, va giúp nhà đu c tìm kim li nhun.
Mt s TTV tng lai tiêu biu nh: New York Mercantile Exchange (NYMEX)-
th trng ln nht giao dch các loi hp đng Futures và Option v kim loi quý,
-13-



tr ca các ngân hàng quc gia, mc cu đu t và đu c; nói cách khác, mc cu
vàng bao gm: cu vàng vt cht và cu vàng tin t. Theo thng kê ca WGC, hn
60% nhu cu vàng trang sc tp trung  bn quc gia và vùng lãnh th là Trung
Quc, n , Th Nh K và Trung ông. Thông thng tháng 8 vào mùa l hi
ti n , nhu cu n trang tng đáng k khin lng nhp khu tng làm giá vàng
tng theo. c bit, thi đim USD mt giá mnh, giá du tng đt bin khin các
quc gia xut khu du ln trên th gii tng cng mua vàng đ bo toàn tài sn
thay th cho d tr bng USD; mc cu vàng ti đây ph thuc rt ln vào ngun
thu nhp quan trng là du ha.
1.2.3.2. S bin đng ca giá ô la M: Vàng là mt loi hàng hóa nên giá
vàng b tác đng bi các đng tin mua nó mà ch yu là USD. Bt k quyt đnh
nào nh hng đn vic thay đi lãi sut ca M do FED công b đu tác đng trc
tip và mnh m đn giá tr USD. Dù quyt đnh ca FED vi mc đích kích thích
hay kìm hãm tc đ phát trin ca nn kinh t hay gii quyt các vn đ khác thì
trong ngn hn hay tc thi cng s làm tng hay gim giá tr ca đng USD. Khi
giá tr ca USD dao đng, giá tr các loi hàng hóa đc đnh giá bng USD cng
dao đng. Thông thng, s lên giá ca USD so vi đng tin mnh khác s đi đôi
vi hin tng gim giá vàng và ngc li. Tuy nhiên, do c vàng và USD đu chu
tác đng ca rt nhiu yu t nên thi đim và t l bin đng ca hai th trng này
không ging nhau.
1.2.3.3. S bin đng ca giá du: Vàng và du có mi quan h cht ch v
giá, cùng đc đnh giá bng USD, cùng chu nh hng bi các bin c chính tr-
xã hi. Mi quan h ca vàng và du có th gii thích tt nht thông qua lm phát.
Du là ngun đu vào quan trng ca quá trình sn xut, s bin đng giá du tác
đng dây chuyn lên toàn b kinh t th gii. Khi giá du tng cao tác đng xu đn
kinh t, khin giá c hàng hóa sn xut ra đt đ, mc giá chung tng, tác đng làm
giá vàng tng do vàng cng là hàng hóa và do nhu cu đu t tránh ri ro. Du m
tng tt yu dn đn h qu USD gim giá tr và các nc càng có xu hng nhp
vàng tích tr, do đó nhu cu vàng s tng kéo theo s tng giá vàng. Ngoài ra, v c

nén, tng ri ro ca hat đng kinh t, và suy gim mc sng ca ngi dân. Km

Trích đoạn .D tr vàng hp lý Thành lp sàn gia od ch vàng qu c gia

---