B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHệ MINH
DNG VN NH
ÁNH GIÁ S HÀI LọNG CA DOANH NGHIP I
VI S DNG DCH V HI QUAN IN T TI
CC HI QUAN THÀNH PH H CHệ MINH LUN VN THC S KINH T TP.ả Chí Minh – Nm 2013
LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan lun vn thc s “ánh giá s hài lòng ca doanh nghip
đi vi s dng dch v Hi quan đin t ti Cc Hi quan Thành ph H Chí
Minh” lƠ kt qu ca quá trình hc tp, nghiên cu khoa hc đc lp vƠ nghiêm túc
ca tôi, có s hng dn khoa hc t TSKH. Ngô Công Thành. Các s liu trong
lun vn đc thu thp t thc t có ngun gc rõ rƠng, đáng tin cy vƠ cha tng
đc ai công b trong bt k công trình nƠo.
Ngày 20 tháng 10 nm 2013
Tác gi: Dng Vn nh
MC LC
TRANG PH BÌA
LI CAM OAN
MC LC
DANH MC CÁC T VIT TT
DANH MC CÁC BNG
DANH MC CÁC HÌNH VÀ TH
PHN M U 1
1. Lý do chn đ tƠi 1
2. Mc tiêu ca đ tƠi 2
3. i tng vƠ phm vi nghiên cu 3
4. Phng pháp nghiên cu 3
2.1. Gii thiu tng quát v Cc HQ TP.HCM 23
2.2. Thc trng thc hin th tc HQT ti Cc HQ TP.HCM 24
2.3. Quy trình th tc HQT áp dng ti Cc HQ TP.HCM 26
2.3.1 ng ký tham gia th tc HQT 26
2.3.2 Trình t thc hin th tc HQT 27
2.4 Các yu t nh hng đn quy trình thông quan hƠng hóa 27
2.4.1 Yu t lut pháp 27
2.4.2 Yu t công ngh 28
2.4.3 Yu t kinh t, xư hi 28
2.4.4 Yu t con ngi 29
2.5 ánh giá kt qu thc hin 30
2.5.1 Nhng u đim v thông quan đin t 30
2.5.2 Nhng vng mc cn tháo g 31
2.5.3 Mt s tn ti khác 33
Tóm tt chng 2 35
Chng 3: PHNG PHÁP NGHIểN CU 36
3.1 Thit k nghiên cu 36
3.1.1 Phng pháp nghiên cu 36
3.1.2 Quy trình nghiên cu 37
3.2 Nghiên cu đnh tính 39
3.2.1 Thit k nghiên cu đnh tính 39
3.2.2 Kt qu nghiên cu đnh tính 40
3.3. Thit k mô hình vƠ thang đo cho nghiên cu đnh lng 40
3.3.1 Mô hình cho nghiên cu đnh lng 40
3.3.2 Thang đo ca nghiên cu đnh lng 40
3.4 Nghiên cu đnh lng 46
3.4 1 Thit k mu nghiên cu 46
3.4.2 Thông tin mu nghiên cu 47
Tóm tt chng 3 47
Chng 4: KT QU NGHIểN CU 48
5.2.1.3 Li ích d kin đt đc ca gii pháp 68
5.2.2 Gii pháp v thƠnh phn nng lc phc v 70
5.2.3 Gii pháp v thƠnh phn an toƠn 71
5.2.4 Gii pháp v thƠnh phn cm thông 73
5.2.5 Gii pháp v thƠnh phn h thng 74
5.2.6 Gii pháp v thƠnh phn qun lý 75
5.2.7 Các gii pháp khác 76
5.3 Hn ch vƠ hng nghiên cu tip theo 78
Tóm tt chng 5 79
TÀI LIU THAM KHO
Ph lc 1: DANH SÁCH THO LUN NHịM
Ph lc 2: DÀN BÀI THO LUN NHịM
Ph lc 3: DANH SÁCH KHO SÁT TH
Ph lc 4: BNG KHO SÁT
Ph lc 5: DANH SÁCH DOANH NGHIP TR LI KHO SÁT
Ph lc 6: KT QU PHỂN TệCH SPSS
Ph lc 7: BIU VÀ TH
Ph lc 8: CÁC THANG O
Ph lc 9: B MÁY T CHC CC HQ TP.HCM
DANH MC CÁC T VIT TT
Anova Analysis of Variance - Phơn tích phng sai
CSDL C s d liu
DN Doanh nghip
EFA Exploratory Factor Analysis - Phơn tích nhơn t
khám phá
HQ Hi quan
HQT Hi quan đin t
b
59
Bng 4.11: Kt qu kim đnh các gi thuyt ti mc 4.4 61
Bng 4.12: Mc đ hƠi lòng chung 61
Bng 4.13: Mc đ hƠi lòng v nng lc phc v ca công chc HQ 62
Bng 4.14: Mc đ hƠi lòng v mc đ an toƠn 63
Bng 4.15: Mc đ hƠi lòng v thƠnh phn cm thông 64
Bng 4.16: Mc đ hƠi lòng v h thng khai báo 64
Bng 4.17: Mc đ hƠi lòng v ci tin phng thc qun lý 65
0
DANH MC CÁC HÌNH V, TH
Hình 1.1: Mô hình nm khong cách cht lng dch v 15
Hình 1.2: Thang đo SERVQUAL 10 thƠnh phn cht lng dch v 17
Hình 1.3: Mô hình nghiên cu ca Mohammed và cng s (2010) 19
Hình 1.4: Mô hình nghiên cu lý thuyt 21
Hình 3.1: Quy trình nghiên cu 37
Hình 4.1: Mô hình nghiên cu điu chnh ln 1 55
th 2.1 Tng kim ngch XNK ca TP.HCM t nm 2010 đn 2013 26
1
PHN M U
1. LỦ do chn đ tài
lng dch v th tc HQT.
Cht lng dch v đin t đư nhn đc s quan tơm ca các nhƠ nghiên
cu trong nhng nm gn đơy do tm quan trng ca nó, cht lng dch v đin
t đư đc công nhn lƠ mt trong nhng yu t quan trng cho tính bn vng
ca t chc vƠ thc đo cho thƠnh tích ca t chc. Nhiu nhƠ nghiên cu đư
nhn ra rng chìa khóa quyt đnh s thƠnh công hay tht bi ca Chính ph đin
t lƠ cht lng dch v đin t (trích t Mohammed và cng s, 2010).
đo lng cht lng dch v nói chung, cht lng dch v th tc HQT
nói riêng là vic không d dàng. đánh giá cht lng dch v công, c th lƠ
CLDV th tc HQT, không ch da vƠo kt qu hoƠn thƠnh nhim v ca Công
chc HQ, mƠ còn phi thu thp thông tin đ đo lng mc đ hƠi lòng, cm nhn
ca doanh nghip đi vi dch v mƠ HQ đư cung cp. Qua đó nơng cao cht lng
phc v, hng đn lƠm hƠi lòng doanh nghip mc cao nht có th.
Cn thit có nghiên cu đi sơu vƠo vic phơn tích vƠ đo lng các thành phn
cht lng dch v th tc HQT di quan đim ca ngi s dng dch v là các
doanh nghip đư vƠ đang lƠm th tc HQT ti Cc HQ TP.HCM. Qua đó nm
đc nguyn vng, mong mun chính đáng ca doanh nghip đi vi th tc
HQT nhm hoƠn thin, nơng cao cht lng th tc HQT, đy nhanh công tác
ci cách th tc hƠnh chính, rút ngn thi gian thông quan nhm lƠm gim chi phí
vƠ thi gian cho doanh nghip. Chính vì vy, đ tƠi “ánh giá s hài lòng ca
doanh nghip đi vi s dng dch v hi quan đin t ti Cc Hi quan
Thành ph H Chí Minh” đc chn lƠm nghiên cu.
2. Mc tiêu ca đ tài
- Xác đnh đc các yu t nh hng đn cht lng dch v th tc HQ đin
t ti Cc HQ TP.HCM.
- xut các gii pháp nhm nơng cao s hƠi lòng ca doanh nghip đi vi th
tc HQT ti Cc HQ TP.HCM.
3
hai, th tc HQ cho hƠng hóa xut nhp khu, trong khi nghiên cu nƠy ch đ cp
đn phn nhp khu. Tip đn lƠ nghiên cu ca:
- Nguyn Th Hng Lam, 2011. ánh giá s hài ệòng ca doanh nghip đi vi
th tc ảQ đin t: Nghiên cu trng hp Cc ải quan Bình Dng. Lun vn
Thc s. i hc Kinh t TP.HCM.
Nghiên cu ca Nguyn Th Hng Lam (2011) đư khc phc đc nhng nhc
đim ca Nguyn Thanh Long (2006) vƠ Trn Th Thu Giang (2010) lƠ thc hin
nghiên cu đnh lng vi th tc HQT. Nghiên cu: “ánh giá s hài lòng ca
doanh nghip đi vi s dng dch v Hi quan đin t ti Cc Hi quan
Thành ph H Chí Minh” khc phc đc nhng nhc đim ca Nguyn Thanh
Long (2006) vƠ Trn Th Thu Giang (2010) còn có mt s tính mi so vi nghiên
cu ca Nguyn Th Hng Lam (2011) nh sau:
Th nht, cho đn nay đơy lƠ đ tƠi đu tiên nghiên cu v cht lng dch v
ca HQT trên phm vi nghiên cu đa bƠn TP.HCM, ni có lng hƠng hóa xut
nhp khu nhiu nht (30.000 DN) trên c nc (có khon 40.000 doanh nghip
tham gia HQT), ni có rt nhiu cng vƠ sơn bay quc t.
Th hai, nghiên cu nƠy thc hin vƠo lúc th tc HQT chính thc có hiu lc
t ngƠy 01/01/2013 theo ngh đnh 87/2012/N – CP, vƠ tính cp thit đ đánh giá
cht lng dch v v HQT đ ngƠnh hi quan vƠ doanh nghip thy đc nhng
tn ti đ khc phc nhm phc v tt hn na đi vi doanh nghip.
6. ụ ngha thc tin ca đ tài
- Xem xét mc đ hƠi lòng ca doanh nghip lƠm th tc HQT ti Cc HQ
TP.HCM.
- Qua phơn tích v u vƠ nhc đim ca vic thc hin th tc HQT ti Cc
HQ TP.HCM, qua kt qu nghiên cu vƠ các gii pháp đ xut s giúp ích cho
c doanh nghip vƠ c quan HQ TP.HCM nói riêng HQ Vit Nam nói chung
trong vic n lc hn na vic lƠm hƠi lòng doanh nghip kinh doanh xut nhp
khu, t đó giúp doanh nghip gim đc thi gian, chi phí vƠ tng tính cnh
tranh ca doanh nghip Vit Nam trên th trng quc t.
lý giao dch đin t v HQ do TCHQ qun lý, tp trung, thng nht.
Th tc HQT đc thc hin trên c s Lut HQ; các Lut v thu, các
Ngh đnh ca Chính ph quy đnh chi tit thi hƠnh các Lut v thu; Lut Giao dch
đin t vƠ các vn bn quy phm pháp lut hng dn thi hƠnh; các điu c quc
t có liên quan đn HQ mƠ Vit Nam là thành viên.
Ngoài ra, th tc HQT còn đm bo đc xơy dng trên nguyên tc
tuơn th các chun mc quc t v t khai HQ, chng t HQ vƠ các nguyên tc trao
đi d liu đin t; da trên c s phơn tích thông tin, đánh giá vic chp hƠnh pháp
lut ca doanh nghip, mc đ ri ro v vi phm pháp lut trong qun lý HQ thông
qua h thng x lý d liu đin t HQ.
1.1.2 S cn thit ca vic áp dng th tc HQT.
Th tc HQT giúp c quan HQ tng hiu qu lƠm vic, gim thiu các tiêu
cc xy ra đng thi đm bo minh bch ca các th tc hƠnh chính, to thun li
thng mi. Th tc hi quan đin t còn lƠ xng sng ca ngƠnh HQ nhm đn
gin hóa, thng nht các chun mc quc t vƠ giúp c quan HQ thc hin qun lý
mt cách có hiu qu. Ðng thi, cng giúp cho doanh nghip tng cng kh nng
cnh tranh do tit kim đc thi gian vƠ chi phí khi thc hin th tc HQT.
7
Th tc HQT không ch đi mi c bn phng thc qun lý HQ theo
hng hin đi, phù hp vi thông l HQ quc t, mƠ còn có ý ngha quan trng đ
thúc đy s phát trin kinh t đi ngoi, đy mnh xut nhp khu vƠ thu hút đu t
nc ngoƠi. Th tc HQT giúp ngi khai HQ đc quyn khai tt c 24 gi trên
7 ngƠy thay vì trong gi hƠnh chính nh đi vi th tc HQ th công. H thng x
lý d liu đin t HQ tip nhn, kim tra, đng ký t khai HQT cng lƠ 24 gi/7
ngƠy. Vic t đng hóa ti nhiu khơu nh trên giúp doanh nghip tit kim chi phí
đi li khi thc hin khai báo; chi phí mua t khai HQ; chi phí chun b b h s
giy; chi phí nhơn lc.
1.2 LỦ thuyt v dch v công và dch v công trc tuyn
1.2.1 Khái nim dch v công
thc hin, c th nh chm sóc sc kho, giáo dc, đƠo to, vn hoá, th dc th
thao, khoa hc, bo him an sinh xư hi
- Th hai, nhng hot đng mang tính dch v công ích, đơy lƠ các hot đng có
mt phn mang tính cht kinh t, hƠng hoá nh cung cp đin, cp nc sch,
giao thông công cng đô th, vin thông, vn ti công cng
- Bên cnh đó, hin nay còn có lung ý kin cho rng có loi th ba ca dch v
công, đó lƠ dch v hƠnh chính công. Loi nƠy liên quan đn hot đng thc thi
pháp lut ca các c quan nhƠ nc, c th nh các hot đng thm đnh h s,
ký phê duyt, t chc cho đng ký, cp giy chng nhn đng ký kinh doanh, cp
giy chng nhn quyn s dng đt, cp phép
1.2.2 Dch v công trc tuyn
“Dch v công trc tuỔn ệà dch v hành chính công và các dch v Ệhác
ca c quan nhà nc đc cung cp cho các t chc, cá nhân trên môi trng
mng” (Ngh đnh 43/N-CP). Nó chia ra nhiu mc đ khác nhau nh sau:
- Mc đ 1: lƠ dch v bo đm cung cp đy đ các thông tin v th tc hƠnh
chính vƠ các vn bn có liên quan quy đnh v th tc hƠnh chính đó.
9
- Mc đ 2: lƠ dch v công trc tuyn mc đ 1 vƠ cho phép ngi s dng ti v
các mu vn bn vƠ khai báo đ hoƠn thin h s theo yêu cu. H s sau khi
hoƠn thin đc gi đn c quan, t chc cung cp dch v.
- Mc đ 3: lƠ dch v công trc tuyn mc đ 2 vƠ cho phép ngi s dng đin
vƠ gi trc tuyn các mu vn bn đn c quan, t chc cung cp dch v. Các
giao dch đc thc hin trên môi trng mng.
- Mc đ 4: lƠ dch v công trc tuyn mc đ 3 cng vi vic cho phép ngi s
dng thanh toán l phí (nu có) đc thc hin trc tuyn.
1.3 Chính ph đin t
Hin gii chuyên môn vn cha có mt đnh ngha thng nht v Chính ph
đin t, nhng nhìn chung Chính ph đin t có mt s đc đim nh: Chính ph s
dng công ngh thông tin, vin thông đ t đng hoá và trin khai các th tc hành
- Mc đ 3: cng thông tin đin t đáp ng tt c các yêu cu mc đ 1 vƠ 2.
ng thi, cng thông tin cho phép ngi s dng đin trc tuyn vƠo các mu
đn, h s vƠ gi li trc tuyn ti c quan vƠ ngi th lý h s.
- Mc đ 4: vic thanh toán chi phí cng đc thc hin trc tuyn, vic tr kt
qu có th thc hin trc tuyn hoc gi qua đng bu đin.
Hin nay dch v HQT cung cp qua cng thông tin đin t đt mc đ 3
ngha lƠ đt đc các ch tiêu c th nh sau:
- Cung cp đy đ thông tin v qui trình th tc HQ đi vi hot đng xut nhp
khu hƠng hoá, các giy t cn thit, các bc tin hƠnh, thi gian thc hin, chi
phí dch v.
- Cho phép doanh nghip, ngi dơn ti các mu đn, h s HQ v xut nhp
khu hƠng hoá (t khai HQ, Minifest…) đ khai báo thông tin, sau đó gi li
đn, h s đư khai báo theo phng thc trc tuyn ti c quan HQ.
- Các giao dch trong quá trình th lý h s vƠ cung cp dch v đc thc hin
qua h thng mng máy tính.
1.3.3 c đim dch v công
Vi dch v nói chung – dch v công nói riêng, lƠ nhng sn phm vô hình
nên vic đánh giá cht lng ca chúng lƠ khó khn hn so vi sn phm hu hình.
11
iu nƠy có th gii thích da vƠo các đc đim ca dch v. Theo Parasuraman và
cng s (1985, 1988) cho rng dch v có ba đc trng c bn lƠ: tính vô hình, tính
không đng nht vƠ tính không th tách ri.
Tính vô hình: đc đim c bn th nht ca dch v lƠ tính vô hình. iu nƠy
cho thy dch v không tn ti di dng vt th, không nhìn thy, nm, ngi đc
cng nh không nghe thy đc trc khi mua.
Tính không đng nht: cm nhn ca khách hƠng quyt đnh cht lng dch
v. Trong khi đó, các nhơn viên cung cp dch v không th to ra đc dch v
nh nhau trong nhng thi đim lƠm vic khác nhau vƠ cm nhn ca khách hƠng
ti tng thi đim có th cng khác nhau.
- Hai là, xác đnh nhng yu t to nên đc tính ca dch v hƠnh chính công đó.
xác đnh, chúng ta cn xem xét đy đ tt c các yu t vƠ quá trình to nên
dch v hƠnh chính công.
1.4.2 Tiêu chí đánh giá các yu t cu thành đu vào ca dch v công
Yu t đu vƠo góp phn to nên cht lng ca dch v công, thông qua nng
lc hƠnh chính nhƠ nc nh:
- H tng c s: gm nhƠ ca, thit b, công c thông tin vƠ các phng tin k
thut khác ; đc bit lƠ nhng trang thit b ti phòng tip dơn - ni ngi dơn
tip xúc vi c quan công quyn thông qua các công chc hƠnh chính. Nu
phòng tip dơn rng rưi, đc trang b đy đ các yu t nh: ánh sáng, mƠu sc,
kim soát ting n, nhit đ, đ m s to cm giác thoi mái cho ngi dơn khi
đn lƠm vic vi c quan NhƠ nc.
- Nhân s hành chính: lƠ tiêu chí ht sc quan trng, th hin tính quyt đnh
trong dch v hƠnh chính công. Nu cán b, công chc có phm cht, trách
nhim, đ nng lc (nht lƠ k nng, nghip v) s hoƠn thƠnh tt nhim v đc
giao. Yêu cu đi vi công chc lƠm dch v hƠnh chính lƠ phi bit lng nghe,
phi có kin thc vƠ k nng gii quyt công vic, bit nhn ni vƠ kim ch, bit
din đt rõ rƠng, có thái đ thơn thin, gii quyt công vic kp thi vƠ tác phong
hot bát
13
- Yêu cu ca khách hàng (công dơn vƠ doanh nghip): chính lƠ nhu cu hay mong
đi ca ngi dơn đi vi nhng dch v mƠ h cn th hng. Yêu cu ca khách
hƠng tuy lƠ thuc v chính ngi dơn, nhng vic th hin các yêu cu nƠy di mt
hình thc nht đnh li do c quan nhƠ nc đt ra (thng gi lƠ h s). Vì vy,
nu b h s nƠy gm nhiu loi giy t vƠ ngi dơn (hoc t chc) khó thc hin
thì s gơy khó khn cho h trong vic tho mưn nhu cu ca mình.
1.4.3 Tiêu chí v gii quyt công vic cho công dân và doanh nghip.
Tiêu chí nƠy phn ánh v hot đng ca đi ng cán b, công chc trong vic gii
quyt nhng nhu cu ca dơn. Yêu cu đi vi quá trình nƠy lƠ phi đc din ra
khách hàng s hài lòng, và vi kt qu thc t vt quá s mong đi thì khách hàng
s rt hƠi lòng, vui sng và thích thú.
Cronin vƠ Taylor (1992), Spreng vƠ Mackoy (1996) cho rng cht lng dch
v lƠ nguyên nhơn dn đn s hƠi lòng. Lý do lƠ cht lng dch v liên quan đn
vic cung cp dch v, còn s hƠi lòng ch đc đánh giá sau khi đư s dng dch
v đó. Nu cht lng đc ci thin nhng không da trên nhu cu ca khách
hƠng thì s không bao gi khách hƠng hƠi lòng vi dch v đó. Do vy, khi s dng
dch v, nu khách hƠng cm nhn đc dch v có cht lng cao, thì h s hƠi
lòng vi dch v đó. Ngc li, nu khách hƠng cm nhn dch v có cht lng
thp, thì vic không hƠi lòng s xut hin.
i vi khu vc công, Tony và Elike (1996) cho rng: qun tr cht lng cao
không ch lƠm gia tng mc đ hài lòng cho khách hàng vi dch v công mà còn
xây dng s trung thc trong qun tr công thông qua quá trình minh bch, trách
nhim gii trình vƠ thông qua quá trình đi thoi dân ch. Tm quan trng ca vic
nâng cao s hƠi lòng khách hƠng đi vi dch v hành chính ca mt c quan, t
chc công quyn lƠ c s, đng lc đ khu vc công ci tin các hot đng dch v,
nâng cao hiu lc, hiu qu ca b máy qun lý nhƠ nc, thúc đy tin trình ci
cách th tc hành chính.
1.6 Các mô hình cht lng dch v công và mô hình nghiên cu đ xut
1.6.1 Mô hình SERVQUAL
Parasuraman vƠ cng s (1985, 1988) đc xem lƠ nhng ngi có đóng