B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TPHCM
PHM THANH TRUYN
CÁC YU T NH HNG N VIC LA
CHN NGÂN HÀNG GIAO DCH CA
KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TI MT S TNH
NG BNG SÔNG CU LONGLUN VN THC S KINH T
Tp.H Chí Minh - 2013
LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan lun vn thc s “Các yu t ãnh hng đn vic la chn
ngân hàng đ giao dch ca khách hàng cá nhân ti mt s tnh ng bng
sông Cu Long” là kt qu ca quá trình hc tp, nghiên cu khoa hc đc lp và
nghiêm túc. Các s liu trong lun vn đc thu thp t thc t có ngun gc rõ
ràng, đáng tin cy, đc x lý trung thc và khách quan.
Ngi cam đoan Phm Thanh Truyn
1.3 Các nghiên cu có liên quan 22
1.3.1 Tình hình nghiên cu nc ngoài 22
1.3.2 Tình hình nghiên cu trong nc 24
1.4 Các nhân t nh hng đn quyt đnh đn vic la chn ngân hàng 24
1.5 Mô hình nghiên cu 29
1.6 Phng pháp nghiên cu 30
1.6.1 Gii thiu quy trình nghiên cu. 30
1.6.2 Thang đo các yu nh hng đn vic la chn ngân hàng 33
1.6.2.1 Thang đo các yu t nh hng đn vic la chn ngân hàng 33
1.6.2.2 Thang đo hành vi la chn ca khách hàng 35
1.6.3 Mu và thu thp d liu 37
1.6.4 Công c phân tích 39
Tóm tt chng 1 44
CHNG 2: THC TRNG HOT NG CA CÁC NHTM VÀ KT
QU NGHIÊN CU CÁC YU T NH HNG N VIC LA CHN
NGÂN HÀNG GIAO DCH CA KHCN TI BSCL
2.1 Thc trng hot đng ca các t chc NHTM khu vc BSCL 45
2.2 Kt qu nghiên cu 51
2.2.1. Kim tra c s d liu 51
2.2.1.1 Chn mu: 51
2.2.1.2. Cách thc thu thp thông tin: 51
2.2.2 Thng kê mô t 52
2.2.3. Kim tra đ tin cy ca thang đo 57
2.2.4 Phân tích nhân t khám phá EFA 59
2.2.5 Phân tích hi quy 64
NH: ngân hàng
NHTM: Ngân hàng thng mi
QTDND: Qu tín dng nhân dân
TCTD: T chc tín dng
DANH MC BNG BIU
Bng 1.1: Mi quan h gia mô hình gc (1985) và mô hình hiu chnh (1988).
Bng 1.2: Tng hp kt qu nghiên cu có liên quan
Bng 2.1 Tng hp s liu kinh t tnh Long An, Tin Giang
Bng 2.2 S liu hot đng tín dng ca tnh Long An, Tin Giang
Bng 2.3: Gii tính khách hàng
Bng 2.4: tui khách hàng
Bng 2.5: Tình trng hôn nhân ca khách hàng
Bng 2.6: Ngh nghip ca khách hàng
Bng 2.7: Thu nhp ca khách hàng
Bng 2.8: Trình đ hc vn ca khách hàng
Bng 2.9: Vic s dng ngân hàng ca các khách hàng
Bng 2.10: Các sn hm dch v khách hàng s dng.
Bng 2.11: Kt qu kim đnh thang đo
Bng 2.12: H s KMO and Bartlett's Test
Bng 2.13: Bng tng hp 07 nhân t
Bng 2.14: H s KMO and Bartlett's Test (SAT)
Bng 2.15: Phân tích khám phá thành phn La chn ngân hàng
Bng 2.16: H s hi quy
Bng 2.17: Tóm tt mô hình (Model Summary
đn 30/06/2013) là s đa dng v sn phm dch v, đc bit là sn phm dch v
dành khách hàng hàng cá nhân nh tài khon tit kim, tài khon thanh toán, các
khon vay cá nhân, th…Nhìn chung, tuy có hng đi và chin lc khác nhau
nhng hu ht các ngân hàng bao gm c các ngân hàng thng mi nhà nc, ngân
hàng thng mi c phn và ngân hàng nc ngoài đu đang chuyn hng tp trung
vào các dch v ngân hàng bàn l nói chung, dành cho các KHCN nói riêng. ây là
th trng đang phát trin và tính cnh tranh cao ti Vit Nam.
Do đó, đ có đc li th trong cnh tranh thì bên cnh vic đu t phát trin các sn
phm dch v mi hay hoàn thin các sn phm dch v hin có ca mình, các ngân
hàng cn phi hiu rõ v nhu cu ca khách hàng cng nh yu t đc khách hàng
quan tâm khi quyt đnh la chn ngân hàng đ s dng sn phm dch v.
Nhiu nhà nghiên cu quan tâm đn vn đ này và cng đã có nhiu nghiên cu đc
thc hin ti các th trng khác nhau nh Mokhlis (2009) ti Malaysia, Chigamba và
Fatoki (2011) ti Nam Phi,… ti Vit Nam cng đã có nhiu nghiên cu đc thc
hin v hot đng ngân hàng nhng các nghiên cu v lnh vc này ch yu tp trung
vào các vn đ hoàn thin mt sn phm dch ngân hàng cng nh đo lng s hài
lòng ca khách hàng đi vi mt ngân hàng c th. ng thi các đ tài này ch tp
trung nghiên cu ti các thành ph ln H Chí Minh, Hà Ni.
Trong khi đó BSCL là mt trong bn khu vc kinh t trng đim ca c nc, đi
sng kinh t ngi dân ngày càng tng, hot đng sn xut kinh doanh ngày càng
phát trin theo đó nhu cu s dng dch v tài chính mà đc bit là các dch v ngân
hàng ca ngi dân cng gia tng theo. S hin din ca các ngân hàng ti khu vc
này ngày càng nhiu, các ngân hàng đã có nhng chin lc khác nhau đ chim lnh
th phn ti khu vc này. Trc s cnh tranh khc lit ti các th trng ln nh
2 TP.HCM, Hà Ni…các ngân hàng đã có chin lc phát trin, tìm kim khách hàng
nhng khu vc kinh t khác. Vi vic ngày càng phát trin ca khu vc BSCL, mt
- Phm vi nghiên cu: Tác gi thc hin nghiên cu trong giai đon 2010 –
2013. Do có s hn ch v thi gian và chi phí thc hin nên tác gi ch thc hin
kháo sát ti 03 tnh Cn Th, Long An, Tin Giang.
4. Phng pháp nghiên cu
Bc 1: Nghiên cu đnh tính
Nghiên cu đnh tính d̀ng phng pháp tho lun nhóm đ khám phá và da trên các
nn tng lý thuyt nghiên cu trc đây đ xây dng và phát trin các bin nghiên
cu trong các khái nim hoc thang đo lng nhm mc đích xác đnh h thng khái
nim hoc thang đo lng phù hp vi đc đim tha mãn ca KHCN. Trong bc
này, bng câu hi cng đc hình thành.
Bc 2: Nghiên cu đnh lng
Nghiên cu đnh lng đc thc hin thông qua s liu thu thp đc phng vn
trc tip trên bng câu hi đã xây dng. Nghiên cu đnh lng đc thc hin nhm
đánh giá thang đo lng, khám phá các nhân t tác đng đn quyt đnh la chn
ngân hàng đ giao dch ca KHCN cng nh mc đ quan trng ca tng nhân t.
Thang đo nhân t đc kim đnh s b bng h s tin cy Cronbach’s Alpha và phân
tích nhân t khám phá, phân tích tng quan và hi qui tuyn tính s đc s dng đ
kim đnh mô hình và các gi thuyt nghiên cu bng phn mm SPSS 20.0 for
Windows.
Bc 3: Gi ý mt s chính sách
T các kt qu nghiên cu, tác gi đ xut nhng chính sách nhm giúp các nhà qun
tr ngân hàng đa ra các chính sách, chin lc phát trin phù hp nhm duy trì mi
quan h vi các khách hàng c đng thi gia tng khách hàng mi ca ngân hàng.
5. Ý ngha thc tin ca đ tài nghiên cu
Trong nhng nm gn đây, ngành ngân hàng ti Vit Nam không ngng phát trin dù
tình hình kinh t có nhiu bt n. iu này th hin rõ qua s gia tng v s lng
cng nh tc đ tng trng chung ca ngành và s đa dng ca các sn phm dch
v ca các ngân hàng. Cùng vi s phát trin đó, các ngân hàng đang đi mt vi s
cnh tranh ngày càng gay gt nhiu khía cnh khác nhau t các NHTM cùng ngành
CHNG 1: C S LÝ THUYT CÁC YU T NH HNG N
VIC LA CHN NGÂN HÀNG GIAO DCH CA KHCN TI
MT TNH BSCL
1.1 Tng quan v ngân hàng thng mi
1.1.1 Khái nim v NHTM
Hot đng ngân hàng là mt hot đng ra đi t rt lâu trên th gii và đang có mt
trong hu ht các hot đng ca nn kinh t xã hi. NHTM là mt doanh nghip đc
bit vi lnh vc kinh doanh là tin t, tín dng và các dch v tài chính ngân hàng.
Hot đng ca NHTM chu s chi phi ln ca chính sách tin t ca ngân hàng
trung ng.
Ngân hàng là mt loi hình t chc có vai trò quan trng đi vi nn kinh t nói
chung và đi vi cng đng đa phng nói riêng. Theo Lut các t chc tín dng s
47/2010/QH12 ngày 16/06/2010 thì Ngân hàng thng mi là loi hình ngân hàng
đc thc hin tt c các hot đng ngân hàng và các hot đng kinh doanh khác theo
quy đnh ca lut các t chc tín dng nhm mc tiêu li nhun.
Có th hiu ngân hàng là đnh ch tài chính trung gian mà qua đó các ngun tin nhàn
ri trong xã hi đc tp trung li, sau đó các ngân hàng tin hành cho vay li vi lãi
sut cao hn nhm tìm kim li nhun. Tuy nhiên ngày nay các NHTM không ch
chú trng phát trin các dch v tín dng, mà còn đy mnh các dch v phi tín dng
khác nh: th, chuyn tin, thanh toán h…
Qua các khái nim trên chúng ta có th thy NHTM là đnh ch tài chính trung gian
quan trng vào loi bc nht trong nn kinh t th trng. Nh h thng đnh ch này
mà các ngun tin vn nhàn ri s đc huy đng, to lp ngun vn tín dng to ln
đ có th cho vay phát trin kinh t.
Vai trò ca NHTM đc th hin qua chính bn cht ca nó nh sau:
- Lnh vc kinh doanh ca NHTM là tin t, tín dng và dch v ngân hàng. ây là
lnh vc rt nhy cm, liên quan trc tip hoc gián tip đn tt cà các ngành cng
nh mi mt ca đi sng kinh t - xã hi.
7 Sn phm dch v ngân hàng có hai thuc tính c bn quyt đnh toàn b quá trình
hình thành, cung ng qun lý và khai thác ca ngân hàng nh sau:
- Thuc tính dch v ca sn phm ngân hàng khi so sánh vi các sn phm
công nghip là các các sn phm dch v cha đng trong nó tính vô hình, tính không
đng nht, tính trn gói, tính không th tách ri gia sn xut và tiêu dùng và tính
không th lu gi đc nh nhng sn phm công nghip khác. Tùy thuc tng loi
sn phm dch v mà s kt hp các yu t trên mt cách tng xng.
- Thuc tính tài chính là riêng t, bo mt và s nhy cm v các thông tin liên
quan đn tài chính ca mt cá nhân, mt t chc bt k. Thuc tính tài chính đc
xem là mt trong nhng tr ngi hoc rào cn ln nht ca các t chc cung cp dch
v ngân hàng trong quá trình hình thành, cung ng, khai thác và qun lý các sn
phm.
1.1.3 Các dch v ngân hàng dành cho khách hàng cá nhân
Hin nay, các ngân hàng đu có nhng sn phm dành riêng cho khách hàng cá nhân
và khách hàng doanh nghip, trong phm v nghiên cu ca đ tài, tác gi ch đa ra
các sn phm dành cho KHCN, bao gm:
- Huy đng vn t khách hàng cá nhân và doanh nghip nh và va
ây là nghip v tài sn n, là ngun huy đng vn truyn thng ca ngân hàng
thng mi, góp phn hình thành nên ngun vn hot đng cho ngân hàng
Huy đng vn là nghip v to nên ngun vn ca NHTM, thông qua vic ngân hàng
nhn ký thác và qun lý các khon tin t khách hàng theo nguyên tc có hoàn tr c
gc và lãi đáp ng nhu cu vn trong hot đng kinh doanh ca ngân hàng.
Ngun vn này chim t trng cao nht trong tng ngun vn nên đóng vai trò quan
trng, nh hng đn quy mô và hiu qu kinh doanh ca ngân hàng. NHTM mua
quyn s dng các khon vn tm ng nhàn ri ca khách hàng trong mt thi gian
nht đnh vi trách nhim hoàn tr đy đ vi chi phí phi tr cho khách hàng di
đc xem là dch v mà kH cá nhân s dng nhiu nht.
- Dch v ngân hàng đin t
9 Dch v ngân hàng đin t là dch v ca mt khách hàng có th truy cp t xa vào
mt ngân hàng nhm: tra cu thông tin, thc hin các giao dch thanh toán, tài chính
da trên các khon lu ký li ngân hàng đó.
Dch v ngân hàng đin t bao gm nhiu sn phm dch v thông quan các kênh nh
Internet, đin thoi di đng, đin thoi c đnh. ây là là dch v ngân hàng hin đi,
tiên tin đang đc các NHTM phát trin mnh m đ phc v nhu cu ca khách
hàng. Các dch v đc các ngân hàng trin khai ch yu hin nay nh: Internet
banking, Mobile banking, hay các dch v thanh toán thng mi đin t liên kt gia
ngân hàng vi các t chc kinh doanh. Các sn phm dch v này hin nay dang dn
đem li nhiu li nhun ca các ngân hàng thng mi, đây cng là xu hng phát
trin ca mt ngân hàng hin đi phc v cho tng lai vì vy các ngân hàng đu ý
thc đc tm quan trng trong vic phát trin các sn phm dch v này.
- Dch v th
Th ngân hàng là mt sn phm tài chính cá nhân đa chc nng đem li nhiu tin ích
cho khách hàng. Th có th s dng đ rút tin, gi tin, cp tín dng, thanh toán hóa
đn dch v hay đ chuyn khon. Th cng đc s dng cho nhiu dch v phi tài
chính nh tra vn thông tin tài khon, thông tin các khon chi phí sinh hot…
Dch v th là mt ngun thu ca ngân hàng, là mt mi nhn trong chin lc hin
đi hóa, đa dng hóa các loi hình dch v Ngân hàng, đem li nhiu tin ích cho
khách hàng, Hin nay, các dch v th đang phát trin mnh m các NHTM ti Vit
Nam. Hu ht các ngân hàng đu có các sn phm dch v th c bn nh th ATM,
th Visa, Master
Ngoài vic phát trin các loi th thì các ngân hàng cng cnh tranh nhau v tính
nng, công nng ca tng loi th giúp cho th trng th ca ngân hàng phát trin
1.2 Các lý thuyt v hành vi la chn ca ngi tiêu dùng
1.2.1 Lý thuyt v xu hng tiêu dùng
Theo Fishbein & Ajzen (1975) cho rng, xu hng tiêu d̀ng ngha là s nghiên theo
ch quan ca ngi tiêu dùng v mt sn phm, thng hiu nào đó, và nó đã đc
chng minh là yu t then cht đ d đoán hành vi ngi tiêu dùng. đây có mt s
tng ng gia thut ng “xu hng tiêu dùng” nói chung và “xu hng la chn”,
vì c hai đu hng đn hành đng chn s dng hoc mt sn phm/dch v hoc
mt thng hiu. i sâu vào lnh vc ngân hàng có rt nhiu nhà ngiên cu quan
11 tâm đn lnh vc này, đc bit là nghiên cu xu hng la chn ngân hàng. in
hình là nghiên cu ca Yavas U.&ctg (1988) và nghiên cu ca Safiek Mokhlis
(2008). Trong nghiên cu ca Yavas U.&ctg (1988) cho rng v b ngoài và thun
tin v thi gian là 02 yu t nh hng đn xu hng la chn ngân hàng đ giao
dch ca khách hàng. Còn nghiên cu ca Safiek Mokhlis (2008) thì cho rng thun
tin v v trí là mt trong nhng yu t quan trng nh hng đn quyt đnh la
chn ngân hàng ca khách hàng.
1.2.2 Lý thuyt hành đng hp lý
Lý thuyt hành đng hp lý (TRA) đã đc đ xut bi Ajzen và Fishbein
(1980), th hin s bao hàm và s sp đt phi hp các thành phn ca thái đ trong
mt cu trúc mà đc thit k d đoán và gii thích tt hn cho hành vi ngi tiêu
dùng trong xã hi da trên hai khái nim c bn là thái đ ca ngi tiêu d̀ng đi
vi vic thc hin hành vi và các chun mc ch quan ca ngi tiêu d̀ng. Trong đó,
chun mc ch quan có th đc đánh giá thông qua hai yu t c bn: mc đ nh
hng t thái đ ca nhng ngi có liên quan đi vi vic mua sn phm, thng
hiu ca ngi tiêu d̀ng và đng c ca ngi tiêu dùng làm theo mong mun ca
nhng ngi liên quan. Thái đ ca nhng ngi liên quan càng mnh và mi quan
h vi nhng ngi liên quan y càng gn gi thì xu hng mua ca ngi tiêu dùng
(Ngun: Schiffman và Kanuk, Consumer behavior, Prentice – Hall
International Editions 3
rd
ed, 1987, trang 279.)
1.2.3 Tác đng hot đng chiêu th
Trong Marketing ngân hàng tác gi Trnh Quc Trung có đ cp đn vai trò
ca hot đng chiêu th trong kinh doanh dch v ngân hàng cng không khác gì
nhiu so vi các lnh vc kinh doanh khác là chuyn ti thông tin t ngân hàng đn
khách hàng và ngc li. Tuy nhiên, trong mt th trng có tính cnh tranh cao,
ngi tiêu dùng phi chu s tn công dn dp ca nhiu hình thc chiêu th khác
nhau nh qung cáo, khuyn mãi, bán hàng cá nhân, PR đn các hot đng tài tr thì
chiêu th ca ngân hàng phi có chc nng thuyt phc, thúc đy khách hàng quan
tâm và có thái đ tích cc v ngân hàng đ khách hàng s có thin chí hn khi so sánh
ngân hàng này vi các đi th canh tranh trong c̀ng điu kin. Vi vai trò không th
thiu ca hot đng chiêu th, nghiên cu đã đa yu t khuyn mãi, đc xem nh
mt thành phn ca yu t đng cm vào nghiên cu.
1.2.4 Mô hình cht lng dch v ca Parasuraman
T nhng nm 1930 cht lng trong lnh vc sn xut đã đc xác đnh nh mt
yu t đ cnh tranh, nhng yu t cht lng thc s tr nên quan trng k t sau
chin tranh th gii ln th hai. Còn lnh vc dch v mi phát trin trong vài thp k
Nim tin đi vi nhng thuc
tính ca sn phm.
o lng nim tin đi vi
nhng thuc tính ca sn
phm.
Nim tin vào nhng ngi
nh hng làm cho tôi nên
hay không nên mua sn phm
Nim tin đi vi nhng thuc
tính ca sn phm.
li cho h và nhn thc, cm nhn ca h v kt qu h có đc sau khi đã s dng
dch v đó. Vì vy, đ cung cp dch v tt, tha mãn đc mong mun ca khách
hàng, gi chân đc khách hàng lâu hn thì các ngân hàng phi nm bt đc các
yu t nh hng đn cht lng dch v mà khách hàng mong mun.
14
Hình 1.2. Mô hình cht lng dch v (Parasuraman, 1985)
Ngun: Nguyn ình Th &ctg. 2003. Parasuraman &ctg. (1985:44)
Khong các th nht: xut hin khi có s khác bit gia k vng ca khách hàng v
cht lng dch v và nhà qun tr dch v cm nhn v k vng ca khách hàng.
Kinh nghim
KHÁCH HÀNG
Nhu cu cá nhân
Khong cách 5
Dch v cm nhn
NHÀ TIP TH
Dch v k vng
Khong cách 2
Thông tin truyn ming
Thông tin đn
khách hàng
Dch v chuyn giao
Khong cách 4
Chuyn đi cm nhn
ca công ty thành tiêu
chí cht lng
Khong cách 3
hàng. Khong cách 1 thng xut hin do ngân hàng không hiu đc ht nhng đc
đim nào to nên cht lng dch v ca mình và đánh giá cha sát nhu cu ca
khách hàng.
thu hp khong cách này, ngân hàng cn tìm hiu, nghiên cu k nhu cu th
trng, th hiu ca khách hàng, ca nhóm khách hàng tim nng mà ngân hàng
16 nhm đn. ng thi, phi thc s hiu đc nhng tính nng, tin ích ca sn phm
sp to ra có tht s ph̀ hp vi đi tng khách hàng tim nng không.
- Khong cách 2: Khong cách này ny sinh trong quá trình thc hin các mc
tiêu cht lng dch v. Ngân hàng gp khó khn trong vic chuyn đi nhn thc
ca mình v k vng ca khách hàng thành nhng đc tính ca dch v. Khong cách
th hai ph thuc ch yu vào nng lc thit k sn phm ca ngân hàng.
Gii pháp c bn đây là nâng cao trình đ và k nng ca đi ng thit k sn phm
nhm to ra nhiu sn phm va th hin đc ý tng ca nhà cung cp, va đáp
ng nhu cu ca khách hàng.
- Khong cách 3: Xut hin khi nhân viên ngân hàng không chuyn giao dch
v cho khách hàng theo nhng tiêu chí đã đc xác đnh.
Khong cách này ph thuc nhiu vào cht lng đi ng nhân viên trc tip cung
cp sn phm dch v. Cho d̀ sn phm có đc thit k đúng ý tng, nhiu tin
ích, có kh nng đáp ng nhu cu ca khách hàng nhng nu ti khâu cung cp, thái
đ và trình đ chuyên môn ca nhân viên không đm bo, không đáp ng đc nhu
cu ca khách hàng, khin khách hàng cm thy phin toái thì nhng n lc c gng
ca ngân hàng trong tìm hiu nhu cu th trng, thit k sn phm,… cng không
còn ý ngha.
hn ch khong cách 3, gii pháp c bn là nâng cao trình đ chuyên môn cho đi
ng nhân viên trc tip cung cp dch v. Nhân viên ngân hàng cn hiu và nm vng
các sn phm cng nh các tin ích sn phm đ hình thành nng lc t vn, thuyt