BăGIÁOăDCă&ăÀOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTHÀNHăPHăHăCHệăMINH
********** HOÀNG ANH THÔNG THÌN NHăHNGăCAăVNăHịAăCỌNGăTY
NăSăGNăKTăVIăTăCHCăCAăNHÂNăVIÊNă
NGÂNăHÀNGăTMCPăÁăCHÂUăTIăTP.HCM LUNăVNăTHCăSăKINHăT
TP. H Chí Minh - Nm 2013 BăGIÁOăDCă&ăÀOăTOă
TRNGăIăHCăKINHăTăTHÀNHăPHăHăCHệăMINH
trình khoa hc nào. Tôi xin hoàn toàn chu trách nhim vi cam kt trên.
HOÀNG ANH THÔNG THÌN LIăCMăN
Sau thi gian chun b và tin hành nghiên cu, tôi đã hoàn thành đ tài
ắnh hng ca vn hóa công ty đn s gn kt vi t chc ca nhân viên ngân
hàng TMCP Á Châu ti TP.HCM”. Trong quá trình thc hin, tôi đã nhn đc s
hng dn quý báu ca các thy, cô giáo, bn bè, ngi thân và nhng nhân viên
ngân hàng TMCP Á Châu ti TPHCM đã tham gia nhng kho sát phc v cho
nghiên cu này.
Qua đây, tôi mun gi li cm n sâu sc đn:
- TS. Nguyn Minh Tun, ngi đã tn tình hng dn khoa hc cho tôi
trong quá trình xây dng, t chc và hoàn thành lun vn này.
- Các thy cô giáo trng i hc Kinh t thành ph H Chí Minh đã
truyn đt cho tôi nhng kin thc trong thi gian hc cao hc, đ tôi có
nn tng kin thc thc hin lun vn này.
- Bn bè, đng nghip là nhng ngi đã nhit tình h tr tôi trong quá
trình tho lun, tìm kim thông tin, thu thp và x lý d liu.
- Nhng ngi tiêu dùng đã tham gia tr li nhng bng kho sát, giúp tôi
thu thp đc thông tin và d liu cho nghiên cu.
- Và cui cùng là nhng ngi thân đã đng viên, ng h và to điu kin
tt nht cho tôi hoàn thành khóa hc và lun vn này.
TP. H Chí Minh, ngày 24 tháng 12 nm 2013
3.2 Phng pháp chn mu 21
3.3 Xây dng bng câu hi 21
3.4 Phng pháp x lý s liu 24 Tóm tt chng 3 27
CHNGă4:ăKTăQUăNGHIÊNăCU 28
4.1 Mô t mu 29
4.2 ánh giá s b đ tin cy ca các thang đo 30
4.2.1 ánh giá s b đ tin cy ca thang đo bng h s Cronbach’s
alpha 31
4.2.2 Phân tích nhân t khám phá (EFA) 37
4.2.2.1 Phân tích nhân t thang đo các thành phn vn hóa 37
4.2.2.2 Phân tích nhân t thang đo s gn kt vi t chc 41
4.3 Phân tích tng quan - hi quy 42
4.3.1 Phân tích tng quan 42
4.3.2 Phân tích hi quy tuyn tính bi 43
Tóm tt chng 4 56CHNGă5
:
KTăLUNăVÀăă
XUT
57
5.1 Kt qu chính 57
5.2 Các đóng góp và kin ngh 57
5.2.1 Yu t tôn trng - phát trin nhân viên 58
5.2.2 Yu t Nng n/ tháo vát 63
5.2.3 Yu t S n đnh 64
Bng 4.9: Tng quan gia các thành phn vn hóa và s gn kt vi t chc 42
Bng 4.10: Thng kê phân tích các h s hi quy 44
Bng 4.11: Các h s xác đnh mô hình 46
Bng 4.12 : Kim đnh tính phù hp ca mô hình 48
Bng 4.13: Tóm tt kt qu kim đnh gi thuyt 56
DANHăMCăCÁCăTăVITăTT
1. VHDN : Vn hóa doanh nghip
2. VH : Vn hóa
3. EFA : Phân tích nhân t khám phá (Exploratory Factor Analysis)
4. KMO : H s Kaiser - Mayer ậ Olkin
5. Sig. : Mc ý ngha quan sát (Observed significance level)
6. VIF : H s nhân t phóng đi phng sai (Variance inflation
factor)
7. SPSS : Phn mm thng kê cho khoa hc xã hi (Statistical Package
for the Social Sciences)
8. TMCP : Thng mi c phn
9. OCP : Mô hình vn hóa công ty (Organizational Culture profile)
viên đ tui di 30 và gn 70% trình đ t đi hc tr lên) thì vic phát huy và
tn dng đc th mnh ca ngun lc tr này s mang li thành công rt ln cho
các t chc Ngân hàng. Tuy nhiên, thc trng thay đi công vic sang t chc khác
din ra rt nhiu đi vi ngun lc tr bi l s nng đng, mun khám phá điu
mi, s hp dn, cun hút t các t chc khác,…t đó dn ti khó khn đi vi các
ngân hàng( đc bit là các ngân hàng thng mi c phn (TMCP) trong vic to ra
s gn kt vi các nhân viên gii đóng vai trò quan trng trong t chc ca mình.
Mt khác, s phát trin nh v bão ca khoa hc - công ngh đã tác đng
đn mi mt ca đi sng, kinh t-xã hi, làm thay đi nhn thc và phng pháp
sn xut kinh doanh ca nhiu lnh vc, nhiu ngành kinh t khác nhau, trong đó có
lnh vc Ngân hàng. Trong nhng nm gn đây, vn đ nhân viên ngh vic trong
các ngân hàng đc nhc đn khá nhiu, song vn cha có đc hng đi và cách
2
làm c th đ làm gim làn sóng ngh vic đang len li trong các t chc này. Vn
đ nhân s ti các ngân hàng Vit Nam li vn luôn là ch đ ắhot” t trc ti nay
và càng ắnóng” hn mi khi báo cáo kt qu kinh doanh đc công b.
Hinh 1. 1 BinăđngănhơnăsăngƠnhăngơnăhƠngă9ăthángănmă2013
(đnăv:ăngi)
Qua biu đ trên ta thy đc tình hình bin đng nhân s ca các ngân hàng
trong 9 tháng đu nm là rt đáng xem xét. Trong đó ngân hàng TMCP Á Châu
(ACB) có mc bin đng nhân s là cao nht trong các ngân hàng. Vn đ đáng
quan tâm đng sau câu chuyn tng, gim s lng nhân viên ngân hàng có l là
nhng nhân viên ngh vic h đi đâu, sang ngân hàng khác hay tm thi ra khi
ngành? iu đó cng có ngha nhng nhân viên đc tuyn vào trong thi gian qua
là ngi ca ngân hàng khác chy qua, hay mi gia nhp ngành? iu này gây nh
hng rt ln đn s thành công ca 1 t chc. S thành công ca các ngân hàng
gi đây không phi da vào vn và công ngh na mà t ngun nhân lc. Ngun
nhân lc cng là tài sn, nhng là tài sn rt di đng, h có th t b ngân hàng ca
1.2 Mcătiêuănghiênăcu
Nghiên cu nhm mc tiêu làm sáng t vn đ tác đng ca ca vn hóa
công ty đn s gn kt vi t chc ca nhân viên ngân hàng TMCP trên đa bàn
Thành ph H Chí Minh, đ tài đt ra các mc tiêu c th nh sau :
Kim đnh thang đo vn hóa công ty và thang đo s gn kt vi t chc ca
nhân viên.
Xác đnh mi quan h gia các thành phn vn hóa và s gn kt vi t chc
ca nhân viên ngân hàng TMCP Á Châu.
T kt qu nghiên cu, liên h vi thc tin đ xut đnh hng phát trin
vn hóa công ty tp trung vào các thành phn vn hóa có nh hng ln đn s gn
kt vi t chc ca nhân viên đ xây dng thành công các chính sách nhân s, giúp
nâng cao nng lc cnh tranh cho ngân hàng TMCP Á Châu.
1.3 Cácănhimăvăcaălunăvn
Các nhim v cn thc hin ca nghiên cu là:
- La chn mô hình các thành phn vn hóa nh hng đn s gn kt vi t
chc ca nhân viên.
- Kim đnh thang đo, xác đnh mi quan h tng quan gia các thành phn
vn hóa nh hng có ý ngha đn s gn kt vi t chc ca nhân viên ngân hàng
TMCP Á Châu ti TP.HCM.
- Phân tích kt qu nghiên cu, liên h vi thc tin đ đ xut các gii pháp
nâng cao vn hóa công ty thông qua các chính sách nhân s đ nâng cao nng lc
cnh tranh cho ngân hàng TMCP Á Châu.
1.4 iătng và phm vi nghiên cu
- i tng nghiên cu: S gn kt và các thành phn vn hóa công ty nh
hng đn s gn kt theo s cm nhn ca các nhân viên đang làm vic ti ngân
hàng TMCP Á Châu trên đa bàn TP.HCM.
5
6
CHNGă2:ăCăSăLụăTHUYT
Chng này trình bày các khái nim và lý thuyt có liên quan đn vn hóa
công ty, s gn kt vi t chc ca nhân viên. Trong chng này cng xem xét các
nghiên cu thc nghim trc đây trên th gii v s liên h gia vn hóa công ty
và s gn kt vi t chc ca nhân viên. Các lý thuyt này s làm c s cho vic
thit k mô hình nghiên cu và các gi thuyt.
2.1 Vnăhóaăcôngăty
Khái nimăvnăhóaăcôngăty
VHDN (hay vn hóa công ty) đc đnh ngha theo nhiu cách khác nhau
bi nhiu tác gi và nhà nghiên cu khác nhau. Sau đây, tác gi xin gii thiu mt
vài đnh ngha tiêu biu.
Trên quan đim ca nhà lý thuyt qun tr danh ting Stephen P.Robbins,
VHDN đc đnh ngha là mt h thng qui lut chung đc các thành viên chp
nhn và hành x đ to nên s khác bit trong nhn bit gia t chc hay DN này
vi t chc hay DN khác. Nhiu nghiên cu đã đúc kt ra by đc tính ch đo ca
VHDN bao gm VH sáng to và chp nhn ri ro, VH mang tính tp trung vào chi
tit, VH tp trung vào kt qu cui cùng, VH ly con ngi làm gc, VH phát trin
tinh thn tp th, VH tr máu la và VH tp trung vào tính n đnh.
Nghiên cu ca Denison.D.R, Haaland .S and Goelzer.P nm 2004 tp trung
vào các DN có VHDN tt khng đnh nhng đc tính chính ca VH tt bao gm s
trao quyn, tp trung vào tp th, đi nhóm, có đnh hng chin lc kinh doanh
rõ ràng và có tm nhìn mc tiêu thông sut.
Theo quan đim ca hai hc gi là Rolff Bergman và Ian Stagg đng thi là
ging viên ca khoa qun tr kinh doanh trng đi hc Monash - Úc cho rng:
"Vn hoá doanh nghip là mt h thng các ý ngha biu đt chung bao trùm lên
toàn b doanh nghip, có tính cht quyt đnh ti mi hành vi và hot đng ca toàn
b các thành viên trong doanh nghip đó". Theo Edgar H.Schein, chuyên gia nghiên
phát trin và t chc cho phép các k nng mi đc ng dng vào công vic. Bên
8
cnh đó, các nhà qun tr cung cp các chng trình đào to cho nhu cu phát trin
hin ti hay tng lai ca nhân viên.
- Phn thng và S công nhn: Các hành vi nào thì đc thng và các
hình thc thng đc s dng, các nhân viên đc thng theo cá nhân hay theo
nhóm, nhng tiêu chun đ thng chc, và mc đ mà t chc cung cp phn hi v
mc đ hoàn thành công vic.
- Ra quyt đnh: Ra quyt đnh liên quan đn các câu hi nh các quyt đnh
đc to ra nh th nào và các mâu thun đc gii quyt ra sao. Các quyt đnh
nhanh hay chm. T chc có mang tính đng cp cao. Và vic ra quyt đnh là tp
trung hay phân quyn.
- Chp nhn ri ro: S sáng to và ci tin đc đánh giá cao và tng
thng, chp nhn ri ro đc khuyn khích, có s rng m vi các ý tng mi.
Mi ngi b trng pht hay đc khuyn khích đ th nghim các ý tng mi.
- nh hng k hoch: Hoch đnh dài hn hay ngn hn, và đnh hng k
hoch tng lai; các tm nhìn, chin lc, mc tiêu nào đc chia s vi nhân viên.
Nhân viên cam kt cp đ nào đ đt chin lc ca công ty và các mc tiêu khác
ca t chc.
- Làm vic nhóm: Thành phn này liên quan đn các vn đ đó là tm quan
trng, hình thc, và s hiu qu ca làm vic nhóm trong t chc. Nó bao gm, tm
quan trng ca s hp tác gia các phòng ban khác nhau, s tin tng gia các b
phn chc nng hay các đn v khác nhau, và mc đ h tr đi vi quá trình thc
hin công vic.
- Các chính sách qun tr: Thành phn này đo lng s công bng và nht
quán vi các chính sách đc thc thi, s nh hng ca phong cách qun tr đi
vi nhân viên, mc đ nhà qun tr cung cp mt môi trng làm vic an toàn.
Nghiên cu ca Veeri Arumugam (2006) v “nh hng ca vn hóa
công ty đn s gn kt vi t chc ca nhân viên công ty cht bán dn ti
thành phn vn hóa vi 54 bin:
10
- Tôn trng con ngi (Respect for people): là thành phn đo lng s công
bng, tôn trng con ngi, các hành vi, giao tip gia các nhân viên, công ty, cp
trên và nhân viên, s công nhn, đào to, phát trin nhân viên.
- nh hng đi nhóm (Team orientation): là thành phn đo lng v quan
h con ngi trong nhóm, trong công ty, tinh thn đng đi và s h tr, hp tác khi
làm vic.
- Chi tit/ nguyên tc hóa (Attention to detail): là thành phn đo lng s cn
thn, chi tit, chính xác trong công vic, yêu cu v s tuân th các quy đnh, lut l
trong công vic, công ty.
- S n đnh (Stability): là thành phn đo lng s an toàn, n đnh, yên tâm
trong công vic.
- Ci tin (Innovation): là thành phn đo lng s ham mun ci tin, thay
đi, s tìm tòi, khai thác c hi, sáng to, chp nhn mo him trong ci tin.
- nh hng kt qu (Outcome orientation): là thành phn đo lng s u
tiên hng đn kt qu công vic cao nht, đt kt qu công vic là u tiên đ đánh
giá nhân viên, đnh hng hành đng đ đt kt qu cao nht.
- Nng n/ tháo vát (Aggressiveness): là thành phn đo lng s nng n,
tháo vát, tn tâm, ch đng trong công vic cng nh các hot đng khác trong và
ngoài công ty.
* ng dng mô hình OCP ca O’Reilly et al (1991)
Sheridan (1992) đã đng ti trên tp chí ắThe Academy of Management
Journal” v nghiên cu mi quan h gia vn hóa công ty và s gi chân nhân viên,
nghiên cu này đã ng dng mô hình OCP ca O’Reilly et al (1991) trong đó
Sheridan đã nhóm 7 thành phn vn hóa thành 3 nhóm là Giá tr công vic- Work
task values (gm các thành phn Chi tit/ nguyên tc hóa- Attention to detail, S n
đnh- Stability, Ci tin- Innovation), Giá tr quan h con ngi- Interpersonal
relationship values (gm các thành phn Tôn trng con ngi- Respect for people,
12
2.2 Săgnăktăviătăchc
S gn kt vi t chc (organizational commitment)
Quan nim v s gn kt vi t chc và nh hng ca nó đn kt qu ca t
chc đc gii thiu bi nhiu nhà nghiên cu hành vi t chc trên th gii.
Theo quan đim ca Mowday et al (1979), s gn kt vi t chc đc đnh
ngha là sc mnh ca s đng nht (identification) ca cá nhân vi t chc và s
tham gia tích cc (involvement) trong t chc; nhng nhân viên có s gn kt vi t
chc mc đ cao s hài lòng hn vi công vic ca h, s rt ít ln ri b công
vic và gn kt vi t chc hn.
Theo O’Reilly và Chatman (1986) gn kt vi t chc đc đnh ngha nh
là trng thái tâm lý ca thành viên trong t chc, phn ánh mc đ cá nhân hp thu
hay chp nhn nhng đc đim ca t chc
Theo Kalleberg et al. (1996) gn kt vi t chc đc đnh ngha nh là s
sn lòng dành ht n lc cho t chc, s gn bó cht ch vi t chc và tìm kim đ
duy trì mi quan h vi t chc
Theo Allen và Meyer (1990) đã đnh ngha s gn kt vi t chc là mt
trng thái tâm lý biu th mi quan h ca nhân viên vi t chc, liên h mt thit
đn quyt đnh đ duy trì là thành viên trong t chc.
Các thành phn caăsăgnăktăviătăchc
Mi nhà nghiên cu có nhng đnh ngha khác nhau v gn kt vi t chc
do vy mà có nhng thành phn khác nhau đ đo lng khái nim này:
Angle và Perry (1981:4) đã đ xut 2 thành phn ca s gn kt, đó là :
- Ản kt v giá tr (Value commitment): s gn kt đ phc v cho mc tiêu
ca t chc.
- Ản kt đ duy trì (Commitment to stay): s gn kt đ duy trì vai trò thành
viên ca h trong t chc.
Mowday, Porter và Steer (1979): đ xut 3 thành phn ca s gn kt :
- S gn bó hay nht quán (Identification): có nim tin mnh m và chp
dng thang đo ACS (Affective Commitment Scale) hiu chnh ca Meyer et al
14
(1993) gm 6 bin, thang đo Likert 5 đim đ đo lng s gn kt vi t chc ca
nhân viên.
2.3 MiăquanăhăgiaăvnăhóaăcôngătyăvƠăsăgnăktăviătăchc
Mi quan h gia vn hóa công ty và s gn kt vi t chc đã đc các nhà
nghiên cu nhìn nhn ngay t nhng ngày đu nghiên cu v mng đ tài này. Deal,
Kennedy (1982) đã nhn đnh rng vn hóa công ty tác đng đn nhiu yu t ca
t chc và cá nhân nh hiu qu làm vic, thành tích, s gn kt vi t chc, s t
tin và các hành vi ng x ca nhân viên.
Lee, Mathur (1998) đã ch ra mi quan h gia vn hoá công ty và s gn
kt, n lc, hiu qu công vic ca nhân viên. Brief (1998) cng đã đa ra mi quan
h gia vn hóa công ty và s tha mãn công vic, các hành vi, thái đ, thành tích
ca nhân viên. Shaw et al (1998) đa ra mi quan h gia vn hóa công ty và nhng
li ích ca t chc, chi phí gi chân nhân viên và doanh thu.
Nghiên cu ca Veeri Arumugam (2006) v nh hng ca vn hóa công ty
đn s gn kt vi t chc ca nhân viên công ty cht bán dn ti Malaysia đã kt
lun có mi quan h cht ch gia vn hóa công ty và s gn kt vi t chc ca
nhân viên.
O’Reilly et al (1991) đã công b trên tp chí ắThe Academy of Management
Journal” đ tài đánh giá s tng thích gia nhân viên và t chc thông qua vn hóa
công ty trong đó bao gm gn kt vi t chc, s tha mãn công vic, d đnh ri
b t chc, kt qu hot đng ca t chc (doanh thu…)
Sheridan (1992) đã đng ti trên tp chí ắThe Academy of Management
Journal” v nghiên cu mi quan h gia vn hóa công ty và s gi chân nhân viên.
McKinnon et al (2003) đã công b trên tp chí ắThe International Journal of
Business Studies” nghiên cu v vn hóa công ty và mi quan h vi s gn bó, s
tha mãn công vic, và chia s thông tin ti ài Loan.
tng t Vit Nam là c s lý thuyt vng chc, giúp nghiên cu vn dng mô hình
phù hp vi điu kin nghiên cu là ngân hàng TMCP Á Châu ti đa bàn TP.HCM.
16
2.4 Môăhìnhănghiênăcuăđăxut
T các c s lý thuyt đã nêu, thang đo vn hóa công ty OCP Organizational
Culture Profile) ca O’Reilly et al (1991) đã đc hiu chnh bi McKinnon et al
(2003) và thang đo s gn kt nhân viên vi t chc ACS (Affective Commitment
Scale) hiu chnh ca Meyer et al (1993) đc la chn. Mô hình nghiên cu đc
đ xut nh sau: Hình 2.2: Mô hình nghiên cu
Nghiên cu này thc hin kim đnh mi quan h gia các thành phn vn
hóa công ty và s gn kt vi t chc ca nhân viên. Vi mô hình nghiên cu đc
xây dng nh trên, các gi thuyt đc xây dng khi tin hành nghiên cu nh sau: